장음표시 사용
351쪽
errim hoc traditur. Omne pronuntiatum tacenis; . mihi in prissentia occurrit , ut appellaremutarpost alio ,si inuenero melius9 id ergo Hipro nuntiatum , quod aut uerum, aut falsum esse dici tui I. cum igitur dicis, miser M. Crassus pasti hoe di cis , miser es M. Crepus; utpossit iudicari , nectuntia ,sessum ne sit; aut nihil dicis omnino. A.' Ie iam concedo non esse miseros, qui mortui sunt'; quo niam extorsisti ut faterer , qui omnino non e flendi,
eos ne miseros quideηρ esse posse: qui si qui uiuimus,
cum moriendumst , non ne miseri sumus ψ quae Gnimpote si in uita esse iucunditas , cum dies Θ ni ctes cogitidumsit, iam iamq. esse moriendum ρ M. Ecquid ergo intelligis , quantum mali ex humana conditione deieceris in A. Quonam modo ' M. Quia, s mori etiam mortuis miserum esset, infinit . quoddam et sempitemum malum haberemus in uiata. nunc uideo calcem , ad quem cum sit decursum , nihil sit praeterea extimescendum .ssed tu mihi uid ris Epicharmi , acuti, nec insus hominis, ut Siculi, sententiam sequi. A. Qium in non enim noui. M. Di ' cam, si potero, latine. scis enim megraece loqui in latino sermone non plus solere, quam ingraeco latine.
Α. Et recte quidem. sed quae tandem est Epicharmi. ista sententia ψ M. Emori nolo: sed, me esse mortuum, nihili aestimo, A. Iam agnosico graecum: sed quoniam coegisi taeconcederem, qui mortui essent , eos miseros non esse; perscc ,s potes , ut ne moriendum quidem e se
352쪽
LIBER I smiseri putem. M. Iam istuc quidem nihil negothi est: sed etiam maiora molior. Α. Quo modo hoc nihil negotus est ψ aut qua tandem sunt ina maiora ἐM. Quoniam, sipost mortem nihil est mali, ne mors quidem est malum; cui proximum tempus est ponmortem , in quo mali nihil esse concedis . ita ne moriendu- quidem 69e malum est. id en enim , perueniendum esse ad id, quod non esse malum confit muri A. Vberius ista, quaeso. haec enim spinosiora prius , ut confitear, me cogunt, quam ut assentiar. sed quae sunt ea, quae dicis te maiora moliri ἐ M. Ddoceam , possim, non modo malum non essee ,sed bonum etiam e se mortem. A. Non postulo id quidem, aveo tamen audire. ut enim non efficias, quod uis; tamen, mors ut malim non sit, efficies .sed nihil te interpellabor continentem orationera audire malo. M. Oid,si te rogauero aliquid, non ne re
stondebis/ A. Superbi id quidem se sed, nisii quid
necesse erit, malo ne rogeAM. Geram tibi morem, ea, quae uis, ut potero, explicabo, nec tam quasi ossius Apollo, certa ut sint, ct fixa, quae dixero, sed ut homuriculus unus e multis, probabialia eonte Iura sequens. ultra enim quo progrediar , quam ut uerisimilia uideam, non habest. certa dicent ii , qui est percipi ea posse dicunt , Ose sapiensetes esse profitentur . A. Tu, ut uidetur: nos ad audiendum parati sumus. M. Mors igitur ipsa, quae uidetur notissima res esse, quid sit,primum es u dendum .sunt enim, qui discessum animi a corpore putent
353쪽
putent esse mortem .sunt , qui nullum censeant fieri discessum , sed una animum'corpus occidere, animumq. cum corpore extingui. uui discedere animum censent , ath statim di sipari, alij diu permane ire, alijsemper. quid sit porro ipse a imus, aut ubi, aut unde , magna dissensio est .aluis cor ipsum an
mus uidetur: ex quo excordes, uecordes , concor
desq. dicuntur: sica ille prudens , bis conse,'
Egregie cordatus homo , Catus Aeli Sextus. Empedocles animum esse censet , cordi sessus sanguinem. aliis pars quaedam cerebri uisa est ani- 1 mi principatum tenere. alijs nec cor ipsum placet , . nec cerebri quandam partem esse animum: sed aliim corde, alij in cerebro dixerunt animi esse sedem ,
O locum: animum autem alii animam, ut fere nostri declarant, nominari. nam ct agere anima- , efflare dicimus, ct animosios, est bene animatos ex an ii sententia. ipse autem assimus ab anima dictus est. Zenoni Stoico animus ignis videtur . Sed haec quidem , quae dixi, cor, sanguinem, cerebrum, animam, ionem, vulgo: reliqua fere singuli, ut multi ante ueteres. proxime antem Aristoxenus mum cus, idemq. philosiopbus, intenticinem ipsius corporis quandam, uelut in cantu, O fidibus qua hammonia dicitur ;sic ex corporis totius natura, O mgura uarios motus cieri, loquam in cantu sonos.
hic at artiscio suo non recessit, O tamen dixit alia quid , quod ipsum quale esset, erat multo ante σῶ Ium s
354쪽
L I B E R T. I 76O explanatum a Platone'. Xenocrates
animi figuram, et quasi corpus negauit esse, uerum numerum dixit esse, cuius uis, ut ia- antea 'th gorae uisem erat, in natura maxima essiet. eius do Ector Plato triplicem finxit animam: cuius principatum , id est rationem , in capite , sicut in arce , po fuit; O duas partes separare uoluit, iram, O cupiditatem: quas locis disiclusit; iram in pestore, cupiditatem subter praecordia locauit , Dicaearctas a tem in eo sermone , quem Corinthi habitum tribus libris exponit doctorum hominum distulantiwn, primo libro multos loquentes facit; duobus Pher cratem quendamPhthiotam senem, quem ait a Deucalione ortum , dilberentem inducit , niihil esse omnino mi um, em hoc esse nomen totum imne ,stu fraq. O animailia , O mimarites appetitari; neaue in homine inesse animum , uel animam, nec in be-sia; vimq. omnem eam, qua uel agamus quid , uel sentiamus, in omnibus corporibus uiuis aquabiliter -
4be fusam, nec separabilem a corpore esse, quippe
quae nulla sit , nec sit quidquam nisi corpus unum , simplex , ita figuratum, ut temperatione naturae uigeat, O sentiat. Aristoteles, longe omnibus Platonem si per excipioὰ praestans O ingenio , diligentia , cum quattuor illa genera principi rum esset complexus , e quibus omnia orirentur, quintam quandam naturam censet esse , e qua sit mens. cogitare enim , Oprouidere, , disicere, et docere, O inuenire aliquid, o tam multa alia me
355쪽
minisse; amare, odisse; cupere , timere; angi, Ie tari; haec, O similia eorum, in horum quattuorgenerum nullo inesse putat : quinctum genus adhibet uacans nomine ; O sic ipsum animum appellat nouo nomine , quasi quandam continuatam motionem , Operennem. 'idsi quae me forte fugiunt , hae sunt fere omnium de animo sententiae, Democritum enim , magnum quidem illum uirum , sed leuibus O rotundis corpusculis escientem an mum concursu quodam fortuito , omittamus. mhil est enim apud illos, quod non atomorum turba com- sciat. Harum sententiarum quae uera sit , deus aliquis uiderit; quae uerisimillima, magna quaestio est. utrum igitur inter has sententias dijudicare mali mus , an ad propositum redire ἰ A. Cuperem equiadem utrimque , posset: sed est dissicile non confundere . quare,si, ut icta non disseramus, liberari mortis metu possumus; id agamus. sin id non potest, nisi
hac quaestione a umorum explicata; nunc, si uid tur, hoc , illud alias. .s uod malle te intelligo, id puto esse commodius. est et enim ratio , ut, quaecumque uerasit earum sententiarne , qreas exposit, mors aut malu non sit, aut sit bonura nam sicor , aut sanguis , aut ceresi m ses; cem te , quoniam est corpus, interibit cum reliquo compore : si anima est,fortasse dispalitur: si ignis, e tinguetur: si est Aristoxeni harmonia, diss luetur . quid de Dicaearcho dicam, qui nihil omnino animum dicat Geἰ His sententiis omnibus nihilpost mortem
356쪽
pertinere ad quenquampotest. pariter enim cimi uita sensus a ittitur . non sentientis autem , nihil est, ullam inpartem quod intersit. reliquorum sente;
tiae stem asserunt ,si te forte hoc delectas ,posse ani 'mos, cu- e corporibus excesserint , in caelu quasi in domicilium suum peruenire. A. Me uero dei
Lias: Mq., primum ita esse , deinde, etiam si non sit, mihi ta men persuaderi velim. M. Quid tibi ergo opera nostra opus est ἰ num eloquentia Platone uperare possumus ψ euolue diligenter eius eum librum , qui est de animo: amplius quod desideres, nihil erit. A. Feci mehercule, O quidem sepius: sed nescio quomodo, dum lego, Mentior; cumposui librum , et mecum ipse de immortalitate animo rum coepi cogitare , assensio omnis illa elabitur, M. Guid hoc ζ das ne aut manere Mimonpost mortem , aut morte ipsa interire Φ.A. Do uero . M. Quid , si munerat ζ A. Beatos esse concedo. M. Si intereant ἐΑ. esse miseros, quoniam ne sint quidem . ianuistuc coariti a temullo atate concesmus. M. quo modo igitur, aut cur mortem malum tibi uideri dicis , qui e aut beatos nos efficiet animis manentibus, aut non mis ros sensu carentes ζ A. Expone igitur, nisi molestum est, primum animos ,si potes, remanere
post mortem: tum ,si minus id obtinebis , est enim
arduum docebis carere omni malo mortem. ego γnim istuc ipsum uereor ne malum sit, non dico car re sensu ined carendum esse. M. Auctoribus quidem ad istam sententiam, quam uis obtineri, uti
357쪽
optimispossimus; quod in omnibus caussis et debet, C solet ualere plurimum; primwn quidem omni antiquitate: quae quo propius aberat si ortu , Odiuinaprogenie , hoc melius ea fortasse, quae erant vera, cernebat . itaque unu- illud erat inlitum pri scis illis , quos casicos appellat Ennius , esse in morte sensu , neque excessu uita sic deleri hominem , ut funditus interiret. Hq. cum multis allis rebus, tume pontificio iure,'caeremoni jssepulcrorum intelligi licet: quas maximis ingeni spraediti nec tanta cura coluissent, nec uiolatas tam inexpiabili religione sanxissent, nisi haesisset in eorum mentibus, mortem non interitum esse, omnia tollentem , atque delen tem ,sed quandam quasi migrationem , commut tionemq. uitae, qua in claris uiris, et feminis duae in caelum soleret 6se; in ceteris bumi retineretur,
permaneret tamen. ex hoc nostrorum opinione, IRomulus in caelo cum dijs agit aeuum ,
ut famae assentiens dixit Ennius: O apud Graecos,
indeq.perlapsus ad nos , ct usique ad Oceanum, Hercules tantus ,etam praesens habetur deus. hinc Liber, Semele natus; eademq.famae celebritate Tyn daridae fratres: qui non modo adiutores in proeli suictoriae populi Rosed etiam nuntii fuisse perhibem
tur. quid ζ Ino, Cadmi filia, non ne Leucotbea notanasa a Graecis, Matuta habetur a nostrisς quid ψ to tum prope caelum, ne plures persequar non ne humano genere completum est ζ si uero sicrutari uete .ra , edi ex bis ea, qua scriptores Graeciae prodid
358쪽
runt, eruere coner: ipsi illi , maiorum gentium dii qui habentur , hisica nobis profecti in caelum reperientur. quaere , quorum demonstrantu epulcram Graecia: reminiscere, quoniam es initiatus, quae tradantur osteriis: tum denique , quam hoc latepa
reat, intelliges .sed qui nondum ea, quae multispost annis tractari coepis lent,p sica didicissent, tantum
M persuaserant , quantum , natura admonente,
cognouerant; rationes,qcaussas rerum non tene
bot ; visis quibusdamsaepe mouebantur, hisq. m xime nocturnis , ut uiderentur j, qui uita exces rarit, uiuere. Vtporro firmissimum; h ic asseret uidetur , cur deos esse credamus, qu)d nullagens tam fera, nemo omnium tam fit immanis, cuius memtem non imbuerit deorum opinio 4 Multi de dijspraua sentiunt: ' enim uitioso more esci soleo omnes tamen e se ista, est na turam diuinam arbitra tur . nec uero id collocutio hominum, aut consensus
escit: non institutis opinio est confirmata, non legibus . omni autem in re consensio omnium gentium lex naturae putanda est. uis est igitur, quiserarum mortem primum non eo lugeat, quod eos orbatos uitae commodis arbitretur in tolle hanc opinionem: luctum sustuleris . nemo enim maereinuo incommodo.
dolent Hrtasse, O anguntur Ged illa lugubris i
mentatio , fletusq. maerens ex eo, quod eum, qAem dileximus , uitae commodis priuatum arbitramur, Hq. sentire. atque haec ita sentimus naim a duce, nulla ratione , nullaq. doctrina. Maximam uero ac 2 argu
359쪽
argumentum est , naturam ipsam de immortalitate animorum tacitam iudicare , cygod omnibus curae
sunt , O maximae quidem , quae post mortem futura sint. serit arbores, quae alteri faeculo prosint , ut ait Statius in nephoeois, quid si e tam , nisi etiam ponera saecula ad se pertinere t ergo arbores seret diligens agricola , quarum asticiet baca n ipse nis
quam: vir magnus leges , instituta, remp. conseret.
Quid procreatio liberorum , quid propagatio no minis , quid adoptiones filiorum , quid testament rum diligentia, quid ipsa sepulcrorum monumen ta , quid elogia significant , nisi nos futura etia- cogitare ρ uuid illud ζ num dubitas , quinspecimen naturae capi ceat ex optima quaque natura δ quae est
igitur melior in hominum genere natura, quam e rum,quise natos ad homines iuvianis,s, tutandos, coseruandos arbitrantur ἰ abhi ad deos Hercules: nunquam abiisset, nisi, cum inter homines 4bet, eam δε-bi uiam muniuisset. Vetera i ista , O religione omnium consiecrata quid in hac rep. tot , tantosq. uiros , Οἶremp. int sectos , cogitasse arbitramur ἐ fidem ne ut finibus nomen suum, quibus vita, ter minareturἰ nemo unquam sine maseste immorta: litatis se pro patria o ferret ad mortem. licuit esse otiosio Theminocti, licuit u inondae , licuit c ne et uetera, et externa quaeram nubi Ued nescio quomodo inhaeret in mentibus qua saeculoru quoddamat urium futurorum : idq. in maximis ingeni s , altissimisq. animis sit maxime, apparet
360쪽
facissime quo quidem dempto. quis tam esset semens, qui semper in laboribus , O periculis time ret 8 loquor de principibus. Quid poetae nonne post mortem nobilitari uolunt e unde ergo illud ἐ 'icite o cives scitis Ennii imaginis urnam: Hic uorum panxit maxima factapatrum. mercedemgloriae flagitat ab ijs, quorum patres a fecerat gloria. idemq. 22 emo me lacomis decoret , nec funera 'tu rit: cur ἐ uolito uisu ' eerora uirum.
Sed quid poetas ' opifices post mortem nobilitari uolunt. quid enim Phidias sui similem si eciem inclusi inclypeo Mineruae , cum inscribere non liceret 'uvid nostri philosophi ζ non ne in his ipsis libris ,
quos scribunt de contemnenda gloria, sua nomi na inscribunt ἰ quod si omnis consensus, naturael uox est; omnesq. , qui ubique sunt, consentiunt esse aliquid , quod ad eos pertineat, qui e uita cesserunt: nobis quoque idem existimandum eii. his, quorum aut ingenio, aut uirtute animus excellit, eos arbitramur, quia natura optima sint, cernere naturae uim maxime: ueri simile en, cum optimus qui Sque maxime posteritati seruiat , e se aliquid , cuius is post mortem Hisum fit habiturus. Sed ut deos
este natura opinamur; qualesq. sint, ratione cognoscimus: sic permanere mimos arbitraraur consensu nationum omnium; qua in sede maneant, qualesq. sent, ratione disicendum est. cuius ignoratio est inferos , easq.formidines , quas tu contemnere nonφ