M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars volumen secundum ... Cum scholiis Pauli Manutii. Index rerum, et verborum M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars, Academicarum quaestionum editionis primae liber secundus, editionis secundae libe

발행: 1560년

분량: 663페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

ne quid alitate, ne quid timide, ne quid ignaue , ne quid seruiliter,muliebriter ue faciamus; in primis'

refutetur, ac rei ciatur Philocteteus ille clamor. ingemiscere non nunquam uiro concessum ein , Qq. raro: eiulatus ne mulieri quidem . et hic nimirum

est fletus, quem duodecim tabula in fumeribus adhiberi uetuerunt. nec uero unquam ne ingem ut quidem uir fortis, ac sapiens; nisi forte, uine intendat ad firmitate; ut in stadio cursores exclamant quam maxime po sunt. facturit idem, cum exercentur, athletae. pugiles uero, etiam cum feriunt aduers rium , in iactandis cessibus ingemiscunt; non quod doleant, animo uesuccumbant; sed Fgia inpra uia denda uoce omne corpus intenditur, uenitq. plaga a Nehementior. quid ἰ qui uolumi exclamare maius, num satis habent latera, fauces, linguam intende re, e quibus elici uocem , fundi uidemus ἰ toto corpore, atque omnibus ungulis, ut dicitur, conten tioni uocis asseruiunt. genu mehea cule M Antonia iridi, cum contente ipse pro se lege Varia diceret ., terram tangere. ut enim balistae lapidum,'res qua tormenta telorum eo grauiores emissiones lurivent, quo sunt contenta, atque adducta uehemen tius: ciuo ,sic cursus,sic plaga hoc grauior, quo est missa contentius . cuius contentionis cum tanta uis sit; si gemitus in dolore ad confirman tam ani Uum ualebit, utemur : in erit ille gemitus lamenta

bilis, si imbecillus, si abiectus, si flebilis; est quisse

dederit, uix eum mi induerim. qui quidem g

432쪽

xitus si lauationis aliquid afferret; tamen uider mus, quid essetfortis,ist animosi viri: cum uero nihil inmisinuat doloris i cur frustra turpes esse volselmus ψ qiud est enim fotu muliebri uiro turpius

Hvehoc praeceptu,quod de dolore datur,patet latius . omnibus enim rebus, non soli dolori, simili contentione animi resinendum est. ira exardescit :i libido concitatur: in eandem arcem confugiendum est: eadem sunt arma sumenda . ' Sed '; quoniam de

dolore loquimur, illa omittamus. ferendum imtur dolorem placide, Aedare,plurimum proficit; toto pe tore, ut dicitur, cogitare, quim id honestust. sumus enim natura, ut ante dixi, dicendum

est enim epius nudiosissimi, appetentismi q. honestatis . cuius si quasi lumen aliquod ali exerimus;

inihil es; quod, ut eo potiamur, non paratisim et ferre, es perpeti. Ex hoc cursu, atque impetu ansemorum ad ueram laudem, atque honestatem illa pericula adeuntur in proeliis . non sentiunt uiri fortes in acie uulnera, uel sentiunt, sed mori malunt, quam tantillum modo de dignitatis gradu dimoueri. Fuligentes gladios hostium uidebant Decis, cum in

aciem eorum irruebant. his leuabat omnem uulne

rum metum nobilitas mortis, e gloria. Num tum ingemuisse Epaminondam putas, cu- una cum D; guine uitam efflueresentiret in imperantem enimpatriam Lacedaemoniis relinquebat,qua acceperat fermentem. Haec suntsolatia, haec fomenta summoru

433쪽

lectulo/ adphilosophos me reuocas, qui in aciem no . saepe prodet t. e quibus, homo sane leuis, Her cleotes Dio sius, cum a Zenone fortis esse didicsset, a dolore deuictus est. nam cum ex renibus laboraret, ipso in eiulatu clamitabat, falsa esse illa, quae antea de dolore ipse sensisset . quem cum Cleanthes condiscipulus rogaret, quaenam ratio eum de sententia deduxisset; re 'ondit; quia, cum tantum operae philosophiae dedissem, dolorem tamen ferre nonpossem , satis esset argumenti , malum esse dolorem. plurimos autem annos in philosophia cosum i , nec ferre possum: madum αὶ igitΗr dolor. tum Cleanthem, cum pede terram percussiset, uersum ex Epigonis ferunt dixisse udis ne haec Amphiarae sub terrais abdite eZenonesignificabat: a quo degenerare illa dolebat .l At no noster Posidonius: quem et saepe φ ut1ibet id dicam , quod solebat narrare Pompeius: se , cum Myodum uenisset decedens ex Saria , audire uoluisse Posidonium: sed, cum audiuisset eum graviter esse aegrum , quόd uehementer eius artus labor

rent, uoluisse tamen nobilissimum philosophum uisere: quem ut uidisset, O salutauisset, honorificisq. uerbis prosecutus esset , molesteq. se dixisset ferre,

qu)d eum nonposset audire; at illa, tu uero, inquit, potes; nec committam, ut dolor corporis efficiat, ut stustra tantus uir ad me uenerit. itaque narrabat

eumgrauiter, O copiose de hoc ipsio , nihil esse bonum , nisi quod honesium esset, cuantem Utasse:

434쪽

D: cumq. quasi faces ei doloris admouerenturis edixisse, inibilagis dolor, quamuisses molesus; numqua te esse cofitebor malum. Omninoq. omnes clari, et nobilitati labores contemnendo fiunt etiam tolerabiles. uidemus ne, apud quos eorum ludori; omnici nominantur, magnus bonos sit, nidium abi s , qui in id certamen descendavit, deuitari dolore e pud quos autem venandi, et equitandi laus uiget,

qui hancpetessunt, nullam fugiunt dolorem. Visid nostris ambitionibus , quid de cupiditate tin rum loquar j quae flamma est ,per quam non cucurrerint ij, qui haec olim punctis singulis colligebant citaque semper Asticanus Socraticum Xenophontem in manibus habebat: cuius in primis laudabat illud, quod diceret, eosdem labores non esse aequegraues imperatori, O militi ; quod ipse bonos laborem

leuiorem faceret imperatorum. Sed ta en hoc euenit , ut in uulgus insipientium opinio ualeat honestittis , cum ipsam iudere non possent . itaque fama, O multitudinis iudicio mouentur, ut id honesum putent , quod a plerisque laudetur. Te autem , si in oculis sis multitudinis, t en eius iudicio stare nolim , nec , quod illa putet , idem te putare pulcherrimum. tuo tibi iudicio est utendum. tibi si recte probanti placebis , tum non modo tu te uiceris , quod paullo ante praecipiebam ,sed omnes, o omnia.

Hoc igitur tibi propone , amplitudinem , O quasi

quandam ex gerationem quamastissima animi, quae marim emtinet contemnendis, des iciendis doloribus,

435쪽

doloribus, unam esse omnium rem pulcherrimam eoq. pulchriorem , si uacet populo , neque plaus captans se tantum ipsa delectet. Quin etiam mihi quidem laudabiliora uidentur omnia , quae sine ue ditatione , et sine populo tene fiunt: non quofugiendus sit: omnia enim benefacta in luce se collocari uolunt sed tamen nullum theatrum uirtuti conficientia maius m. tque in primis meditemur illud, . ut Mi patientia dolorum, quam spe iam animi in tentione dixi esse firmandam , in omni genereseu quabilem praebeat . spe enim multi , qui aut pro pter uictoriae cupiditatem , aut propter gloriae, aut . etiam ut iussuum, O libertatem tenerent, uAla .ra exceperunt fortiter, O tulerunt , i dem, omissi contentione, dolore morbi ferre non possunt. neque . enim illum, que facile tulerant, ratione, aut sapie tia tulerant,sed studio potius, et gloria. itaque barbari quidam, O i manes ferro decertare acerrime possunt , aegrotare uiriliter non queunt: Graeciam tem , homines non satis animosi ,prudentes , ut 6ὶ captus hominum , rus , honem aspicere non pose sunt ,sed ijdem morbos toleranter , atque humane ferunt. at Cimbri, O Celtiberi inproelio exultant, lamentantur in morbo. nihil enim potest esse aequa-bila, quod non a certa ratione proficiscatur Aed cum uideas , eos, qui aut nudis , aut opimone ducantur, in eo persequendo , atque adipiscendo , dolore non stangi: debes existimare, aut non esse malum dolo rem , aut, etiam si, quidquid asterum, alienump

436쪽

LIBER II. 2ITanaturea sit , id appellari placeat malum , tantulum tamen esse, ut a uirtute ita obruatum : ut nusquam repareat . Auae meditare, quaeso, dier,innoctes. latius enim manabit haec ratio , ct aliquanto mai rem locum ,quam de uno dolore, occupatit. nam si omnia fugiendae turpitudinis , adipisi Lq. hon fatis caussa faciemus; non modo Rimulos doloris , sed etiam futaina fortunae contemna us, licebit; praesertim cum paratum sit illud ex hesterea 's' talioneperfugium. ut enim ,si cui nauiganti, quem praedones insequantur, deus quis dixerit , ehce te de naui , praesto est, qui excipiat, uel delphinus , ut Arionem Met mnaeu ; uel equi Telopis illinunt', qui per undas currus suspenses rapuisse is

curitur , excipient te , et, quo uelis, persirent; omnem omittat timorem : c, urgentibus asperis est

odiosis doloribus ,si tanti non sint, ut fer i sint i quὸ sit confugiendum, uides. Haec fere hoc tempore putavi esbe dicenda: sed tu fortasse in sententia per,

manes. A. Minime uero: meq. biduo duarum rerum , quas maxime timebam,stero liberatum metu. M. Cras ergo ad clepsydram: sic enita duximus. sed tibi hoc uideo non polle deberi. A.Itaprorsus.et illud quidem ante meridiem; hoc eodem tempore. M. Sic aciemus, tuisq. optimis Iudiis obsequemur.ee M. TV

437쪽

de aegritudine lenienda.

v I D N A M esse, - tem, Ar, cum constemus animo, o corpore, corporis curandi tuendiq. caussa quaesita' ars, atque eius nisi doorum immortaliam inuentioni cor secrata; ar ι a tem medicina nec tam desiderata sit ante mam inueta, nec tam culta postea quim cognita est, nec t multisgrata, oeprobata, pluribus , et inuisa ζ an qu d corporisgrauitatem, oedo oranimo iudicamus, animi morbum corpore nonherintimus ψ ita fit, ut animus dese ipsie tum iudicet, cum id ipsium, quo iudicat, aegrotet. qμο si etinos natura genuisset, ut eam ipsam intueri , et pere bicere, eadem4 optima duce cursum rutae cooc re possemus: haud eras sine , quod qufquam rati nem , ac dos trinam requireret. nunc paruulas nobis dedit igniculos ; quos celeriter malis moribus, ostinionibus . deprauatis sic restinguimus , ut nutriquam naturae lumen appareat .sunt enim inge sno stris semina innata uirtutum: quae si adolescere u ceret, im nos ad beatam uitam natu per dieret. nunc autem imul atque editi in lucem, oesuscepti

Iumus i

438쪽

. LIBER III. 2Igsumus , in omni continuo prauitate , is summa opinionu- peruersitate uersamur: ut paene cum l cite nutricis errore viis' uideamur. cum uero parentibus redditi, id in ma stris traditi fumus tum ita uamis imbuimur erroribus , ut uanitati ueritas , et opinioni confirmatae natura ipsa cedat. Accedunt etiam poetae: qui cum mainam speciem doctrinae, apiret q. praesetulerunt,audiuntur,legutur,e cuntur,et inhaeresimit penitus in memtibusaeu uero a cedit eodem , quasi maximus quidam magister, po pulus,atque omnis undique ad uitia confientiens multitudo; tum plane inficimur opinionum prauitate, a turaq. ipsa deficiscimus: ut nobis optima nasu

iam invido uideantur, qui nihil melius homini, nihil magis expetendum , niti pranantius honori bus, imperi s , populari gloria iudicauerunte ad ωι- fertur optimus quisque; uer qtatim honestatem expetens , quam unaim natuara maxime is

quirit , in summa inanitate uersatur; consectaturpnullam eminentem effigiem uirtutis ,ssed adumbratam imaginem gloriae. est enim gloria ,solida quaedam res , O expressa , non adumbrata. ea in comptiens laus bonoru- , incor sta vox bene iudicantiu de excellente virtute. ea virtuti resonat ira

quam imago gloriae . quae quia recte factorum Grunque comes est , non est a bonis uiris repudianda. Illa autem, quae se eius imita tricem esse uult , temeraria , atque inconsiderata, estplerunque peccatorum uitiorumq. laudatris, Iama popularis , mula

439쪽

tione honestatis formam eius, pia ritudinemq. corrumpit. qua ciscitate homines , cum quaedam pra clara etiam cuperent, eaq. nescirent nec ubi , nec

qualia essent , funditus ali3 euerterunt suas ciuit res , adus ipsi occiderunt. Atque hi quidem optima

petentes, non tam uoluntate, quam cursus errore

fassuntur . quid i qui pecuniae cupiditate, qui uoluptatum libidine feruntur: quorsi ita perturbant

animi, ut non multuma ab sint ab insania: pientibus omnibus contingit: his nulla ne est adhibenda curatio ἰ utrum, quod minus noceant animi agrotationes , quam corporis; an, quod coVora curari possint, oenimoru- nulla medicina V at Omorvi perniciosiores ,pluresq. sunt animi, quam corporis: hi enim ipsi odiosi sunt , quod ad animum

pertinent , eumq.solicitant; animusq. aeger , ut ait Ennius ,semper errat, neque pati , neque perpeti potest, cupere numqua, desinit. quibus duobus morbis , ut omittam alios9 aegritudine, O cupiditate, qui tandem possunt in corpore esse grauiores ψ uulnero probari potest, ut ibi mederi animus non pose sit , cum ipse medicinam corporis animus inuenerit; cu q. ad corporumsanationem multum ipsa corpora , et natura ualeant; nec omnes, quise curari pase .s sunt , continuo etiam conualescant; animi autem, qui sesanari uoluerint ,praeceptis l. sapientium ph erint , sine ulla dubitatione sanentur ἰ Est profecto animi medicina, philosiophia: cuius auxilium non, ut in corporis morbis , petendum est foris; omnibusq-

440쪽

rubu'. opibus, uiribusq. ut nometipsi nobis med ri possimus , elaborando est . ut quaUde uniaue philosophia , quantopere et expetenda , colenda esset , satis , ut arbitror, didium est in Hortenso. de maximis autem rebus nihil fere intermi mus postea nec distulare , nec scribere . his autem libris exposita sani ea , quae a nobis cum familiami bus motiris in Tusculano erant disputata ined quoniam duobusfuperioribus de morte,ode dolore dictum est; tertius dies distulationis hoc tertium a

lamen esciet. ut enim in Academiam nostram descendimus, inclinato iam inponmeridianum ten

pus die; popositi eorum aliquem, qui aderarit, caussim diis redi Dum res acta sic est. A. Videtin mia hi cadere in D entem aegritudo. M. Num reliqua qaoque perturbationes animi, formidines illines, iracundiae/ haec enim fere sunt eiusmodi: quae Graeci παθη appellant: ego poteram morbos:-id uerbum esset e uerbo:sed in consuetudinem nonram non caderet . nam misereri , inuidere,gestire, ut ri , haec omnia morbos Graeci appellant, motus an, mi rationi non obtemperantes: nos autem hos eosdem motus concitati animi recte, ut opinor ,perturbationes dixerimus, morbos autem non satis initi

te. nisi quid aliud tibi uidetur. A. Mihi uero isto modo. M. Haeccine igitur cadere in sapientem putas e A. Prorsus existimo. M. Vae sagloriosa apientia non magno animanda est ,siquidem non multum dissere ab infimia. A. vidἐ tibi omniis ne animi comee et motio

SEARCH

MENU NAVIGATION