장음표시 사용
491쪽
tate animum spoliat, morbisq. perturbat. exturbationibus autemprimum morbi conficiuntur; ouae uocant illi νοσηματα; eaq., quae sunt eis morbis contrairia; quae habent ad res certas uitiosam os sensionem, atque fastidii ; deinde aegrotationes , quae appellantur a Stoicis α ς, ματα; hisq. item oppositae contrariae offensiones . Hoc loco nimium operae consumitur a Stoicis, maxime a Cholpo ,
dum morbis corporum comparatur morborum αι-
mi similitudo. qua oratione minime necessariaprae termissa , ea , quae rem continent, pertractemus. Intelligatur igitur , perturbationem, iactantibus se opinionibus inconstatuer, O turbide, in motu esse semper. cum autem hic feruor , concitatioq. animi inueterauerit , est tanquam in uenis, medullisq. imsederit; tum existit O morbus,st aegrotatio, o ensiones eae , quae sunt eis morbis, aegrotationi-husq. contrariae. haec , quae dico , cogitatione quidem inter se disserunt, re uero copulata sunt , eaq. oriuntur ex libidine , est laetitia . nam cum est concupita pecunia , nec adhibita continuo ratio , quasi quaedam Socratica medicina , quae sanaret eam copiditatem ;permanat in uenas ,. inhaeret in uisceribus illud mesum , exintiq. morbus , O aegroth tio: quae auelli inueterata nonpossunt: eiq. morbo momen est auaritia. similiterq, ceteri moan , uisoriae cupiditas , ut mulierositas , ut ita appellem eam , quaegraece φιλογυνιέα dicitur ceteriq.simis ter mrobi, aegrotationesq. nascuntur. Quae autem
492쪽
his sunt contraria , ea nasci putantur a metu, ut odium mulierum , vale in est , ut in hominum uniuersu genus; quod accepimus de Timo τα , qui ιυσανθρωrος appellatur ; ut inhospitalitas
est . quae omnes aegrotationes animi ex quodam m tu nascuntur earum rerura , quas fugiunt, et o 'runt. Definiunt autem amisi aegrotationem , opinionem uehementem de re non expetenda , tanquam
ualde expetenda sit , inhaerentem ,Wpenitus in ram . quod autem nascitur exossensione, ita dis niunt, opinionem uehementem de re non fugienda, inhaerentem, O penitus insitam, tanquam fugiem da . haec autem opinatio est, iudicare se scire, quod nesciat. Aegrotationi autem talia quaedam subi Nasurit , auaritia , ambitio , mulierositas,peruicacia , liguritio , uinolentia, cupedia si qua sunt semilia. Est autem auaritia, opinatio uehemens de pecunia, quasi ualde expetendast, initare is, est penitus insita .similisq. est eiusdem generis definitio reliquarum. Ossensionum autem definitiones sunt eiusmodi, ut inhospitalitas sit opinio uehemens, ual fugiendum esse hostilem, eaq. inherens, Open tus insita . similiter definituro mulierum odium, ut Hippolyti , ut Timonisgeneris humani. A que , ut ad ualetudinis similitudinem ueniam, eqcollatione utamur aliquando inedparcius, quam solent Stoici : uisunt alij ad alios morbosprocliuiores; itaque dicimus grauedinosios quosdam, quosdam tor
minosos , non quia semper sint ,sed quia saepe sint:
493쪽
alii ad metum , alij ad aliam perturbationem. ex φ.o in aliis anxietas, unde anxi' , in alijs iracundia dicitur: quae ab ira dissert: AEq. aliud , iracundum ese; aliud , iratum: ut dissert anxietas ab angore
Melue enim omnes anxi , qui anguntur aliquando; neque ariX- , semper anguntur : ut inter ebriet rem, Gr ebriositatem intereri: aliudq. est, esse amatorem; aliud , amantem ., Atque haec aliorum ad alios morbos procliuitas late patet: nam pertinet ad omnes perturbationes: in multis etiam uiti js an rela sied nomem res non habet. ergo inuidi, O male
mli , liuidi , ct timidi , O misericordes , qreia pro
cliues ad eas perturbationes, non quia semperferun tur. haec igitur procliuitas admum quodque genus, a similitudine corporis aegrotatio dicitur, dum ea intelligatur ad aegrotandum procliuitas .sed haec in bonis rebus , quod ali' ad alia bona sunt aptiores, facialitas nominetur, in malis procliuitas , ut sigrificet lapsionem; in neutris habeat reperius nomen. Quomodo autem in corpore morbus , aegrotatio , ct M-tium , sic in animo. Morbum appellant , totius corporis corruptionem: Aegrotationem, morbum cum
imbecillitater Vitium , cum partes corporis inter se dissident: ex quo prauitas membrorum , distortio , deformitas. itaque illa duo , morbus, o agrotatio,
ex totius ualetudinis corporis conquassatione , perturbatione gignuntur: Vitium autem, integra. ualetudine , ipsum ex se cernitur .sed in anemo tam - tuM modo cogitarione possumus: morbuM ab aegro latione
494쪽
tatione seiungere. Vitiositas autem est habitus, aut assentio in tota uita inconstans a se ipsa disesentiens. ita sit, ut in altera corruptione opinionum morbus esciatur,sta rotatio, in altera inconstantia, O repugnantia. non enim omne uitium partes
habet distentientes ; ut eorum , qui non longe a s pientia absunt , assectio est illa quidem discrepans a se ipsa, dum in insipiens,sed non dinorta, nec praesua. Morbi autem , O aegrotationes partes mi uiretiositatis: sed perturbationes sint ne eiusdem partes, quaenio est: vitia enim asseationes sunt marientes , perturbationes autem mouentes; ut non possint asseCtionum manentium partes esse . Atque , ut in mitis attingit animi naturam corporis similitudo , sic in bonis .sunt enim in corpore praecipua ,pulchritudo , uires, ualetudo, firmitas, uelocita : sunt
item in animo. Corporis temperatio , cum ea conet Iruunt inter se, e quibus confla us.sanitas sic antrimi dicitur , cum eius iudicia, opinionesq. concor
dant. eaq. eLὶ animi uirtus: quam ali ipsam tempetrantiam dicunt esse , alij obtemperantem temperantia praeceptis , is eam subsequentem , nec haben
tem ullum speciem suam ; sed, siue hoc, siue i lud sit, in solo esse sapiente. M autem quaedam animi sanitas , quae in in tentem etiam cadat , c- , curatione medicorum, perturbatio mentis aufertur. Et ut corporis di quaedam apta figura membrorum acum coloris quadam suauitate; eaq. diciturpulchri 1 tudo: cin animo opinionum, iudiciorumq-σqm'. λ
495쪽
bilitis, coismntia, cum firmitate quadam stabilitate uirtutem subsequens, aut uirtutis uim ipsem continens ,pulchritudo uocatur. Itemq. ruribus corporis , O neruis, O efficacitati similes, simitibus quoque uerbis animi uires nominantur . V locitas autem corporis , celeritas appellatur: quae eadem ingenii etiam laus habetur , propter animi multarum rerum breui temporepercursionem. I lud animorum corporumq. dissimile est, quὸdanimi ualentes morbo tentari non possunt,corpora possunt:sed corporum offensiones sene culpa accidere possunt ,animorum non item. quorum omnes mombi , Operturbationes exaspernatione rationis me niunt. itaque in hominibus solum exsinit. nam is
Iliae simile quiddam faciunt , sed in perturbati
nes non incidunt. Inter acutos autem , O hebetes
interest, quod ingeniosi , ut aes Corinthium in aeruginem , sic illi in morbum incidunt tardius , ετ re creantuae o Fus , hebetes non item. Nec uero in omnem morbu- , ac perlutriationem znimus ingeniosi cadit. non enim multa esserata, O immaria: quae
iam autem humanitatis quoque habent primam ste
in , ut misericordia , aegritudo, metus. Aegrotationes autem, O morbi animorum discilius euelli posse putantur, quamsumma illa uitia, quae uiri tibus sunt contraria. morbis enim manentibus, uitia sublata esse non possunt; quia non tam celeriter fanantur, quam illa tolluntur. Habes ea, quae de
perturbationibus enucleate distulant Stoici e quae la
496쪽
gica appellant, quia disserumtur subtilius. e quibus
quoniam tanquam e scopulosis cotibus enauigauctoratis , reliquae di putationis cumsum teneamus: modo satis illa dilucide dixerimus pro rem obscvriti te. A. Prorsus fatis: sed, si qua diligentius erunt cox oscenda, quaeremus alias e nunc uela, qua modo dicebas, expediamus,' Uum. M. urando est aliis locis de uirtute diximus, et epe dicendum erit; pleraeque enim quoiones, qua ad uitam, resq. pertinent, a uirtutis fonte ducuntur 9 quando igitur uirtus en affectio animi, constans , conre
niensq. , laudabiles elliciens eos , in quibus en, Oi aper se sua 'onte, separata etiam utilitate, iam filius: ex eaproficissuntur honestae uolutate ententia, actiones, omnisq. refcta ratio: quanqua
ipsa uirtus breuissime recta ratio dici potest 9 huius
igitur uirtutis contra ria est uitiositas: csic mista malo, quam malitiam , appellare eam, quam Graeci κιαν appellant: nam malitia certi cuiusdam uitii nomen est, uitiositas omnium ex qua concitantis perturbationes: quaesint, ut paullo ante diximus , turbidi mimorum, concitatiq. motus, auersi a ratione, O inimicissimi mentis, uitaeq. tranquillae rimportant enim aegritudines anxias, atque acerbas, animosq. affligunt, O debilitant metu: ηdemi flammant appetitione nimia: quam tum cupidita tem , tu libidinem dicimus, impotentiam quandam animi a temperantia moderatione pluri
mum dissidentem quae si quando adepta est id, Pod ei fuerit
497쪽
ei fuerit concupitum, tum fert Macritatem, ut nihil esse constet, quod agat; ut ille, qui uoluptatem animi rimni summum esse errorem arbitratur. Eorum igitur malorum in una uirtute posita sanatio est . quid autem est non miserius solum, sed foedius etiam, deformius, quam aegritudine quis af*ctus, debilitatusq. iacens ἰ cui miseriar proximus estis, qui appropinquans aliquod malum metuit, exanimatusque pendet animi. quam uim significantes mali, poetae impendere apud inferos saxum Tantolo faciunt, obscelera , animiq. impotentiam, superbiloquentiam. ea communis poma fluit
tiae en . omnibus enim, quorum mens abhorret a ratione ,semper aliquis alijs dolor, ali s terror impendet. Atque ut hae tabificae mentis perturbationes sunt:aegritudinem dico metum: sic hilariores illa , cupiditas avide semper aliquid expetens , inanis aduritas, id eis laetitiagestiens, non multum' disserunt ab amentia. ex quo intelligitur, qualis illest, quem tuni moderatum, alias modestum, O
temper tem, alias constantem, continentemq. diacimus . non nunquam haec eadem uocabula adfinalitatis nomen, tanquam ad caput , referre uolumss. quod nisi eo nomine uirtutes continerentur ; numquam illud itaperuulgatum esseet, ut iamprouerbis locum obtineret , hominem steti omnia recte fac re . quod idem cum Stoici de sapiente dicunt , nimis admirabiliter , nimisq. magnidice dicere uidentur.
Ergo is, quisiquis est, qui moderatione, O constan-
498쪽
tia quietus animo est, biq. ipseplacatus, ut neque tabessat molestiis , neque stangatur timore, nec, miti ter quid appetens, ardeat desiderio , nec alacritate futili gestiens deliquesiat; is est sapiens , quem
quaerimus; is est beatus, cui nihil humanarum rerum aut intolerabile ad demittendum animum , aut
nimis. tabile ad efferendum uideri potes . quid
enim uideatur ei magnum in rebus humanis , cui aeternitas omnis , totiusq. mundi nota siit magniti
do ' nam quid aut in studiijs humauris , aut in tam exigua uita breuitate magnum sapienti uideri potest, qui semper animo sic excubat , ut ei nihil impromsum accidere possit , nihil inopinatum, nihil omnino
nouum e atque idem ita acrem in omnes partes ariciem intendit , ut semper uideat sedem mi, ac lo cum sine molestia, atque a nore uiuendi; ut, quemcunqree casum fortuna inuexerit, hunc apte et qui te ferat. quod qui faciet , non aegritudineDDU u cabit,sid elim perturbationibus reliquis onmibus his autem uacuus animus perfecte atque a late beatos escit: idemq. concitatus, O abstractus ab integra , certaq. ratione , non constantiam Dium amittit, uerum etiam fanitatem. Quocirca mollis enervata puta ita est Teripateticorum ratio , oratio , qui perturbari animos necesse esse dicunt, sed adhibent modum quendam, quem ultraprogre di non oporteat. modum tu adhibes uitioἰ an uitium nullum est , non parere rationi/ an ratio parum praecipit, nec bonum illud esse, quod aut cupias ardenter a
499쪽
ter, aut adeptus te esseras insolenter ἰ nec porro malum , quo aut oppressus iaceas , aut , ne opprimare, mente uix constes ἰ ear l. omnia avit nimis tristia, aut nimis lata errore feri ψ quisi error fluitis extenue tur die , ut , cum res eadem maneat, aliter ferat i ueterata, aliter recentia: sapientem ne attingat quindem omnino . etenim quis erit tandem modus iste ἐquaeramus enim modum aegritudinis , in qua operis
plurimum ponitur. aegre tulisse P. Rintilium fratris repulsam consulatus ,siriptum apud Fannium est: sed tamen transisse modum uidetur , quippe qui obem causa- a uita recesserit. moderatius igitur ferxe debuit. Quid , , clim id ferret modice , mors liberorum acce spisset j nata esset aegritudo noua ,sed ea modica: ma tamen fisa esset accessio. Quid, si deinde doloresgraues corporis , si bonorum amise, βο , si caecitas , si exilium , si pro singulis malis aegritudines accederent Uumma ea feret, quae non ustineretur. Qui modum igitur uitio quaerit , militer facit , ut siposse putet eum , quise e Leucade praeci pitauerit iustinere se , cum uelit . ut enim id nou potest: sic animus perturbatus, O imitatas nec c hibere sepotest , nec , quo loco uult, in Ilere omnino : quaeq. crescentia pereiciosa sunt , eadem sunt
uitiosa nascentia. aegritudo autem , ceteraeq. perturbationes amplificatae certe pestiferae sunt: igitur Otiam susceptae continuo in magnapsis parte uersantur. etenim ipsae se impellunt , ubi semel a ratione .
discessum et ii ipsaq sibi imbecillitas indulget, in A
500쪽
tumq. provehitur imprudens,nec reperit locum connensi uuamobrem nihil interen, utruυ mod ratas perturbationes approbent, an moderatami iustitiam, moderatam ignauiam, moderatam ii temperantiam . qui enim uitiis mota ponit , is
Iartem suscipit uitiorum . quod cum ipsum per Rodioseum est, tum eo molestius, quia sunt in lubrico, incitataq. semel in procliue lamntur , funinerisenusto modopo sunt. Ouid, qu)d ijdem Peripatet
ripei urbationes istas , quas nos extirpandasput mus , non modo naturales esse dicunt ,sed etiam utiliter a nasura datas ζ quorum est talis oratio. Primum multis uerbis iracundiam laudant , cotem fomlitudinis e se dicunt , multoq. O in honem, est in improbum ciuem uehementiores iratorum impetus 63:: leues autem ratiunculas eorum, qui ita cogit rent : proelium rentum est hoc fieri: conuenit dimici re pro legibus , pro libertate ,pro patria. haec nutilam habent uim , nisi ira excanduit fortitudo. . Nec uero de bellatoribus olum disputant. imperia seu riora nulla e se putant sine aliqua acerbitate iracun- . diae. Oratorem denique, non modo accusantem ,sed ne defendentem quidem probant sine aculeis iracundiae. quae etiam δε non adsit , tamen uel bis atque motu mutandam arbitrantur , ut auditoris iram ora toris incendat actio. Virum denique uideri negant, qui irasci nesciat. eamq., quam lenitatem nos dic mus, uitiosio lentitudinis nomine appellant. Nec uero sola, hanc libidinem laudanti cest enim ira , ut ii modo