장음표시 사용
501쪽
modo definiui, ulciscendi libido sed illud ipsumg
nus uel libidinis , uel cupiditatis ad summam utilitat esse dicunt a natura datum: nihil enim quem
quam, nisi quod libeat ,praeclare acere posse. Ectu ambula luat in publico Themistocles, quod somnum capere non posset; quarentibusq. responde bat , Miltiadis trophaeis se Gmnosusiitari . Cui non sunt auditae Demosthenis uigilia ψ qui dolereseriebat , si quando opificum antelucana uictus esset industria. Philosophiae denique ipsiusprincipes nunquam in suis studiis tantos progressus sine flagranti
cupiditate facerepotuissent. Humas terras lustrasse Pythagoram , Democritum, Platonem accepiamus .uli enim quid esset , quod discipossiet , eὸu mendum iudicauerunt. nu putamus haec fieri sine summo cupiditatis ardorepotuisseeἐ Ipsam aegritudinem , quam nos , ut tetram , , immanem beluam, fugiendam esse duximus, non sine magna utilitate a natura dicunt connitutam; ut homines castigation bus, reprehensionibus, ignominiis affici se in delicto dolerent. impunitas enim peccatorum data uidetur eis , qui O ignominiam , cst infamiam ferunt sine dolore.. morderi est melius conficientia . ex quo est illud e vita ductum ab Afranio. nam cum Assolutus suu Heu me miserum,dixisset, tu euerus pater . - dummodo doleat aliquid, doleat quod lubet. Reliquas quoque partes aegritudinis utiles esse diacunt , misericordiam ad opem ferendam , ct calamitates hominum indignorum subleuandas: ipsum i
502쪽
lud aemulari, obtrectare, non csse inutile; cum aut se non idem uideat consecutum, adium; aut
alium idem, quod se: metum uero si quis sustulisset, omnem uitae diligentiam sublatam fore,quae summa esset in eis , qui leges, qui magistratus, qui paupertatem , qui ignominiam, qui mortem, qui dolorem timerent. Haec tamen ita dis utant, ut resecandae se fateantur, euelli penitus dicant nec posse, nec opus esse: ut in omnibus fere rebus mediocritatem esse optimam existimenti suae cum exponurit, nihil ne tibi uidentur , an aliquid dicere ἰ A. Mihi usro dicere aliquid: itaque expecto , quid ad ista. M. 1 meriam Dinasse: sed illud ante. Vides ne, qua ta fuerit apud Academicos uerecundia'plane enim dicunt, quod ad rem pertineat. Teripateticis r stondetur a Stoicis . di adientur illi,per me licet:
cui nihil est nece se, nise ubi sit illud , quod uer mi
limum uideatur, inquirere . quid ἀὶ igitur , quod occurrat in hac quaestione,e quophiis attingi aliquid verisimile, quo longius mens humana progredi non potest/ definitio perturbationis: qua re te Zenonem usum puto. ita enim desinit, ut perturbatio sita
uersa ratione contra naturam animi commotio: uesbrerum: ut perturbatio sit appetitus uehementior. uehementior autem intelligatur is, qui procul absita naturae constantia. quid ad has de nitionespossim dicere ἰ atqui hac pleraque funt prudenter , acuteq. disserentium . illa quidem ex rhetorum pompa, a
dores animorum , cotesq. uirtutum. uero ui Gorii x tis
503쪽
tis, nisi stomactari coeperit, nonpotest fortis esset
gladiatorum id quidem . quanquam in eis ipsis uidemus sepe constantiam. colloquuntur, congredium tur , aliquid postulant; ut magis placati, quam initi e e uideantur .sed in illo genere sit sane Pacidei nus aliquis hoc animo , ut narrat Lucilius: Occidam illum equidem, O uincam,si id q-ν-tis, inquit. ' . . . 'Verum illud credo fore, in os prius accipiam ipse , mim gladium in Romacho ,sura, ac pulmonibus ino. Odi hominem: iratus pugno: nec longiu quidquam
Vobis, quam dextrae gladium dum accommodet alter: que adeo ,studio, atque odio illius, efferor tina . At sine hac gladiatoria iracundia videmus progredientem apud Homerum Aiacem multa cum hilaritate, cum depugna turus esset cu-Hectore: cuius, ut arma sumpsit, ingresso laetitiam attulissio-ciis, terrorem aute hostibus: ut ipsum Hectorem, quemadmodum est apud Homerum, toto peLIore trementem ,prouocasse ad pugnam paeniteret . a qui hi , collocuti inter se,prius quam manum cons rerent, leniter, O quiet e , nihil ne in ipsa quidem pug iracunde, rabioseve fecerunt Ego ne Tomquatum quidem illum, qui hoc cognomen inuenit , iritum existimo Gallo torque detraxisse; nec Mamcellum apud Cloidium ideo fortem fuisse , quia fuerit iratus . de Asticano quidem , quia notior est nobis
504쪽
LIBER IIII. 2 2 nobispropter recentem memoria , uel iurarepos.
si , non illi iracundia tum inflammati fui se , cum in acie M. Alienum Telignum scuto protexit, gladium . hosti inpectus infixit. de L. Bruto fomitasse dubitarim , ait, propter infinitum odium t
ranni , effraenatius in Arumtem inuaserit. uideo Gnim utrunque comminus ictu cecidisse contramis.
uid igitur huc adhibetis iram ἰ an sortitudo , nisi insanire coeperit, impetus suos non habet ' quide
Herculem, quem in caelum ista ipsa, quam uos is cundiam este uultis , statulit fortitudo , iratum ne eensis conflixisse cum Eomanthio apro, aut leone Nemeaeo tan etiam Theseus Marathonis tauri cornua comprehendit iratus ῆ uide, ne fortitudo minia me trabios , Hq. ira ridia tota leuitatis . neque enim in illa fortitudo, quae rationis expers est. contemnendae sunt humanae res: negligenda mors est: patibiles dolores , Cr labores putandi. haec cum
constituta sint iudicio , atque sententia , tum est robusta illa , est stabilis fortitudo. nisi forte, qua uehementer , acriter , animine fiunt , iracunde feri suspicamur. mihi uero ne Scipio quidem ille , pomtifex maximus , qui hoc Stoicorum uerum e sed clarauit, nunqua irasim esse sapientem, iratus uideturfuisse ii. Graccho, tum, cum consulem lamguentem reliquit , atque ipse priuatus , ut si consule spei , qui rempsaluam esse uellet, se sequi iust . Nesis , ecquid ipsi nos fortiter in rep. fecerimus. siquidfecimus, certe irati nonserimus. est qui
505쪽
quam similius insaniae , quim ira ἐ quam bene Emnius initium dixit infamae . color , uox , oculi ,st, ritus , impotentia dictorum , atque factorum quam partem habent sanitatis ἐquid Achille Homerico 'foedius , quid Agamemnone in iurgio ' nam Misecem quidem ira ad furorem , mortemq.perduxit . 'Om igitur desiderat fortitudo aduocatam iracum diam : fatis est instruisa , armata , parata per sese.' nam isto modo quidem licet dicere utilem uinole tiam ad fortitudinem , utilem etiam dementiam ;quod insani, O ebrij multa faciunt saepe uehementitu .semper Aiax fortis , fortissimus tamen in furore: Nam facinus fecit maximu , cum, Danais incitan tibus , Umam rem perfecit mariu ,proelium cum rest tuit infantem. dica mus igitur utilem insaniam . Tracta definiti nem fortitudinis: intelliges eam Romacho non egere. fortitudo est igitur animi asse Iis, legi summae
in perpetiendis rebus obtemperans; vel, conferu
tio stabilis iudicii in eis rebus, quae formidolosae u dentur , siubeundis , O repellendis; ue , scientia
rerum formidolosarum , contrariarurnq.persere darum, aut omnino negligendarum, conseruans e
rum rerum nabile iudiciuni: uel breuius , ut Chrysippus . nam superiores definitiones erant Sphaeri, hominis in primis bene definientis, ut putant Stoici: funt enim omnino omnes fere similes Ied declarant
506쪽
LIBER III I. 2 2 mnunes notiones aliam is alia. quo modo igitur Chr7s nus ῆ fortitudo ere, inqui mentia perferendarum rerum; uel, asse tio animi in pari Gac perserendo , siremmae legi parens, me timore. quamuis licet inscctemur Tlos , ut Carneadessol bat : metuo , ne soli philosophi int . quae enim ist
rum definitionum non aperit notionem nostram , quam habemus omnes de fortitudine , tectam , a
que Muolutam ψ qua aperta, quis est , qui aut best tori , aut imperatori , aut oratori quaerat aliquid , neque eos existimet me rabie quidquam fortiter facere posse ἰ Quid ἐ Stoici, qui omnes insipientes in sanos esse dicunt, non ne ista colligunt ζ remoue perturbationes , maximeq. iracundiam: iam uidebuntur moinra dicere . nunc autem ita differunt ueste se dicere, omnes stultos insanire , ut male olere omne coenum . at non semper: commoue Genties .sic
iracundus non semper iratus est: lacesse: iam uid bis furentem. Quid tista bellatrix iracundia , cum domum rediit, qualis est cum uxore t cum liberis leum familia ζ an tum quoque est utilis emigitur aliquid, quod conturbata mens meliuspossit facere,' quam constans ἰ an quisquam potest sine perturbatione mentis irasci ἰ Bene igitur nostri , cum omnia essent in morbis uitia , quod nullum erat iracundia i Ioedius, iracumdos solos morbosios nominauerint. Oratorem uero irasci minime decet , simulare non dedecet. an tibi ira citum uidemur , cuim quid in
causis acrius et uta entius dicimusἐ quid c cum,
507쪽
iram rebus transactis, O praeteritis, orationes Ariabimus Φ num irati scribimus ἐEcquis hoc anisaduertit ἐ Vincite , nam aut egisse unquam iratum Aesopum, aut striapsi se existimamus iratum Attium ζ aguntur ista praecine ab oratore quidem melius , si modo est orator, quam ab ullo histrione; sed aguntur leniter, O mente tranquilla. Libidinem uero laudare , cuius est libidinis ἰ Themistoclem, est Demosthenem mihi profertis: additis 2Dthagoram, Dem critum , Platonem. quid ἐ uosstudia libidinem v catis ' quae uel optimarum rerum, ut ea sunt , quae prolienis, sedata tamen, O tranquilla esse debent.
Iam aegritudinem laudare, unam rem maxime d
testabilem, quorum est tandem Hilosopborum equam commode dixit Astarius: '- dummodo doleat aliquid , doleat quod latet . dixit enim de adolesienteperdito , ac dissoluto nos autem de constanti uiro , ac sapienti quaerimus. quidem illum ipsam ira centurio habeat, aret signifer, uel ceteri; de quibus dici non nec se est ;ne
elori aperiamus mysteria. utile est enim uti motu animi , qui uti ratione non potest: nos autem, ut testificorsepe, de apiente quaerimus. At etiam aemulari utile est, obtrectare , misereri. cur misi
reare potius, quam feras opem , si id facere postsi ean sine misericordia Merales esse non possumus ἐnon enim suscipere ipsi aegritudines propter allos debemus ,sed alio: ,δε possumus , leuare: aegritudine .
508쪽
Ecbtrectare uero alteri, aut illa uitiosa aemulatione, qua malitati similis en, aemulari, quid habet utilitatis ἰ cum sit aemulantis, angi alieno bono, quod ipse non habeat; obtrectantis autem, alieno bono , qu)d id etiam alius habeat. quis id approb re post, aegritudinem susciperepro experientia, si quid habere uelis ἰ na, ,solum habere uelle ,'-ma dementia est . Mediocritates autem maiorum
quis laudare recte possit ψ quis enim potest , in quo tibido, cupiditas uest, non libidinosus, is cupidus
esse i in quo ira, non iracundus ῆ in quo angor, non anxius in in quo timor, non timidus ζ liuidinoseum igitur, O cupidum, O iracundum, O anxium, et timidum censemus essee sapientem ζ de cuius excellentia multa quidem dici quamuis fuse, lateq. pos sint,sed brevisime illo modo , sapientiam 4se re rum diuinarum , humanarum scientiam, c itionem . q cai sa cuiusque rei sit . ex quo e c
tur, ut diuina imitetur, humaxa omnia inferiora uti tute ducat. In hunc tu igitur, tanquam in m
re , quod est uentis subiectum, permisationem cadere tibi dixisti uideri ἰ quid est , quod tantam se uitatem, constantiamq. perturbet ρ an improuisum aliquid, atque repentinum ἰ quid poten accideretrie ei, cui nisil subitum est, quod homini euenire possit ἰ Num , quod aiunt nimia resecari oportere , naturalia relinqui: quid tandempotest esse natur is , quod idem nimium 6sepos'i sunt enim omnia tua ex errorum orta radicibus: qua euellenda, effr
509쪽
extrahenda penitus , non circumcidenda , nec amputanda sunt. Sed quoniam suspicor te non tam de sapiente, quem de te ipso quaerere; ossum enim putas omni perturbatione e se liberum , te uis θ uideamus, qγanta int, quae a philosophia remedia morbis cuimorum activeatitur . est enim quaedam medictaa certe: nec tam fuit hominum generi infensa, a tque inimica natura, ut corporibus tot res alutares, animis nullam inuenerit. de quibus est hoc etiam merita melius, quod corporum adiumenta adhiben tur extrinsecus, arimorum salus inclusa in his ipsis est . sed, quo maior en in eis praestantia, Odiunmor, eo maiore indigent diligentia . itaque bene adhibita ratio cernit, quid optimum sit; neglerita , multis implicatur erroribus. ad te igitur mihi iam conuertenda omnis oratio est . simul, enim, qu rere te de sapiente; quaeris autem fortasse de te.
Earum igitur perturbationum , quas exposui, u ris sunt curationes . nam neque omnis aegritudo una rasione sedatum. adia in enim lugenti, esia muferanti , acta invidenti adbibenda medicina. in Gnim in omnibus quattuor perturbationibus illa d sinctio, utrum ad uniuersam perturbationem, quae est a stematio rationis, aut appetitus uehementior, ad singulas, ut ad metu, libidinem, reliquasq. , melius adhibeatur oratio ; est utrum illud non uideatur aegre ferendum, ex quosusicepta sit aegrit do , ari omnium rerum tollenda omnino aegritudo r
vt si quis aegre ferat ,se pauperem esse , idne distu
510쪽
LTI B E R I I I r. 26 tes , pavertatem malum non esse , an hominem aegre ferre nihil oportere. nimiruo hocmelius ' ne,s forte de paupertate non per sieris , t aegriturini cocedendum: aegritudine autem sublatapropriss rationibus, quibus heri usi sumus , quodam modo bellam paupertatis malum tollitur. sed omnis eius. modi perturbatis , animi placatione abluatur , illa quidem, cum doceas, nec bonum illlud esse, ex quo
latitia aut libido oriatur, nec malum, ex quo aut
metus, aut aegritudo. uerumtamen haec est certa,
O propria sanatis,si doceas, ipsas perturbatio nes per se esse uitiosas, nec habere quidquam aut
naturale, aut necessarium: ut ipsam aegritudinem leniri uide is, cum objcimus maerentibus imbecillitatem animi esseminati, cumq. eorem grauitatem, constantiamq. laudamus, qui non turbulente humana patiantur. quod quidem Diet eis etiam accidere, qui illa mala esse cessent , ferenda tame are' animo arbitratur. Putat aliquis uoluptasomesse bonum, alius autem pecuniam: tamen est ille ais intemperantia , et hic ab avaritia auocari potest Ilia autem altera ratio, oratio, qua simul
opinionem falsam tollit, o aegritudinem detrahit, est ea quidem utilior ,βd raro proficit, neque est ad
uulgus adhibenda. Quaedam autem sunt aegritudianes, quas leuare illa medicina nullo modo possiti ut,
si quis Ure ferat, nihil in β 69e uirtutis, nihil animi, nihil osci , nihil honestatis, propter malais quidem angatur ,sed alia quadam A eum fit admo