장음표시 사용
521쪽
uirtutem ad beate uiuendum se ipsa
esse contentam. v I N C T v s hic dies, Brute, finem faciet Tusculanarum disputationum: quo die est a nobis ea de re , quam tu ex omnibus maxime probas, distut tum . placere enim tibi admodum sensi ex eo libro , quem ad me accuratissimescripsisti , O ex multis sermonibus tuis, uirtutem ad beate uiuendum se ipsa e se contentam. quod etsi docile est probatu , propter tam uaria et tam multa tormemta fortunae ;tale tamen est, ut elaborandum sit, quo facilius probetur . nihil est enim omnium, quae in philosiophia tractantur , quod grauius , magnificentiusq. dicatur. cum ea causa impulerit eos, quiprimise adphilo ophiae studium contulerunt , ut, omnibus rebusposthabitis, totos se in optimo uitae flatu exquirendo collocarent : profectos e beate uiuendi totam in eo studio cuinam, operamq. posuerunt
quod si ab iis inuenta , coe perfecta uirtus est; et si praesidii ad beate uiuendum in uirtute satis est: quis est , qui nonpraeclare O ab illispositam , is a nobis susceptam operam philosophari arbitretur ἐδε
522쪽
VLIBER v. te Afugimus. o uitae philosophia dux, o uirtutisdagatrix, expultrixq. uitium, quid nori modo nos, sed omnino uita hominum sine te essepotuisset φ tu urbespeperisti: tu dissipator homines insocietatem uitae conuocasti: tu eos inter se primo domiciliis,
deinde coniugi s, tum litterarum, vocum com
munione iunxisti: tu inventrix legum , tu magistra morum, O disciplinae fuiIli. ad te confugimus: a
. te opem petimus: tibi nos, ut antea magna ex par te,sic nunc penitus, totosq. tradimus. si aureis
unus dies, bene, O expraeceptis tuis actus, pe tanti immortalitati anteponendus. cuius igiωρ tius opibus utamur, quam tuis ψ quae O uitae tra quillitatem largita nobis es , O terrorem mortis D i ii. Alphilosophia quidem, tantum abest, ut perinde, ac de hominum est uita merita, laudem ut a multis etia uituperetur. vituperare quisquam uitae parentem, et hoc paricidio se inquinare audetitam impie ingratus esse , ut eam accuset, quam uereri deberet, etiamsi minus percipere potuisset e Sed, ut opinor, hic error, O haec indos Iorimi animis offusa caligo est, quod tam longe retro restis re non possunt, nec eos, a quibus uita hominum i
structu primo sit, fuit, e philosophos arbitraritur.
quam rem antiquissimam cum uideamus, nomen tamenes sie confitemur recens. nam sapientiam qui dem ipsam,quis negarepotest,non modo re esse antiquam, uerum etiam nomine in quae diuinarum, b mariarumq. rerum, tum initiorum, causarumque,
523쪽
tum cuiusque rei, cognitione hoc pulcherrimum nomen apud antiquos algoquebatur. itaque O illos septem , qui a Graecis σοφοι , apientes a nostris O habebantur, O nominabantur , O multis ante faeci lis Lycurgum, cuius temporibus Homerus etiam fessi e , ante hanc urbem conditam, traditur , etiam
heroicis aetatibus Vlyssem , O P estorem accepimus. Dilbe , O habitos esse sapientes. nec uero
Atlas siuninere caelum , nec Prometheus amus Caucaso, nec stellatus Cepheus cum uxore , gen ro , filia traderetur, nisi caelestium diuina cognitio nomen eorum ad errorem fabulae traduxisset . a quibus ducti deinceps omnes , qui in rerum contemplatione nudia ponebant , sapientes est habebantur , . O nominatantur: Hq. eorum nomen usique ad Pythagorae manavit aetatem: quem , ut scribit audi tor Platonis Ponticus Heraclides , uir doctus inprimis , Phliuntem ferunt uenisse , eumq. cum Leonte , principe Phliasiorum , dobte , O copiosee disseruisse quaedam cuius ingenium,et eloquentiam cum admiratus esset Leon , quaesiuisse ex eo , qua maxime rete consideret: at illum , artem quidem se scire nullam,sed essephilosophum: admiratum Leontem . nouitatem nominis , quaesisse, quinam essent phil
sopbi , O quid inter eos, , reliquos interesset: 'thagoram autem restondisse , similem sibi uideri vita hominum , O mercatum eum , qui haberetur maximo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate: nam ut illic alij corporibus exercitatis ,
524쪽
riam,mnobilitatem coronae peterent; alii emem di , aut uendendi quastu, O lucro ducerentur; esset autem quoddam genus eorum, idq. uel maxime ingenuum , qui necplausum, nec lucrum qisaereret, sed uisendi caussa uenirent, nudioseq.perspicerent, quid ageretur , O quo modo; item nos , quasi iumercatus quadam celebritate ex urbe aliqua ,sic in hanc uitam ex alia uita, o natura proset Ios, alios gloriae seruire , alios pecuniae, raros esse quosdam , qui , ceteris omnibus pro nihilo habitis , rerum n turam studiose intuerentur rhosse appellare sapien
tiactudiosios , id est enim philosiophos: O , ut illic liberalissimum eliseis'e lare , nihil sibi GPirctem ;
c in uita longe omnibus studijs contemplationem
rerum , cognitionemq. praestare. Nec uero Uth goras nominis solum inuentor, sed rerum etiam ip-
farrem amplificator fuit . qui cum post hunc Phli sum sermonem in Italiam uenisset , exornauit eam Graeciam , quae mina disita est , est' priuatim, publicepraestantis imis innitutis, artibus. cuius de disciplina aliud tempus fuerit fortasse dicendi. Sed ab antiqua philosophia usque ad Socratem , qui Archelaum , Anaxagorae disicipulum , audierat , numeri motusq. tractabantur , O unde omnia orirentur , quo ue recederent: studio seq. ab his siderwm m litudines, interualla , cursus inquirebantur , est cuncta caelestia. Socrates autem primus philosophiam deuocauit e caelo , O in urbibus collacauit , edi in domos etiam introduxit , et coegit de
525쪽
L I B E R V. 26seam rem bene uiui poten; dummodo intelligas, quid nunc dicam bene: dico enim , connanter ,grauiter ,sapienter , fortiter. haec etiam in equuleum coni ciuntur , quὸ uita non 'irat beata. M. Quid igitur ψ sola ne orata uita, quaeso, relinquitur extra ostium , lime . carceris , cum constantia,grauitas , fortitudo , sapientia , reliquaeq. uirtutes rampiantur ad tortorem , nullum . recusent nec uni
cium , nec dolorem ἰ A. Tu ,3 quid es fariturus, noua aliqua conquiras oportet : ista me minime mo
uent, non solum quia peruulgata sunt ,sed multo. magis , quia , tanquam leuia quaedam uina nihilualant in aqua ,sic Stoicorum ista magis gustata,
quam potata , delectant. uelut i te chorus uiri tu in equuleum impositus, imagiries constituit ante oculos cum amplissima dignitate , ut ad eas cur sim perre tura, nec eas beata uita ase desertas pas Iura uideatur: cum autem animum ab sapi Iura imaginibus uirtutum , ad rem , ueritatemq. tria Xeris ; hoc nudum relinquitur,possit ne quis beatus esse, quam diu torqueatur. quamobrem hoc nuncq ramus: uirtutes autem , noli uereri , ne expo-3ulent, O querantur se a beata vita esse resistas. si enim nudia uirtusprudentia uacat, prudentia ipsa hoc uidet , non omnes bonos esse etiam beatos: multaq. de M. Atilio , ues Caepione , M. Aquillio recordatur: beatamq. uitam,si imaginibus potius uti, quam rebus ipsis placet, conantem ire in equulei retinet ipsa prudentia , negatq. ei cum dolore ,
526쪽
cruciatu quidquam commune. M. Facile patior te isto modo agere : etsi iniquum est praescribere mihi te , que admoduM a me disputari uelis .sed quaero, utrum aliquid actum superioribus diebus ;an nihil arbitremur δ A. Actum uero, O aliquam tum quidem. M. Atqui , si ita est , pro ligata iam haec , O paene ad exitum adduIIa quaestio en . A .mo tandem modo ἐ M. mia motus turbulenti ;iactationesq. animorum incitatae, ct impetu inconfiderato elatae , rationem omnem repellentes, uitae beatae nullampartem relinquunt. quis enim potest, mortem alit dolorem metuens, quorum aeterum faepe aderi, alterum semper impendet, esse non mi- er ψ uuid se ide- , quod plerunque si , pauperi tem , ignomini , infamiam timet, si debilitatem , caecitatem, si denique , quod non singulis hominibus , sed potentibus populis saepe contingit , feruitutem idi poten ea timens esse qui uam beatus δ uid , qui non modo ea futura timet, ue m etia seri , sustinetq. praesentia ' Adde eodem exilis,l ZIus , orbitares. qui rebus his stactus aegritudine eliditur ,potest tandem 69e non miserrimus in uuid uero illum , quem libidin bus inflammatum , fuverit rudemus,omnia ratide appetentem cum inexplebili cupiditate , quoq. luentius uoluptates undique hauriat, eo grauius,ardentiusq. tientem, non ne re u miserarimum dixeris ἰ Quid ζ elatus ille leuitate , inaniq. utitia exulimis , O temere gestiens, non ne tanto miserior , quanto sibi uidetur
527쪽
beatior δ Ergo, ut hi miseeri, sic contra illi beati,
quos nulli metus terrent, nussae aegritudines exedunt, nullae libidines incitant, nullae futiles laetitiae exultanteis languidis liquefaciunt uoluptatibus. ut maris igitur tranquillitas intelligitur, nulla ne minima qreidem aura su Ius commouente : sic animi quietus, placatus status cernitur, cu perturbatio nulla est, qua moueri queat. Quod se est , qui uim fortunae , qui omnia humana , quaecunque accidere possunt, toleratilia ducat, ex quo nec timoreum, nec angor attingat; idemq. si nihil concupi-siat, nulla esseratur animi inani voluptate: quides, cur is non beatus sit ἰ O si haec uirtute esciun. tur; quid est, cur uirtus i aper ρ non esciat beatos ἰ A. Atqvi alterum dici nonpotest, quin i , qui nihil metuant, nihil angantur , nihil concupissant, nulla impotenti laetitia esserantur , beati ni; it
que id tibi concedo: alterum autem iamini ru non est:superioribus enim distulationibus effectum est, uacare omni animi perturbationes ientem . M. 2 mirum igitur conseia res est: vadetur enim ad exitum uenisse quaestio. A. Propemodum id quidem . M. Veruntamen mathematicorum Tle mos est, non philosophorum . nam geometrae cum alia quid docere uolunt; si quid ad eam rem pertinet eorum, quae ante docuerunt, id sumuntpro concessio, o probato; illud modo explicant, de quo autenihil scriptum G : philosophi, quamcunque rem
habent in manibus , in e , quae conueniunt, co gerunt
528쪽
LIBER I III. 26spraemio elicere possemus,qui nobis aliquid attulisset quo hoc firmius credetremus. A. Vellem id quidem sed habeo paulluli- , quod requiram. ego enim assentior, eorum, quae posuist, alterum alteri cons quens esse, ut, quemadmodum ,si, quod honestum sit , id Ibium sit bonum , sequatur , beatam uitam uirtute confici; sic,si uita beata in uirtute sit, nihil esse, nisi uirtutem, bonum .sed Brutus tuus, auct . re'Aristone, O Antiocho , non sentit hoc :p tat enim, etiam si sit bonum aliquod , prister uim
tutem. M. uuid igitur in contra Brutum ne me dicturum putas ψ A. Tu uero, ut uidetur: namp
finire non est meum. M. Quid cuique igitur consentaneum sit, alio loco . nam ista mibi O cum Antio cto spe,'cum Arssione nuper , crem . G nis imperator apud eum diuerserer , di sensio fuit. mihi enim non uidebatur quisquam esse beatusposese, cum in mesis esset: in malis autem sapientem es Dpossie , si essent ulla corporis , aut fortunae mala. Dicebant haec, quae scripsit etiam An iochus locis pluribus , uirtutem ipsam per se beatam uitam efficere posse , neque Minen beat .mam: deinde , ex maiore parte plerasque res nominari , etiam si qua pars abe siet , ut uires, ut ualetudinem , ut diuitias,
ut honorem, ut gloriam; qua genere, non numero, concientur rite n beatam uitam, etiam si ex at qua parte claudicaret, tamen ex multo maiore parte obtinere nomen suum . Haec nunc enucleare non
ita nec esse e s. quanquam non constantissime dici mi 'li hi
529쪽
hi uidentur . nam qui beatus es , non intelligo , - quid requirat, ut sit bearior : sest enim, quod dost; ne beatus quidem est O , qμod ex maiori parte unamquanque rem appellari iste Iariq. dicunt, est ubi id icto modo ualeat: cum uero triagenera malorum esse dicant; qui duorum generum malis . omnibus urgeatur , ut omnia aduersa sint in Iortum ..na , omnibus oppressum corpus o confectum doloribus , huic patillulum ne ad beatam uetam deesse dicemus , non modo ad beatissimam ψ Hoc illud est , quod Theopbractus sustinere non potuit. nam cum satiri isset, uerbera, tormenta , cruciatus , patriae eversiones , Oilia, orbitates magnam uim habere ad male, misereq. uiuendum , non est ausus elate , Ur ample loqui , cum humiliter , demisseq. sentiret . quam bene, non quaeritur: constanter quidem certe. itaque mihi placere non solet, consequentia reprehendere , cum prima concesseris. hic autem , eleganti'ssimus omnium philosophor- , O eria ti nimus , non magnopere rUrehenditur , cum tria genera dicit bonorum; uexatur autem ab omnibus, primum in eo libro, quem scripsit de uita beata, in quo multa dis utat , quamobrem is, qui torque tur, qui crucietur, beatus e s te no possi. in eo etiaM putatur dicere , in rotam beatam uitam non sce dere. nu uam id quidem dicit omnino; sed, quae dicit , idem ualent . possum igitur , cui concesserim in malis esse dolores corporis , in malis fortunae nausiagia, huic uccensere dicenti , non omnes bonos esse
530쪽
L It B E R ' v. 266 beatos , cura in omnes bonos ea, quae illa in malis,
numerat, cadere po1't ' Vexatur idem Theophrasus libris,.siholis omnium philosophorum , quod in Callisthene suo laudarit illam sententiam, Vitam rexit fortuna , non sapientia. negant ὼγ ullo philosopho quidquam dimis esse languidius. recte id quidem: sed nihil intelligo dici potu se constantius .si enim tot sint in corpore bona , tot extra corpus in casu, atque fortuna: non ne consentaneum en ,plus ortunam, qξω domina re rum sit oe extemarumhat ad corpus pertinentium, quam consiliam ualere' an malumus Epicurum imitari ἐ qui multa praeclare ope dicit: qisam enimbi conlianter, conuenienterq. dicat, non laborat . Laudat tenuem uis Ium .philosophi id quidem ,sed si Socrates, aut Antishenes diceret, non is, qui finem bonorum uoluptatem esse dixerit. Vexat quenquam iucumide posse uiuere, nisi idem honeste sapienter, iusteq. uiuat. nilni grauius, nibit phil
sophia dignius; nisi idem hoc iis , honese Japien
ter , iuste, ad uoluptatem reserret. Quid melius, quam fortunam exiguam interuenire sapienti ψ sed hoc is ne dicit, qui, cum dolorem non modo maximum malum ,sed Lim malum etiam dixerit, toto corpore opprimi possit doloribus acerrimis, tum cum maxime cotra fortunam glorietur ζ quod idem melio ibus etiam uerbis Metrodorus . Occupaui, inquit, te, ortuna , atque cepi; omnesq. aditus suos interclusi , ut ad me astis e non posci. praea clare,