M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars volumen secundum ... Cum scholiis Pauli Manutii. Index rerum, et verborum M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars, Academicarum quaestionum editionis primae liber secundus, editionis secundae libe

발행: 1560년

분량: 663페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

511쪽

Menda curatis, O talis quidem, quaepigit esse omnium , elim de ceteris rebus discrepantium , philo

horum . inter omnes enim conuenire oportet , commotiones animorum , a recta rarione auersas ,

esse uitiosas; ut , etiam si nec mala sint illa, quae

metum , aegritudinem ue , nec bona , quae cupidita tem, laetitiam ne mouerat, tamen sit uiti vii ii commotio. constantem enim uolumus quendam . sedatu- , grauem , humana omnia prementem iulum esse , quem magnanimum , O fortem utrum dicimus: talis autem nec maerens , nec timens, nec

cupiens, nec gestiens e se qui uampotest. eorum enim haec sint, qui euentus humanos superiores, quam seuos animos , esse ducunt. Vir re omnium philosophorum , ut ante diri , una ratio en iseden di , ut nihil , quale sit istud , quod perturbet an . mu ,sed de ipsa sit perturbatione dicendum . ita . que primum in ipsa cupiditate, cu- id Hltis agitur, ut ea tollatur, non est quaerendum, bonum illud nee . ne sit , quod libidinem moueat sed libido ipsi Dialenda est: ut ,siue , quod honestum est, id sit furu mum bonum , siue uoluptas, siue horu- utrimque oriunctu- ,siue illa tria geriera bonorum , t eis, etiam si uirtutis ipsius uehementior appetitus sit, eadem sit omnibus ad deterrendum δεhibenda r tis . Continet autem fedationem animi humanam conlpeLIuposita natura: qua quo facilius expressa cernatur , explicanda Gὶ oratione communis conditio , laxq. uita . itaque non sine caussa , cu Or nem

tium climus

latum sunt.

512쪽

pem fabula doceret Euripides, primos tres uersus reuocasse dicitur Socrates :Neque tam terribilis ulla fando oratio est , que fors, neque ira caelitum inues tum mesum, Guod non natura humanapa ido ferat. Est autem utilis adpersuadendum , ea, quae accide runt , ferri es posse, , oportere, enume ratio eo rum , qui tulerunt. etsi aegritudinis sedatio et hesterna disputatione explicata est , est in Conselationis libro , quem in medio non enim sapientes eramus9 maerore , O dolore consiripsimus : quodq. uetat Osippus ad recentes quasi tumores animi rem rium adhibere , id nos fecimus, naturaeq. uim ait limus ; ut magnitudini medicinae doloris magnitudo concederet. Sed aegritudini, de qua fatis est disputatum , finitimus est metus: de quo pauca dicenda sunt. Es enim metus , ut aegritudo praesentis ,sic ille futuri mali. itaque non nulli aegritudinis partem quandam metum esse dicebant. alii autem metum praemolestiam appellabant , quod es quasi dux comsequentis molestiae. Quibus igitur rationibus instantia feruntur, eisdem contemnuntursequentia. nam itidendum est in utrisque , ne quid humile ,summisesum, molle, esseminatum, fractum, abiectumq. faciamus. Sed quanquam de ipsius metus inconstantia, imbecillitate, leuitate dicendu est: tamen multum prodest, ea, quae metu tur, ipsa contem re . sta e ,siue casu accidit ,siue consilio, percommo e statu- es , quod eis de rebus , qua maxime

metuuntuΥ,

513쪽

metuuntur, de morte, O de dolore,primo, Oprc ximo die di stulatum est . quae si probata sunt, metum a ex parte liberari sumus. Ac de malorum vivione bactenus: videamus nunc de bonorum , id est de latitia, O de cupiditare. Mihi quidem in t raratione ea , qua pertinet ad animi perturbati nem, una res Aetur caussam comtine re , omnes easese in nostrapotestate, omnes iudicio susiceptas, omnes uoluntarias. hic igitur error est eripiendus, haec detrahenda opinio: atque, ut in malis vinatis tolerabiliora ,sic in bonis sedariora sunt eficienda ea, qua magna , edi laetabilia dicuntur. atque hoc quidem commune malorum, O bonorum: ut ,si iam dissicile sit persuadere, nihil earum rerum, quae perturbent amimum , aut in malis, aut in bonis essehalentam , t en adia ad allum motum curatio sit

adhibenda, aliaq. ratione malevolus, alia amator, alia rursus anxius,alia timidus corrigendus. Atque erat facile,sequeritem eam rarionem, quae mari e probatur de bonis, O malis, negare unquam laetitia affici posse insipientem, quod nihil unquam h

beret boni sed loquimur nunc more communi . sint e ista bona, quae putantur, honores, diuitiae , uoluptates, ceteras: tamen in eis ipsispoti m is exul tam ,gestiensq. laetitia turpis est: ut ,si ridere concessum sit, uituperetur tamen cachinnatio. eodem enim uitio es effusio animi in laetitia, quo in dolore contractio; eademq. leuitate cupiditas es in an

tendo , qua laetitia in si uendo : , ut nimis affli molestia,

514쪽

LIBER III I236 molestia, sic nimis elati latitia iure iudicantur leves. Et cum,inuidere, aegritudinis sit; malis autem est nis uoluptatem capere, latitiae; utrunque immariistate , ese feritate quadam proponenda cantari βω- lat. Atque, ut considere decet , timere non decet: sic gaudere decet , laetari non decet: quoniam , d cendi caussa , a gaudio laetitiam dii linguimus. Illudi supra disimus, feri contra tionem animi recte nunqμ- posse , elationem posse . aliter enim manus ille gaudet He Ior, Laetus Laudari me , ter, abs te laudato uiro; aliter ille apud Trabeam Chaerea, Laena delinita crgento nutum obseruabit melim, uuid uelim, quid studeam . adueniens digito impe iam ianuam: Fores patebunt. de isnprouiso Cis sis ubi me si exerit, acris obuiam mihi ueniet, complexum exopta

Mihi se dedet. quam cpulchra putet, ipse iam dicet.

- Forturiam ipsam anteibo fortunis meis. haec laetitia quam turpissit,fatis est diligenter attendentem penitus uidere. 6 ut turpes sunt , qui esse runt ρ laetitia tum , cum siruuntur uenereis uolutatibus :sic flagitiosi , qui eas inflammato animo con cVisiunt. Totus uero iste, qui uulgo appellat ramor, nec hercule inuenio , quo nomine alio possit

appellariθ

515쪽

appellari tantae leui ius est, ut nihil uideam , quod putem conferendum: quem, Caecilius, - deum qui non summumputet , Aut stultum , aut rem n esse imperitum existimat; cui in manu sit , quem esse dementem uelit , sue sapere, quem sanari,quem in morbum infest

uem contra amari, quem accersiri, quem expeti. opraeclaram emendatricem uitae poeticam, quae morem, flagitis, O leuitatis austorem , in concilio deorum collocandum putet . de comredia loquor:

quae , si haec lagitia non probaremus, nulla esset omnino. uuid autem ex tragoedia princeps illegonautarumqTu me a oris magi Hia honoris, seruauissigratia. quid ergo ἰ hic amor Medeae quanta miseriarum in cendia excitauit ἐ atque ea ta men apuid alim po im patri dicere audet, se coniugem habuissee Illum, Amor quem dederat, qui plusposset ,p tiorq. est patre. Sed poetas ludere sinamus; quorum fabulis in hoc flagitio uersari ipsum uidemus Iovem: ad magistros uirtutis , philosophos ueniamus; qui amorem n gant 1sapri esse, O in eo litigant cum Epicuro, non miatum, ut opinio mea fert, mentiente. quis est enim inor iste amicitiae ψ cur neque deformem ad Iescentem quisquam amat,neque formosiumsenem' mihi quidem haec in Graecorumg nasiis nata consesuetudo uidetur; in quibus si aeri, et concesssunt amores. beme igitur Ennius:

516쪽

agitui principium est, nudoe inter ciues corpora. qui ut simi ,sicut feriposse uideo, pudici ,foliciti t men O arix' sunt , eoq. magis , quo e ipsi continent ,'exercent. Atque , ut muliebres amores omittam, quibus maiorem licentiam natura conces

st: quis aut, de Ganymedis raptu , dubitat, quid poetae uelint; aut non intelligit , quod apud Euripi dem O loquatur, O cupiat Laiusἰ quid denique homines doctissimi , O mipoetae de se ipsis θ' carminibus edant, O cantibus infortis uir in sua rep. cognitus , quae de iuuenum amore scripsit Alcaeus ἐπ- Anacreontis quidem tota poesis en amatoris . maxime uero omnium flagrasse amore Rheginum nicum , apparet ex scriptis. atque horum omnium libidinosos esse amores videmus . philosophi sumus exorti, ct auIIore quidem nostro Platone, quem non iniuria Dicaearchus accusat, qui amori taritoritatem tribueremus. Stoici uero is sapientem am turum esse dicunt: et amorem ipsum , conatum amicitiae faciundae ex pulchritudinis sterie , definiunt. qui si quis est in rerum natura mesolicitudine , sine desideris,sine cura laesul irio: sit ane: uacat enim omni libidine rhaec autem de libidine oratio est . sim autem est aliquis amor, ut est certe , qui nihil absit, aut non multum ab insania, qualis in Leucadia est: Siquidem est quisquam deus , cui ego sim cur .

at id erat deis omnibus curandum , quemadmodum hic frueretur uolt late . . Heu me infelicem.

517쪽

-1il uerius.probe edi te: Sanus ne es, qui temere la entare I sic insanus suis etiam uidetur. at quas tragoedias et Te Apollo sancte, fer opem , teq. Omnipotens ' ωptune inuoco, Vosq. adeo venti.

mundum totum se ad amorem suum subleuandum conuersurum putat; Venerem unam excludit , ut iniquam.

quid ego te appellem Venus ' eam prae libidine negat curare quidquam . qua V ue ro ipse non propter libidinem tanta flagitia O f ciat , O dicat. Sic igitur assecto haec adhibenda curatio en , ut ei, illud , quod cupiat , ostenil ur ,

quam leue , quam contemnendum , quam nihil git omnino, quim facile uel aliunde, uel alio modo perfici , uel omnino negligiposit. Adducendus es tiam non minquam ad alia nudis,solicitudines, curas, negotia. Loci denique mutatione, tanquam aegroti non conualeficentes,sepe curandus est. Etiam

nouo quodam amore ueterem amorem, tanquam

clauo clauum, eliciendum putant. Maxime autem admonendus, quantus sit furor moris . omnibus enim ex animi perturbationibus est profesto nura uehementior: ut ,si iam ipsa illa accusare nolis , supra dico , ct corruptelas , ct adulteria , ince1ta donique , quorum omnium accusabilis est turpitudo rsed, ut haec omittamus , perturbatio ipsa mentis in amore foeda per se est. nam , ut illa praeteream,

518쪽

qua sunt furoris; haec 'Oper sese quam habent ta

uitatem , quae uidentur esse metaocria

- iniuriae,

Suste tiones, inimicitiae , induciae, Bessum ,pax rursum . incerta haec si lupo itides Ratione certa facere; nihilo plus agas , sciam si des operam, ut cum ratione insanias. haecdnconnaartia , mutabilitasq. mentis quem non ipsa prauitate deterreat in Ell etiam illud , quod in omni perturbatione dicitur , demonstrinidum , nullam esse , nisi opinabilem , nisi iudicio susceptam , nisi uoluntariam. etenim si naturalis amor esset;

arent omnes , O amarentur , O si per ami. rent, O idem amarent , neque alium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret. Ira uero qMamquam diu perturbat animum, dubitationem infimae non balet: cuius impulsu existit etiam inter fratres tale iurgium: Quis homo te exuperauit unquam gentium imp Quis autem malitia te in dentia ἐnosti, qAae sequuntur. alternis enim versibus into quentur inter statres grauissimae contumeliae: ut facile appareat , Atrei filios esse , eius , qui medit tur poenam instatrem nouam: Maior mihi moles , maius miscendum malum , ut illius acerbum cor contundam, et comprima . quae t turbae erurit moles ζ audi Thyestem ipsum: Impius hortatur me stater , ut meos malis miscrManderem natos: eorum uiscera apponit.

519쪽

LIBER I I I I. 239'quosue omnem e se in opinione .Q, si fidentia , id est firma animi confisio , Hentia quaedam est,es

opiniograuis, non t e re assentiens: metus quoque

est diffidentia expectati, es impendentis mali. y θει est expectatio boni: mari expeLIationem esse

χecesse est mei . ut igitur metus, sic reliquae per turbationes sunt in malo. ergo, ut constantia sciemtia ,sic perturbatio erroris es. Qi autem natura dicuntur iracundi, aut misericordes, aut inuidi, aut tale quid, ij sunt eiusmodi connit uti, quas mala ualitudine animi , abiles tamen: ut Socrates dimor, cum multa in conuentu uitia collegisset in eum Zopyrus, quise naturam clusique ex forma pes cere profitebatur, derisus est a ceteris, qui illa in Socrate uitia non agnoscerent; ab ipso autem Socrate subleuatus est, cum illa sibi uitia inesse,sed ratione ase deis ta diceret. ergo , ut optima quisque ualetudine assectus,potin uideri alius , ut natura, ad at quem morbum procliuior: sic animus alius ad alia uitia propensior. qui autem non natura,sed culpa uitioli esse dicuntur, eorum uitia constant ex falsis inionibus rerum bonarum, ac malaruU, ut sit alius ad alios motus perturbationesq. procliuior . inueteratio autem ut in corporibus aegrius depellitur, sic in animis quoque perturbatio : citiusq. r pentinus oculoru tuMorsanatur, quam diuturna lippitudo depellitur. Sed, cognita iam caussaperturhationum , quae omnes oriuntur ex iudiciis opini η- , O uoluntatibus, sit iam huius distulationisi i s modus.

520쪽

modus. Scire autem nos oportet , cognitis , quoad possint ab homine cognosci , bonorum O malorum finibus, nihil apbilosophiaposse aut maius ,aut ut lius optari, quam haec, quae a nobis hoc quatriduo distulata sunt. morte enim contempta, Odolore ad patiendum leuato, adiunximus sedationem aegritudinis , qua nullum homini maius malum est. etsi enim omnis animi perturbatio grauis est,

nec multum differt ab amentia: tamen ita ceteros, cum sint in aliqua perturbatione aut metus , aut mistiae, aut cupiditatis, commotos modo, etpertum batos dicere solemus; at eos, qui se aegritudini dediderunt, mi eros, afflictos, aerumnosios, calamitosios. mitaque non fortuito DIIum uidetur ,sed a te rarione proposito, ut separatim de aegritudine, et de ceteris feni perturbationibus distularemus: in ea est enimfons in miseriam,et caput .sed et aegritudinis, O reliquo - ρr

rum animi morborum una sanatio est, omnes op trina biles esse, O uoluntarios, eaq. re suscipi, quod pnita rectum esse uideatur . hunc errorem, quasi radi- l mcem omnium malorum,nirpitus philosophiaseese dita tracturam pollicetur. demus ergo nos huic excolen xi dos ,patiamurq. nos sanari. his enim malis insidem ribatibus, non modo beati Jed ne fani quidem e seposv u rimus. aut igitur negemus quidquam ratione confici; licum contra nihil sine ratione re te fieri post: aut, cumphilosophia ex rationum collatione conflet, ab ea ,si Oboni, beati uolumus e isse, omnia adi imenta, O auxilia petamus bene , beateq. uiuendi. bis

M. TVLLII

SEARCH

MENU NAVIGATION