장음표시 사용
51쪽
litiani notis egerunt, usi esse uidentur. Tituli enim quoscumque Κlolgius p. LVIII sqq. ex editione Domitiana attulit, maiusculis litteris impressi sunt, quibus omnes titulos in editione Panna
tiana expressos esse amicus quidam meus mecum communieauit, qui editionis typis Pannartii impressae exemplar Gottingens meum in usum inspexit in ea autem Domitii editione, quae est sine typographi nomine, titulos omnes litteris minusculis impressos esse et ex exemplari anno 1483 diligentissime ut uidetur ex ea typis exscripto apparet et ex editionibus annisi 490 et 1404 Venetiis impressis ), quae ex eadem manaverunt. Praeterea autem editionis Pan nartianae tituli arilottio allati his
Neque solum in titulis, uerum etiam in ipso uerborum contextu editio annartiana saepius recedit ab editione typographi nomine carente. Hos enim exscripsi locos quibus lectiones maalolgio allatae a lectionibus, quas in editione Domitiana typographi nomine non exstructa exstare ex trium illarum editionum Venetarum consensu apparet, disserunt:
I 2, 60 deprenso KL, deprehenso II praef. 3 congyderaremus Κl. cosideraremus, IIII, 46 ilicitas l. iliacas, IIII, 5 reatae Κl. natae, IV 6, 35 arcus l. arctus, IV 6 52 eleeal. eleae, IV 7, 55 iurant l. troiani, V1, 60 abilonis l. babylonis, v 1, 224 omnes t. amnes V 2, 81 iussa KL, iuuat, 2, 121 haut L haud, VI, 58 rependit KL, repredit. Videmus igitur haud raro Domitii editionem a Pannartio expressam discrepare ab editione, in qua typographi nomen deest. At utra Domitii editione
i etiam hae editiones in uniuersitatis Lipsiensis bibliotheca assereantur. 2 si etiam in exemplari Gottingens legi ab amico comperi.
52쪽
Politianus usus sit, uel ex V 3, 181 intelleximus, ubi halis non aliunde prompsisse potest nisi ex ea Domitii editione, quae typographi nomine caret. Quod aliis argumentis confirmatur. V2, 48 enim huiuchius miratur, quod Politianus lectionem Domitii 'nemee tamquam ipsius coniecturam attulerit addita nota 'o quoniam Domitii editio, quae sine typographi
nomine est, 'nemea exhibet, non 'nemeea', apparetiolit num hac Domitii editione, non ea, quam Shulachius adhibuit, inspecta ipsum lectionem 'nemeea excogitasse. Sed multo certiora argumenta praesto sunt. Tribus enim eorum,
quos modo attuli, locis Politianus aperte, quas lectiones in editione Domitiana inuenisset, dixit II praes. 31 o. cosideraremus, IV 6, 52 elee.Do. VI, 58 Do. Repredit. Hae lectiones cum ita in ea Domitii editione exstent, a qua typographi nomen abest, in annartiana autem Domitii editione longe aliae inueniantur congyderaremus, elee, rependie manifestissimum est Politianum adhibuisse Domitii editionem typo graphi nomine carentem. Male igitur uiri docti in Politiani notis cum Domitii lectionibus conserendis adhuc egerunt, quod editione alannartio impressa aut fortasse etiam exemplo ex altera editione parum diligenter exscripto usi sunt. Vbi enim Domitii lectio, quam Politianus signo non addito e Domitiana editione prompsit, in Pannartiana editione alia est atque in altera, fieri non poterat, quin Politiani coniecturam esse putarent, quae tamen lectio e Domitii editione descripta est. Illarum lectionum a Politiano nota non addita e Domitii editione depromptarum quamquam multae sunt sine dubio uerae, qua re quis ad eam opinionem perduci potest, ut illas in oggii quoque odie Politianum inuenisso arbitretur cf. Lundstroem p. 19), tamen sunt quas nihil nisi Domitii coniectura esse appareat, uelut IVI, 8 'pularem' pro pudorem', VI, 36 adelinis pro 'adelinis . Inde autem quod eiusmodi lectiones aperte salsas olitianus ex editione Domitiana in exemplar Corfinianum transtulit neglectis oggiani odieis lectionibus uerissimis, concludamus necesse est non eodem tempore, quo ueteris codicis lectiones, illas
53쪽
Domitii coniecturas in exemplar Corfinianuma Oliti an relatas esse. Quid enim ueri est dissimilius quam Politianum uirum illum litteris eruditissimum, postquam in Poggii codicem incidit, quem unicum omnium Siluarum codicum fontem esse ipse in subscriptione dicit, in eorrigendo' exemplari Corfiniano e Domitii editione lectiones salsas inscripsisse neglectis ueteris codicis lectionibus, quas uera esse primo obtutu apparet 2 Quae conclusio aliis argumentis egregie confirmatur. Earum enim lectionum, quas ex editione Domitiana se prompsisse Politianus signo 'DO.' ne 'D adscripto testatur, triginta quattuor cum Matritensi prorsus concordant. Quas hi propono I 2, 128 Do Inda P Politianus), inda , 2, 236. Do in agmine P in agmine , I 3, 36 Do uena P, uena , I 3, 24 Do amnis , amnis II, 4, 58 Do iuxta P, iuxta I, Ι4, 74 Do Permeruit , permeruit , 6, 46 Do quin P, quin M, Ut, 160 Do munera , munera A, II l, 211 Do. terris P, terris A, II 2 82 Do tuus , tuus M, II 2 90 DOmonte , monte M II 4, 3 Do murmura , murmura ,
II 4, 15 Do nusquam , nusquam , II 6, 30 Do cauentem P, ementem , II 6, 79 D. uerenda P, uerendam, III praes. 5.Do fideliter , fide liter , III 2, 101 DO. Is P, si , III 2, 12l Do et in assyrias P, et massiriasin, III 4, 72 Do.
timet , timet M III 5, 44 e D. Heu ubi , heu ubi , IV 2, 40 Do. Ipsum ipsum P, ipsum ipsum M IVI, 138 Do. teperet P, teperet , IV 5,16 D. yeus P Lyaeus , IV 5 57
uocibus et D P uocibus et , IV 9, 50 me D. , me , VI, 20 Do tuo P, tunc , 2, 74 D. tenes , tenens M,V3,92 D seno P, seno , V 1, 254 do uenit , uenit , VI, 168 D. laris P, laris , VI, 273 D. rettulit , retulit ,
VI, 278 Do. Si P Si , VI, 290 D. Que , quae , VI, 12. D. planctibus P, planetibus M. Addo Q, 189, ubi ad principis
editionis lectionem salsam De . quam Domitius quoque posuit, Politianus adscripsit 'o DL, quam eandem lectionem Matri tensis habet, et VI, 24, ubi eodem modo Pol scripsit 'o tu, quod atritensis quoque exhibet. aantum igitur lectionum
54쪽
47 numerum eum Politianus e uiri docti aequalis doctrina prompserit, paucas etiam ex ipsius ingenio, quas omnes, si tum, cum illas notas in exemplari Orginiano adseripsit, Poggii codex ei praesto fuisset, quin in illo inuenturus fuerit dubium non est, manifestissime apparet Politianum tum, cum illas notas scripsit, P oggii codicem nondum repperisse').eni rei multum lucis insertur Politiani ipsius epistula
Kalendis Aprilibus anni MCCCCLXXXXIV ad Philippum
Beroaldum data j, qua Politianus cum Bercaldo communicauit adnotationes suas quas ipse adulescens uiuente adhue ο- mitio' qui anno 1478 mortuus est in marginibus domestici codicis adscripsisset. Quas cur adscripserit curque cum Beroaldo communicet, ipse in epistulae exordio haec dicit: Certiorem me per litteras iam diu multi secerunt venisse istuc ad vos quendam qui nostras adnotationes venditet in Statii silvulas easque se iactet ex nostris autographis descripsisse Puto esse autem non qua me praelegente studiosi exceperunt sed quas ego adulescens vivente adhu Domitio: marginibus domestici codicis adscripseram videlicet offensus iam tum quod multa ille parum perspecte prodidisset quae fere omnes tamen quasi caelitus demissa mirabantur. Quare visum est adnotationes istas qualescumque sint his ad te litteris quasi quibusdam charaeteribus insignire ne vel aliena sorte mihi tribuantur vel propria subripiantur . e. q. s. Illas adnotationes easdem esse quae in exemplari Corfiniano praesto sunt, omnes quantum uideo uiri docti adhuc crediderunt. s.
Oito Mueller Quaestiones Statianae Berotini 1861 p. 4 adn. 2,Skntseh l. l. p. 48il82. Idem nuperrime olimerum Klolgio persuasisse es lota. p. LIV LXX magnopere miror.
1 Idem quod Shulachius non onclusit, magnopero miror. Attulit enim ille p. 472l quinque lectiones nota 'Do uel D insignitas, quas in Poggii odie exstitissu e Matritensis testimonio constat, atque adnotauit in s): eiusmodi multo plura afferre poteram, ubi Politianus non testatur nisi ex Domitii editione, quod qui Sangallensis habuerit dubitari nequit'. Quid autem huic rei saetas, ignorat uir doctus. 2DPolitiani opera, in aedib. Ascensianisu bl 2, Epist. VI, fol. XXXV sqq. Di ilias by Cooste
55쪽
Inter adnotationes enim illas Politianus plus quadragintaloeos' enumerat, quos in marginibus domestici codicis aliter atque Domitius explicauerit I praes 2 ib. 12, 1, 7, 1, 28,
V 4, 8 Aeredit locus uitae Statii a Domitio congeriptae et Silvis adiunctae, ubi Statius a Iuvenale circulator taxari dicitur, id quod se non credere Politianus dicit. Praeterea Politianus in epistula plus quinquaginta locos enumerat, quibus in adnotationibus Domitii lectiones reiecerit aliasque proposuerit II, 100,
VI, 68 VI, 84. Quas adnotationes a Politiano in marginibus domestiet codicis adscriptas non esse easdem quae in exemplari Corfiniano sunt, manifesto inde apparet, quod illae plus quadraginta locorum explicationes in Corfiniano libro non inueniuntur a Politiano adscriptae. Nonnullis nidem locis adnotati sunt explicandi causa scriptorum ueterum loci, uelut I praes. 2,Ι1, 103 4, I 2 6, quibus extremis locis eidem auctores asseruntur quos Politianus in epistula sua affert, sed scripti sunt alia manu, non a Politiano Longe plurimis autem locis, quos in domestico odie se explicauisse Politianus Beroaldo scripsit, ne alia quidem manu explicationes additae sunt. Illis autem explieationibus cum Politianum ea, quae Domi-
1 quorum numeros ideo assero, quod Politianus, ut tum moris erat, eos non indicauit quo factum est, ut illi loci in Politiani epistula difficillimi sint ad inueniendum hac difficultate uiri docti deterriti esse uidentur, ne paulo diligentius hanc epistulam legerent. Dissilia πιν Corale
56쪽
49tius in editionis suae commentario scripserat, impugnasge Domitii commentarium conserens inuenerim, suspicio mihi orta est illas notas in Domitianae editionis exemplari olitianum adscripsisse. Hoc quod suspicatus sum, aliis argumentis certum fit. Namque de II7, 14 Politianus Beroaldo seripsit: In Lucani Genethliae duos ita versiculos corruptos integramus etsi qua patet aut diem recepit sertis mollibus expleatur umbra Qui uersus cum in editione principe ag dem habeant lectiones, quas Politianus se restituisse dicit, in Domitii autem editione pro nerbis patet aut typis expressum legatur patera', apparet Politianum illa uerba se
integrare dicere non potuisse, nisi eam correxisset editionem in qua sola uerborum contextus corruptus erat, i. e. Domitianam. Deinde de IIII, 160 Politianus haec in epistula scripsit 'Verbum quoque degenerauit in suum locum restituimus: in quem scilicet illud subierat dedignatur V Domitiana editio eum exhibeat dedignatur . editio princeps autem degenerabis, quem ad locum Politianus in exemplar Corfiniano nihil adscripsit, apparet notam illam, cuius in epistulamentionem facit, olitianum in editionis Domitianae exemplari adnotasse. Idem ualet ad Il,l00, 5, 40 III 5, 22, quibus locis se Domitii lectiones reiecisse aliasque restituisse dicit; cum enim lectiones, qua se restituisse testatur, eaedem in editione principe legantur typis expressae, Politianus illasse restituisse dicere non potuit, nisi notas, de quibus in epistula uerba facit, non in editionem principem, sed in editionem Domitianam rettulisset. Ceterum ne his quidem oeis, excepto Ι5, 40, in exemplari Corfiniano quicquam a Politiano adscriptum est. Praeterea aliis quoque locis, quibus Domitii lectione reiecta aliam se proposuisse testatur, in cor-
siniano libro Politianus notam non adscripsit: 4, 2b, 4, 62, 6 66 II 4, 14, VI, 8, VI, 131. Ab altera autem parte
numerus adnotationum marginibus domestici odieis adscriptarum, quas fere omnes Beroaldo se scripsisse Politianus sub epistulae snem dicit uerbis Fere autem sunt hactenus quae notauimus adulescentes in libri nostri margine', permulto
57쪽
minor est quam notarum Corfinianarum. Itaque apertum est
adnotationes, quas Politianus anno MCCCCLXXXXIV e marginibus domestici codicis cum Beroaldo communicauit, non easdem esse, quae in libro Corfiniano sunt, sed in Domitianae editionis exemplari aliquo adscriptas suisse. Ceteroquin in adnotationibus illis scribendis Politianus longe aliud eonsilium secutus est atque in notis in Corfiniano exemplari adseribendis. Illas enim cum in domesticum eodieem intulit, id se egisse testatur, ut Domitii errores, quos ille et in restituendis et in explieandis Siluarum uerbis commisisset, impugnaret adnotationibus satis uerbosis Seripsit enim Beroaldo: Sed vides ut notaui locos nam explicaui. Sane quoniam ommentarios non faciebam sed epistulam: quae meo quasi pecori notas inureret Corfiniano autem libro Statii uerborum explieandorum causa Politianus prorsus nihil adnotauit. Atque maioris etiam momenti est, quod de eollatione libri Poggiani, quam unicam suam operam in notis in editione principe adscribendis fuisse ipse subscriptione exemplaris Corfiniani testatur quamque ad Siluarum uerba constituenda summi momenti esse ibidem praedicat, in epistula ad Bercaldum data ne unum quidem facit uerbum. Atque illum oggii codicem Politianum tum, cum adnotationes in marginibus domestici codicis adscripsit, omnino nondum repperisse dilucidissime inde apparet, quod in epistulaeoniecturam a Domiti I 3, 84 laetam Laciniae eam ob causam improbat, quod sit contra exemplarium fidem et quod ad ΙV3, 1 Beroaldo dicit Sio equidem in exemplaribus inuenio'. Quin etiam ex his extremis uerbis in exemplaribus inuenio elucet ne tum quidem, cum Beroaldo illam epistulam seripsit, Politianum iam incidisse in Ροggii eodicem illum omnium ceterorum codieum sontem. Quod et inde apparet, quod Politianus, si tum orati codicem iam contulisset, in Domitii lectionibus impugnandis certe lectiones illas, quas ipse posuisset, interim unico illo codice reperto
magnam in partem confirmatas esse aduersus Beroaldum
58쪽
51 gloriatus esset. Vnde manifestum est oggii codicem post illam demum epistulam Beroaldo scriptam, h. e. post Kalendas Apriles anni MCCCCLXXXXIV, quo anno olitianus mortuus est a. d. VIII Kal Octobr.), a Politiano repertum esse. Itaque extremis sex uitae suae mensibus anno 1494 olitianus ollationem libri oggiani in exemplar Corfinianum rettulit, id quod omnes uiros doctos adhue fugit, cum Politiani epistulam non satis diligenter legerint os Baehrens. p. V, lotet. p. LXIX sq.). Qua neglegentia quantopere a uero aberrari adhuc potuerit, intellegimus e lotetii egregio isto errore, ni p. LVIII in notarum 1 numerum recepit etiam id quod dees 9 47 Politianus Beroaldo seripsit 'Versiculus quoque ille si domi nostrae nil mutas sed idem mihi rependis' non fremittas id quod totaius perperam posuit). Atque adnotat lotetius vel hine cognoscitur Politianum non omnia quae discrepabant intera et Menotauisse. utat igitur lottius Politiani usirba domi nostrae spectare ad codicem oggii. Verum quid locutio 'domi nostrae apud Politianum significet, ex his illius epistulae locis apparet: Neo concussum vulnere torpens III 4, 70ὶ ipsi legimus immo corpus sicuti crinis apud nos qui est apud illum vertex' II 4, 81ὶ et Multa in picedio quoque patris VI) aliter apud nos: ut vatem et nil dulce sonantem u. 14):vt Phrygius silex u. 87): qui mihi Niobam significat: non Hecubam ut quod mensis n. 93 vocabulum putat ipse: nos participium'. Ex his apparet uerba domi nostrae' signiscare adnotationes a Politiano marginibus domestici codicis adscriptas, non librum manu scriptum. Ceterum quae Shutschius p. 48l 82 dePolitiani epistula dixit, ea eadem neglegentia laborant. Quoniam igitur de hac Politiani epistula uiros doctos magnis erroribus implicatos suisse demonstraui et Politianum ultimis sex uitae suae mensibus codicis Poggiani lectiones in exemplari Corfiniano adnotasse, dilucide videmus, quam facile id, quod supra e certis indiciis statui, fieri potuerit, ut olitianus antequam libri oggiani collationem in exemplari Corfinian enotaret, Domitii lectiones et ipsius coniecturas
59쪽
in eundem librum transcriberet. Atque cum praeter illas nota ex quibus hoc conclusimus editionis Domitianae uel coniecturae Politianeae signo exornat agmagnum lectionum 1 numerum in exemplari eorsiniano exstare uiderimus, quae ipsae quoque non aliundo nisi e Domitii editione uel e Politiani ingenio profectae esse possunt neque ullo eiusmodi signo sunt notatae, has quoque notas Λ non una cum oggiani odio is collatione, sed antea a Politiano inscriptas esse concludere licet. Quibus de causis cum mihi spes esset orta, siquis bonis instruetus oculis Politiani notas denuo collaturus esset, eum soriam notas ante collatum oggii codicem inscriptas ab ipsa libri oggiani collatione oculis discernere posse, Curtius achsmuthius quaest eximia benignitate effecit, ut angemeisteri liberalitate summa libri Corfiniani tabulae photographieae Heidelbergenses Lipsiam in usum meum transmitterentur. Qua re cum tabulas illas pretiosas conserendi occasio miti mibi data 88et, pe me non fuisse deceptum breui tempore intellexi. Omnes enim illae notae quae, quamquam cum atri tensi ad litteram congruunt, nihilominus signo Des uel o insignitae sunt, longe alio atrament scriptae sunt atque notae Α'. Nam atramentum, quo notas Α' Politianus in exemplar Corfinianum rettulit, satis singularis naturae est. Non tegit enim hartam quod ex propria atramenti natura si eri solere omnes scimus , sed prorsus in illam influxit, ita quidem, ut chartae materies, ubi notae A scriptae exstant, atramento non sit abscondita, sed tincta, eamque ob causam ipsa litterarnm ductus, olitiano scriptos exhibeat. Quo sactum est, ut notarum
V notus dissinxerint et tantopere sint diffusi, ut, praesertim cum atramentum illud satis pallidum sit, interdum dissicillime dinoscantur uelut II, 84 IIII,
183. Eodem autem atramento quo notae 1 multae etiam lectio nego scriptae sunt. Illarum autem
60쪽
53 quas supra primo loco attuli notarum atramentum ea est natura, ut numquam influxerit, sed semper supra chartam remanserit eamque tegat. Atque quamquam admodum est uarium, modo piceum, modo lauum, modo non minus pallidum quam notarum Α , tamen ab harum atramento quod ubique idem est, fere semper distincto eo dissert, quod due tuum lineae acute sunt terminatae, not rumo' autem ductus numquam suis limitibus ontinentur, sed semper extra eo diffluxerunt. Vbi autem notarum illarum atramentum paululum diffluxit, id quod paucis tantum locis factum est, nihilo minus hie quoque a notis 1 iisque lectionibus, quae
eodem atramento sunt exaratae, dilucide discernitur, quod ubique non totum influxit, sed omnibus in lineis inque eis mediis maiore ex parte supra chartam remansit, notarum ' autem atramentum integrum influxit, ita ut fere ubique ne minimum quidem atramenti uestigium supra remanserit. Eodem atramento non dissus quo notae illae quas, cum signo 'DO' vel 'o' insignitae sint, quamquam cum Matritensi concinunt, priore aliquo tempore quam lectiones codicis oggiani inscriptas esse nostro iure conclusimus, multae aliae notae a Politiano additae sunt. Quingentis enim se decim locis illo atramento non dissus notas Politianus adscripsit. Quarum notarum centum triginta tres nota 'D vel 'Do
insignitae sunt, quadraginta sex nota 'o' uel ego e in his et Domitii ieetio et Politiani coniectura adscripta est nouem Ioel , duae notae III, 105 IV 1, 35 signo at ornatae sunt, una VI, 15b signo dU. Centum igitur septuaginta tribus locis Politianus lectiones adscripsit atrament non diffuso, quas unde prompserit, aperto testatur. Ex quibus triginta septem cum Matritensi ad litteras eoncinunt triginta quattuor illae notae signo D vel 'Do ornatae es. p. 46), duae nota' insignitae, una II 1, 105 signo 'at instructa. Quas ante libritoreiani collationem esse inscriptas re ipsa probari iam supra p. 46 47yuidimus.