장음표시 사용
241쪽
aut non sit soluendo , aut nolit soluete . eo ipso Seii ius er diti aduersus Mevium exstinctum non erit. E. periculum ille non sentit. L. 27. s.f. D. de M. a. In hoe a cessione differt ad signatio.
q. CCCXCV. L. XVIII. RESCISSIO est negotii validi , ex causa sua. λ PςrVςHiente, dissolutio ).
i ) Emtio venditio valida se rescindi dieitur . quando post
celebratam eam laesio enormis apparet. L. 2. C. da res. Vend.
. CCCXCVI. L. AIL ACTIO persiones is, qua emtor, vel eius here- Ak . .is deS ,m cem cum omni commodo praestari a venia ι..υ.ndii. dilare , Vel eius heredibus, desiderant, EMTI a); ACTIO vero pers0nalis, qua venditor, heredeS-que ei , pretium ab emtore aut eius heredibus
L. XVIlII. Concessio usus rei nostrae, vel operarum, Pro T certa mercede, LOCATIO; Usus rei alienae, Gisia, . . Vel Operarum, COND VCTlo; Concedens LO Ibea os: CATOR, Vsens CONDUCTOR audit. Qui onductis: opus aliquod faciendum ab altero conducit, RE-
Radamior DEMTOR OPERIS ) dicitur.
v ) Loeationis conductionis notio facillima, ipse contra stus frequentissimus est. Locat aedes suas , vel equum, &α qui alteri pro certa mercede utendum concedit ; conducit eadem, qui utitur ac mercedein soluit. Sed redemtoris idea non statim liquebit. Redamtor non est nisi conductor. Prcibat hoe CICERO de Lumat. L. II. c. . scribens: REDEMTOR, qtii eorumnam a Torquasto CONDUXERAT Deiendam. Atque eodem significatu occurrit in legibus nostris , L. 39. D. ri R. U. L. I. s.f. D. ιμ. L. o. g. F. D. vi aedis priu. Sempronius . fabm murario ichnographiam ae orthographiam domus straendae Ostendens , cum eo contrahit de perficiendo hoc negotio. Diuiligeo Cooste
242쪽
IvRiSpRUDENTIA DEFINITIVA. 227 negotio persectoque, de soluendis ipsi DCCC. thaleris. Fa
ber murarius h. c. domum exstruendam redimit.
Quoties naturalia locationi S condUctioni S mu- Loea io
tata vides , toties LOCATIO CONDUCTIO eundum. IRREGULARIS dicitur f. 'egula.
'in Quaenam naturalia contractuum sint , exposui g. CL. Horum quaedam sἴ deficiunt , irregulare negotium adest. Naturale locationis est , ut merces praestetur nummis ; hinc, si colonus partiarius loco pensionis fluctuum partem praestet, irregularis locatio conductio est. Item, naturale est , ut opus, quoὸ conficiendum alteri locaui , mihi in specie reddatur. Idem obtinet , s aurifabro argentum conflatum dederim , ut poculum ex eo conficiat , is vero non idem , sed aliud argentum poculo adhibeat. Vid. L. 3I. D. Le.
3. CCCXCVIIII. Conductor praedii urbani, lN QVILINVS a); IΜusii rustiei, COLONUS b dicitur. Hic, si loco nui, Col mercedis fructuum partem praestet, PARTIA RIVS c); si praedio perpetuo. addictus seruili quodammodo conditione, ADSCRIPTITlVS d) ;. 'ab hoc procreatus, eadem conditione VienS, ORI- us; eolon
cal Ur. . a Inquilinus , s. in linus , alienas aedes v. g. incolit. L. 37. D. de aeqv. vel omitt. posses. atque hic nativus eius significatus est , APPIANus L. I. de bello ciuil. licet ΙsIDO Rus Erym. Lib. VIIII. e. 4. Incolentes aliena simpliciter incolas dicat , & HARCIANus L. II 1. q. D. de leg. a. operariis fundum perpetuo colentibus hoc nomen tribuat. Vid. CvIRCIus ad h. I. p. 66O. b V. g. agrum , conducitur autem ut colatur 3 Inde coI nus dicitur. Vid. CoLv MELLA de re rust. L. I. c. T. L. I9. C. de agric. L. ΣΟ. s. . D. de instr. legat. Colere enim proprie agros dicimus, quod docet VLITIus ad GRATIVM v. 6'. p. in . c) Colonus partiarius societatis interdum iure magis colis agem, quam c condacio, maxime, si pro determinata parte, quae Diuiligeo by Cooste
243쪽
quae plerumque dimidia est, eum colit. L. s. s. e. D. tit. Inde Graecis dicitur μοέτης. d, Adseripitiis dicti , quod fundo ita sint addicti, ut ab eo discedere omnino nequiuerint . di cum illo venditi sint mancipatione. Vid. TvRNEBvs Aduers. XV. i 6. Sed cur hoe ita vocarint Romani, miraberis Dicam. Qui agrum colit, soluta pensione , solonus est; Adscriptitii colebant agrum , Mquidem perpetuo . soluto capitis censu domino praedii, unda sensiti vocantur in rubr. Tit. C. de agrie. se ransit. & eapite eensiit. tributarii L. 6. C. ead. Erant igitur neque serui , quum actio iis contra dominum prodita esset. neque liberi, quum
seruircnt. se Patre namque colono adscriptitio natus erat. Vid. L. Q. 23. C. de agric.
Locatio conductio pecorum , pro viliori mercede, cum receptione Periculi a conductore,
'γ Vernaeula Eserti Tith, cuius numerus perpetuo idem .
q. CCCCI. Conductio redituum prouinciae, Pro annua mercede, Al)MODIATIO 'b dicitur.
' Α Gallica voce ammodier, verpa inten ; Huc pertinent in Ionia . cursus publici &c.
q. CCCCII. ACTIO personalis, qua implementUm con tractus aut indemnitatem a) a locatore postulat con ductor, CONDUCTl; qua idem locator a Gom
ductore exigit, LOCATI b dicitur.
aὶ conductor aut rem conduxit utendam , aut opus faeiendum ι priori casu vel usum rei promitiae praestandum , vel, si hoc non possit , intercile postulat, L. 3 3. D. loc. vel, si reconducta, v. g. equo muco laborante. aut calcitroso, damnum conductoria datum, ad id resarciendum, L. I9. I. I. D. Ac. aut, si impensas in rem secerit, ad indemnitatem; L. ff. F. t. D.
244쪽
Iocatoris praestari nequeant, ad id, quod interest, agit. L. I s.
b) In locatione rerum ad mercedem debito tempore solue dam , aut ad damna data resarcienda , L. 18. D. Dc. vel finita locatione ad restituendam rem in specie. ik. CCCCIII. CONTRACTUS in nominatus O) , quo re3 aesti mala b) alicui traditur vendenda Q, AESTI MATORIUS dicitur.
a Dubitabis hunc contractum esse innominatum , dum nomen habet ; Sed hec hoc sussicit, deficit namque actio eoghominis 3. CLIVI. , neque actionis aestimatoriae mentio fit in corpore iuris ciuilis, sed actionis praescriptis verbis aestimatoriae. Rubr. D. eod. ni. ct M. L8. I. de ah. b) H. e. ad certam qirantitatem determinata , quae igitur cum ipsa re alternat. V. g. Si propoIae corpus iuris ciuilis pro 6. Thaletis vendendum tradiderim, contractus aestimatotius est. c Ad plerosque contractus nominatos accedit proxime ae stimatorius contractus. ab omnibus tamen differt . & IJ quidem ab EMTIONE VENDITIONE , quae consensu petficitur, hic autem non nisi traditione rei vendendae I L. . pr. D. Maestimat. 1 a MANDATO, hoc enim gratuitum est , aestimatorius contractus non item ἱ L. I 3. D. de praesi. verbi, ,) a LOCATIONE CONDvCTIONE . in qua ultra mercedem , de qua conuenit, exigi nihil potest, propola vero omne lucrum, aestimationem excedens, percipit; a SOCIETATE, in qua lucri spectatur aequalitas , vel comparativa saltim. Praeterea animus contrahentium inspiciendus , personaeque veniunt attendendae. vid. L. F1. 3.7. D. pro Ioc.
f. CCCCIIII. ACTIO personalis , qua is, qui rem aestimatam alteri vendendam tradidit, eamdem, aut
Pretium conuentum reddi sibi petit , AESTIMA TORIA dicitur ra.
Vid. L. i. s. I. D. de aestimari
g. CCCCUL Rerum , diuersorum dominorinna , aequi pollentis valoris sa , inuicem faeta traditio , PER
245쪽
ib) Melius commutationem dici volunt rerum , permura tionemque loci attributum. Sed fallunt. Ita TERENT Ius
Ubi jarias coepit fieri, COMMUTO Deum.& CICERO de osse. Lib. II. e. h. in f Atque υι dando is arei. ρiὸndo , PERMUTANDISQVE facultatibus , eommodis , nullare egeremus. Caius polsdet equum, Titius potiatile horologium argenteum , uterque aequali pretio rem suam aestimat, fit utrinque utriusque translatio. Adest permutatio.
f. CCCCV1. Contractus do ut des , do ut facias , sicio ut des , facio ut faeias , facem sibi ipsis praeserunt , hinc earum explicatione supersedebo.
Id saltim notandum erit , contractum do ut des plerumque cum permutatione coincidere , esse tamen hac latiorem. Vid. Ill. Dn. BoaHMIR Tr. de actionibus Sect. II. cap. 9. F. I Oι
ACTIO, quae ob deficientem sormulam a Praerore praescribebatur, PRAESCRIPTsS VERBIS dicebatur ' .
'ν ICti olim actionum sormulas proponere solebant , a Praetoribus edictis suis propositas. Accommodatae erant eaeindem negotiis frequentioribus. In iis vero , quae minus erantvsitata . Praetor iudicii formulans praescribebat, v. g. SI PΑ-RET MEVIvM DEDISSE C. CAIO , UT REM SUAM SEMPRONIO COMMENDET . NEQUE IS COMMENDAVERIT , TUM EUM CONDEMNA. Nominis rationem
tradit Cati sus in L. 2. D. de praescr. verb. scribens: Cum deficiunt υulgaria atque Utata actionum nomina , PRAESCRIPTIS VERBIS agendum est. Ita IN FACTUM ACTIONEsdicuntur . quarum itidem formula deficiebat, eius vero loco factuin erat recensendum. CCCCVIII. . -
ues, creditori in securitatem debiti a debitore obligata, PIGNVS a) generatim dicitur. Quodsi ea res tradita fuerit creditori , PIGNUS in specie; si non, HYPOTHECA by vocatur.
ia) Pignoris a Pugno derivatio , quae est GAII in L. 238. v. de G
246쪽
D. de L mihi nunquam arrisit. Generalis autem pignorio conceptus , qui ad immobilia etiana extenditur, vel apud ΤεRx Ni IvM videre est , qui Phorma Act. II11. Sca 3a v. 16. scribit: Ager oppostus est PIGNOR1. b) Ita IC Tvs in L. 4. D. de pigis. distinguit, hypothecam proprie eius rei dici, quae conuentione sola obligatur, pignus traditione. Et optime. Atque vel sie fallit MARci ANust. s. s. I. D. eod. pignus Se laypotheeani non nisi nominis sono differre, Cons. Petili. Dii. BoxHMER , de diuerso pignoris ac bpothecae iure. Caius a Titio mutuo accepit C. thaleros, atque in securitatem debiti algentea vasa ι eous que detinenda , donec reddantur C. Lute dedit. Pignus hoc ipsum est. Quodsi vero in securitatem debiti agrum , aut su- pellectilem librorum obligauerit , possessionemque tetinuerit. hypotheca erit. Sed , quum tes mobiles facilius de loco in locum transferti possint , creditot non satis secutus est , nisi ipsi mobilia obligata tradantvt. Res immobiles veto quum loco moueri non possint , in iis cessat metus translationis. adeoque traditione opus non est. lnde factum, ut ad spurium hunc characterem attenderint Mii , putauerintque pignus in te mobili, hypothecam in immobili constitui, quos inter re- fierio CA iv M in t. 133. t. de V. S. sed hunc & alios resetiit IMP. s. 7. I. de act. Vid. t. I. pr. D. de pig-at. ac3 Hypotheca dicitui ab Ma Otιθει sus , subiicere, quasi obligotioni subiecta tes.
CCCCVIlII. pIGNUS eonsensu domini constitutum Vo ' ηυιυμ LUNTARIUM; quod dissentiente eo obligatur,
NECESSARIUM M dicitur,sPVBIICVM ci).
a Huius specie, sunt legale , praetorium de iudiciale , ile μ' quibus ad 3. seqv. bi Datui & aliud , quod qua ἴ- publicum dicunt , scis. quod stuas-ρ
eotam tribus testibus constitutum. L. O . C. qui pol. in pen, bluum.
si saltum hominis specificuna non concurrit; si pignua M
247쪽
edicto vel decreto suo rem alterius pignoris nexu
obligabat, PIGNUS PRAETORiVM e) ; si
iudex , causa cognita, sententia siua id ipsum se clat, IUDICIALE f vocatur.
aὶ Talia lex uxori addicit in bonis mariti sui ob dotem.
3. 29. I. de act. L. vn. g. I. C. de R. V. A. & pupillo, in bonis tutoris, L. ΣΟ. C. de adm. lui.
b) Tacitum dicitur , quod praesumatur consensus debit sis ; hinc potius praesumium dicendum foret , non enim conacurrit factum specificum , creditoris conten in declarans. ci Vid. allegata not. a.
d) Eiusmodi pignus est , quod locatori in bonis inquilini,s quae intulit in domum, competit, L. 4. D. in quι b. cavspun. e) Hue reseras missionem in pollessionem. t. D. rurb. mod. in poli. eatur. L. a. C. qui pol. 3n yign. f) Iudiciale pignus ob contumaciam eius , qui rei iudicatae parere reculat , immissione in bona constituitur. L. 3.D. de reb. eor. cte. L. 9. D. de manor. Vid. Cos TANus ad
CCCCXΙ. ignus , creditori mancipatum , vel in iure cessum , FlDUCIA I dicebatur.
') Vid. 1sIDostvs Orig. Lib. V. c. ' 31. Sed haec erat incadus transferendi dominium. Notes igitur, eo sensu fiduciam dici pignus . quo sensu pignora iuris Germanici , in quibus dominium transfertur , domino priori vero ius reluendi seruatur ιEst emtio cum pacto de retrovendendo , sed ob debitum.
f. CCCCXII. Quicquid vendito pignore , detractoque deabito, debitor recipit, H4 PER OCHA dicitur.
' S. quantitatis pignoris, ad crediti quantitatem relatae, differentia. Sed pignus semper creditum excedit, ni enim hoc, securitatem ereditori non Iribuetet, E. hyperocha creditum superat. Haec vox Graeca est ἔ υπουοχη enim excrescentiam denotat, quod vocabulum seIici emendatione voci hypothecae in L. Eo. D. qui pol. in pign. substituit C v I A C I v s Obs. m. x s. Iauolenus a Mucio , traditis gemmis. accipit M. thaleros, subpacto usurarum quincunctum s Dyso quinquennio , gemmau
248쪽
aut volente Iauoleno, aut ex necessitate venduntur pretIo MD. thalerorum. Deducta soste ' M. & usuris quincuncibus quinquennii , ' CCI . thal. Iauolenus recipit CCL. residuos, qui dicebantur hyperocha.
q. CCCCXIII. Vsusfructus pignoris, in compensationem usu. Antishr
rarum , ANTICHRESIS a) : PACTUM
usu fructu pi noris in compensationem usurarum, ANTICHRETl CVM ; quod, si eXPresso con- pressum νseni constitutum, EXPRESSUM , sin tacito, tacitum.
a Ab αντε & χρησις, quod mutuum usum significat, dictum. Huie etymologiae inhaerens MARCI AN vs , antichre-sn per mutuum pignoris usum definiuit , cui definitioni quae obuertit SAL Masrus de modo usurarum , resutauit No OD TLib. II. Obf. s. Dabo anticbreseos exemplum : Seio pignori datum est pratum a Cato, pro ducentis, quos mutuo ab eo sumsit, thaleris. Usuras simul stipulatus est Caius. Harum incompensationem ius pascendi in prato oppignorato exercet Seius , senuique alia commoda , foenum ex eo colligendo, ercipit. donec mutuum restituatur. Antichresis est. Verum, ac ratione . hanc dissierre ab emtione cum pacto de retrouendendo , negaueris i Sed cons. f. CCCLXXXVIIII. bin V g. CArvs Ti Tio mutuo dedit D. gor. usurarum mentione nulla facta; Constituitur tamen hortus Titii pignori, sinulque traditur possessio eiusdem : Tacite h. c. conuentu is videtur, ut ad modum usurarum fructibus utatur creditor. Vid. L. s. D. in quib. ιaus pigν. tac. const.
f. CCCCXIIII. Receptio rei vitiosae Venditae a Venditore, Ub. XXI. REDHIBlTIO ) dicitur. T. I.
'θ Redhibere est facere , ut rursus unditor habeat , quod Redhibitio habuerit antea ; & quia non nisi redditione , vel restitutione sebat id , redhibitionem quasi redditionem appellatam esse vult
VLPIANus in L. LI. D. ad aedit. edict. Vid. MENAa ivso moen. iur. p. m. 339. De ea PLAvΤvs Mercat. Act. II. M. 3. v. M.Aq. . Suids igitur reddaris illi . unde euicta est. D. Minime gentium.
249쪽
e i 4 IvRISPRUDENTIA DEFINITIVA
Exempla redhibitionis quotidie occurrunt. Venditus a Meuia lanioni porcus, qui grandinibus laborare postea perspicitur iredditur Silanu , Meuiusque pecuniam solutam recipit ex edi, cto aedilitio.
β. CCCCXV. Actis NM ACTIO personalis , qua emtor rei Vitio ad , sed ae eam a venditore redhiberi desiderat, RED. is., r. 'Hl BlTORIA dicitur; Actio vero personalis is quanti qua idem restitutionem Pretii, eXςedentis quan- minori . titatem rei vitio laborantis , exigit, AESTIMA
') L. t g. pr. L. 44. g. 2, D. do aedit. edici. v. g. venditqPraedio , retieetur seruitus , quae pretium iure minuit.
ρ aὶ Euinestra latiori interdum significatu denotat actione reali rem repetere. Ita L. LI. 3, 2. de querel rnos. heredita*per querelam inossiciosi testamenti evicta dicitur. bi modicare quum sit iure dominii rem repetere, actione eoram iudice mota i patet, extraivdicialem , s. Propria auctoritate factam euistionem non dari. Ei, qui vindicationis na, turam perspicit i haec sussieiunt , nec opus est, uti quod se cerunt aliqui , huic addamur superfluae determinationes t In iudieio , per tu ieem , iudicis sententia Gre. c S. indemnoni seruare eum . cui res euicta est. L. g. g. I. D. de pignor. act. Lucius a C pitone equum emit pro sci. thal. Aliquot annis post emtionem effuxis , equus emtus a Mucio vindicatur atque euincitur, tum Capito, indemnem qui . praestet Lucium quum obligatus sit ; refusis ipsi so. thali eui, ctionem praestat.
f. CCCCXVII. μ'' ἰ Is, a quo rem , vel ius , acquisiuimus, AR
250쪽
a) Sie v. g. qui vendidit rem , auctor est. CICERO δε in. VII. L. 4. I. I. D. de as. emt. vend. Dicebatur autem hie auctor primus . secundus vero fideiussor, euictionis praestationi datus , L. 6. D. de euict. Alio . eoque excellentiori signifieatu, auctor dicitur , qui opus aliquod cum erudito orbe communicauit, qualem post plenam pubertatςm nondum vocari, nostris motibus , nefas habetur. b Laudaνε idem esse , quod nominare , GELLI vs Noct. Attic. Lib. II. cap. 6. docet.
cὶ Vid. L. 3'. in s. D. de euia . d) Marius domum vendidit Saufeio , post vindicaram ab Aulo; quodsi Mario. auctori , litem nunclauerit Saufeius, ta dasse eum dicitur, & Marius, litem non suseipiens, defugere.
f. CCCCXVIII. Vtilitas accidentalis a , quam occasione rei Lib.XXII. cuiusdam percipimus, CAVSA b dicitur. T. i.
M Essentialis , L necessatia utilitas pertinet ad fluctus. 'μ' vid. 3. R. b) ιιμε significatiis infinitus est. Retinebimus hune, quem
forsan innuit PLAvTvs Asinar. Act. III. Men. I. v. T. Vbi quiesco, omnis familiae CAVSA consistit tibi. dabimusque exempla iuris Romani & hodiernit Legatum Plauto , seruo , relictum accidentalis eius est accessio , non enim ex natura eius colligitur talis , E. causa est, & cum eo ad dominum vindicantem transit. Vid. L. 2Ο. D. de R. V. quam egregie explicat Cu IACIVS ad h. t. Acquiritur fundo Titii ius eundi per fundum Plinii , aedibus Silani evemtio a contriobutione , Catuli praedio ius venandi &c. omnes causae sunt, sunt enim commoda accidentalia.
f. CCCCXVIIII. Quae ex essentia a) rei cuiuSdam Proueniunt, Frusus e nerarim b , ex re inanimata, in specie sc) Foetui: RVCTVS, ex animali irrationali, FOETUS d), P με
a) Vsurae E. fiuctus non sani , non enim ex natura rei proueniunt. t