장음표시 사용
271쪽
educationis obligationem , ut propositionem . ex coniugii R tione demonstrandam , ex definitione exulare voluerim. Neque praeterea societatem hanc dixi aequalem , quod facere solent omnes ; Aequalitas ellentiale coniugii non est . sed naturale vel accidentale. bὶ Matrimonium . quod a matris nomine , per id acquirendo , dictum vult GELLI vs Noa. Attis. Db. XVIII. e. 6. cum coniugio , non cum nuptiis synonymum est. Equidem negare non possum , matrimodii & nuptiarum vocabula interdum non satis accurate in legibus Romanis distingui ; fieri
tamen id saepius , indicio sunt M. I 2. I. de nupt. L. IO. D. eod. L. pen. D. de don. int. vir. uxor. optime ex his tricis extricari poterimus duce PAPINIANO, dicente : Civem Romanum peregrinam sine connubio in matrimonio habuisse , vid. Collat. Leg. Mosais. Θ Rom. N. IIII. I. s. quod ulterius persequitur HOTOMANNus in Obs da ritu nupt. e. Is . SCΗvDTINGIus in Iuri rud. Anteiustin. p. 3 4. Noo DTrvs ad D. D. de rit. nupt. Tom. II. Oper. p. 48 s. Constat enim , inter ciuem Romanum & peregrinam , peregrinumque ac ciuem Romanam nuptias fuisse nullas, vid. VLPIANvs Fragm. V. 4.
Lib. III. iisque post ciuitate Romana donatis ius connubii, quod nuptiis aequipollet. datum , qui mulieres antea in matrimonio habuerant. Vid. S P o N I v s in Misceli. erudit. antiqv. Eoa. VII. art. II. p. 244. GRvTERus Inser. ρ. V7 3. Alii
matrimonii & nupti rum discrimen hoc faciunt , quod prius
ad viros, posterius ad mulieres reseratur. Vid. AusoNIvs
PopMA da Disserent. verbor, p. m. 3 P. cὶ MODasTr Nus L. i. D. de rit. nupt. nuptias vocat: nιunctιonem maris ae feminae , eonsorιium omnis visae, diuiniae humana iuνis eommunicationem, & TRIRONIANus f. I. I. de patr. potes . viri ac mulieris coniunctionem. indiuiduam vitaε consuetudinem continentem , idem dixit. Coniunctionis vocab
Ium hic continuum actum significat , qualem omnia sere inio desinentia indicare, Philologi volunt , vi certatιo, obseruatio. Vid. Hvallax Praele' ad Instit. p. 13. Consortium omnis vitae , commoda & incommoda inter coniuges aequali ratione diuidenda esse , innuit. Communicatio diuini humanique iuris
fiebat per confarreationis , ac coemtionis ritum , vid. DI Nus Ius HALICARN AssEN sis Lib. III. p. 9 s. H vBERus Dur . P. I. D. II. p. s 28. In TRlao NIANI definitione, quam summus Pontifex , mutando saltim verbum eontinens in
retinens , quo indissolubilitatem vinculi coniugalis notanteo indigita.
272쪽
indigitaret , in e. tr. X. de praesumi. pariter suam feeit. D. diuiduam vitae consuetudinem perpetuam & non interruptam copulam interpretatur CoRAs Ius Lib. I. Misc. c. g. vid. FABER ad L. 8. D. de R. I. unde PROPERTI vs Lib. II. Eleg. 6. Neν Θ uxor eris. idque saltim , si primam intentionem respexeris . dein repudium ex iusta causa concessum. L.F7. D. da re iud. L. I. D.
d Nuptiae proprie solemnitates , quibus mas seminae iungitur, L quibus connubium contrahitur, notant. Ita CICER. pro Cluentio dixit: Nuptias , plenas hilaritatis , plenas eoncor-Hae ac pudoris . &TERENTIVS Amis. M. I. M. V. v.
- - misera solicita es , di/m Suia olim in hune sunt eonstitutao nuptiae. Denominationis ratio petita est a ritu nubendi , s. obducendi capiti sponsae velum flammeum , i. e. ex flavo rubescens, quo sub inuolucro in domum mariti suturi introducebatur. Vid.
F a s T v s, voe. Nupt. MARTIALIS Lib. XII. D. 42. U. 9.sa NECA Neron. XXVIII. Conf. EsS ELING. Nomognost. iur. uniuers. Vol. poser. p. II 88. A. De eiusdem colore vid. LvCANvs II. v. 36 I. Denotare nuptiarum vocabulum quandoque matrimonium, dictum not. praeced. Sed & pro fornicatione interdum accipitur, ut apud IusT1NvM Lib. XXXI. e. s. Rex. per hiemem in luxuriam lanus , nouis quotidia NuPTIIS deditus erat. se A iungo an a iugo dicti sint , de eo Grammatici certant ;Posterius flexioni , prius rationi magis respondet, utrumque vero & seminae conuenit. De priori testatur O v I v I v s --tamorph. XI. 727. VALERIvs FLACCvs VIII. 419. de posteriori Cica Ro passim . qui nunquam , quod memini, virum coniugem dixit. Vi RGILrvs Eclog. VIII. v. O. Spargita MARITO nuces. Nuces enim in solemnitate nuptiarum spargebantur. g) Vxoris nomen ab eo ritu repetendum erit. quo noua nupta , antequam mariti domum ingrederetur , lupina adipe& oleo inungebatur . de quo vid. PLINIus XXVIII. y. Is ID O R v s Erymol. rim. 8.
273쪽
Societas inter seruum & ancillam , procreandae sobolis gratia inita, CONTUBERNIUM )
Proprie contubernium dicitur de militibus , qui in uno
tentorio recubabant , via. sv ET NIus, in Iul. Caes. c. 2. dein vero & coniugio , ciuilibus effectibus destituto , alcommodatum hoc verbum fuit, 3. 1. Inst. de heredit. ab intestat. sigillatim vero seruorum cum ancillis coniunctionem notare solet. L. I . 3. 3. D. de rit. num.
f. CCCCLXUm. NUPTIAE legibus conformes LEGITIMAE
L IUSTAE a) ; praeceptis iuris canonici respondentes RATAE b) ; UXOR, in matrimonium ducta secundum leges ciuiles, LEGITIMA, si VSTA o vocantur.
a Ita namque IMPERATOR pr. I. de nupt. e IvSTAS aurem NuPTIAS inter se ciues Romani contrahunt , qui secundum praecepta legum coeunt M. Et BAsILICA Lib. XXIII. Tit. IΠLe. 46. habent : Eννομους γ μου μεταs α. 1. ων συνιςco Pa απιοι , ηνικα τα περι των γάμων το ς νομοις διηγορε μενα cpιλαξουσι. i. e. Legitimas nuptias inter se eluas Romani contrahunt , quum ea , quae de nuptiis legιbus constituta sunt, obseruauerint. PluribuS boc argumentum prosequitur CasA-xivs de pros se sacr. vet. risib. P. I. c. 23. p. 6. A. b V. g. vi accedat hierologia , L benedictio sacerdotalis, canones requirunt. E. accidere potest , ut matrimonium non sit legitimum , sit tamen ratum , e. IT. C. 28. q. I. quale est matrimonium inuitis parentibus initum , benedictione vero sacerdotali confirmatum. o L. I 3. F. I. D. ad L. Iul. de adult. coercend.
NUPTl AE coniugatorum , bona fide errantium a , PUTATIVAE b); quae vero ita con
trahuntur , Ut de contractis non possit constare,
CLANDESTINAE, L AD THALAC c) di
274쪽
b Titius , per decem annos absens , bello cecidisse nuntiatur, & creditur. iitia eiusdem uxor mariti obitum Iuget. tandemque ad secunda vota transit , nubens Seio. Demum post multos annos redit Titius, spemque de se conceptam fallit. Putatiuae itaque inter Titiam ac .eium nuptiae contractae fuere.
cὶ Persico quidem idiomate. f. CCCCLXX. Continuam reciprocae amicitiae inter coniu- Mutuum
es studium MUTUUM ADIUTORIUM diei
igitur ex hoc, mutuum adiutorium in eo consistere , ut altet coniugum alterius statum perficiat.
f. CCCCLXXI. Qui viribus sui similem procreandi destitutus Impotem rest , IMPOTENS dicitur. IMPOTENTIA Impoten. igitur est defeetus virium sui similem procreandi; se θ ήρ: Qui impotentia temporali liberos procreandi la δ' 'OM
horat , SPADO O ; qui ob absentiam partium
externarum , ad procreationem necessariarum,
a Graecum vocabulum σποῦδος, a quo spadones dicti, non vero ab urbe Spada , unde primum aduectos eos credit STE- pHΑNus de Urbibus , generale est. Docet hoc VLPrΑNus L. I 18. D. de C. S. scribens: SPADONVM nomen generale est :quo nomine tum hi, qui natura spadones sunt, item retibiae,
thiasiaa , ct si quod aliud spadonum tenus ἡῖ , continentur. THLIBIAE a Θλιβω , collido, constringo , dicuntur , & no. Thyblatitant talem , cui collisi testiculi sunt; THLASIAE a Θλα , ratasiaa.
contundo, dicti, eum, cui contusi sunt testes, innuunt. vid. Leuit. c. XXII. v. 2 . It. L. 39. I. I. D. de iur. dot. distinguit inter spadonem castratum & non castratum. Spadones coire quidem, sed generare non Possunt, E. sanos eos dixit V O i Adius L. 6. g. 2. D. ad edict. aedil. b) Placet nominis ratio SCALIGERI Exere. CCLXXVII. Sect. 3. ubi docet, rem Veneream antiquis amentiam dictam esse. teste Λ RasTOPHANE aliquo loco, Eunucia veto quum ea CaIere Duiligoo by GOoste
275쪽
carere debuerint , eorum nomen, ex vocibus ευ νουν ortum suisse. Alii idem derivant a vocabulo ἐυνη, cubile, ita, ut cubilis custodes innuat Eunuchorum etymon. Eunuchi idem sunt, qui alias castiati L. 38. 3. I. D. do tur. δει.
IT . MATRIMONlVM , sub pacto , de dignitate
, , ac bonis mariti in uxorem ac liberos non trans-
- ferendis, AD MORGANATICAM dicitur.
φὶ vel potius ad Morgengabicam ι uxor enim contenta cum Morgengaba , ipsi a marito oblata , esse , nec quicquam de bonis eius amplius sperare debet. Vid. Coccatvs Dis de Lege morganarsca.
Masculus, ultra aetatem, liberis procreandis con- μ'Σ uenientem , caelebs, HAGEN STOLI ZlVS a);x ' μ' IUS , principi competens, succedendi in bona
, Cirur. aὶ undenam haec vox nata sit , mire dissident eruditi. Nolo etymologiarum seriem hic nectere ἱ quibus volupe erit, legant KREssivu & B. de Lu DEAEI G in Dissert. de hac ma teria. Vocabulum autem hoc diuersa ratione scribitur: Hege, stoli , Hagestellet, Hauestole, Houestoli, Homestole, Hauer stoli. Inde omne dissidium ortum. ΚREss Ius e. t. dici eum putat a verbo Hage, quod Germanico idiomare etia
sede superbit , nec foras ad obseruandas virgines egreditur. B. de Lu Dareio c. i. ab eodem Verbo Hage, quod sepe, & voce sollet, quod truncum norat, ut apud OVIDIvM ---- Lib. III. v. Is . Caelebs sine palmite truncus.
Hagenstolinium derivat. Eligas quae placet. bl obtinuit hoc ius in Archi palatinatu Rlieni, Aasa ae Sueuia, nee incognitum idem in Ducatu Cellensi ac Gueirupherbytano
276쪽
RALES dicuntur. a) Vid. L. 6. D. de his , qui fui , veI al. iur. sunt. in qua
vocabulum uxor legitimo connubio iunctam feminam notat. Vid. g. pen. Inst. de nut. Egregie hoc explicat DESIDERI vs HERALDus, rer. is quaest. quotid. lib. I. cap. i. n. 2. scribens : Natura, a tiribus temperata , , iis obsequans, procrea liberos legitimos. At natura vaga , ae legibus soluta, libertate Jua lasciuiens , procreat quidem tiberos , sea, quos lex,
quandoquidam NATURAE SOLIUS OPUS sunt , LEGUM FORMA NON ADHIBITA , NATURALES tantum appellae,
atque sc liberi naturales sunt . non legitimi bin Aduersus leges qui coierunt , eos nec nuptiarum iure, nec patris aut matris praerogativis, si quam genuerint prolem, gauisos fuisse, docet IMP. in M. Ἀ. 1. de nupt. Patris nomen
ibi exulat , abest & relatum filii encomtum s indeque est, quod tales ἀπάταρες , i. e. SINE PATRE FILII , dicantur. Synonymon huic elogio stasse dictionem SPVRIORVM ex cad.
s. I 2. apparebit. Horum etymologiam late deducit MεNa-GIUS Amoenitat. iur. ciuit. Cap XXX. p m. 3 1 7 - 367. Sed differre has appellationes voluit B. Dd. HEi Naccius in Arit. Rom. Lib. I. Tit. Io. s. I9. or in Comment. ad L. Iul. ρο Ps.
Popp. Lib. II. c. . f. I 6'. . putans : SINE PATRE FILIOIgenus constituere , omnesque illegitimos liberos , s. ex concubina , s. ex meretrice nati fuerint ; SPVRIOS vero in spe. cie , nec nisi ex vulgivaga susceptos , dici. Prouocat ident B. Vir ad I. Ιχ. I. de nupt. ex qua colligere sibi visus est. ex iniustis nuptiis natos quidem spurios dictos , quumque sine patre nati fingerentur , literis his coniunctis: SP. signatos fuisse. Proseri hunc in finem lapidem ex Ust vix Roos . p. 6 4. quo MAMERCI vs IANvΑRivs SP. gicititur , contenditque hoc legendum : SINE PATRE pILIVS, idque vel ex ea ratione, quod praedictus IANvΑRIus non vulgo quaesitus, sed ex concubina esset susceptus ; neque praeterea opinandum sit , parentes maculam spurii filio fuisse adscripturos. Verum, in omnia alia , pace tanti mei praeceptoris , ire cogor, atque defendere sit nul : Spuriorum nomen generale fuisse omnibus illegitimis , L ex concubina . s. ex vulgivaga, s. denique ex ancilla fuerint nati; Sine patre filio . um vero appellationem iis tantum conuenisse , qui ex concubina essent suscepti. Discernendi erunt characteres in marmotibus obuii: S. P. F. interpositio singulis literis puncto , SINEM E HLIVS, SP. veto Mi SP. F. copulatis litetis S. & P.
277쪽
SPVRIVS legendum esse , auctoritate VALERII PRO 2I denot. Romanor. interpret. & PAVLI DIACONI de noe. liter. quos I A Q. GODopREDus auctoribus lau. tingv. a se editis. inseruit, p. I II. & Is 13. iudico. Iam ad marmora confugiendum. I Ex concubina prognatus SPVRIVS dicitur ap.
SI Bi' ET' CONCUBINAI ' SVAE ET' VELIAE' SP' F' TERTIAE' FILIAE' MEAE ETC Simili ratione x fetui filius SPVRIVS dicitur apud E v ND. n. 163 DIIS' MANIBUS TI' CLAUDIO' SP F HONORATO VIXIT' ANN' IIII' MENS' VI CLAvDIA' THEOPHILA' ET ANTHUS' CAESARIS' FILIO' CARISS ANTH v M vero TIBERII Caesaris seruum fuisse, subiectus ab eodem lapis docet: DIIs' MANIBUS' CLAUDIAT THEOPHILAE ANTHUS IMP' π CAESARIS' AVG' SEU AGRI PNIANUS' CONIUGI' CARISSIMAE' Porro & ex inseriptione primo loco a nobis adducta , & ex alia apud GR v TARvM . P. FIT. L' LvCIO' SEσΕPIPODIUS' FIL' NA PATRI' PIENTISS' apparet , neque spuriis, neque naturalibus liberis turpitudinis
NeXus Personarum , communem originem
agnoscemium , CONSANGUINITAS a); Si
278쪽
Ι-IspRUDENTIA DEFINITIUA. 2 3 persona, a qua oriuntur conneXi, masculus est, sisnari:
sonae connexae COGNATI; Consanguinei eiusdem nominis, GENTlLES d) dicuntur.
a) Consanguinitatis vocabulum late patet , licet in iure Romano potissimum applicetur fratribus ab eodem patre genitis. Ita CICERO de Inuent. I. 14. COGNATIO , inquit, quibus maioribus f quibus CONSANGUINEIS 3 b In generaliori sgnificatu agnationis vocabulum aequi- pollet contanguinitati I L. s. s. I. D. unde legit. patruus enim agnatus est & consanguineus. Speciatim vero ii, qui per masculum consanguinitate iuncti sunt, adgnati dicuntur. CAIus, eos definiens , L. 7. D. de legit. lup. scribit: Sunt autem agnati . qui per virilis sexus personas eognationa iuncti sum,
vid. pr. I. de legit. Agnat. tutel. v. g. patrum , eiusque filius ac nepos; L. cit. T. ct L. F. D. unde legit. auus enim hic nexum facit ; frateν eodem patre natus, eiusque filius ac nepos; ratio namque lassiciens nexus in patre est. e. L. f. .' soror eodem patre progenita, eiusque descendentes. CAIvs Ins. L. I. ME. tit. Sed huie contradicit u L PI A N vs Fragm. Tit. II. ct in L. 2. D. da suis ct legit. hered. Sed notandum erit: Adgnatos aut in genere definiri, aut respectu habito ad certam doctrinam , materiamque substratam , ut dicunt. Ita quidem UxprANus, feminas excludens, aut de tutela , ut in priori, aut de hereditate legitima , quae antiquo iure seminis non deserebatur, ut in posteriori loco , loquitur. Vid. a Cos TR ad 3. I. I. dehisia. quaa ab inrs. def. Adgnatum ab eo , quod iuxta nos natus sit, dici existimat ALCi AT vs Pareta. Lib. III. ab eo vero, quod extra domum patrisfamilias, & ideo familiae adgnatus sit. RAE v ARDVS Var. Lib. R. c. I. derivandum putauit. Germ. dicuntur Schmrt nurgen , a gladio . masculorum apud vetetes Germanos signo, ipsis semper connexo. Vid. TACIT us de Morib. Germ. cap. XXII. Adgnatos Per patrem cognatos dicit P A v L v s L. io. 3. I. D. de grad. Ο f. c Cui ac Ius ad PAvLI Edictum p. Isi 8. sequutus XiI. Tabb. cosnationem genus , agnationem & consanguinitatem species ella voluit. De his dictum not. a. & b. Adcuratius paulo philosophatur PΛvLus in L. io. g. 2. D. de grad. Θ af a Graeca voce συγγενειν illud derivans. VLPIANus L. I. pr.
D. vnti cognat. eos , quasi ex uno natos . & LABEo e. l. I.
quasi commune nascenda initium habeant, dictos arbitratur.
279쪽
Sed hae ratione adgnati & consanguinei cum his conuenitent. Putauerim ego , saluis aliorum iudiciis, cognationis verbum a conno, quod laminam norat , vid HORATI vs L. I. Seran. 3. m. Io 7. & verbo n ci descendere , quasi cognatus sit per seminam natus. De hoc alibi. Germ. dicuntur Epillinassen,
a colo, ber Epullies oderet pilli insigni muliebri. Vocabu
bulum vero domum , s. familiam notat, vid. S E R-RARrvs Moguntiac. c. 6.
d Cic asto Topicor. e. c. scribit: GENTILES sunt, qui inter se eodem nomine sunt : ab νngenuis oriundι 2 quorum maiorum nemo seruitutem seruiuit o quique eapιte non sunt diminuti. Ita TVLLIORVM nomen gentile est, omnesque TVLLII communem originem habentes gentiles fuere. Latius gentilitatis notionem extendit idem CICERO Tuscul. quaest. regem ΤvLLI v M suum appellans gentilem , & PLINius de seruis: Singuli Marcipores , Luciporesue dominorum gentiles Vocans, verbum captauit. Verum, hac ratione gentiles & agnatos non differre , dices: Adgnati sunt consanguinei , idem gentiles, adgnati idem nomen gerunt ; gentiles pariter. Sed adgnati insuper idem cognomen praeter nomen habuere , gentilibus vero solum nomen apud Romanss fuit commune. V. g. ingente CORNELIA omnes CORNELII gentiles fuere . quumque haec gens in varias abiret stirpes . v. g. SCIPIONVM, CINNARUM &e. quod cognomen erat, omnes eiusdem cognominis , SCIPIONES videlicet . ac CINNAE , agnati fuere.
f. CCCCLXXVI. Generatio quaelibet GRADUS , & generationum numeratio GRADUUM COMPUTATIO a) audit. Series graduum LINUA b), Squidem nexus generarionum simplicium RECTA, nexus duplicium OBLIQVA c) , eaque . si tem-Pore priores spectes, ASCENDENS d , si posteriores tempore, DESCENDENS e); si nu
merus graduum a persona , quae neXum facit,
aequaliter distet, AEQUALIS D ; sin minus, INAEQVALis C; Nexus, quo alter ConiuΠ-
ct rum communi parenti immediate originem
debet, RESPECTUS PARENTELAE h) di
280쪽
Gradus est generatio. E. quot sunt generationes . tot numeramus gradus. Pater & mater filium generant, is primum gradum constituit. Pater itaque , mater , filius ac filix in primo consanguinitatis gradu sunt. L. I. g. 3. D de grad. O assis. Filius si iterum progenuerit nepotem , secunda generatio existit , atque ideo secundus gradus. E. auus & auia. respectu nepotum , & hi , rc spectu ad auum vel auiam habito , in secundo gradu consanguinitatis esse dicuntur. Item fratres ac sorores. Ad hoc enim , ut fratres & sorores dicantur , requiritur , ut eisdem , vel alterutro saltim communi Parente , nati sint; hoe vero diuersis fit generationibus , E. secundus numeratur gradus. Neque in gemellorum partu ita continuus est actus , ut non tempore discerni possint. E. Scgemelli secundo gradu inuicem cognatione attingunt. L. I. s. q. v. est. Proauus & proauia pronepotibus in tertio gradu cognati sunt, ad hoc enim, ut ex proauo existat pronepos, triplex requiritur generario; Proauus generauit auum ι , auus Patrem 2, Pater vero filium 3. Simili ratione se habet generatio ex fratre vel sorore nepotis. E. hi omnes in tertio gradu se artingunt inuicem , L. I. g. s. D. cit. & hac ratione series in infinitum pro
Pronep. 3. OPronept. 3. b) Proauus , auus , pater , filius , nepos 8e pronepos ibneam constituunt ; est enim series generationum. e) Hanc ut distiniste percipias disserentiam , ad haee attendas : Proauus dum auum generauit. simplex , h. e. indiuidua haec fuit generatio . atque lassiciens . ut proaui filius dici post potuerit avus 3 item , dum auus genuit filium , filius ne-Potem , nepos pronepotem &e. singulae generationes fuere simplices, nexus vero, vel series harum, lineam essicit remm .