장음표시 사용
251쪽
st) Quod ex s. seq. clarius patebit.
cὶ V. g. locarium ex aedibus perceptum . L. Iy. D. de usur. aedes en in exstrii untiar, ut inhabitemus eas; suctus arborum. δ . I. de rer, diuis e) V. g. Partus ancillae. 3. eit. L Hune ad fructus pertinere, se iure Romano certum est. vindicandum enim eum una cum anellia , eo tempore , dum seruiuit aIli, enixa, leges demonstrant, in viam gructum tamen dari eum , negat CAIus L. 28. A. I. D. G H. S. Idem verum, si operas seruorum ab usustuctu distinguaS. Is E. g. auena , hordeum , legumina ; Latius excurrit Paulus L. I 7. D. de Ust. situm eaeduas, aliaque terrae nata huc referens s neque negandum terrae fiuctus haec esse.
'η FRUCTVS, qui ex rei natura, nulla adhibita λλιε, ' cura , proueniunt, NATURALES sa) ; qui eu- ω. ram &culturam desiderant, lNDUSTRIALES bindicuntur c). i
Huc reseras poma , reliquosque arbosis fructus, pecudum foetus , lae, lanam, pilos &c. Posteriorest quatuor Mindustriales resert Vi NNIus ad Inst. p. m. 396. quod pro modo subministrati pabuli augeantur , minuantur. ibin diligantia ae opera eius prouenerunt. scribit P. AvLus .. 48. D. de A. 6. D. Sunt autem tales , de quibus tantum occamus , quantum serimus ,omnes itaque agri fructos, quos Proprie fruges dicimus , omnia OIera . t Humina &c. vid. L. 4s . D. sue usur. c. Addunt alii ciuiles fructus , quos naturalibus opponunt, eosque dicunx, qui non ex natura rei proueniunt , sed occas ne eius acquiruntur, vid. Vi H Nivs ad Ing. ρ I69. ad quos reserunt usuras . pensiones, reditui annuos ι sorsan quod AFRICA Nus L. 88. s.f. D. ad L. Falc. usuras fructus nominauerit , & PAPINI AN vs in L. s s. D. de eond. indeb. Pensionum mentionem iniiciens, subiungat, fructus posse condici. Causa potius sum. Vid. s. CCCCXvIII.
v FRUCTUS, a re , ex qua proueniunt, non
separati, PENDENTES a ; quos separai recipiandi tos in Patrimonio sto habet dominus , PER
252쪽
a) Si poma in arboribus i stumentum , in agro exsurgens, cogitabis , fructus pendentes cogitas. Posteriores etiam di. Cuntur stantes. L. T. g. rs. D. θὶ. matrim L. 26. D. de stire. bl Non enim ad hoc, ut fructus ἡicantur percepti, suffieir. t a solo sint separati , vel arbore, sed opus est, ut in cust aiam redigantur. Differre perceptos fructus ab iis, qui a solo separati sunt, docebit te L. 1 f. I. I. D. de usur. L. 8. pr. D.
de A. R. D. Vid. PERRE NON Variar. observ. L. I. c. s. RP. Cel. OTTONEM Thesaur. iur. Rom. Tom. I.
sc) Non absolute , sed secundum quid, i. e. statum , o n-ditionem , tempus, rel. possessoris. ' d) Silius , possessor praedii, villis maxime instructi , id. ipsum Meuio pro hoso. R. locat, quum ipse , si agrum c luisset , 3 ooo. percipere potuisset. Fructus percipiendi igitur
FRUCTVS , qui ad patrimonium nostrum Fructus numerantur, EXSTANTES a , qui in patrimo- ρυ- pio esse desierunt, CONSUMTI h) dicuntur. φρυμ μ
ca) V. g. frumentum in granario nostro. . b Licet non a nobis. Sic vendita lana , venditum lae. frumentum &c. fructibus consumtis annumerantur.
Bonum, quod quis acquirere impoditur. LV- L crum CRUM CESSANS a ; malum, quod contraXimus , aut quod imminet nobis, DAMNUM .m. his,
a) Bonum est , quod statum nostrum persectiorem facit, Bemum. hoc ipsum obtinere si impedior, lucrum naetermitto. V. g. Caius virginem bene dotatam in matrimonium ducere intendit, iamque in eo est, ut ducat, sed Titii clandestinis consiliis efficitur , ut soluamur sponsalia repudio dato ; amittit dopem sp ratam Caius , sicque lucrum celsans. Vitus , qui equis locan-ois tu rum quaerit. commodauit Cethego caballum , ad duorum dierum usum , is ultra octo dies abest , Int rea Se asequum a Vito condi re voluit. Lucrum hoc cessans est.
253쪽
b Malum voeatur , quod statum nostrum deteriorem redisdit; id , si nobis imminet , emergens dicimus damnum. Sed nee excluditur positiuum s . CCLXXIII. per s 9. D. da fura. V. g. Librarius quidam librorum magnum numerum apud Caium deponit , hos humido loco recondit hie . ut humectati corrumpantur; damnum hic culpa dedit , quo deterior alteriareonditio facta est. e Id, quod interest, interdum denotat τὶ usuras , vid. Ree.
Deput. virens de Isoo. . I s 1. 2 ipsam rem petitam comprehendit , L. 9. D. de relig. L. I s. g. 7. D. quod vi aut elamε3ὶ 'solum commodum , aut damnum solum. I. sy. D. de fure. Sed omnium maxime eommunis fgnificatus is est, quo nos vocem hanc accepimus quemque probat PAvLus L. I 3. D. ratam rem hab. scribens: In tantum eo etit, in quantum messinterfuit, i. e. quantum mihi abfuit, quantumque lucra i potui.
Obligationis perseEtae exsequendae iniusta O retardatio, MORA ; Si finiendae obligationi dies constitutus est, EX RE b); Si non, & debitor monitus sit, EX PERSONA c); Monitio creditoris de soluendo INTERPELLATIO vocatur.
a H. e. ad quam debitori ius nullum eompetit. 'odsi huie desint vires , aut facultas soluendi , ex eo tamen nulla differendae obligationis oritur ius. Iniustam dixi retardationem , quoniam , qui iuste differt solutionem , in mora non est, v. g. qui exceptiones habet, qui testes , qui numerationi adfuere . adesse etiam vult solutioni. L. M. D. vi usuris.. bin Mutuo Cato dedi C. thal. sub auspiciis proximi anni soluendos . quod si id neglexerit CAIus , mora ex re est. L. 46. C. de Episc. is elerit. e) Hine P Avxvs L. III. sent. in f scribit: Moram fieri,
eum postulanti non datur, & MARCIANus L. 31. D. de ur. s interpellatus opportuno loco non soluerit. L. M. D. de V. O.
Compensitio usus rei, lege vel pacto dari de-hitae , USURAE a) ; Quantitas, pro cuius usu usurae soluuntur , SORS b dicitur.
1) Vsurae nomine olim cuiuscunque rei usus veniebat. PLAvrvs Amphitr. Prolet. v. I 8.
USURAMQUE eius sorporis evit sibi. vid.
254쪽
vid. I D. Trinum. Act. I. M. h. v. I 4. va de lat. singu, ISI Do Rus Et mol. r. 2 s. Postea usus compensatio dicta fuit Usura. Eam , quae e. 6. C. I . q. r. legitur definitio, refellit Petili. Dp. BoxHMER Inst. iur. can. p. 66 F. b Sors h. l. quantitas dicitur , pro cuius usu usura soluitur.
SUatuor quadraginta illi debentur minae, M SORS, ct foenui. Fid. L. 38. D. ρd So. TrebelL
USURAS , quae soluuntur ob fidem in con- Vsinae miractu non seruatam a) , PUNITORIAS b) ; nitoria ;quibus compensatur utilitas,cruditori decedens, de- φρ φημ'
bitori vero accedens, COMPENSATORIAS e); '' i.
quibus iniquum lucrum paratur creditori, LVCRATORIAS d) dicunt.
ain Implere , quod promi ilium est , dicitur fidem seruare. Firim seri
Qui promisit se toluturum proximis nundinis Francofurtanis uare. nec tamen soluit, fidem non seruat. Hoc autem diximus moram cs. CCCCXXIIII. . E. ob moram etiam debentur ustMe. h. 32. g. . it. L. 34. D. de usur. ν bὶ Punitoriae . quas diςunt, non ipso iure , sed ex Pacto creditoris cum debitore, contractui adiecto, debentur. 3 sunt igiatur Popna conuentionalis , & praestandae , etiamsi ereditorispihil intersit. L. 38. F. II. D. de V. in Exulat igitur hic compensatio , ut potior usurae notio. Inde est, quod ego hanc usurarum speciem nequaquam admittere , nec, nisi poenae conventionalis nomine , allegare queam eamdem . POENA enim Poena eo LONVENTIONALIS est malum , quod alteruter contrahen- uentionatium , Pacti conditiones non obseruans , ex conuentione susti. licnere debet. V. g. Aufidius pacilcitur cum Laelio , ut solutis statim Cc. aedes suas, venditas sibi, post mensis decursum tradat, aut decem solvat. Malum adest respectu Laelii, fit enim conditio eius per solutionem X. deterior ; adest delictum . licet naturale , fides non seruata. E. poenam hic obserues conuentionalem. Neque quicquam impedit, quo minus poena conuentionalis aequalis eonstitui possit quantitati usurarum , quanti-xas enim , ut accidentale naturam rei non mutat. Fingas Seruium Silio mutuo dare C. solutionem promitti post annisi cursum, eaque non praestita , in singulos, usque dum tu
255쪽
tur, annos, V. Obseruabis poenae, non usurarum loco, solui mnon debemur enim eompensationis ergo . sed ob retardatam solutionem , nec primo anno quiequam soluitur. Ad quod si animum attenderis . nunquam in determinandis duabus his notionibus errabis.. c Hanc solam speciem retinere fas est , quippe quae eum suppeditata supra definitione usurae unice conuenit. Vid. L. go. r. D. pro sec. Reliquas &STRavCHivs Dus ad Inst. X VIII. ae THO Mas Ius iam olim reiecerunt.
d) Si quis ab egeno, aut, qui ipse lucrum nullum ex sorte habet, usuras exigit.
q. CCCCXXVII. 'CENTESIMAE USURAE sunt, si pro sorici
DODRANTES ; si decem , DEXTANTES ;si undecim, DE UNCES' dicuntur.
d aisj.,. sa Centesimae dicuntur ab eo, quod centum mensibus sortem
d.esian aequa ent, atque sic singulis mensbus uncia debeatur. Vid. Atir i. a vivis AususTδNvs Emend. II. c. IO. GIAcos ad Pand. p. io'. GRONo- uius deme. vet. III. I 3. Fndecentesimare IvL. CAPITOLINus dicit. pro animaduertere in centesimum militem. OPIT. MACRIN. c. o. L. 2. C. Neod. de usur. Nou. I so. Haec quidem antiquior centesimae notio fuit , cum pro centesma sortis parte venit. L. 4. F. f. D. de naul. foen. L. I. 2. C. da usur. rei. ud. Recentiori vero epocha centesimas usuras dixere, si de C. soluerentur XVII, vel de 7 L. I x. HARMENOpvLVs Epitom. 3. bi L. 47. 3. 4. D. de admini'. mi. Cos TAMus quas. Nem. Cap. I. g. 2 o. apoth. V. cὶ L. 1 I. g. . D. de ann. legat. dὶ L. 26. s. I. C. quand. dies legat. E. 3. 3. f. ad L. Falc. e L. II. D. de usur. L. T. M. Io. D. vi iam tui. L. I s. D. de assim. legat. PER s I v s Satyr. V. v. I s. fὶ L. 3 o. pr. D. de assim. tet. L. 3. D. quod i f. L. 24. D. da praeser. verbis gὶ L. 26.3. I. C. de ur. VπRvvosisArebisect. Rom. S.IΠLe. I. CiCERO ad Attic. L. IIII. D. II. L. I. s. IO. D. de admisi . tu .
256쪽
Vsurae, pro retentione usurarum soluendae, Anamia
ANATOCISMUS '),& quidem , si usurae sor- smuιι comtem augent, CONIUNCTUS ; sin separatam μ' i'Mni. seriem constituunt, SEPARATVS di euntur. 8'
Id, quod ex anticipata solutione quantitatis in ditistis diem debitae debitori accedit, creditori vero de- rium.
J S. est differentia inter pecuniam in cellunt diem debitam , & praesentem eius valorem . s. quanto plus Petat, qui tempore plus perit, & quanto minus 1oluat , qui, post aliquod tempus debiturus , nunc soluit. Cons. B. LEIBNITI Min Acr. erud. Ann. I 68 s. p. 47s. Alii interusiarium tempus intelligunt, quo usurae non soluuntur, nitentes L. 66. ad GFata & L. 9. 3.f. D. de petui. Sic Interordinium pro vacuo loco Inter ordines, Iu L. Coxv ME A C. III. de re rust. e. t s. Intercolumnium pro spatio vacuo inter columnas dicitur. CvR- TIvs LMκςων L. II. e. ho. In citatis legibus vero non ipse in interularium , sed spatium disserentiae indicatur. Casus imterularii habes in L. 1 . s. h. D. sol. mair. t. IT. D. quae in fraud. eredit. L. 3 I. g. 6. D. de donat. int. vir. , uxor. L. 12.D. man . L. 66. D. ad L. Falc. d.
Vid. L. 9. D. de publie. t. 3. f. s. D. de iur. Asse. t. 47. s. I. D. eod. Idem est, quod tantumdem. L. I 3. n. D. de lib. exhib. Interdum duplum signifieat , ut in L. Io. C. d. VIur. F. I p. 26. I. vi a I.
257쪽
Quantitas determinata a), ex quantitate alia b), alteri vendita c , mihi obueniens, ANNUORvΜREDITUUM nomine venit.
a Quantitas determinata etiam usura est, E. reditus usuras dixit SCAE voLA L. ι o. pr. D. da assim. vel transs. legat. Seάi non hauriendus annuorum redituum conceptus ex iure ciuili ι quem potius iuri canonico debemus ι vid. c. r i. Extra g. comm. de emi. vend. Sunt tamen , qui usuras palliatas annuos reditus interpretati sunt , differunt vero ab usuris annui reditus ι IJ quod hi emtione venditione , illae stipulatione s. pacta constituantur. i) bi sint merx s illae commodum sortis , 3 hi sint principale. usurae accestorium sortis, hi reuocari nequeant , illae sint revocabiles. bl Atque hoc ipso ab aliis tegitibus distinguuntur, qui aliastes complectuntur . hocque sensu . quicquid ex re obuenit ι
determinatum aut indeterminatum, erescens & decrescens, t. s. g. 9. D. de reb. eor. L. pen. D. da usu , usust. let. de quibus Vinius ex Ponto lib. II. D. s. v. T.
At REDITUS iam quisqua suos amat, is sibi qui/ si
Vtile , selicitis supputat articulis. cὶ Emtio venditio eli mente tutis canonici charactei distinae tuus est.
FOENUS ') dicitur usura sortis, lucrifaciendi
animo mutuo sumtae. Foenus haud taro idem denotat , quod usura. t. i 4. I iri usu ct usust. leg. Vid. etiam PLAv Tvs Asin. Aia. LM. 3. in s.
Nam, si mutuas non potero, certum est, sumam FOEMORI Mutuum enim gratuitum erat , foenus usuras requirebat. NON Ivs MARCELLvs V. o. Foenus usuram esse ι omnicaret dubio. Ita enim P A v L vs L. 67. f. i. D. ρυ soc. Ss unuιax seriis , qui non totorum bonorum socii erant , pecuniam communem FOENERAVERIT , USURASQUE pereeperiti vidi etiam L. II. pr. D. M usur. in hoc enim ali usuris dissere foenus , quod illae quaestu in non respiciant, ut PAvius L. II. s. s. D. de Uur. dicit: Usuras non propter lucrum petentium, sed propter moram soluentium instigi. Foenus vero lucrum re spicue docci ι. r. D. vi foen. nant.
258쪽
Quantitas , quam negotiatori, trans mare Ve- Lib.XXII. Auro , nostro periculo credimus , PECUNIA T
V siurae pecuniae traie titiae NAUTICVM D. , FOENUS dicuntur ). nauticum.
) Titius, mercator Hambutgensis i Burdegalam n ut vectu-tus , lucrumque coemendis vinis sibi comparaturus , a Caio duo millia ea lege mutuo sumit , ut, si torrem integram detulerit Burdegatam . singulis mensibus XXX. .enoris loco soluat, si vero perierit , neque sortem nec 'luras recipiat Caius. Foeanus nauticum dicitur.
Receptio periculi rerum , de loco in locum si - -
transuehendarum, accepto , si translatae fuerint, mi Posia,
contractus assecurationis POLIZZA dicitur.
a) Mati an terra fiat , perinde est. bὶ Barbara haec vox est , pro praestatione securitatis , vel magis indemnitatis, Romanis ignora , licet res ipsa cognita iis fuerit. Vid. LI v I vs Hs. Rom. Lib. XIIII. c. 29. & S v a T Oa Ni v s in Vita Claudιι e. 2 Ponam casum: Lucius, Amstes o-damensis ι Vlisspona nauim mercibus bcne onustam expectat, periculum nauis & mercium in se recipiente Seio, addito pacto. de soluendis huic aliquot millibus . si nauim appulerit iste. Redit nauis,& Lucius piom illa millia Seio soluit . quum per .dita naui Seius Lucio aestimationem & nauis x mercium Praevstate debuiuet.
MvT M , maolliro nauis vel exercitori da- Bodmma. tum, si carina naui S redierir, cum foenore conuem
to reddendum, BOD MERIA dicitur.
) Dicitur a carina nauis, doni Eobeii des Sthisis Sem pronius a Lubecensi s aromatibus negotiationem exercens. nauini
259쪽
nauit 1 in Orientalem Indiam ad conquirenda ea mittIt a eget autem hoc tempore pecunia ; mutuam eam a Caio sumit iubvsuris maioribus , hac adii Lia conditione , ut, si pars nauis inferior appulerit ι loluantur usurae, sin minus, pecunia pere culo credentis sit i Bodnieria hoe ipsum negotium est.
Hlautium Acceptio usurarum malorum ad dies vitae sub perieulo sortis, UTI ALITIVM ) dicitur.
Anicius Tuberoni summam roocio. thal. concedit nunquam testituendam , hoc addito pacto , ut hie illi quotannis 3 oo. soluat ; Anicius cum Tuberone vitalitivin contractum ce
lebrauit. Germ. dicitur elibrenti titi
Lib. XXli. Demonstratio rationis susscientis veritatis ali-T cuius , PROBATIO a) ; De munit ratio rationis h. Σ sufficientis falsitatis eiu S , quod alter probare voti, o nisi. luit, REPROBATlo b)I VERITAS autem conitas: Falsi, venientia propositionis , vel iudicii nostri cum obiecto, FALSld AS uero disconuenientia Pro possitionis, vel iudicii nostri cum codem dicitur.
aὶ Ponas: Titium ad fili nate, aedes, quas ego ut meas pos-fideo , suas esse. Negante me id ipsum , illi incumbit probi tio. Probaturus allegat rationem, ob quam easdem suas dixit Titius , hereditario iure ad eum deuolutas i testatorem eas emi illi a Seio . patrique meo easdem locaste. Demonstrat hanc rationem, i. e. nexum, vel conuenientiam Propositionis cum re ipsa Ostendit, atque quoad prius producit testamentum Auli, quoad alterum, instrumentum emtionis venditionis a Seio subscriptum , quoad tertium vero, duos honestos viros, sua fide atque iuramento testantes, patrem Titii meo parenti dictas aedes Iocasse , Probauit adsertum suum Titius.sbin Vel potius refutatio , ut dicitur Nou. l .XXXX. Quodsi ego in easu not. ptaec. demonstrauerim , testamentum nouIori testamento sublatum esse , instrumentum emtionis venditionis, quod alter venditat , non his nudos tractatus , nomenque venaditoris manu tertii additum fuisse , testes esse suspectos , acto tis ae consanguineos, reprobaui aduersarii propositionem.
260쪽
Demonstratio veri ratis facti per ratiocinationem probatio
Demonstratio veritatis facti ex circumstantiis ex lig. '
trinsecis , PROBATIO IN ARTlFICIALIS b); Probatio iurium DEDUCTlo o dicitur.
sa) V. g. Mucius Seium conuenit mutui C. thalerorum, patri eiusdem Sempronio MDCCVIIII. dati. Seius demonstrat patrem suum MDCCvI. obi ille , atque subsumit: E. tres annos post obitum suum contrahere nequiuit. Probatio haec artificialis est , ratiocinatus namque Seius erat ex facto aliquo , tempore se. mortis parentis sui. b) Hue reseras testes, instrumenta, &e. de quibus suis locis. c) Aulus demonstrat ius venandi in silua aliqua sibi competere , atque euincit, idem non esse regale. Seius demonstrat sibi competere ius succedendi in seudo aperto, idque ex natu seudolum femininorum,
Demonstratio aut dubium aliquod oppositi re- alinquit , aut nullum. Hoc casu PLENA a), ill isna:
vero MINUS PLENA dicitur PROBATIO
Dubium. Quod remanet, aut aequale est demonlIratae veritati, aut ea maluS , aut eadem minUS. nor.
Isto casu PROBATIO SEMi PLENA b), illo SEMIPLENA MAIOR o, hoc SEMIPLENA MINOR d) vocatur M.
Titius ac catus , homines probi ac integrae simae , te stantur se vidisse solutam a Caio Meuio esse filmmam D. thalm orum , ex contractu emtionis venὸitionis debitam ι Dubium nullum est, rem ita se habere, quum error h. P. metuendus non sit, duo quum idem se vidisse testentur, uterque vero in tegerrimi homines sint. b) Aufidius testatur idem . isque italus i idem illaesae eximationis vii est , omnibus requitatis ad veritatem dicendam instructus ; Aufidius semiplene probat ; potuit enim errare in ratione vel eausa solutionis. Huius igitui probatio ut plenatat , alia hute aequipollens requiritur Probatio. c) Quod si Aufidio accesserit Titius. 1bd Caii concinguineus, λῆψς Propina suspectus, probatum magis quam semiplene.