장음표시 사용
281쪽
Ad hoc vero , ut fratres fieri potuerint Caius ae Seius , duplex eiusdem patris aut matris requiritur generatio . prima , qua existentiam capiat Caius , altera , qua Seius. Duplicem hanc generationem si iunxeris . lineam habebis obliquam , quam ulterius pro lubitu deducere poteris. Verum hae ratione antiquiores in determinanda lineae notione non processere , ad pictores potius , lineolis generationes coniungentes, dum coniugerunt, claris notionibus contenti fuere. d) Pater de mater, auus & auia, proauus & proauia, atauus& atauia , dum tempore priores sunt filio , in linea ascendensi sunt constituti. e) Filius , filia , nepos . neptis, pronepol , proneptis, abnepos, abneptis, posteriores tempore sunt patri, E. in linea descendenti; simili ratione dum nepos prior tempore est. Pronepoti . ille respectu huius patitet in linea descendenti collo.
sis Avus genuit patrem ac patruum , pater filium, patruus itidem filium, virinque dum duplex generatio facta , aeqriam Iis erit linea.
tem, patrui vero filium tinprolem esse, inaequalis erit linea, ab
282쪽
ab una parte duplex , ab altera dum triplex generatio con- eurrit. bὶ Inter patruum v. g. & nepotem ex fratre respectus parentelae obtinet , est enim ille immediate ex auo oriundus.
Nexus coniugis alterius , cum alterius consan-Ad itas:
guineis, ADFINITAS ; Personae , hoc modo μὴν , connexae, ADFINES dicuntur a . Quot nuptiae sil Concurrunt, tantum GENUS dicitur ADFINI ' ἡ '
a Adfines licet proprie ii dicantur, qKorum eonfines erant agri. . CCLXXXIII. L. ix. D. M. νου. Vulgatus tamen alleis gatus adfiniuin significatus est. MODEsTI Nus in L. 6. g. 3.D. de grad. Θ a . ADFINES , inquit, sunt viri is uxoνiaeognati. Sed & alterius coniuges alteri coniugi proprie adfines sunt. Recte itaque facit POMPONI vs L. 3. S. I. D. de posui. nurum & generum , socrum & socerum inter adfines referens. Sunt enim alterius coniugis consanguinei. TERENT Ius
Heautont. AEr. V. M. I. v. 63.
FEsTus de verb. signis h. v. adfines, consanguinitate iunctos, appellans , latius vocabulum adfinium sumit, aut dicere forsan voluit consensinitatibus , ad eum modum , quo MODE-sTI N v s c. I. pergat : Dicti ab eo , quod duae cognationes , quast diuersae sunt, per nuptias copulantur, is altera ad alterius eun
rionis finem auedit. Sed & hae ratione strictam adfinitatis significa sonem non sequeretur. Idem fecit NEPOS , adfinitatem limpi,
283쪽
smplieitet coniunctionem dicens, in vita Attic3. e. . ATT DCvM POMPONIO coniunctum dicens . qui ei fuit adfinis. b) uxoris meae soror mihi in primo genere adfinitatis iuncta , unicum enim matrimonium interccssit; Fratris mei mortui uxoris secundus maritus in secundo genere adfinitatis ob binas nuptias est.
ris, maritum confertur , ad serenda onera matrimo
a) Nolui pecuniae vocabulo . quod solemne alias est , generis loco uti, quum dos non semper in pecunia , sed in aliis rebus siepius cons stat , immo in omnibus, quae marito utilia sunt , possit constitui. L. I D. de fund. Ge. b) In hoc dissetentia specifica dotis , ab eis , quae alias
ab uxore in maritum eo eruntur, consistit. L. T. pr. D. L. χo. C. de iuri dot.
q. CCCCLXXVIIII. p DOS, marito a socero constituta, PROFECTI-
σὸZotitia. dita stipulatio sit, de ea post solutum matrimo nium reddenda, RECEPTITIA c) vocatur.
a) Eiusdem derivationis aduentitia dos est , cuius fuit peculium aduentitium supra 3. CCCLVII. . De hac specie uid
L. s. D. de iur. iat. bi Vid. cit. L. . leὶ Adventitia dos soluto matrimonio cedebat marito. UL PIANvs Fragm. VI. 4. Licebat tamen contrario pacto restitutionem promissam acceptare , L. 3I. g. 2. D. de mori. c us
donat. indeque dicta fuit receptitia r Recipere enim idem est, quod promittere. F. CC VIL
g. CCCCLXXX. Pactum legitimum de certa dote DOTIS CONSTITUTIO dicitur.
284쪽
ΙvRIπRUDENTIA DEFINITIUA. 2499. CCCCLXXXI. DOS, quae absque verborum solemnitatibus marito ante nuptias assignabatur a , vel tradeba- ip 'tur b , DATA sc) ; quae solemnibus quidem ἡ 'verbis, sed sine stipulatione constituebatur, DICTA d) ; quae vero stipulatione determinabatur, PROMlSSA se dicebatur.
a Hoc plerumque apud auspices , sponso praesente , Sequidem pridie nuptiarum fiebat, ut ipso nuptiarum die marito
bin Sed & ipsi marito tradi poterat ante nuptias , ut apparet ex L. I. D. de iur. dot. cc Exemplum datae habes in nuptiis MESSALINAE cum CAIO SILIO, de quibus refert Sullaeo Navsm Vita CLΑvDII
. 26. eas. dote inter auspices consgnata , contractas fuisse. Vid. TACIT us Annal. Lib. VIIII. d) Stipulatio enim congrua interrogatione & responsione perficiebatur. CAIvs Inst. Lib. II. Tit. '- g. s. vel ex restitutione UISELII L. III. T. h. f. 3. Dantur & aliae obligati nes, quae nulla praecedente interrogatione contrahuntur , ut in not. ad des deverb. obl. videbimus. Exemplum dotis dictae est apud TERENT IvM Andr. AEr. V. B. q. v. 7 .A - - - CH. Dos, Pamphilet est Decem talenta. PA. Accipio. stipulatio hoc non erat , nulla namque interrogatio conspicitur. Dubias A L M A si i de modo usurar. e. AVI. & O ISELII ad C A1i Instit. l. c. soluit B. Dn. HEI NEC CIUS Ant. Rom. L. II. c. 8. f. s. not. e. Alia exempla adlunt in L. 17. pr. D. M iur. dor. L. 44. L I. L. 66. D. eod. e Exemplum promistae dotis exhibet PLAvTvs Trinum, Act. V. M. t. v. 3 s. ---- Sponden ergo tuam gnatam uxorem miki pCH. Spondeo: tae mille auri Philippum dotis.
q. CCCCLXXXII. DOS, marito tradita , NUMERATA a) ; Dos xume.
quam maritus traditam apocha confessus est, CAU- '
a) Sempronius Caio , genero sus . Tulliaeque suae marito, dotis loco XII. mille Thal. promist, eosdemque ipsi praesenti, nummis monerae receptae, soluit; Dos numerata est.
285쪽
arationis gratia. Donatio 3 propter nu ptias; D talitium.
b) Aulus , s er . genero suo Meuio promisit dotis nomiane X. millia , postridie nuptiarum exsoluenda. Dicto die adest Meuius eum apoclia . qua solutam sibi dotem esse profitetur. Aulus arrepta apotha urgentissima negotia se circumstare dicit. rogans generum , ut alio tempore redeat , dotis accipiendae gratia. Dotis cautae exemplum hoc est. Vid. L. I. 2.ct e. t. C. de dot. eaut. non numerat.
f. CCCCLXXXIII. Dos tradita, ad certum pretium relata, AESTIMATA , ad certum pretium non relata, NON AESTIMATA vocatur.
'st Datur v. g. domus in dotem , additur traditioni relatio eius ad determinatum pretium Looo. flor. Domus h. e. aestimata dos est. Restimatur autem dos duplicem in finem, nimirum , ut patri perinde si filia mortua, aut aedes a genero. aut 2 oo. recipere , atque haec aestimatio venditionis gratia dicitur ἔ aut ea intentione, ut foeer, aequalitatem inter liberos seruare studens. sciat , quantum altera filiarum acceperit. Ethaee aestimario laxationis gratia dici consueuit.
q. CCCCLXXXIIII. DONATIO, siponsae, vel uxori , a sponi, vel marito, in securitatem dotis facta, PROPTER
NUPTIAS a); visfructus vero bonorUm mariti , viduae in compensationem dotis compe
a Vid. 3. 3. I. de donat. qua IMP. satis dilucide exponit, quae sit donationis propter nuptias natura , Sed notabis diuersas eius epochas , mutationesque varias. Donationes inter virum & vxorem , stante matrimonio factae inuicem, quo minus valerent, obstabat unitas personae . quae per coemtionem ac confarreationem inducebatur. Licebat tamen idipsum spon-ss , quos inter unitas personae non erat ; Hi neque donatici sponsae a sponso facta , L nuptiarum mentio fieret, L minus, ante nuptias dicebatur. Vetum has donationes ad priorem conditionem redegit Co NsTANTI Nus IMP. L. f. C. de ant. nupt. donat. Ivs TINI Anus denaum omnem donationem, quae intuitu matrimonii fieret, etiam post nuptias permisit, indeque generale nomen donationis propter nuptias ortum. Vid. s. pen. I l. de donat. L. Fen. C. de don. -t. nupt. Graccis haec Dissiliaco by Cooste
286쪽
haee donationis speetes dieitur ἀντιφερνη, mutua donatio, quia supponit dotem ab uxore in maritum collatam. ογὶ Omnem dotalitii naturam exponit Iuvius C AasAR de
Bello Gallieis Lib. VI. e. I9. Ita autem ille : Viri , quantos pecunias ab uxoribus dotis nomine aeceperunt. tantas ex suis bonis. aesimationa facta , cum dotibus communieant. Huius omnis pecuniae eoniunctim ratio habetur, fructas seruantur. Vter eorum
vita superarit, ad eum pars utriusque , eum fructibus superiorum temporum , pervomit. Patet simul ex hoc . unde factum, quod ICti dotalitium dotem viri dixerint. Disserunt autem dota- litium & donatio propter nuptias, quod hanc non recipiat uxor, sed securitatem tantummodo dotis intuitu in ea habeat; illud verodotis loco post mariti obitum recipiat, utaturque ac fruatur e . Atque vel in hoc ab eo , quod CAEsAR c. l. exponit, nostri iuris dotalitium differt. Dicitur alias Dotarium & merium.
Munus , uxori a marito, altero post nuptias Morreum die, in signum consummati matrimonii, oblatum, .
' Vel ipsa vox docet, originis Germanicae hoc munus esse; composita namque est ex duabus voculis quorgin, &quasi matutinum donum. Neque vero hane denominationem inde arcessendam putauerim , quod initio eadem agrorum iugeribus constiterit , quae etymologia placuit Petili. Dn. de Coce EIr in Dus de Lege Morganatica Sect. II. 8. seq. sed a matutino tempore , quo praestari solebat hoc munus , id quod probavit B. de Lu DERIG Dis tur. Rom. ne Germ. in dote mariti Diss . I. s. h. Datur namque in signum consummati matrimonii ; hoc vero per eonscensionem thalami secundum mores Germanorum seri, notissimum est. Sunt, qui Morgengabam in signum amissae virginitatis dari, somniant, 'vid. MYLE Rus ab E HREN BACH Gamolog. e. XVI. quoS merito ridet de Lu DEAEi o e. l. f. I x. Etenim signum hoc saepe suo caret signato , neque opus est tanto solamine , quum secundum OvIDIvM de arte amandi:
Vim licet appellant , grata sit vis ista puellis. Est dos mariti diuersa in eo a dotalitio & donatione propter nuptias , quod quantitatem dotis non respiciat.
f. CCCCLXXXVI. Omne , quod doti accedit, AVGMENTUM Augmm- DOTIS dicitur . rum dotiri
287쪽
'ὶ Generalis ita fingenda erat notio, ob disserentiam iuris Romani ac Germanici. Illo hoe variis eontingebat modis iNimirum, si uxor promiserit mimis . plus vero obtulerit. superfluuin accessio erat dotis, μου. XXII. c. I I. aut maritus Profiteatur plus accepisse se , quam reuera accepit , L. 2. C. de dot. eaut. non num. aut proprietati , in dotem concestae , accesserit vlasfructus. L. 4. D. de rur. At. Omne hoe leges Romanae vocant additamentum dotis. Secundum Germanorum vero mores obtinet , ut uxor plus recipiat , quam intulit eadem. Maritus namque dotis commoda percipit, uxor omnino nihil
ex eadem lucratur. Aequum igitur visum fuit. restitutioni dotis addere quantitatem . quae alibi dimidia, alibi tertia veὲ quarta eiusdem pars est. Simile quid Graecis receptum fuisse, docet de LuD KIo e. Dissere. Dio. II. Lis. e.
Bonapa- BONA uxoris, in quihus durante matrimonio ruberna' marito ususfrumis competit, PAR APHERNA-,isti.' LlA ; quorum Uero vina fructum ac proprietas tem uxor retinet, RECEPI id IA ) dicuntur.
' Graecae originis p. araphernorum vocem esse , & ipsa res ostendit. & insuper VLPIANus L. 9. f. 3. & IMPP. L. f. C.
de pacZ. eoxim. idipsum testantur, eorumque naturam eXponunt: Vt vir in his rebus, quas extra dotem mulier habet, quas Graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem. Generali significatu parapherna receptitia complectuntur, atque utplurimum confunduntur cum his, quae ita ab inuicem separabis : Aut uxor in bonis extra dotem, quae possidet, marito viam fructum permittit , aut sibi soli seruat eadem ι priori casu Paraphernalia , posteriori receptitia dicuntur. Vid. L. f. C. cit. Tit. de pact. conuent. & L. 9. g. 3. D. de iur. At. Et haec illa ipsa bona sunt, quae olim peculium uxoris constitu bant , quo de PLAvTvs Casin. Act. II. Se. 2. v. 2 F. A. - - - - MV. Ita est. Unde ea sibi est rNam PECVLI probam nihil habere addecet Clam virum: ct quae babet partum, ei haud commodi est, Ruin viro aut s trahat. aut stupro inuenerit.
q. CCCCLXXXVIII. .L- XXIII, PACTA , quibus determinantur accidentalia
ialia , haec Pa ta Vel actu inter vivos , S sic irrevocabiliter,
288쪽
. IvRISPRUDENTIA DEFINITIVA. 233biliter , vel in modulia ultimae voluntatis, atque plitia i
sic reuocabiliter : Priori casu SIMPLICIA ; po mixta. steriori vero MIXTA b vocantur.
sa Haec enim sola pactis determinari possunt. Substantialia non itein. Sic v. g. minus reddi quam datum , conuentione disponi nequit. L. 2. D. da iur. t. Ad accidentalia vero , quae pacto determinari possunt, reseras'. quae dotis
naturam non mutant , v. g. tempus restituendae.
b) Idque ex eo, quod iura Romana cum Germanicis confusa sint.
q. CCCCLXXXVIIII. Res immobilis , in dotem data , FUNDUS L. XXIII. DOTALIS ') dicitpr. T.
Fiandi appellatione quamlibet rem immobilem venire, patet ex L. m. D. de V. S. ideoque lania dotalis appellatio 'quodlibet praedium , s. urbansim sit, s. rusticum , comprehendit. L. I 3. D. da fund. dotat.
q. CCCCXC. Dissolutio ca) sponsaliorum REPUDIVM b ; L.xxiiii. nuptiarum, DIVORTlVM dicitur c). T. L.
a) Dissolutio hie notae remissionem mutuam obligationis. bin Repudiare notat ob rem pudendam repellete , descendit t βε enim a voculis re & pudeo. pulum. sc ae plerorumque terminorum , praecipue iuridicorum ratio est , ut nimirum valeant, sicut nummi , eadem etiam est vocum diuortiι ac repudii. obseruabis namque synonymice nonnunquam eas ab ICtis usurpari. Ita v. g. PLAv TusL. 3. D. de diuort. uxorem, misso REPUDIO, DIU ORTISSE.scribit, & VLPIANus L. rv. pr. eod. repudiatae Uxoris meis minit, idem facit PAPiNIANus L. 39. D. solui. matrim. Deprehendes porro nonnunquam generis loco poni repudium.1peciei loco diuortium. Ita PavLus L. Is I. D. de V. S. νιὸν DIVORTIVM , seribit . Θ REPUDIVM hoe intres. quod repudiari etiam futurum matrimonium post et non recraa sponsa diuortisse dicitur. Eam , quam elegi , harum disse.
rentiam , indicauit Mo Dus6Nus L. Iog. F. I. D. de veri .
signis. DIVORTIVM inter virum Θ uxorem fieri dicitur, REPUDIVM vero Donsae remitti midetur .' quod vero addit: quod in personam uxoru h a abηria cadit, eis indicare voluit,
289쪽
voluit, sibi, qui reliquis citatis tempore fuit posterior , e tumdem sententiain probe fuisse cognitam , neque tamen , obreuerentiam iis debitam , refutare eosdem aperte voluisse. Is Ino Rus E moL VIIII. 8. REPUDIVM dicit, quod sub te Ilimonium testιum vel praesenti , vel absenti , mittitur. vid. FasTus voe. Repudium , M. TERENTI vs Phorm. Act. IIII. M. s. v. TO. A. - - - είM REPUDIVM renunciet, Hanc ducat.
Separatio Remissio obligationis mutuae consuetudinis με- ερ' inter coniuges SEPARATIO QUOAD THO-- 2. RVΜ ET ΜENSAM vocatur. . CCCCXCII.
Malitiosa Voluntaria coniugis absentia, animo, nunquam sese μ' reuertendi , coniuncta, MALITIOSA DESERTIO dicitur.
Matrimo- MATRIMONIVM solutum, sed restitutum,
zz . dicitur REDINTEGRATUM.νμ . f. CCCCXCIIlI. Lib. XL Quicquid bonis nostris, in rem Vertendo ea--,. Urii dem, decedit, IMPENSARUM a) nomine veta
is. .s, ' nir. Impensae, quae ad rei conseruationem con-
νώ.: υμ ducunt, NECESSARIAE b ; si gaudium pos ruptum sidentis augent, VOLUPTUARIAE M ; si per- εμες ut ' feltionem rei, UTILES d) dicuntur.
1ὶ Impensarum vox haud inuite ab in & pendera deduci. mi ; solebant enim veteres Romani argentum appendere. Eae dem , ratione sumtus facientis, dicuntur expensae. bi Necessarias impensas P AHus L 79. D. de C. S. eas dieit . quae si factae non sint , res aut peritura , aut detorio futura sit . & VLPIANVS L. I. s. I. D. de imp. in res do. al. Da. per circulum definit, scribens: Eas esse, quae ii bent necessitatem impendendi. vitium hic commissum eme dat idem L. t . D. eod. impensas necessarias dotis eas appellans, quibus Diuiligeo by Cooste
290쪽
1vRIsPRUDENTIA DEFINITIVA. ass
quibus non factis , dos imminuitur. Sic, qui ruinam minantes aedes ireficit , impensis facit necessarias, hoe enim ni fecerit , omnino non consisterent aedes, planeque inutiles redderentur ad inhabitandum.
e) Status durabilis gaudii . VOLUPTAS est ; quae igitur
aut gaudium augent , aut durabile id*sum faciunt , voluptatem promouent. GAVDIVM uero quum oriatur ex intui-tiua cognitione perfectionis , eademque vel vera sit , vel apparens . . patet & ea ad voluptuarias impensas pertinere, quibus apparens persectio promouetur , V. g. pictutae . aquae salientes, viridaria, arbores ordine positae ad deambulandum &c. His forsan ductus P AvLus L. 79. g. 2. D. de V. S. Voluptuarias impensas vocat: aeuae speciem duntaxat ornant, non etiam fructum augent. Species vero significat indiuiduam rem, quasi
voluisset dicere : Quae huic vel illi indiuiduo ornatui sunt, ad
aliud vero transferri vel non possunt, vel translatae eumdem omatum non exhibent. Idem dixit VLPIANus in L. T. pr. D. de imp. in res dotal. Dct. verbis: Luae speciem exornant, ea autem , quae praemisit: Luas maritus si voluptatem ferit, erant definienda. d) In hune fere modum V L P I A N v s L. 7. D. de impens in res dor. Oct. &FvLCINIus in L. 79. I. I. D. de V. s. scribentes : Luae meliorem rem faciunt. Melius enim fit,
quicquid evadit persectius , v. g. qui hortum ita instruit, ut reditus ex eodem duplicentur , qui in locum maceriei murum substituit persectiorem , ideoque & meliorem eamdem fecit. Conf. notionem persectionis.
IMPENSAE, quibus restituenda res minuitur, DEDUCTAE dicuntur. TOLLI vero dicitur, quicquid loco mouetur I.
'ὶ Restituenda v. g. domus hereditaria , ad pretium hoco. fior. relata, vendita ab eo, qui pro herede eam possederat. postea vero combusta. In hereditate pretium succedit in Io cum rei. E. loco aedium flamma absumtarum restituendi erunt 1ooo. fior. Fecit vero bonae fidei possessor impensas
Vules in domum hereditariam 2oci. flor. Restituit E. xocio. - 2oo. i. e. z I goo. fior. t Impensae igitur χoo. flor. dicuntur deductae. Idem in horto , huic domui vicino , diaetam exstrui curauit magnificam , quam in computum referre
non poterit, Destructo igitur hoc aedificio . materiem sibi habebit, di hoc tollara dicit r.