장음표시 사용
291쪽
RES alienae mobiles, a personis coniunctis animo lucrifaciendi ablatae, vel celatae , dicuntur
s'ὶ Amouere idem est , quod de loco mouere ; solis igitur mobilibus rebus conuenit. Sed auferre alienum aliquid luet, faciendi animo furari dicitur 3 E. amotae res nil aliud sunt, quam res furtiuae. Noluere tamen legislatores . ut eiusmodi furtum , a personis coniumstis factum , vero suo nomine appellaretur. idque potissimum ob duplicem rationem. Primo namque unitas personae obstabat , quo minus uxor marito, patii filiusfamilias , furto aliquid subducere posset ι deinde infamiae maculam abeste a delicto in coniumstas personas comis misso voluere , id quod patet ex L. i. is 3. ε. 4. D. rerum amotar. Atque ita , si uxor constante matrimonio marito albquid luctifaciendi antina abstulit, soluto per diuortium eodem.
terum amotarum huic conceditur actio. L. IT. D. rer. amotari.
Idem obtinet in casu , si maritus uxori res quasdam abstulit, L. 7. D. eod. it. si filiusfamilias patri. L. 4. F. s. D. eod.
Actio νε- ACTIO personalis, qua repetimus res, a Pe r m- ρ' sonis coniundiis nobis, animo lucrifaciendi, ab.
. latas, RERUM AMOTARUM D dicitur.
T. T. Concubiana : Con subinatus prellex.
g. CCCCXCVIII. Qui PARTUM a se genitum fatetur, AGNOSCIT. 'illum 9. CCCCXCVIIII.
Coniunctio maris caelibis cum femina vilioris conditionis ad commiscendum corpus, sine tamen honore ac commodis matrimonii , CONCUBI
NATVS a) ; femina , hoc modo coniuncta, CONCUBINA b); femina soluta , cum marito cohabitans , PELLEX c dicitur.
13 Ad concubinatum itaque requiritur, I ut doniunctio adsit. hoc est ac tua continuus, f. CCCCLXVI. not. c.. s. coniunctio illa sit
292쪽
sit diuturna , alias scortatio esset , χὶ ut coniunctio exstinctionem libidinis pro fine primario , secundario vero , vel accidentali , etiam procreationem sobolis habeat , 3 persona conis iuncta sit vilioris conditionis. Erudite hoc expendit EDM.
MERILLI vs L. III. Obs. c. I K. b) Monas 'IN vs L. 3 . D. ad L. Iul. de adult. eoierc. concubinasti dicit mulierem , quae eonsuetudinis , non matriamonii gratia , retinetur , quae alias vocatur AMICA. L. 3 y.er. D. de aur. ac arg. ἰσ. L. I 44. D. de V. S. Graecis dicitur
ἐρωμέν 1, vid. DE si DERIvs HaRALDvs Anima u. it. VXOR GRATUITA, ut apud G stv TERVM Inscr. λ79s quod coemta non effet, in aliis vero inscriptionibus passim vICECONIUX, quoniam coniugis loco esset. c) si legem I . D. δε C. S. spectes, a concubina pellex parum distabit, sentiente ita M A s s v RIO. Allatam vero a
me ὀisserentiam , praeter citatum in au. L. I 4. GRAN ME L A CC vu, confirmat A. GELLI Vs , Noct. Attie. Lib. IIII. e. s. scribens FELLEX appellata est , quae iuncta consuetaque Uet cum eo , in cuius manu mancipioque alia matrimonii causea foret. Et FasTus de verb. signis h. υ. eam dicit, quae uxὸ rem habanti nupsit , in eo tamen fallit , quod nuptias inter maritum & pellicem Intercessisse existimare videatur. IvsTIN vs Asor. Lib. I. e. y. pellicis Cyri meminit, quem imaritum fuisse inter omnes constat. pellex dicitur a Graeca voce παΜακη, quod concubinam notat , vid. MENAGIus Amoemt. iur. rap. XXXVIIII. p. h. 3I9. Concubinae vel pellices militum focariae dicebantur , quod scit . focum curarent, MENAGIus c. i. quarum L. I s. D. de instruct. ωιl instrum. leg. mentio fili.
complexum admittit, MERETRIX vocatur.
' Et qdidem a merendo , si a mercede , ut vult U A LL Α, licet PCTAva Mus etiam eas , quae quaestum non faciunt, in meretricum honestum ordinem reserat. L. 43 . f. 3. 19. dariru nuptiar. Sed contrarium omnino obtinere existimauerim. Etenim in L. 4s. Θ L. 4. D. de his , qui not. ins quaestum . facere , & in c. I 6. D. 34. venalis earum turpitudo dicitur. Idem confirmat OvIDIus de arte Amandi Lib. I. Io. xl.
canens: Mercabilis aera meretrix. .
Neque ad hoc , ut meretrix aliqua dicatur , lassicit, cum vno R atquc
293쪽
atque altero corpus miscere, c. L. 43. F. 2. D. de rit. Nupt. sed omnibus Patere , idque sine delectu , necesse est. Huc digitum intendit PLAvTus Truculent. Aci. II. M. VII. v. IK. A. Meretricem ego item esse reor , mare ut est et quod des, deuorat , nec unquam Abundat. ID. Cistellar. Act. I. n. I. v. 8Ο - 8 s. Matronae magis conducibile est shue mea Sil/nium 'inm amare Cr cum eo aetatem exigere , cui nupta essemel prirum enim MERETRIX fortunati est oppidi simillima,
Non potest suam νem obtinera , sine multis viris. Et hoc est , quod VLPIANus per phrasin: Palam quaesum facere , innuit e. l. 43. Palam autem idem esse , quod e Sine delectu . idem adfirmat e. I. I. i. Numerum adna illarum ad hoc , ut meretricis elogium alicui tribui possit . satis largo computo determinat Glossator ad e. I 6. D. 3 . eumdemquCad MMCCC. extendit. Ceterum a meretricibus gradu vulgatae pudieitiae differebant PROSTIBULAE. Meretrices quidem unumquemque sine delectu , attamen clam , idque aut noctu, aut saltim in domibus , in amplexus venereos admitteb nt , prostibulae vero in plateis ac foro obviae erant. speciosa sua forma iuuenes allicientes. Hoc nos docet P L A v T v s cistellar. in fragm.
Adsat in ea via seu . PROSTIBULA s. Vid. Do Narvs ad TERENTII Eunuch. Acr. III. D. I. NONIO R8. & FEsro de V. S. h. v. ab eo , quod pro si bulo prostitui se pallae sint, stentque venales , dictae videntur.
a Quilibet patria potestate solutus sui iuris homo est;
soluitur autem eadem morte patris , pr. I. quib. mod. pat. potitost. E. impubes, qui, patre mortuo , ab alio regitur . erit pupillus , quae definitio aliis arrisit. Vid. L. 139. D. de verb.
b) Pupillus idem est, quod pupulus, hoc vero dumnuciuum
a pupo , vel Pupa, tenerum infantem utriusque sexus notante. MARTIALIs Epigram. Lib. III. xo. ita emit:
PUPAM Ia dieit Gellia . quum sit anus. ad quom locum Ric ALTI va notat: Tutores lus blanditiis usos
294쪽
IvgisPRUDENTIA DEFINITIVA. ass
esse , appellando suae tutelae commissos , parentibus orbaros, ut eorum amorem captarent. Atque hae blanditiae nec Ge manis nostris incognitae sunt , saepe enim maritos socias suas
hoc blando nomine salutare audies: SNelii
Qui actiones pupilli in eius commodum diri- Tutor; Tm ,
git , TUTOR sa); Directio vero actionum pu- G. pilli, in eius commodum, TUTELA b) dicitur.
a) Tutores ab eo, quod pupillos tueantur, h. e. defendant, dictos esse , expedita res est. Hoc nos docet PAvLus L. I. D. de rurel. Sc qui eum sequitur IMPERATOR I. 2. L eod. atque GELLI vs Noct. Attic. Lib. XII. e. Io. scribens : TUTORES , quando TVITORES appellantur , ex ipsa re nomen acc perunt. Tueri namque est defendcre. CICERO Lib II. D. ac ad D I. scribit: Te oramus , quιbuscum erimus in terris, venos, liberosque nostros tuEare. Inde etiam tutores dicuntur DEFENSORES L. E. pr. D. qui tui. petant, L. 2 I. C. de admiano r. tui. L. 2. C. quand. mul. tui. Q. & tutela, DEFENSIO.T ERENT Ivs He ra Prolog. c. m. Sinite impetrare me . qui in TUTELAM meam Studium suum , se in vesram commisit fidem. .. Tutorum etymologiam latius prosequutus est MENAGrvs
b) Expendenda hic prae omnibus erit, tot dissidiis ansam quae dedit , SERVII SVLPITII desinitio tutelae , relata a
Ita autem ille r TUTELA est vis ae potesas , in capite libero, ad tuendum eum , qui propcer aetatem Guam sponte se defendere nequit, rure ciuili data ae permissa. Prinia, quae circa hanc oritur , controuersia ea est : Vtrum potius vis ae potestas, anno vero eius loco : Ius ae potestas sit legendum ' Posterius quidem THEOPHILvs Paraphras Instit. I. I. Ti . de tutel.& HARMENOPvLvs Epitom. iur. ciuil. Lib. V. c. D. pr. Primum ita verterunt ee. u scribentes : Δικομον ' - εουσίαν. Hos sequuti CONTI vs, Vux Tarus aliique sibi persuaserunt incuria describentium vis postum esse pro ius. Verum inanis omnis haec cogitatio est , siquidem nec cogitandum, in omnibus locis , ubi vocabulum ius additur vocabulo vis , eumdem commissum esse errorem, netque omnino possibile est, corrupta simul esse sequentia huius legis : Tutores autem sunt, qui eam vim ae potesatem habent οῦ ex verbis enim idem itis fieri debuisset eamd- ωm, insuperque Elorentinae Pandectae receptamR 1 amans Dissiliaco by Cooste
295쪽
amant lectionem. Nec infrequens est alias , voces : ris aspotestas, emphaseos gratia iungi. Ita non soluin TER ENTI vs
Meautontim. Act. IIII. M. 3. v. 32.
tantae astutiae.& SENECA Lib. II. de Eme . e. 3 . : VIS aι POTESTAS longae aliae , atque TACIT us Lib. II. Histor. c. 39. 2 VIS ac POTESTAS penes Proculum praefectam , sed etiam in legibus coniuncta haec vocabula reperiuntur . vid. L. IT. D. deLL. s. s. I. de interdict. L. 7. C. de codicili. Succedit alia quaestior Quinam verborum: Visas potestas, genuinus sensus sit 3 Diia sident hic AcCvRs Ius atque BAR Totius ad cit. loc. Priotin annot. ad 3. I. Instit. de tutel. haec verba violentam potesarem , id est , potesttatem cum executione coniunctam intem pretatus est. Posterior saltim pro Potestate non infrugifera. ut loqui amat, accipi contendit. Interprete in huius loquutio nis , quod ego quidem scio , optimum egit C. WAGNER v x in libello de genuino definitionis tutelae intellectu I. VIII. ad quem , breuitati studens , B. L. remitto. Quodsi vero ad accuratiorem Logices normam hoc duplex genus reuocare velimus , largissimam idipsum merebitur censuram. Neque me
mouet, quod AccvRs Ius d. l. HOTOMANNus , MYN si N-o E R v s , RIT TERS Hvs Ius, HvBERvS. B. HEI NEC CIus defendant , vim ad infantem , potestaton ad infamia maiorem , vel ut M A R C I L I v s ad cit. g. I. de tutel. vim ad personam , potestatem ad bona pupilli rescrant. Noua lis exoritur considerantibus verba r In evita libero , nimirum virurdi ad tutorem , anne vero ad pupillum reserenda eadem sint
Sunt qui tutorem caput liberum hic dici existimant ι sunt, qui pupillum haec verba respicere volunt. Illi ea ratione nitum tur , quod i) alias dicendum fuisset : In caput liberum, Σὶ adiicit um fuisset : Sui iuris, & 3 etiam teruus in tutela esse
possit per L. I 3. pr. D. de tui. ct curat. dat. Numerantur inter illos BALDus ad L. I. D. de tutel. DONELLvs Commentis ruri eluia. Lib. III. c. I. P A CI v s Ad F. I. I. de tutel. F OE R-εTERvs Disp. IIII. ad Instit. u. h. FRANC. DEΛMAYALib. II. obf. 7. n. s. FR. ROMANvs Dus de tutelis Th. Rnot. d. Horum veto classem augent HERALDvs Animadu . T HEOPHILvs Paraphras Tit. de tutol. ΑCCvRs Ius ad h. t. IANus a Cos T A ad F. I. Inst. de tut/L MARAN vs Pur
tis. Iit. de tutel. quibus de ego omni iure subscribo, siquidem I, nec infrequens est Ictis, licet contra beneplacitum P RF-1CI ANI , accusativi loco , ablatiuuiu ponere . cuius indicio
296쪽
T. 6. . 7. D. de iniust. rvt. ae irrit. Da. testam. nee x omnis deficit auctoritas pupillum alibi vocari: Caput liberum, vid. ipse
CICERO in Verri II. c. 31. Hic alteram decuriam senatoriam
.udex obtinebis' hic de CAPITE LIBERO iudieabit p nec denique l) leruus in rutela esse potest, nisi cui libertas testamento
data fuit , quem casum est. L. 13. pr. D. de tui. ac curat. dat.
supponit. Restat aliud Grammaticum bellum. Scilicet iunctum masculinum adiectivum substantivo neutro e dicitur namque: In CAPITE LIBERO , ad exendum EUM, QUI&c. dum tuisset scribendum t ID. QVOD &e. Verum salua res est. SER-vi .s significatum magis ob oculos habuit . quam quod vulgarem Grammaticam curauerit. Neque solus iste is est, qui per synthesin loquutus est, socios habebit TERENT IvM, Amaria Act. ΠI. R. q. v. I. scribentem:
- Vbi illie U SCELUS , QUI ma perdidit.
Et ipsum CICERONEM Orat. pro Sextio cap. IT. dicentem: Duo imporiuna PRODIGIA , QUOS aeris alieni magnitudo, QUOS leuitas , QVOS improbitas Tribuno plebis eo rictos ad-inxerat. Immo & ICtos, quos larga manu suppeditat Noo DTObserv. L. I. c. . in f λgmen denique claudunt verba: Iura civili data ae permissa , quorum alterutrum abundare putant aliqui . sed praeter omnem necessitatem ι data namque potestas dativam , permissa legitimam ac testamentariam tutelam respicit. Haec sententia est C v I AC Ii Paratit. DONE LO Comment. iur. Lib. III. e. h. in f V v L T E I I, 14 A RCI L I I . A. M A T-THAEI, E. OTTONI s, &V. HvBERI, ad h. l. Vid. omnino C. WAGNE Rus cit. Ditis de genMino definit. tu el. intellectu.Λtque hac ratione quodammodo defenditur Seruiana tutelae definitio , quam si ad Lydium Logices lapidem reuocaueris, eam innumeris mendis scatere , videbis , utut CICERONI in Bruto e. r. infimis in definiendo artifex visus fuerit S E R v I v s. Nemo ACCURSIO supra allegato magis contrarius fuit, quam ILDuo GELI vs in Dissert. de Tutore minore 6. 4. tutelam potestatem amicabilem dicens. HvBERus do iure esu. lib. II. a. I. r. D n. s. tutelam patriam potestatem vicariam vocans, ius naturale , non ciuile , ob oculos habuit.
f. DIU. TUTELA , quae gerenda alicui testamento committitur, TESTAMENTARIA a ; ad quam suscipiendam lege obligamur, LEGITIMA b :
quam superior magistratus in specie imponis,
297쪽
26a IoisPRUDENTIA DEFINITIVA. et pactis DATIVA c'; quae vero mutuo pacto constitui
a) CAIvs Instit. Lib. I. Tit. 9. partit. Oseelianae g. 3. Furiis damentum suum inuenit in Legibus XII. Tabul. in quibus
scri pium : PATERFAMILIAS UTI LEGASSIT SUPER PECUNIA TUTELAVE REI SVAE , ITA IUS ESTO. Sic IMI g-RATOR ARCADivs. THEODos Io II. iuniori . filio suo principi, Persarum regein II DIGER DEM testimento tutorem dedit. Vid. PHoxii robibl. s. Biblioth. Vol. 6 3. p. 66. n. O.
b Et quidem in specie adgnatis . de quibus eaedem Leges XII. Tabul. AST SI INTESTATO MORITUR . CvI SVVS HERES NEC ESCIT , AGNATUS PROXIMUS TvTELAM NANCITOR. Quinam sint adgnati, exposui M. CCCCLXXV.
Erat & alia eaque generalior legitima tutela, patronorum quippe atque parentum , de quibus eaedem XII. Tabul. al. loc. c Dicuntur alias ΑTILIANI. ATILI vs namque primus fuit , qui legem rogauit de tutoribus , deficientibus testamenis rariis ac legitimis , Romae a Praerore dandis. E. qui Romae a Praetore ex hae lege dabatur, Atilianus tutor dicebatur. Sed nec hoe lassiciebat , caeterae namque prouinciae eodem iuris supplemento dum indigerent, accedebat hoc ipsum AvGus ToIIIum & M. Tirio. M. F. Ruro Coss. , dum idem ius Prouinciis applicaretur ι Ex hoc tempore hi in specie , post vero omnes , dati, dativi dicti suerunt. Dicti autem dativi. quod Praetor eos hac formula constitueret : DO TE TVTOREM. Vid. BR asso Nivs de formul. Lib. V. p. 4OI. d) Ialem ex iure Germanico , non item ex LL. Romanis obtinere , alibi euictum est.
Qui fratris impuberis emancipati tutelam gerit, , ..,.A. FlDUCIARIVS a qui cum tutore suo litiga- turo dabatur, PRAETORIANUS TUTOR b)dictus fuit.
a Parentes emaneipatorum a se impuberum liberorum tutelam ex legis dispositione gerebant ι erant enim patroni eorumdem. Atque haec tutelae species dicebatur legitima. ni. I. de legitima parent. turel. Mortuis vero parentibus . liberi maiorennes , in potestate eorum existentes . tutores illorum erant. Sed non erant heredes ab intestato, E. nee tutores legitimi. Nomen E. his quaerendum erat, quod ex pacto fiduciae.
298쪽
maneipationi olim interposito . desumtum. Vid. Se HvLTIN-orvs ad ULMANI Frum. XI. s. p. 3 9s. b) vid. V L p i A N I 'rim. e. XI. Hodie dicitur curator.
Tutoris nomen, non ossicium gerens, TUTOR Tutor h HONORARIVS dicitur . norarius.
' V. g. Caius . pater , testamento Seium & Lucium nominauit tutores filii sui Petronii; Titium vero Seio ae Lucio eonstituit inspectorem ac obseruatorem I h. c. Titius honorarius tutor est. L. 3. 3. I. D. de administr. tutet.
Tutela , quae a legitimo tutore alterius deser- Tut res.. tur, CESSITIA vocatur ).
'ὶ Quid sit cedere, supra g. CCCXCIII. dictum. Tutela vero
agnatorum legitima in bonis eorum esse censebatur , E. cedi poterat. VLPI AN Vs Fragm. M. F. T. 8. Vid. vAN DE NATER Observ. III. L.
Decretum superioris ) , quo tutela cuidam Tutorium. committitur, TUTORIUM dicitur.
s. sit princeps, si magistratus.
q. DUIII. CONFIRMATIO definita f. CI. XXVI.
PETERE TUTOREM est superiorem roga-L. XXVI. re, de concedendo impuberi sui iuris aliquem, qui eius actiones dirigat. ' ,. -
f. DX. ADMINISTRATIONEΜ definii supra g. -- CLXXXIII. stratio. f. DXI. Approbatio eius , quod cum pupillo geritur, L. XXVI.
299쪽
') T H a o p H I L v s Tit. In'. de aua. tui. vocabulo α υ τίαε usus est , quod auctoritatem lummam , s. imperium notat. Lucius mutuum sumere a Caio pupillo intendit , pupillus, licet consentiens, mutuum dare nequit , opus E. tutoris apri. probatione; Quodsi tutor praesens cod serviat in mutuuin auctocitatem suam interposuisse dicitur.
L, XXVI. Iudicium ex signo probabili, actionem malam. '' fuisse perpetratam , SUSPlCIO ; qui vero eiusmodi Una edit, SVSPECTUM SE REDDERE
'l Titius v. g. Cati tutor testamentarius , ante susceptam tutelam vitam frugalem vixit, posthaec vero gulae deditus quotidianas compotationeL exercet. conuiuiaque celebrat . latifundia acquirit. non auctis reditibus suis. Adest signum probabile, Titium, tutorem Cati, pupilli bona impendisse his omnibus. E. adest se sputo , R Titius se suspectum secit.
i , Allegatio causae , ob quam quis tutelam susci- Σωι alibi pere non possit, EXCUSATIO ' ; Causia ea aut
volunta- UOlentem repellit, aut nolentem liberat a tutela;
ροφοῦ neces priori casu dicitur NECESSARIA bin, posteriori
sal Excusare saepe idem est ac impedite, 'id. GRo Nou Ius& Cel. GasNE Rus ad Pallad. Nou. VII. 1. Hinc ICtis excusatio venit pro allegatione impedimentorum. Atque his excusationis signincatus adeo peculiaris est , ut Graeci huie aequipollentem in sua lingua omnino non habeant; hinc opus fuit, vi H ARM ENOP vLvs Enchir. II. s. s. Θ I. 3O. 8 . V cabulum excusate redderet: Zξκουσστευειν. Rem ipsam paulo curatius euoluere licebit. Cui tutelae gerendae vires deficiunt, is in lassiciens ei icin est. E. ut eamdem gerat , conἔladictio est , atque sic idem est impossibile. In sussicientia vero haec aut oritur ex desectu vitium corporis & intellectus , aut ex desectu vitium voluntatis 3 illo casu insum cientia physical hoc moralis est. Quod posteriorem concernit . tutor v. g. vitiis deditu a Dissili reo by Cooste
300쪽
deditus , pupillo motiua ad perpetrandum actiones malas et Pt lesentat . E. imperfectiorem eum facit; sed perfieere eum debebat. E. tutor esse nequit. bὶ Se. ob insussicientiam moralem. V. g. Caius Titioli parentis iuratus exstitit hostis. Adest igitur signum probabile. eum non ex fide gesturum tutelam. E. non admittendus. At legatio huius causae eκcusatio necessaria est. L. 6. g. II. D.
c) Lucius liberorum impuberum numero gaudet; horum educandorum cura ipsi incumbit ; deficiunt vero vires ad educandos plures necessariae. Allegatio huius causae physicae excusatio voluntaria est. Potest namque , si velit, hoc onus suscipere. pr. I. 4e excusat.
Conatus , alterius statum imperfectiorem sa- Immiata ciendi, INIMlClTIAE, & quidem conatus, ali- tiae cap quem per accusationem criminis publici reum misi.
faciendi, INIMICITIAE CAPITALES e) di
cuntur. 'γ Graecis dicuntur , Germ. Toriseiviusdam. Iuni autem tales, quae oriuntur ex accusatione eiu modi criminis, cui poena capitalis imminet. Caput enim notare statum, supra docui s. CX HII. Θ not. a. Ciuis vero Romanus ultimo supplicio adfici non poterat, nisi in seruitutem prius esset redactus, fieretque poenae seruus, L. 6. g. 6. D. de iniust. rvt. irris. Dct. testam . atque vero sic capite minuebatur, dum ciuitatis iura amitteret. Deportati pariter iure ciuitatis exuebantur , atque sic ad peregrinitatem redigebantur, T. IT. D. de poen. h. e. capite minuebantur. Sive igitur ciuis Romanus vita , s. ciuitatis iure priuaretur , capite utroque artiodo priuatus simul erat. Inde inimicitia, hoc pro obiecto h bens , capitalis vocata. CICERO in Catilin. II. x. capitalis hostis & de Finib. IIII. m. capitalium inimicitiarum meminit, quas MODEsTINus capitale certamen vocat L. 6. g. IT. D. δε excusat. ideliaque, ut optimus verborum suorum interpres, L. I o 3. n. de V. S. interpretatur : Licet CAPITALIS latine loquentiabus omnis causa existimationis viriatur, tamen avellatio CA ITALIS . mortis vel amissionis ciuitaris , intelligenda est. Vid. Cui Acius & Α. Λ vGusTINus ad c L. 6.