장음표시 사용
191쪽
IX. Imo. Concilium Arausicanum II. Can. I9. scha O bet : Natura humana, etiamst in illa integritare, in qua condita es, permaneret, nullo modo se imam crearore tuo non adjuvantes aret. Unde cum fine gratia DE I salutem non posset cotodire, quam accepit, quomodo fine DEI gratia poterit reparare quod perdidit. Unde sequens duci potest argumentum. Ea gratia necessaria suit primo homini ad custodiendam salutem, quam accepit, quae necessaria nunc est homini ad reparandam salutem, quam amisit. Atqui nune homini ad reparandam salutem, quam amisit, necessaria est actualis gratia tum intellectus, tum voluntatis. Ergo etiam
Resp. Meg. mav. Concilium definit, hominem non posse salutem, quam amisi, recuperare solis naturae viribus & definitionem suam confirmat: quia ncc ipse Adamus innocens potuit sine gratia perseverare. Sed Concilium neque dinfinit, neque significat, idem Decisce auxilium necessarium fuisse Adamo ad perseverandum , quod nunc nobis nocessarium est ad recuperandum id, quod in Adamo perdidimus. X In . Concilium definivit contra Pelagianos id, quod S. Fulgentius adversus eosdem haereticos ex mente S. Auρο- stini docuit. Atqui S. Fulgentius adversus Pelagianos docuit eandem gratiam necessariam fuisse utrique statui. Ergo. Prob. min. S. Fulgentius Lib. a. ad Trasmund. cap. 3. comparationem instituit inter gratiam , quae neccssaria suit Adamo, & Angelis ad standum , & gra iam, quae nunc hormini lapso necessaria est ad resurgendum , sicque loquitur :Non alia antem Angelum a ruina portitit c todire , nisi illa, qua lamum hominem potu se repara e . . . . una es in utroque Operata, in hoc, ut Iurgeret, in illo ne caderet, in illo, ne VulnerareIur, in iso, ut naretur. Ergo S. Fulgentius sem. sit,
192쪽
SEcTTO II. CAPUT VI. I Isit, eam ipsam gratiam suisse Adamo necessariam ad custodiendam salutem, quae nunc necessaria est homini lapso ad solutem reparandam.
Resp. Conc. maj. D . min. S. Fulgentius docuit , eamdem generice gratiam necessariam fuisse utrique statui, Conc. min. eandem Decisce Neg. min. D cons. Gratia in utroque statu necessaria eadem est generice , nimirum est auxilium DEI gratuitum supernaturale, internum, principiumque boni operis in ordine ad salutem : haec est generica gratiae actualis interioris definitio , proinde communis gratiae utriuSque status. Sed non est eadem Decsce gratia , quae lapsum hominem erigit, & quae operata est in Angelo, ne caderet. Gratiam itaque S. Fulgentius eo loco generice accipit : id namque unum contendit, hominis lapsi reparationem , & Angelorum stabilitatem non esse a natura , sed a gratia. Ad quod firmandum satis est dicere, stabilitatem Angelorum, & h minis lapsi reparationem esse ab auxilio gratuito , intrinseco , supernaturali ; neque necesse est utramque gratiam esse prae- viam & indeliberatam delectationem , seu voluntatis mo
XI. OHic. ado. S. Augustinus Lib. 14. de Civit. DEI cap. 13. de Adamo , & Eva sic loquitur : Si voluntas in amore superioris immutabilis boni, a quo illustabatur, ut ν, deres , O accendebatur, ut amaret , sabilis permaneret, non inde adsibi placendum averteretur, D ex hoc intenebreseret, Ufrigeseret, ut vel illa verum crederet dixisse serpentem , vel
ille DEI mandato vMoris praeponeret voluntatem. Hic C.
presse Augustinus accensionem voluntatis distinctam ab illustratione Adamo tribuit, ut proinde Iansenius asserat Lib. de Grat. primi hominis cap. I a. pro vera gratia lapin hominis
evidentius, O incacius resimonium ex Augusino vel Conciliis proferri non posse. Re . Jansenium hac objectione causae suae male patro-
193쪽
I a PARs PRIMA. DIssE T. I. cinari. Si enim illa voluntatis acconsio fuit' indeliberata delinctatio , quomodo non perseveravit Adam 8 Necesse namque est, nos operari secundum id, quod amplius delectat. Siquidem universale illud est Jansenti principium , ex ipsa, ut putat, natura voluntatis petitum, voluntatem eo abripi invincibiliter, quo praevenientis , & indeliberatae delectationis major suavitas impellit ; ut videre est Lib. 4. de Grat. Chr. cap. s. & Lib. 8. cap. 3. Caeterum locus ille Augustini exponi sic potest, ut censeatur S. Doctor locutus elle , non de actuali , sed habituali gratia tum intellectus, tum voluntatis ; nimirum de habitu li facilitate ad cognoscendum verum , deque habituali inclinatione voluntatis ad prosequendum bonum : quo sensu ferventes dici solent ii, qui sunt habitualiter dispositi, & expediti ad exercendos virtutum actus. Et quamvis S. Doctor locutus suisset de actuali aliquo a xilio , quo Adamus actu adjuvabatur ad perseverandum ; illa tamen voluntatis accensio nihil aliud erat, quam adjutorium intellectus, quod mentem illustrando , ipsam quoque voluntatem inflammaret, suscitando gratiam habitualem, qua Voluntas Adami sussicienter adjuta erat ad bonum. Et vero cum
dixisset Pelagius, DTum operari in nobis bonum velle , dum futura gloria magnitudine , O praemiorum pollicitatione su cendit, dum reuelatione sapientita in desiderium D EIstupem rem suscitat voluntatem , statim addit S. Augustinus Lib. de Grat. Chr. cap. I o. Quid manifestius, nihil atitud illum dicere gratiam, qua D Eus in nobis operatur velle quod bonum es, quam legem , arque doctrinam ' Ergo censet S. Doctor , cogitatione praemiorum aeternorum posse succendi voluntatem. Igitur de gratia intellectus Adamo concessa potuit dicere , eam accendisse voluntatem Adami, ut amaret DTum ς neque necesse est , ut per illam voluntatis succensionem intellexerit
194쪽
indeliberatam voluntatis motionem.
XII. Inis. S. Augustinus locum illum Prov. cap. 3. Pra- paratur voluntas a Domino. Et alium Apostoli ad Rom. cap. s. v. s. Charitas DEI disjusa es in cordibus nostris per Θ, ritum Sanctum. Rursus illum ad Philippenses cap. a. DEUS operatur velle, Haec, inquam, Scripturae loca appli at S. Doctor SS. Angelorum , & Adami innocentis voluntatibus, ut videre est Lib. I a. de civ. DEI cap. 9. Et Lib. s. Operisi esseni cap. s . nec non Lib. 8. de Genesi ad Litteram.
Ergo. Resp. Onc. ant. Neg. cons. Ea namque Omnia vera
esse possunt de Angelis, & Adamo , etiamsi non indiguerint praevia , & indeliberata motione voluntatis Uersus bonum , quam solam homini lapso necessariam esse contendimus. Ipsa enim gratia actualis intellectus voluntatem Angelorum , &Adami praeveniebat, & movebat, quamquam non in deliberate: per gratiam illam astitatem , & simul per habitualem DEUS dici potest operatus esse in Angelis & Adamo bonum velle, suisse author bonae voluntatis , diffusa per Spiritum San tum
xlII. Ohuic. atio. Si gratia actualis status naturae innocentis propria , suisset dumtaxat illustratio intellectus, tunc verum esset quoad statum illum dogma Pelagii , prout tandem ab eo, ejusque discipulis emollitum. Nam Pelagiani
agnoverunt denique necelstatem gratiae interioris, qua intellectus verum cognosceret , & homo admoneretur de suo officio. mereticum consequens. Ergo & antecedens Resp. Neg. mau. Imprimis namque docebat Pelagius , solum homini suffcere liberum arbitrium , ut totam legem impleret , essetque sine peccato : nos e contra , nusquam sufi cisse nudas liberi. arbitrii vires contendimus ; sed necessariam
fuissie dicimus gratiam habitualem , quae per illustrationem in V s teli
195쪽
tellectus suscitata , adjuvabat ad operandum , actumque elevabat. Naturalis namque possibilitas Adami, praeter facultatem naturalem agendi necessitatis expertem, Complectebatur gratiam habitualem , in qua natura humana condita suerat, quod negabant Pelagiani , ut ipse probat Jansenius L. de gratia primi hominis C. s. ado. Dicimus simpliciter & absolute necessariam fuisse Adamo gratiam interiorem intellectus: comtra Pelagiani docebant necessariam tantum secundum quid, S ad iacilius operandum. 3tio. Gratiam illam judicamus omnino gratuitam , ac nullis naturae meritis debitam e contra gratiam suam qualemcunque naturae meritis concedi Pelagiani pr Pugnabant. XIV. Ins. Ad primum charitatis actum , quo Adamus de Angeli in primo creationis instanti adhaeserunt DEO , n cessaria suit gratia voluntatis. Ergo eadem gratia necessaria quoque suit ad omnes reliquos actus bonos. Reis. Conc. ant. Meg. conis. Certum quidem est ex S. Augustino, ad primum charitatis actum necessariam fuisse motionem voluntatis & Angelis & Adamo, in eorum praesertim sententia , qui docent Adamum non absque sua libera cooperatione constitutum fuisse in charitate habituali, sed eum in ipso creationis instanti per actualem DEI gratiam elicuisse actum charitatis , qui transiit in charitatem habitualem. Sic autem Ad mus & Angeli non intelliguntur prius instructi habitibus supernaturalibus, quam actum supernaturalem elicuerint. Ergo ad actum illum necessaria fuit actualis gratia voluntatis : ad , caeteros autem actus bonos non est, cur eam gratiam necessariam esse dicamus; cum voluntas supernaturalibus instructa habitibus sufficienter ad bene agendum adjuUaretur.
196쪽
XV. δ Uamvis gratiam actualem interiorem statui naturae innocentis necessariam in eo potissimum disserre dixerimus a gratia actuali status nostri, quod illa solum intellectum afficeret, haec vero sit insuper praeveniens Voluntatis motio : haud tamen negamus, gratiam actitatem interiorem aliqua ratione pertinere etiam ad voluntatem , quatenus
nempe haud fieri posse videtur , ut objectum aliquod proponatur per actualem cognitionem sub ratione boni , quin voluntas , praesertim sana & integra , moveatur aliquomodo ad illud amandum Hoc igitur sensu gratia etiam Adami innocentis dici potest suisse & intellestiis,& voluntatis. Sed proprie non appellatur gratia voluntatis , nisi ea , quae per se &immediato , vel saltem mediante intellectus illustratione v luntatem ipsam ita afficit, ut in ea indeliberatam boni propositi delectationem excitet , aut potius ipsa est indeliberata boni propositi appetitio. Quamobrem , si gratia actualis status naturae integrae propria solum intellectum illustrabat, v luntasque sana & instructa habitibus supernaturalibus , per illustrationem illam velut admonita ipsa per se ac deliberate se movebat versus bonum sibi propositum . censendum est , gratiam actualem istius status ad solum intellectum pertinuisse. Alio insuper sensu gratia interior actualis dici potest esse gratia voluntatis ; si nimirum voluntati aegrotae ac imbecilli , & in contrarium per concupiscentiam distractae gratia Vires subminist et ad volendum L agendum id , quod sola suisque nudis viribus etiam per gratiam habitualem adjuta, velle ac Praestare non potest. Comperium est sane , non diffitente Jansenio , S. Augustinum ubique necessitatem actualis gratiae interioris in hoc statu nostro ex infirmitate voluntatis , & ex concupiscentia mala , cum qua nobis assidue pu gnandum est, repetere. Ergo nisi voluntas esset infirma &
197쪽
concupiscentiae malae obnoxia , necessaria non foret actualis gratia, quam necessariam S. Doctor in hoc statu nostro adversus Pelagianos praedicabat. Igitur ea actuali gratia i tegra & sana Adami innocentis voluntas opus non habebat.
Gratiae actualis Virtute , agendi Modo , seu de Gratia sussciente , caci.
DE Gratiae actualis, liberum hominis arbitrium praeveniem
iis, excitantis, & adjuvantis necessitate hucusque disputatum a nobis suit. Declarandum deinceps erit, qua ratione haec necessitas gratiae, ejusque vis & agendi modus cum arbitrii libertate componi & in concordiam redigi possit. Id ex duplicis illius quaestionis solutione pendet: quomodo nimirum gratiae actualis auxilia dent voluntati liberae potestatem volendi Τ&quomodo dent illi ipsum velle 7 Duo namque ad libertatem n cessaria sunt: scilicet posse velle, & posse nolle, seu non velle; ideoque ut voluntas creata in actionibus suis sit libera, necessaria sunt ei auxilia, quae volendi facultatem conserant, & quae dent ita ipsum velle, ut potestatem nolendi non auferant. Ad utramque autem explicandam nota est apud Theologos celebris illa auxiliantis gratiae divisio, cujus in ipso Tractatus hujus aditumentionem secimus, in gratiam nempe si cientem, & esscacem. Quam quidem divisionem , licet antiquiores Theologi his v cibus nuspiam expresserint, re ipsa tamen frequenter diversis in locis, prout serebat occasio, ejusdem meminerunt. HOC Vero tempore propter uovos Recentiorum haereticorum erro
198쪽
res , & propter graVes etiam inter Catholicos ea occasione su ortas discordias ac contentiones , illa gratiae divisio expressius tradita & accuratius declarata est. In ejus proinde diseputatione nos quoque Versabimur in praesenti. Cumque plurima sint, eaque gravissima , quae in quaestionem hic veniunt apud scholae Theologos, rem totam ita partiemur , ut primum de iis , quae ad gratiae sufficientis naturam , virtutem , &existentiam pertinent; tum de iis etiam, quae illius vim, &essicaciam spectant, ex ordine disseramus.
GRatiae lassicientis nomen duplici sensu intelligi potest.
Imo. generice, prout convenit gratiae tam emcaci, quam inessicaci. ado. ecifice, prout est species quaedam ipsius gratiae sussicientis generice sumptae, ac ipsi gratiae essicaci opponitur, eique tanquam imperfectiori speciei nomen genericum attribuitur. Gratia sussicie's generice sumpta est ea , quae vires homini sussicientes praebet ad bene operandum, Mamque, si velit , abjicere potest , sive desacto illam abjiciat, sive illi assentiatur , & cooperetur. Eo sensu gratiae suffcientis nomen tam essi aci, quam inessicaci tribuitur. Unde gratia ibia ,.quae S. Paulo divinitus concessa est , & per quam tentatio; nes superabat, ac salutem operabatur, quaeque proinde emcax erat, sussiciens nominatur , juxta illud a. Cor. I a. sui it tibi gratia mea. Et S. Prosper, Lib. de Vocat. Gentium. Cap. Io. gratiam, quae salutem re ipsa operatur , lassicientem vocat. Gratia vero sufficiemspecisce sumpta , & prout gratiae essicaci R. P. Zanchi THOI. T. L vi Gran Z οἴ-
199쪽
opponitur , est ea , quae homini praebet quidem vires ad bene operandum, seu cum qua potest homo bene operari , quamvis re ipsa non operetur ; quemadmodum e contra gratia efficax est , cum qua ita potest homo bene operari, ut etiam re ipsa insallibiliter operetur. Atque in posteriore hoc sensu gratiam suffcientem hic unice spectamus , & in veram ejus notionem, virtutem , & existentiam inquirimus ; de quibus cum non unus Novatorum sit error , & variae praeterea ac discrepantes C tholicorum opiniones ; illos primum resutare convenit , tum vero istas ingenue expendere ae examinare.
Novatorum errores circa gratiam susscientem
exponuntur. I. Actenus cum Pelagianis potissimum ὀ Semipelagianis p x1 gnatum suit, cum recentioribus vero heterod is non nisi obiter , & per transennam congressi sumus. Nunc cum istis veluti conserto pede nobis dimicandum est. Hi quippe novam, & adeo perplexam de gratiae virtute, & agendi modo doctrinam induxere , ut humanae voluntatis libertatem fundi-
H. Lutherus certe, atque Calvinus asserere non dubitarunt, in statu naturae lapsae nullam nobis dari gratiam sus cientem , quae talis sit, ut voluntas illi dissentire ,eamque abjicere possit; ac proinde omnem gratiam amulem , quae da-or in hoc naturae lapsae statu, esse semper efficacem, id est , habere semper effectum illum , ob quem datur ; & quamvis nullam voluntati inserat violentiam, illi tamen afferre, seu linponere consentiendi necessitatem, ita , ut non coacte quidem, sed tamen necessario consentiat. Ita Lutherus in Lib. deservo arburio , ubi se loquitur
200쪽
quam , non Nero coacte. Et rursus sequirur , nos necessario operari Necessario vero dico, non coase, necessitate immutabilitatis, noli coactionis. Et ut apertius etiam explicet mentem suam , utitur hac comparatione : humana voluntas , In medio posita est , ceu Iumentum , si insed
rit Satan , vult, D vadit, quo vult Satan . R insederitDEus, vult, V vadit, quo vult DEUS.
Calvinus vero Lib. a. Instit. cap. 3. N. Io. Voluntatem , inquit, movet Gratia , non qualiter multis faculis traduum est,
O creditum, ut nestra postea fit elestionis morioni illius aut o temerare , aut refragari, sed illam emaciter viciendo. Et paulo post : Neque jecus accipitememia Christi potest: omnis, qui audivit a Patre meo, venit ad me, quam ut incacem a fer a DEI gratiam doceat Nam medium , quem Sophii taec ita Catholicos traducit imaginantur motum , cui obsequi , vel quem repellere liberum fit, aperte excludi videmus, ubi asseritur e aκ ad perseverandum consantia. Et in antidoto Concilii Trident. ad Sess. VI. invehitur in Patres illius Sacr sanctae Synodi, quod doceant, homines gratiae libere assentia Tt , eamque posse respuere , si velint; contenditque, eos in hoc hallucinari, nec cognoscere discrimen praecipuum inter gratiam , quae data suerat in statu naturae innocentis , & quae nunc in statu naturae lapsae consertur; quod nempe haec necessitatem imponat voluntati, illa vero liberam, & indifferemtem ad assensum, vel dissensum reliquerit voluntatem. Quod quidem multis probare nititur, ac praesertim variis D. Augustini testimoniis, sed partim truncatis, partim in sensu erroneo, & a S. Doctoris mente prorsus alieno intellectis. Ac insuper Doctores almae Facultatis Sorbonicae tanquam Pelagianos sugillat, eo quod gratiam suffcientem in statu naturae
lapsae dari assererent, cui posset homo dissentire , si vellet, illique desacto aliquando dissentiret. Non ergo aliam in prae-Z a sen-