장음표시 사용
261쪽
α4o PARs PRIMA. DISSERTAT . ILdare omiserit, ratione cuius non sunt usi illa potestate, nec crediderunt : sed quia negavit illis , vel dare noluit etiam vocationem , qua desacto crederent, quam ipse non ignorabat,& dare potuisset.
Εst autem animadvertendum , Deum, cum ab aeterno decrevit quibusdam dare vocationes , quas praevidit suturas Congruas & efficaces , aliis vero quas praevidit suturas inessicaces ; aliter voluisse unum , quam alium : nam vocationes congruas directe voluit & ordinavit , quatenus vero incomyuae sunt, non illas voluit, sed tantum permisit. Neque enim malum velle potest , nec occasionem ulli praebere , ut in vacuum gratiam Dei recipiat; potest tamen contingentem camsarum cursum permittere , quia nec tenetur earum ordinem immutare , nec abundanti a auxilia praebere , quam necessaria sint. Sed nec debuit auxilia lassicientia denegare his , quos videbat male iis esse usuros ; quia illa sunt necessaria ad liberum voluntatis usum , & ne salutis desectus ejusmodi hominum posset Deo imputari. Itaque distributio illa auxiliorum in quibusdam ostendit singularem Dei benevolentiam , in aliis justitiam , in utrisque vero mirabilem providentiam. Hinc, licet verum sit, Deum , cui non donat auxilium eff-cax , libera voluhtate non dare , non inde tamen sequitur , Deum esse causam , cur auxilium sit inessicax ; sed solum sequitur , praevidisse Deum , ex hominis voluntate futurum in-essicax : voIuisse nihilominus illud dare , permittendo ejus
inessicaciam , & noluisse aliud dare, quod praesciebat futurumessicax ; quae sunt inscrutabilia Dei judicia. Verum de hoc argumento plenius infra dicendum nobis erit.
262쪽
UT ante omnia quaestionis statum , ac terminos , remota verborum ambiguitate , dilucide exponam uv, obse vandum est , gratiam generatim essicacem duobus modis dici posse. Uno late , & in actu primo , in quantura apta est ex se consensum voluntatis simul cum ipsa essicere , nisi pravitas illius obstet ; quo sensu quaelibet gratia sussiciens, etiam ea , cui resistitur , dici potest emcax ; quia ex sese apta &idonea est ad illum voluntatis consensum exprimendum, quamvis re ipsa ob ejus resistentiam non exprimat. Altero stricte,& in assu secundo, prout non solum potest elicere consensum voluntatis nostrae , sed etiam illum reipsa & quidem certo ac insallibiliter elicit; in quo potissimum gratiam lassicientem aruessicaci distingui jam supra diximus. Admittendam esse gratiam vere ac proprie essicacem di quae nempe certo ac insallibiliter det velle & operari, certum ac indubitatum est omnibus. Quis enim in dubium revocare ausit, Deum habere humanorum cordium , quo PD cuerit Inclinandorum Omnipotentusimam potesarem , ut loquitur S. Augustinus lib. de Corrept. & Gr. c. I 4. Deo volenti DAνum facere nullum hominum reri ere arbitrium , ut idem ait S. Doctor eodem loco ; Deum gratiam habere, quae a nullo din corde reisuitur quia ideo tributitur , ut cordis duritia pri milus auferatur. Id sane nobis Deus ipse testatum reliquit apud TZech. 36. v. 26. & a . verbis illis : Auferam cor lay, deum de carne vestra , s dabo vobis cor carneum , O Diritum meum ponam in medio νviri, Ofactam , ut in praeceptiS meis ambuletis. Habet ergo Deus in thesauris misericordiae R. P. Zambi Theol. T. I. vi Gratia. Is h suae
263쪽
PAas PRIMA. DIssE T. II. a a suae gratias , per quas possit etiam maxime rebelles ad se compellere voluntates 3 gratias , quae a nullo duro corde respuuntur , quibus nullum resistit liberum hominis arbitrium , aut quod idem est, gratias, quae insallibilem connexionem habeant cum effectu , propter quem dantur , propterea quod absolute Deus earum emedium velit , ct voluntati Divinae ni hil omnino sit , quod resistat. Quam autem id certum & indubitatum est , tam inceditum & explicatu dissicile unde repetenda sit gratiae virtus& emeacia , seu insallibilis illa connexio cum voluntatis Co
sensu , salva ipsius libertate. Quaestio lata , inquit strenuus gratiae vindex Augustinus lib. de Gn Chri C. 4 . Ubi de ar&trio voluntatis ,-Dei gratia dispararar , ita es ad discernem dum docilis , ut quando defenδitur fiserum arthrium, negari Dei gratia videmur . quando aurem asseritur Dei gratia , e,
berum arbitrium putetur auferri. Et lib. a. de Peccat. meritis,& remiff. c. I 8. dicit se ipsum an hae quaestione vehemenrer angustari, ne sic defendat gratiam , ut liberum arbitrium auferre videatur . Nes sic liberum vi erat arbitrium , ut ingratus Dei gratia Iudicetur. Crescit ac mire implicatur quaestionis obscuritas ex ipsis concertationibus atque dissidiis Theolog rum. Μedia si quidem via incedendum est inter duos extreme sibi oppostos haereticorum errores , quin ad dextram vel sinistram declinetur 3 Pelagianorum nempe , qui libero adibitrio nimium deserentes gratiae divinae detraxerunt, & L theranorum ac Ciavinianorum, qui gratiam sic statuerunt, ut libero arbitrio locum non relinquerente atque ita de utroque disserendum, ut inconcussum stet istud fidei dogma : videlicet, summe potentem esse vim gratiae coelestis ad inclinanda , quo Deus voluerit, hominum corda; sub ea tamen dominatrice liberam sem per remanere homin1s voluntatem, ut ipsi obsequatur, vel resistat. Hinc omnis Catholicos inter Doctores dissidi
rum origo, quod salva fidei veritate abditissimum istud Myst rium
264쪽
rium , divinae nimirum gratiae cum humana libertate Concor diam pro suo quisque modulo exponere & elucidare satagat. Quamvis autem complures ea de re sint diversae ac discrepantes ipsorum sententiae ; ad alterutram tamen classessi , cujus supra , ubi de gratia sussiciente , meminimus , omnes facile revocari possunt.
Prior classis est eorum, qui insallibilem ex sese & essentialem esse contendunt gratiae essicacis cum suo effectu conne xionem , independonter a praeviso per scientiam conditiona torum suturo voluntatis consensu. Quo munero, ut diximus, veniunt Thomistae omnes, & quotquot se Augustinianos di Cunt, aut quocunque alio nomine gratiast natura sua ossicacis assertoreS.
Altera vero eorum , qui negant essentialem ejusmodi gratiae essicacis cum suo essectu connexionem ς atque' adeo gratiam non ex sese & natura sua , sed ab extrinseco essic cem esse contendunt. Cum enim liberum sit voluntati gratiae resistere , seu dissentire, & denegando consensum eam reddere inessicacem , insallibilitas & certitudo emcacisa gratiae , juxta illos, petitur ex scientia conditionatorum , per quam Deus certo novir, quod futurum est. Habet unaquaeque ex his opinionibus suos in Scholis C tholicis defensores , nec cuiquam fas est stylo censorio aliquam ex illis configere. Nos eas propterea moderate ac sobrie, ut Theologos decet, expendemus , & absque cujusquam invidia, aut contemptu , sed illaeso vinculo charitatis & pacis, quod illibatum esse debet inter eos , quos Mater Ecclesia snu suo complectitur , quid de unaquaque sentiendum , quaeve caeteris videatur nobis praeserenda, aperte indicabimus, pomquam more nostro haereticorum circa satiae essicaciam errores refutaverimus.
265쪽
Gratiae e cacia quid certum si es principiis ei
I. THimi, qui Semipelagianismum declinare volentes in ab T terum extremum impegerunt, suere Praedestinatiari ἐsic dicti , quod Praedestinationem admitterent, sed talem, ut nullum in homine libero arbitrio locum relinquerent , omnia ut suissent a Deo statuta , necessario sic eventura dicentes, ut hominem 'nevitabiliter secum raperent , omni eidem aliter agendi dempta potestate. Sunt, qui haereticos istos nunquam revera extitisse autumant ; sed hoc nomine per contemptum ae Semipelagianis tra ductos , ac ins mulatos fuisse D. Augustini discipulos. Ita Jansenius de Haeres Pelag. l. 8. c. a 3. quem sequuntur Usi rius, Cabassutius, Contensorius. Alii vero haeresim hane r vera suisse sentiunt ab Adrumetini Nonasterii Monachis primum ortam , ac per Gallias grassantem a Prospero & Nilario impugnatam , implorata etiam D. Augustini ope , quibus ille morem gesserit , editis contra Praedestinatianos libris de μα- desinat. Sana. & de dono persever. Deinde vero Augustino jam vita iuncto a Lucidio quodam Presbytero circa annum 4 5. infeliciter revocatam, & auctam, duobus in Conciliis iisdem temporibus habitis , Arelatensi nimirum , & Lugdunens proscriptam 3 rursus Saeculo I x. a Gotteschalco, vi natione Germano , professione Monacho , recoctam , a duo bus aliis Conciliis , Moguntino scilicet, & Carisiaco damnatam fuisse. Inter hanc utramque opinionem medius occurrere vid tur Cardita Norisius in sua Hist. Pelag. l. ru c. I s. ubi docet,
266쪽
haeresim Praedestinatianam non omnino fictam fle commentitiam suisse , sed veram , a paucis tamen, & ignobilibus viris propugnatam ; eam proinde nec in Monastorio Adrumetino ortam, nec a Prospero & Hilario exagitatam fuisse. Ea de re, videri possunt, praeter Norisium, Sirmondus Tom. Iv. ubhistoriam Praedestinatianam retexit; & Alexander Natalis Hist. Eccles Saecul. I x. e. a. vi Dissert. V. Propos. 4. Quos etiam consuluis e videtur Tournolyus , qui in suis Pralectionibus Theol. Tract. de Gr. Q. a. quaestionem hanc sat prolixe & Ω-lide expendit. I. At quidquid sit de veteribus Praedestinatianis, certum est, per Novatores, Lutherum inprimis, hanc haeresim fuisseren alam , ac per Calvinum , ejusque Sectarios ad nostra usque tempora propagatam- Hi namque de praedestinationesve ad vitam, sive ad mortem aeternam ita sentiunt, ut sublato penitus humano arbitrio , nulli esse in manu quidquam cogitare boni vel mali existiment, sed omnia necessitate abs luta evenire. Ciserum arbitrium pos peccatum, es res defo- Io titulo , ait Lutherus in ari. 36. Et in assertione eorundem articulorum: Liberum, inquit, arbitrium est fgmentam in rebus , seu titulus fine re. Calvinus pariter in Antidoto ad Ca- non. V. Sess. VI. Concilii Trid. Quia, inquit, per I berum arbitrium intelligunt Discopi Tridemini eligendi facultatem in
utramque parum liberiam is Duram . ritulum sne re esse quiormam, Chrsum habent ausorem. Unde consectarii veluti
sunt circa modum agendi R. efficaciam gratiae sequentes No
Primo , voluntatem sub motione gratiae necessario agere , nec in ipsius potestate esse , moventi gratiae obtemperare , vel refragari ; id quod aperte declarat Calvinus L.
a. Instit. c. a. Voluntarem, inquit, gratia moνet, non qua
liter multis saeculis traiutum es, O creditum , vir no ra posea Au electionis obtemperare, aut refragarL Quae autem si illa
267쪽
a46 . as PRIMA. DrssE T. nnecessitas per gratiam illata , docet idem Calvinus Lib. a. c. g. Porro, libertate abdicara voluntatem dico necessitate in malum trahi vel duci ; mirum est, δε cui videatur a pera De
tio. . . . Ostendit eos , qua inter necessitatem is coamone n di- singuere nesciunt. Lutherus vero in Lib. de servo arbitrio, ID quitur , ait, nos necessario operari . . . Necessario vero dico , non coaae . necessitate immutabiliraris, non coas torus. Biorum igitur mens est , per gratiam simplicem necessitatem, non vero coactionem voluntati nostrae inferri ; seu volunt,tem nostram ex motione gratiae necessario agere , non ea tamen necessitate , quae coactionis ac violentiae dicitur , sed ea , quae simplex vocatur ; qua nempe voluntas ita ad unum invincibiliter determinatur , ut actus contrarius non ampliussit in ejus potestate et libertatem proinde in solo voluntario positam esse , non in ea indifferentia activa, qua voluntas, positis omnibus ad agendum praerequisitis, possit ad unam vel alteram partem se insectore. Secundo , Voluntatem Deo moventi & excitanti asserutiendo nihil ex seipsa cooperari ; hoc est, nihil vi propria &partiali virtute , quantumvis per gratiam elevata, agere, sed Deum esse causam totalem & adaequatam consensius. Ita Calvinus in Antidoto Concit. Trid. ad Can. 4. Sess. 6. Gui m
rum , inquit , aliquem libero arbitrio proprium tribuum, DI paratum a Dei gratia , nihil aliud quam spiritum dῬcerpunt.
Separatum a Dei gratia motum dicit hic Calvinus ; quia nubium liberi arbitrii motum , nullam cooperationem ipsius agno scit ad bonum formaliter sumptum , seu quatenus meriti rationem induit. Quod & Lutherus antea libere & aperte docuit. Ut proinde Synodus Trid. Sess. VI. Can. 4. anathema istud pronuntiaverit. Si quiς dixerit, liberum homiris arbitrium a Deo motum D excitatum nihili cooperari assentiendo Deo excitanti atque vocanti, quo ad obtinendam juis cari
rus gratiam se di onat ac praeparet; neque posse dissentire , δε
268쪽
Tertio , Voluntatem ad malum per concupiscentiam seu delectationem terrenam , ad bonum vero per coelestem delectationem a Deo impressam trahi & necessitari. Ita Calvinus L. a. Instit. c. a. docet ex Augustino , quem male interpretatur, quod velle hominis formetur a gratia, impresso delea
tionis assectu. Et lib. 3. de lib. arbitr. Quid aliud , sonant Augusini verba ρ Libera, inquit, est homini volumas r sed ad malum. cur Quia detestatione O proprio appetitu movetur. . Haec sere est circa vim & emcaciam gratiae Novat rum doctrina , quam proxime amplexus est Iansenius, ut comstat ex iis , quae de ipso alibi diximus, atque ex mox dicendis amplius constabit.
Fide certum es, nullam a Deo dari gratiam, μα-
tumcu=rque e Mem , qua istuntatem necessitet adeonsensium. m. π ob. Imo. ex Concilio Senonensi definiente, necesic statem gratiae non praejudicare libertati. Neque, inquit Decr. I s. tanta gratiae nec Ias libero praevussicar arbitrio . nec enim rati es huυusmodi trahentis Dei auxilium , cui
ado. Ex Concit. Trid. Sess. 6. ubi c. s. loquens de gratia , quacum ei libere assentiendo & cooperando, ad suam
ipsorum justificationem disponuntur homines , sc ait: Ita ure gente DEO cor hominis per Spirituς s. illuminationem, neque homo ipse nictili omnino agat, inspirationem illam recipiens, quippe qui illam D abvicere potes. Et Can. 4. supra cit. Si quis dixerit liberum homiris arbitrium a Deo morum υ excitaIum . .
269쪽
Omnino agere . . . anarhema st. Et Can. s. Si qui ς liberum
hominis arbitrium pose Adae peccatum amissum , υ extinclum esse
dixerit, aut rem esse de Iolo titulo, imo titulum sne re . . . anathema sit. Quibus locis triplex Novatorum error confoditur : Primus, quo Lutherus, & deinde Calvinus liberum a hitrium post peccatum originale nullum amplius esse asse Frunt. Secundus, quo iidem docuere , liberum arbitrium admotiones gratiae mere palsive se habere , & vehat instrumentum inanime. Tertius, quo postea uterque, ac cum iis deinceps Jansenius docuit , liberum arbitrium sic motum, necessario , quamVis non coache, gratiae assentiri & cooperari. Neque dic, Synodum Can. 4. & s. per liberum arb trium non aliud intelligere , quam facultatem sponte volendi sive ho tum , sive malum , positis omnibus ad volendnm praerequistis. Nam contra est Ima. duo s illis Canonicius peri Calvinum & Lutherum, qui non negabant in homine lapio lacultatem sponte volendi , sed facultatem expeditam volendi vel non volendi, volendi hoc vel illud pro arbitrio , in ordine scilicet ad mores. Et sane nullus hominum ratione utens negavit unquam, aut negare potest, homini inesse facultatem illam sponte volendi sive bonum, sive malam ; cum coactio proprie dicta actui volendi manifeste repugnet , non minus , quam
repugnat non velle volendo, aut non volendo velle. Contra
est ado. Cum dicit Synodus : Κ quis liberum hominis arbitrium ρω Adae peccatum Uc. perinde est , ac si diceret r Siquis liberum arbitrium , quo praeditus erat Adamus ante peccatum , post ejus peccatum non manere, sed amissum & e tinctum esse dixerit, anathema sit. Atqui liberum arbitrium, quo fruebatur Adamus ante peccatum , fuit libertas non solum a coactione , sed etiam a necessitate, seu fuit expcdita facultas bene vel male agendi, facultas volendi vel non volem
di, volendi hoc vel illud , positis omnibus ad volendum &
270쪽
. SECTIO U. CAPUT I. agendum praerequisitis. Ergo Synodus laudatis Canonibus per linerum arbitrium expeditam illam facultatem , seu libe tatem a necessitate intelligit. Ipsimet certo Novatores, comtra quos Canones illi editi sunt, ut Calvinus, & Calvinis se , illum de eligendi facultate , qua sit in utramque partem libera,
Osoluta, interpretantur. IV. Concilii desinitionem confirmarunt Innocentius X.& Alexauder VII. suis Constitutionibus , quibus haereticam declarant hanc tertiam propositionem Jansenii, ad merendum, G demerendum in satu natura D ae, non requiritur in homine libertas a necessitate , sed δε is libertas a coactione. Si namque gratia eisicax est gratia necessitans, tunc procul dubio ad merendum in statu naturae lapsae non requiritur libertas a necessitate , sed sufficit libertas a coactione. Nam justi me-
Tentur per opera pietatis ; haec autem non exercent sine gratia essicaci adeoque si gratia emax est gratia necessitans , justi opera pietatis, quibus merentur, non mercent sine gratia necessitante , & consequenter exercent cum sola libertatea coactione ; hanc enim solam libertatem compatitur gratia necessitans. Ergo si gratia essicax necessitat voluntatem ad consensum , justi merentur per opera pietatis exercita cum sola libertate a coactione ; atque adeo haec lassicit ad mere dum in hoc statu nostro , neque ad id requiritur libertas a necessitate.
Et sane istud fidei Catholicae dogma , quo plena asseritur
voluntati libertas etiam sub motione gratiae essicacis , aperte nobis declarat Scriptura pluribus in locis , praesertim vero Eccles. c. I s. ubi sic habetur : Deus ab initio consiluit hominem , O reliquit illum in manu conflii Iut, alecit mandata
praecepta sua . ii volueris mandata servare , conserNabunt re . . . apposui tibi ignem V aquam , ad quod volueris, porrige manum tuam. Ante hominem vita D mors, bonum D ma-