장음표시 사용
281쪽
PAus PRIMA. DIssE T. II.a 6omotione illius gratiae moralem adesse necessitatem ad bonum ;& illa absente , moralem necessitatem ad malum. Ergo etiam &c. Regp. Conc. mau. Neg. min. Cum enim moralis agendi necessitas , juxta communem acceptionem , ut paulo ante di-Ximus , oriatur eX dissicultat: contrarium agendi , aut abstinendi ab actu ; non raro autem contingat, ut homo per gratiam esticacem roboratus virtutum actus utiam dissicillimos e erceat , ad quos dici posset habere impotentiam moralem; ut cum Vehementibus undique tentationibus vexatus, nihilominus
quod Deo placere novit , heroice aggreditur g ad id profecto
necessitate morali non determinatur , quin potius impotentiam moralem, qua retrahebatur , vincit ac superat. Igitur in illa Catholicorum quorundam sententia non inducitur necessatas moralis sub motione gratiae , per se efficacis. Verum esto, id in aliquo sensu tolerabiliter admitti posset, propter insalli-hilem nimirum connexionem effectus cum tali gratia, & moralem impotentiam ad bonum absente gratia enicaci ; amplum tamen adhuc est discrimen inter moralem ejusmodi necessitatem, & necessitatem illam, quae ex delectatione relative Uictrice in sensu Jansunii necessario consequitur. In sententia namque Catholicorum praesente gratia utut de se emcaci , vinluntas etiam relative expedita remanet ad resistendum & ea absente , voluntas per grat am sussicientem etiam relative ad gradus oppostae actualis cupiditatis capax est & pares habet
vires ad operandum saltem mediate : non ita absente superiore ac relativa delethatione ; nam ex sola gratia parva, Com parate ad superiorem concupiscentiam, nullatenus potest Uinluntas bene agere, ne mediate quidem. Tatenus enim posset bene agere mediate, quatenus parva illa gratia interdum ad
majorem disponeret. Sed hoc frustra dicitur a Jansentanis, neque enim disponit relative , sed ad summum absolute : quia hoc tantum sensu dici posset disponere, quatenus, si ei ardentior
282쪽
SECTIO IT. CAPUT L26rtior cupiditas non resisteret, major accederet Dei gratia. Λt cum in systemate Jansentano voluntas, a majore Opposita cupidit ate detenta, non possit non relative resistere illi parvae gratiae ; perperam dicitur in his circumstantiis gratia haec parva relativo disponere ad majorem. Igitur impotentia ad honum absente delectatione victrisce Jansentana , & necessitas ad bene operandum , quae sub ejusdem motione Voluntati imponitur , est profecto plus quam moralis : sicut plus quam moraliS est determinati O, per quam voluntas ab eadem delectatione victrice ad operandum applicatur. De hac enim Jansenius ipse loquens , praevenit, inquit
l. 8. de Grat. Chr. C. 3. Efam NolunIatis determinationem ,
etiam praedeterminando, non solum moraliter, sed vera reali,& physica determinatione. Ergo etiam praevenit voluntatis determinationem necessitando, non solum moraliter, sed vera reali & physica necessitate; eatenus enim necelsitat, quatenus praedeterminat. Cur autem realiter 2 physice praedeterminet, hanc tandatam S convincentem rationem subjicit Ianse-nius : Moralis enim praedererminario illa dicitur, quae tantum
se habet ex parte obdiem, quemadmodum facit ille, qui consulit, Da det, praecipit, rogar, blanditur , sive e trinsecus, IIve imtrinsecus e sed haec delectatio coelestis) se habet in infir potentia voluntaris , quam propria sua suavitatis magnitudine advolea sim applicat, is applicando deIerminat, utpote causans in ea hoc jjum, ut se determiser, ideoque praedererminat. Ipso igitur non dissilente Jan senio , necessitas, quam delectatio relative victrix inducit, non moralis, sed realis est ac physica: nihilo proinde diversa ab ea, cui Calvinus voluntatem subjicit sub motione gratiae efficacis. XI. Obvic. Vio. Calvini necessitas excludit indifferentiam contrarietatis & contradictionis, utramque enim explodit Calvinus. Contra vero necessitas delectationis Iansentanae solam excludit indifferentiam contrarietatis. Jan senius namque l. I.
283쪽
α6α PARs PRIMA. DIssERT. II. de Gr. Chr. c. II. profitetur se tantum necessitatem specificistionis seu contrarietatis ad bonum & ad malum admittere , n gare vero nece talem exercitis, seu contradictionis ; quam
eo sensu intelligit, quod licet homo per delectationem superiorem coelestem vel terrenam , ad bonum vel ad malum d terminetur , tamen hoc vel illud bonum sub delectatione coelesti , hoc vel illud malum sub delectatione terrestri pro nutu suo libere amplectatur ; quae libertas sussicit, & ejusmodi est, qualem Calvinus non admittit. Ergo. Resp. Fallit Iansenius , cum necessitatem exercitii , seu contradictionis captiosis interdum vocabulis fingit se rejicereia Hanc enim conceptis verbis admittit c. 14. I um , inquit , non consentire V noa facere, gratia viaricis eseaus est. Facit
autem hoc gratia fortiter a endo assectum ira Iusum, idque
non aliter nisi coelotis delectationis vehementia , qua a Dari
amorosque vinculo . . o. Nimirum, non solum ur agam bonum is non malum generaliter I sed etiam usuum agant hoc b num, quod non agebant, abstineant ab hoc malo, quod alioqtiam agerent vel agebant. Et certe indifferentia exercitii omnino repugnat systemati Jansentano. Cum enim actu urget praece pium aliquod positivum , deest quoque delectatio superior coelestis ; voluntas tunc necessitatur ad omissionem illius praecinpti in particulari. Ergo in hae hypothesi , non solum adest necessitas peccandi in genere, std etiam peccandi hoc peccam to in particulari. Et si delectatio inclinans ad bonum generatim duntaxat spectatum, necessario voluntatem trahit ad Pr secutionem honi in genere , quidni delectatio inclinans ad albquod bonum in particulari, necessario quoque ad illud dete
XIL A t. donique. Iansenius nullam agnoscit in praesenti statu peccandi necessiitatem in particulari, sed in genere duini at , eamque tantum in Infidelibus. Ita profitetur Lib. 4. de
284쪽
de Ram naturae Ia a C. I9. 2 o. aa. & a 3. Ergo non exclum inditarentiam exercitii , saltem in quantum ad malum. Ressa. Imponere nobis hic rursus Jansenium. Non alio quippe sensu negat ille peccandi necessitatem in particulari , quam quia homo fidelis non peccaret, si vellet, seu quia non ex coactione , sed ex voluntate peccat : cum quo stat, quod necessario peccet hoc vel illo peccato particulari. Etenim
par & eadem est necessitas in Iansenti systemate delectationis
terrenae ad malum, ac coelestis ad bonum ; quia cadem utriusque est emcacia, seu vis ac modus agendi, nempe relative aetveluti per gradus : & sicut voluntas nunquam operatur bonum sinc coelesti deIectatione , ita nunquam operatur malum
sne dominante delectatione concupiscentiae : sicut victrix gratiae delectatio necessario exprimit consensum in bonum, ita ut voluntas eum cohibere non possit: ita delectatio concupiscentiae in malum. Igitur, scut sub motione gratiae victricis voluntas ad hoc vel illud bonum in particulari necessario determinatur; ita sub motione ardentioris concupiscentiae, ad hoc vel illud malum. Adeoque nulla est in eo systemate vera indi fierentia specificationis & exercitii , nulla vera libertas a necessitate, ubi nempe adest relativa necessitas invincibiliter & indeclinabiliter ad unum determinans. Habemus ergo Iansenium in iis , quae ad gratiae essicaciam, & lrberum hominis arbi rium, eorum que inter se concordiam attinent, Calvino consentientem in re , licet vocetenus fortasse identidem discrepantem. Quoniam vero delectationis relative victricis systema huic maxime principio innititur; quod ea sit indoles voluntatis nostrae, ut non posmi non velle & non operari id, quod illam delectat amplius: istud vero principium systematis illius defensores sum
dent in doctrina S. Augustini , atque iis potissimum S. Dolt iis verbis : Quod amplius nos deleaar, secundum id operemur necesse es , ad convellendum penitus Iansentanum systema,ne
285쪽
cessarium videtur, ipsum tandamentum aggredi, & principii illius manifestam salsitatem demonstrareia Sit igitur
ASSERTIO TERT EA. Si ema delactatiovis relative victricis in sense Ian.
Iehu nullam habet fundamentum in doectrina S. Auguli , quin
ab ea alienum es I rationi Theologica minime
XIII gos. ima Paxς. Si systema delectationis relative vi-1 ctricis sundamentum aliquod hi beret in doctrina S. Augustini , istud es et potissimum in illo, quod centies nobis obtrudit Jansenius, Augustini effato : Secundum id operemur oecsise es , quod amplius nos delectata Atqui in istis S. Doctoris verbis perperam tandatur systema Iansentanum. . Ergo &c. u. est Adversariorum et nullum enim aliud Augustini test, monium pro eo systemate proferri potest clarius & expressius, ut ipse latetur Iansenius , qui de eo sic loquitur lib. 4. de GnChr. c. 6. Sed unus est locus hac de re clarassimus O praeclarissimus , qui aurei, meretur Icribi characteribus, quo Augusini mentem plenissime capiamus. Id quippe quod nos fio Verborum Cisitus perspicuorum dum, ranquam ab eo existinatum D tradserum, rariscinando coligimus , manifesissima resolutissima authoritate de sinit. Prob. min. Syllcma Jansenti in laudatis Augustini verbis landari non potest, nisi supponatur S. Doctorem loqui de delectatione indeliberata Atqui hoc falso supponitur. Ergo δ C. Ad pleniorem Argumenti hujus intelligentiam, adverte, duplicem hoc loco delectationem a Theologis distingui ; indeliberatam videlicet, & deliberatam. Delectatio indeliberata
est , ' quie ex objecto intentionaliter repraesentato nascitur, Omnemque antevertit rationis advertentiam , & voluntatis libertatem. Deliberata autem est ea , quae oritur ex libera V
286쪽
Sae TIO U. CAPUT I. 26sIuntatis electione , quamque sibi ipsa voluntas libere procurat. Talis est e. g. actus amoris, quo ex propria de erminatione amat , & amando assective amplectitur bonitatem objecti sibi intentionaliter praesentis ς vel, si vis, quo ex propria determinatione amat ipsam delectationem sonsitivam vel imtentionalem , quam causat objectum. Haec itaque posterior delectationis species est in potestate voluntatis, & supposita cum aliis praerequisitis bonitatis objectivae praesentia intenti nati , potest eam habere , vel ea carere pro arbitrio. Unde ad hujusmodi delectationem honestam homines adhortatur Scriptura , cum ait Ps. 36. Delictare in Domino . D dabis tibi petitiones corius tui. Iam vero non de hac deliberata delesiatione, sed de priore illa indeliberata S. Augustinum loqui, n eessario supponi debet in systemate Iansentano, secus enim t tum ipsius sundamentum proruit, ut patet ex natura delectationis relative victricis. Quam vero id salso, & perperam , ac contra S. Doctoris mentem supponatur, ostenditur sequem
S. Doctor loquitur de delectatione conjuncta cum tali ne- . cessitate operandi secundum id, quod amplius nos delectat, quae non officiat libertati necessariae ad merendum & demerendum. Sed eo ipso non loquitur de delectatione indeliberata. Ergo Sc. mo. patet: voluntatem namque ad operandum ita a delecta- γtione necessitari, ut merendi aut demerendi libertate priv tur , nunquam asseruit S. Augustinus , & asserere salva fide non poterat. Prob. min. Delectatio indeliberata major, si necessitatem imponeret, imponeret antecedentem, eo ipso quod indeliberata sit , seu quod omnem deliberationem ant vertat ; atque adeo imponeret necessitatem ejusmodi , quae non stat cum libertate ad merendum & demerendum neces Tia et quis enim dicat , voluntatem cum necessitate antec dente bene vel male operandi, posse nihilominus mereri vel
demereri ' Ergo sola delectatio deliberata conjuncta est cum R. P. Zansbi T. l. T. Lia Grai. L i ne
287쪽
necessitate bene vel male operandi tantum consequente liberum activae indifferentiae exercitium , seu liberam voluntatis determinationem ; quae necessitas consequens stat cum libe late ad merendam & demerendum requisita e nam ex hypothesi quod voluntas deliberate plus delectetur e. g. coelestibus quam terrenis , quia terrenis emcaciter coelestia anteponit, non potest non operari secundum coelestia in sensu composio
hujus suppositionis. Ergo manifestum est, S. Doctorem loqui non de indeliberata, sed de deliberata delectatione majore. Sed inquies o S. Augustinus loquitur de delectatione gratiae praevenientis, de qua dicit lib. I. de div. Q. ad Simplic. . a. Voluntas ipsa , nisi aliquiid occurrerit, quod delectet
atque inνitet animum, moveri nullo modo potest. Hoc aurem ut Occurrat non es in hominis potesate. Quapropter lib. a. de
peccat. mer. &rem. c. I . ait: Ut autem innotescat quod latebat, &suave flat, quod non delectabat , gratia Dei est, qua
hominum a iuvat voluntates. Ergo loquitur S. Doctor dedoelectatione indeliberata, quae si superior fuerit, voluntatem n cessario ad se pertrahit. Resp. Dis. ant. S. Doctor loquitur aliquando de delecta- . tione gratiae praevenientis indeliberata, quam tamen voluntas pro arbitrio suo sequitur vel non sequitur, cinc. quam UOIumtas necessario sequitur, ut vult Jansenius , Neg. ant. FI cons.
Unde effatum illud , fecundum id operemur, necesse es, quod amplius delenas, Augustinus intelligit de delectatione deliberata subsequente liberam voluntatis electionem ; non vero de delectatione indeliberata , quasi necesse prorsus foret, Volumtatem eo semper ferri, quo major allicit objecti delectatio:& verbum istud , necesse, usurpare solet ad significandam necessitatem consequentem ; ut lib. s. contra Iulianum C. I 6.
Lib. I. de Nuptiis V concupiscentia c. I a. in Psal. 37. 5 1. Ssaepe alibi.
288쪽
Mons S. Doctoris evidentius adhuc clarescit ex eo ipm loco, ex quo erutum est effatum illud , Expositione scilicet in Epistolam ad Galatas , ubi N. 5 o. adhortatur homines, ut illicitas delectationes non sectentur. Atqui id frustraneum &otiosum esset dicere de delectatione indeliberata , quae arbitrio voluntatis nω subjatet, & secundum quam ex Jansenio necesse est semper operari. Ergo loquitur de delectatione deliberata , cui voluntas libere adhaerescit ; & cui, si illicita suerit , ut non adhaereat , hortatur S. Doctor & praecipit. Quapropter etiam Lib. de Grat. & lib. arb. c. 4. ait.: Nunquid tam mulsa , quae praecipiuntur in lege Dei , ne fornicationes Dadulteria committantur, indicant aliud , quam liberum ars,nium 8 Neque enim praeciperentur, nisi homo haberet propriam voluntatem, qua Divinis praeceptis obediret. Et Sem. I 59. alias T . de verbis Apostol : Inter Omnia, inquit, quae deles ant, plus re dele let Iusitia . . . Iu titia sic te detinet, ut vim eat etiam licitas delectationes. Quibus verbis adhortatur homines, ut delectationibus sensuum anteponant spirituales delectationes , & sese oblectent amplius justitia , quam caeteris bonis sensibilibus. Frustra autem adhortaretur, nisi id in eorum esse potestate supponeret. Igitur luce meridiana clarius apparet , ex doctrina S. Augustini voluntatem nostram habere in potestate sua delectationes , quibus sue ad juste, sive ad injuste operandum determinetur : proinde S. Doctorem & ineffato illo, quod amplius delenat Uc. & plerumque alias ded lectatione deliberata loqui ; ac sicubi indeliberatae mentionem injicit, eam tamen non ita invitare ac allicere intelligit, ut voluntas eidem necessario obsequi debeat. Delectationis igitur relative victricis systema nullum omnino sundamentum habet in doctrina S. Augustini. Quin ab ea maxime alienum esse pronunciavimus ; quod sic evidenter demonstratur. Summa doctrinae Iansentanae
289쪽
PARs PRIMA. DIssERTAT . II. his duobus continetur: Imo. Voluntatem hominis ins mam & per peccatum multum depressam nec ad bonum nec ad malum , sine praevia impellcnte delectatione , serri posse. ado. hanc unicum esse pondus, quo voluntas ad agendum ita necessario applicatur, ut eo illam 1erri necesse sit, ubi major relative fuerit delectatio. Si proinde major fuerit vis delectationis coelestis , quam terrestris , necesse sit voluntatem bene operari ; econtra male, si viribus praevaluerit terrestris delectatio. Atqui in his duobus capitibus toto comio distat Iaasenius ab Augustino. Nam Imo. Aliud, quam delectationem, bonarum actionum . principium assignat S. Doctor plurihus in locis, praesertim vero lib. de corrept. & gr. c. s. Non vis, inquit, tua tisi vitia demonstari , ut sat tibi utilis dolor , quo medicum qum ras . . . quasi aut nihili agat timor correpti hominis, vel p. dor , vel dolor. Nulla hic delectationis mentio. Quamque variis modis Deus peccatores ad se invitet & alliciat, eximie describit fidelis Augustini interpres ac discipulus S. Prosper in lib. contra Collatorem c. r. Trahit timor, inquit; principium enim sapiemia timor Domini. Trahit laritia ; quoniam laetatus
sum in his, quae dicta sunt mihi. Trahiit desiderium ; quoniam concupiscit D descit aiama mea in atria Domini De. Er quis enarrare possu, per quos assectus vistario Dei animum duca humanum, ut quae fugiebat, sequatur . quae oderat, diligat M.
Similiter ad peccandum alio homines adduci motivo , quam delectatione , asserit Augustinus i. a. de peccat. mer. & rem.
c. I o. Etiam illa peccara ju te imputari, quae non delectationis illecebra committuntur . Ied caussa devitandae molestae alicullus,
aut doloris, aut mortis. Lib. de catechizandis rudibus Cap.
ult. in fine. Non solum, inquit, per cupiditates Diabolus ten-rat , sed etiam per terrores injultationum V dolorum , U ipsus
mortis. Enarrat in Psal. timorem a voluptate seu delectatione distinguens, assirmat, multos non ex delectatione , sed ex
290쪽
sgerro Π. CAPUT. I. a6 timore abstinere a malo, & operari bonum. Propoestur praemium, ut pecces, id es, quod te delectar, facis propter quod e pis. Sed forte non induceris doniis , rerreris minis , facis propter quod rimeS. Corrumpere te Nult aliquiis , ut dicas v. g. falsum resimonium . . . Si cupiditas non valudi, forte timor valebit ut pecces Uc. ado. Asserit Augustinus quod Iansenio capitaliter adversatur) hominem non semper operari ex majore, qua praevenitur delectatione ς adeoque effatum illud , secundum id operemur necesse est Uc. verum non est, si de praevia & ind liberata delectatione intelligatur. De se ipso namque fatetur S. Doctor , se non semper fecisse , quod eum amplius delectabat : Non faciebam, inquit L. 8. Consess. c. 8. quod imeo arabili Uecta amplius mihi placebar. Quo testimonio ,
quod merito decretorium dicitur, in extremas angustias conjiciuntur delectationis relative victricis defensores ; atque adeo, velint, nolint, lateri coguntur , se a S. Augustini doctrina plurimum aberrare. XIV. Prob. jam altera Assertionis pars r videlicet delectationis relative victricis systema etiam rationi Theologicae adversari. Etenim Imo. In eo systemate nullum est verum discrimen adi
torii quo , & sine quo non; quod tamen pro sundamento universae S. Augustini doctrinae statuit Iansenius. Nam ideo Iam seniani asserunt, gratiam victricem esse adjutorium quo, & gratiam debiliorem adjutorium fine quo non . quod illa persectum,
haec vero imperfectum dumtaxat a voluntate consensum inprimat. Atqui istud in ipsorum systemate dicere non lassicit; quia discrimen , quod inter adjutorium quo , & sne quo non intercedit, intrinsecum ipsis adjutoriis esse debet; alias immerito Iansentani queruntur , Molinistas gratiam sussicientem ab emcaci nonnisi per aliquid extrinsecum, consensum scilicet voluntatis distinguere. Porro nomisi extrinsece differrem