장음표시 사용
271쪽
Ium, quod placuerit ei, talitur illi. An poterat clarius e primi ea , quam hic propugnamus, libertas a necessitate Τ . V. Ne vero Augustm, cujus potissimum auctoritate gloriantur Adversarii, tesimonia penitus omittamus, ex Plurimis , quae proferri hic possent, unum tantum & alterum printulisse lassiciet. Lib. de Spirit. & Lit. c. gr. S. hic Doctor sic stribit : Cum potestas datur , utique necessitas non imPonitur. p. 34. Agit Deus, ut velimus, b credamus . . . sed consen-nre vel dissentire, propria voluntatis es. Lib. a. contra Faust. cap. s. Sub fato seliarum nutilus homiris genesim ponimus, urfiberum arbitrium voluntaris, quo vel bene, vel male vivitur , propter Dei judicium ab omni necessitatis vinculo vindicemus. Denique Lib. de Nat. & Grai. c. 6s. Pelagio haec Hieronymi verba objicienti, tiberi ambireti nos condidit Deus . nec ad vi eutem, nec ad vitia necessitale tratimur, alioquin ubi necessuas, nec corona est, sic respondet : Quis non agnosias ρ quis non toto cordesuscipiat ' quiis aciter coniuram humanam neget esse naturam sed in rese faciendo ideo nullum es vinculum necessitatis , quia Abertas est claritatis. Quod vero S. D ctor necessitatis nomine hic intelligat antecedentem ad unum
determinationem etiam voluntariam, patet ex eo, quod in recte faciendo removeat omne vinculum necessitatis e qui autem removet omne vinculum necessitatis , non solum violentam, sed etiam voluntariam necessitatem removet. Sic certe necessit
tem accipi a Pelagio non ignorabat Augustinus ; nec tamen eum corrigit, sed omissa violentae & voluntariae necessitatis distinctione , ei plane consentit, hoc solo addito, quod peditinaciter negabat Pelagius , nempe quod immunitas illa ab omni necessitatis vinculo , qua gaudemus, sit effectus gratiae, seu charitatis , quae diffunditur in cordibus nostris per Spiritum Sanctum.
Ex his autem sc argumentari licet. Illa gratia non est necessitans, sub qua plenam habemus & ab omni necessitatis
272쪽
sge Tro Π. CAp UT Lvinculo solutam ad recte faciendum libertatem. Atqui ex Sancto Augustino sub interioris gratiae adjutorio , quocum recte iacimus , hoc est: sub gratia essicaci, plenam habemus , & ab omni necessitatis vinculo solutam libertatem Ergo. Rursus: Ad virtutem trahimur Per gratiam essicacem. Atqui ex S. Doctore non trahimur necessario ; alioquin jam locus non esset merito , adeoque nec praemio. Quod ipse alio loco amplius confirmat, nempe Tract. 26. in Evang. Ioan. ubi in ea Christi verba, Nemo venit ad me per fidem stilicet rus quem Pater attraκerit, sic ait: Noli re cogitare invitum trahi, hoc est , ulla necessitate sive violenta suo voluntaria obligari ad credendum: Cum enim dicimus aliquem non invitum sacere aliquid , juxta communem loquendi usum , quem procul dubio sequutus est Augustinus, ab ejus actione
omnem omnino necessitatem antecedentem excludimus. D
titur animus O amore, pergit S. Doctor , Nec timere debemus , ne . . . dicatur nobis, quomodo istumare credo , δε trahor ' Ego dico , parum es Voluntate ire , etiam volvIare
reaheris. Quita est reati voluptate ρ Delectare in Domino. . .es quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille cariesis. Porro si Poetae aecere licviir: Tralat sua quemque Voluptas , non necessitas, sed voluptas; non obligario, sed delectatio. Quanto fortius nos dicere debemus , trahi homines ad Chri itum cIc. Unde manifeste patet , loqui hic S. Doctorem daamore deliberato, cum ait: trahitur animus D amore, quo nempe quis bonum aliquod libere am. t , prae opposito ς & soconsequenter duntaxat ad liberam suam det rminationem n cessitatur ad operandum potius secundum illud , quam secum dum alterum oppositum. Itaque ex mente S. Doctoris , sne antecedente necestate tam voIuntaria , quam violenta , sne obligatione ad unam contradictionis partem , sine ullo Iibertatis indifferentiae dispend.o trahi potest animus, quia trahi potest amore M. Ii a do:
273쪽
αsa PARs PRIMA. Drgs Ear. ndeliberato, quo libere producto , libere delectatur de eo,
quod amat. Voluntate itaque credo , quia ex propria deinterminatione credo. Ad credendum voluptate trahor , quia plus amo credere, quam non credere. Sicque credo,
quia plus credulitate delector deliberate, quam incredulitate. Est namque, praeter indeliberatam delectationem , quam Deus in nobis sine nobis producit, etiam deliberata quaedam cordis volu las, seu amor, quo voluntas ex propria determinatione amat, & amando affective amplectitur bonum sibi praesens per apprehensivam cognitionem intellectus. Sicut ergo in naturalibus unumquemque trahit sua voluptas, non necessitas , quiκ unusquisque operatur secundum id , quod amplius amat deliberate , adeoque secundum id , quod eum deliberate amplius delectat : ita & a sortiori in supernaturalibus, qui veniunt ad Christum , quia trahuntur a Patre, trahuntur volu-- mate, non necessitate ; quia trahuntur amore, quo deliberate .poelestia terrenis anteponunt, adeoque coeles ibus amplius deIectantur deliberate , quam terrenis. Hic nempe circa d lectationem coelestem , seu gratiae Divinae vim & emcaciam D. Augustini sensus erat ; haec ejusdem argumentandi ratio, quam hoc loco exposuimus , ut Adversariorum objectionibus Occurreremus, unaque praepararemus animum ad ea intellia genda, quae paulo post de hoc argumento plenius dicturi sumus. Viderint interea Novatores , quam gravem S. Doctori injuriam faciant, cum eum gratiae necessitantis patronum & as
s F incacia gratia, Disa fide , repeti non potes ex delectintione coelesi relative victrice infesti Janserui.
H. T Rob. Delectatio coelestis relative victrix est ipsissimax illa gratia necessitans , quam paulo ante diximus sdamnatam esse a Concilio Semonensi & Tridentino , sacris
274쪽
SEcTIO II. CAPUT L as 3 Litteris manifeste contrariam & S. Augustini doctrinae repugnantem. Ergo ex ejusmodi delectatione vis & emcacia gratiae , salvo fidei dogmate , repeti non potest. Ant. prob. Delectatio victrix Jansentana est indeliberatus quidam animi
motus, nimirum amoris aut desiderii spiritualis, opposito amoris vel desiderii carnalis indeliberato motu intensior , a DEO voluntati impressus, eidem aegrotae, & antecedenter ad malum per concupiscentiam , a qua in omnibus suis acti ibus praevenitur , determinatae ita necessarius ad bene volendum &agendum , ut illam insiperabiliter determinet ac necessitet , excludendo activam ad utrumlibet ex oppositis indifferentiam , atque adeo faciat sponte solum velle & agere bonum , seu b num velle & agere libere libertate arbitrii , cui sola coactio , seu violentia repugnat. Atqui ejusmodi delectatio est ipsissima illa gratia necessitans in Novatoribus , praesertim Calvino, Te obata atque damnata. Ergo. mo. constat ex dictis in systemate doctrinaeJansenti Sect. I. c. I. n. 8. quae Proinde hia Tecolenda erunt. Min. etiam fiet manifesta expendentibus utramlibet, Jansentanam videlicet & Calvinianam gratiae emcaciam , eaSdemque invicem conserentibus. Prob. tamen ut
terius ex consectariis doctrinae Jansentanae, quae cum doctrina Calvini in hac materia apprime consonant , & a Jansenio ipso totidem veluti conclusiones a suo principio derivantur. Praeter ea, quae famosis quinque Propositionibus coni,nentur , & ex eodem illo sonte indissolubili vinculo profluunt, docet insuper Jansenius consequenter ad suum de duplici delectatione systema , Imo. Discrimen gratiae sanitatis & medic, natis in eo stum esse , quod Adamus cum gratia sanitatis pose set pro arbitrio velle vel non velle ; cum medicinali vero non possimus non velle. Quod Adamus cum gratia sanitatis posset libere ad alterutram partem contradictionis , vel etiam contrarietatis se ipsum determinare ; cum medicinali vero non Possimus, scd peream determinomur, & necessitemur a Deo,
d lin nobis non solum posse, sed etiam velle operatur. Idem
275쪽
plane utriusque gratiae discrimen ante Iansenium assignavit Calvinus. In ea falluntur , inquit in Antidoto Trid. ad Seis. 6. loquens de Patribus Tridentinis, quod nullum observara inter regenerationis gratiam , qua nunc miseria nosrae fulverit, D primam , qua data fuerat, infirmen r deinde illud ipsum ex Augustino perperam intellecto statuit , quod a Jansenio positum esse diximus. ado. Iansenius in homine lapso ad bene vel male agendum
solam libertatem a coactione seu violentia agnoscit, hancque solam ad merendum & demerendum in hoc statu sussicere docet ; quia coactionem istam seu violentiam , non vero v luntariam necessitatem tollere libertatem arbitrii opinatur. Idem ante eum sensit, & docuit Calvinus. Lateri, inquit, lib. a. iustit. c. a. arbitrii hoc modo iucetur homo , non quia libe-νam habeas Mes aeque ac mali elemonem , sed quia male voluntate agit, non coactione. Et alibi: .ς coactioni opponitur i, Mna ς , iberum esse arbitrium s fateor , consanter assev ro ... δε hoc, inquam , Iensu tiberum vocetur , quia non cogatur, aut violenIer trahatur eκterno motu, Ied Donu ag rursua , Ut moror. atio. Iansenius conciliat libertatem cum incacia gratiae, asserendo voluntatem hominis ad bene volendum & agendum liberam esse , quatenus sub irrepudiabili gratiae motione non se habet velut inanime quoddam , sed vere vult & agit, &quidem sponte & voluntarie , licet ex antecedenti & insuper hili necessitate; & hanc esse S. Augustini doctrinam contem dit. Patet ex lib. 8. de Grat. Chr. c. s. 6. 7. 8. Cap. 6. sic laquitur: Quapromer ut hibertatem arbitriit salvam esse sub graria ma festet, D utram ruesibi invicem conciliet Rugumnus nisi prorsus alversus Pelaς ος unquam ostendere cona rur sos si Deum per g at am non Nerari solum, sed ut volunυς diuinituq a busa velit , O ita non prorsus nihiI Ied aliqui I etiam
BD simul asar. Idem inte eum , & quidem ut doctrinam
276쪽
sEcTIO IL CAPUT LassAugustini tenuit Calvinus. Sic enim contra Tridentinos scribit in Antidoto ad Sess. 6. Qiud ergo, inquies , sibi vult A g inus , cum de Iibertate voluptaris loquitur ' Nempe quod toties reperir, non cogi homines invitos Dei gratia, sed volum tarios agi, ut fp re pareant, is equantur. Unde illud j Nos ergo volumus , sed Deus in nobis operatur O veller nos ergo operamur, sed Deus emit O operari Dc. Juxta Calvinum.
licet ad bonum volendum & operandum necessitemur , liberitamen sumus eo ipso , quod illud sponte volumus & oper mur et non enim cogimur Dei gratia , sed voluntarie agimus, non ut nihil agamus , sed ut sponte pareamus & sequamur actionem θ motionem gratis . Unde sub motione gratiae v lumus quidem, sed volumus necessario ; operamur , sed necessario : libere tamen volumus & operamur , quia non cogiamur, atque ita & vere S sponte volumus & operamur. Ita Cab inus. Sed num Prian aliter ratiocinatur Iansenius 3 qui omnem deliberatum voluntatis aditam, tamets necessarium, eo ipso liberum esse contendit libertate ad merendum suffciente , quod fiat per delectationem relative victricem , qua voluntas non invita quidem nec coacta, sed sponte ac consentiendo necessitate simplici ad unum applicatur & determinatur. Opus bonum , inquit lib. 8. de Grat. Chr. c. 9. ex coelesti delenatione, ideoque propria Noluntate operatur. Quasane sicut capisasDrer adversantur indisserentia ad utrumhbet, ita degerminari nem porrus voluntaris ad unum evidenter prosam. Delesaris
quippe non indiserentem facit voluntatem , sed iridisseremem ad
alteram partem vehemem ime trahis. .
Quae cum ita sint, quid quaeso intercedit, inter doctrinam Jansenii, ct Calvini doctrinam circa gratiam & liberum arbitrium , quam Tridentini Patres diris devoverunt 3 Quid in hac reprobavit & damnavit Synodus , quod non in illa pari jure reprobari & damnari mereatur 7 Ut quaestionem hancsbi perquam molestam declineat Jansensi discipuli, omnem
277쪽
sese latas conUertunt; plurimaque congerunt, ut amplum
diserimen hic e sse inter suam & Calvini doctrinam evincant. Praecipua dumtaxat ejusmodi effugiorum capita hic adserdimus , eorumque inanitatem demonstrabimus.
VII. Imo. Calvinus negat homini inesse vim eligendi in bonum & malum , quam tamen ultro admittit Jam senias. Nam secundum Jansenium, electio libera in sensu Augustini est ea , qua voluntas ita eligit unum, puta bonum, ut illulsi nollet, non eligeret. Erm. Reo. Dis. ant. Calvinus negat in homine vim eligendi bonum & malum , qualem negat ipse Iansenius, & qualem asserunt Doctores Catholici , Conc. Negat vim eligendi, qualem admittit Iansenius, & qualem nemo unquam negaViti Neg. ant. Calvinus negat facultatem se ipsum determinandi ad unum potius, quam ad alterum , ad malum nempe potius, quam ad bonum , aut vicissim ; negat lacultatem eligendi, quis sit in utramque partem libera & soluta ; quam ipsam ningat etiam Iansenius , & asserunt omnes Doctores Catholici. At non negat Calvinus homini inesse saeuitatem eligendi, qua- Iem et Iansenius attribuit, hoc est, facultatem sponte voIendi
bonum vel malum ex praevia cognitione reflexa, prout coelestis detestatio terrenae, vel terrena coelesti praevalet , atque ita prout voluntas ad binum a gratia , vel ad malum a concupiscentia praedeterminatur & necessitatur. Patent haec ex
verbis Calvini a nobis supra relatis , & ex locis ab ipso Ians nio allegatis lib. de Grat. Chr. c. a. Ad id, quod additur in oblectione, dico, juxta Iansenium per illud , Voluntas Vatinum es g t, ut illud si nollet, non eligerer, non significari
id , quod eo & Sectariis ipsius exceptis , omnes intelligunt,
278쪽
videlicet voluntatem unum prae alio assumere ex propria delerminatione , & sine antecedente ad illud volendum necessitate: sed solum significari, voluntatem eatenus unum prae alio eligere , quatenus unum & non aliud , non coacte, sed sponte vult : unde si illud nollet, non eligeret ; quia cum eligere , ac sponte & non coacte velle sit unum idemque ; nolle aliquid , & simul illud eligere , contradictorie opponuntur. His nempe vocibus , si illud noller , ludunt Jansentani, suumque
- VIIL Inst. Calvinus liberum prbitrium cinditus evertit; quod tamen ubique cimmendat Iansenius MD. Calvinus insectatur liberum arbitrium in sensu dumtaxat Catholicorum , id est , activam indifferentiam ad bonum & malum , ab omni necessitate antecedente etiam voluntaria liberam : Quia , inquit Ioco supra cit. per libertim arbit lim intemgunt Patres Tridentini eligendi facultatem &c. Non vero illud insectatu , quin potius aperte profitetur in sensu Jansenii , qui liberum arbitrium constituit in lacultate volendi, non a necessitate simplici, sed a sola coactione immini, ut similiter constat ex ipsius verbis supra allatis : Si coa-nioni opponitur libertas , liberum esse arbitrium Ufateor ,
costanter assero Lyc. Ex modo nempe agendi, quo Calvinus volebat pollere gratiam necessitantem , non potuit non inserre, destrui liberum arbitrium in sensu Catholicorum ; & idem inferret Jansenius , si sincere ageret I eVidenter namque repugnat , voluntatem esse ad unum antecedenter alligatam, &simul retinore eligendi potestatem , in utramque partem liberam & solutam : quod cum Jansenius ignorare non potest, sub vocabulo latere conatur , & ocelenus liberum profitetur a
bitrium ; re ipsa autem per illud nil aliud intelligit , quam sa-
cultatem eligendi a sola necessitate violenta immunem. R. P. Zanchi TheoI. T. I. ia Gratia. Κ h CL. Diuili do by Corale
279쪽
a33 PARs PRIMA. DISSE T. RIX. OHic. ado. Calvinus subjicit hominem sub motione gratiae ossicacis necessitati absolutae & physicae : Jansenius vero per delectationem victricem docet induci necessitatem solum relativam & moralem. Ergo perperam hujus cum illius doctrina confunditur. Resp. Neg. mae. Quia necessitas, cui Calvinus hominem subjicit stab motione gratiae efficacis, eodem jure dici potest relativa ct moralis , quo relativa & moralis dicitur necessitas,
quam inducit delectatio victrix Jansenti.
, Nam Imo. Ideo necessitas volendi bonum relativa est , juxta Jansenium , ad coelestem delectationem superiorem delectatione terrena ; quia pendet ab ea tanquam essectus a causa , sine qua nec est , nec esse potest et sicut necessitas volendi malum relativa est ad delectationem terrenam praedominam tem; quia pariter pendet ab ea tanquam effectus a causa. Atqui eodem sensu apud Calvinum necessitas est relativa ad delectationem praedominantem : ait enim l. a. Instit. c. a. ex memte S. Augustini voluntatem ad perseverantiam formari, hoc est juxta ipsum , necessario trahi, inpresso delenationis assessu. Et eodem Lib. c. 3. docet, quod gratia , id est , delectatio coelestis major in corde elenionem, voluntatem formet. Afdit ibidem, corda piorum sic incaciter gubernari divinitus, ut inflexibili assessu sequantur. Denique lib. 3. contra Pighium dicit , ideo ex S. Augustino hominem voluntate peccare , quia delenarione, O proprio appetitu movetur. Ergo necessitas volendi sive bonum, sive malum , tam apud Calvinum rerlativa est , quam apud Jansenium. ado. Ideo necessitas, quam delectatio victrix inducit, dicitur a Jansentanis moralis ; quia vel delectando operatur . Vel ad mores pertinet. Atqui pariter necessitas, cui Calcinus subjicit hominem , ad mores pertinet , & delectando ope
ratur. Ergo apud Calvinum necessitas per gratiam emcacem
inductatam est moralis, quam apud Jansenium , juxta sequa
280쪽
eium ejus interpretationem. Cum igitur Jansentani volunt , aut a voce necessitatis abstinendum, aut eam moralem dumtaxat, non physicam esse , ii sub alio mitiore vocabulo re ipsa eundem plane sensum ingerunt. Neque enim susticit ad declinandam erroris suspicionem , quod moralis solum necessitas admitti dicatur ; sed necesse est eam necessitatem rejicere, quae oritur ex motione superioris delectationis , qua voluntas ita rapitur & ligatur, ut peroppositam minorem delectationem expedita & libera non sit , ut possit vel resistere, vel actum
Coeterum necessitas ejusmodi improprie & abusue mor iis nuncupatur. EX communi quippe ac recepto loquendi usu necessitas moralis nullo modo impotentiam, sed summam dum- . taxat aliter agendi difficultatem importat ; ipsique voluntas non tantum resistere potest, sed aliquando reapsa resistit. T lis est necessitas agendi ex inveterato quodam habitu , e. g. avaritiae , aut luxuriae , quo tamen non obstante, avarus non semper ita agit, ut nihil unquam donet, aut luxuriosus , ut nunquam sese contineat. At longe alia est necessitas moralis Iansentana: stante quippe delectatione superiore , ad unum voluntatem determinante , actus oppositus non tantum numquam fit ' sed nec relative fieri potest, ob virium inaequalit tem delectationis inferioris respectu superioris. Talem porro necessitatem appelloe moralem , est manifeste ludere in verbis , & nomanis abusu errorem involvendo incautis illudere. Quanquam etiam istud non bene sonet in auribus Catholic rum, videlicet hominem, seu bene seu male agat, non posse. unquam propter impotentiam moralem , qua premitur, aliter agere , quam agat reipsa.
X. Inst. Non desunt Theosogi , qui admittunt, ad si gulos pietatis actus necessariam esse gratiam moraliter de se es hcacem. Atqui in eorum sententia sano sensu dici potest, sub Κ In