장음표시 사용
291쪽
etiam in Iansenti systemate illa divinae gratiae adjutoria, si dDstinguerentur dumtaxat , prout persultum vel imperfectum consensum exprimerent: extri fisecum enim & accidental ium est gratiae , ut in concupiscentiam incurrat superiorem vel inseriorem ; ex quo solo fit , ut persectum vel imperfectum consensum obtineat. Mirum etiam est, Jansenium adeo a horrere ab usu scientiae mediae, quae Deum dirigat , antin. quam aliquid absolute decernat ; cum eundem in suo syst mate reipsa adhibere debeat. Numquid enim , priusquam alicui decernatur victrix gratia, Deum explorare oportet, quanta si in illo concupiscentiae vis, ut nempe ipsi commemsiret , ac superiorem largiatur delectationis gratiam : secus enim securus non erit de futuro gratiae effectu. Nam certo rescire non potest victricem sore gratiam , nisi noverit eam concupiscentiae viribus superiorem suturam. ado. Maximam essicaci gratiae iniuriam inferri arbitrantur Jansentani , si ex parte creaturae aliqua supponatur conditio , unde essicacia gratiae etiam in actu secundo vel minimum pendere dicatur. Propterea Molinam, ejusque Sectatores eo maxime nomine velut Semipelagianos traducunt, quod in eo. rum sententia gratia non sit ex se ipsa , seu propria & interna virtute victrix in actu secundo. Verum hoc ipsum est, quod adversus systema delectationis relative victricis merito reto metur. Ut enim in eo exponatur ViS gratiae natura sua , ut praetenditur, essicacis , supponi necessario debet aliqua ex parte hominis conditio : nempe, si minor fuerit concupiscentia, adeoque minor resistentia voluntatis ; si enim haec major fuerit, statim gratia victrix esse desinit. 3rio. Cum ex mente Iansenti par & eadem si conditio aenecessitas delectationis terren e ad malum , quae delectationis coelestis ad bonum , consequens est, ut, quemadmodum minima delectatio gratiae deliberatum aliquem in bonum volunt
iis motum semper excitat , ita vel minima cupiditatis delectatio
292쪽
ito semper excitet malum : inde vero rursus sequitur , justos, cum extincta penitus in ipsis non sit concupiscentia , in iam ctissimis etiam operibus saltem venialiter peccare. Quanquam& istud conciliari dissiculter possit , quomodo deleuatio gratiae, etiam tenuissima, deliberatum semper aliquem in voluntate motum ad pietatem excitet, non obstante quacunque opposita vehementiore cupiditate. Cum enim ex Iansenio vis gratiae tota sit relativa ; nunquid tanta esse poterit oppositae cupiditatis actualis vehementia , ut tenuissimae illius gratiae sensum praefocet & motum omnem extinguat. 4ro. Intelligi in Jansentano systemate vix potest, quomodo Adamus & Angeli mali peccaverint , non obstante summa , qua perfundebantur, coelesti delectatione. Cur victrix illa non suit, cum tamen eidem ne levissima quidem opponeretur
cupiditas ΤRespondent ex Iansentanis nonnulli , id inde esse, quod
sana & robusta suerit Adami & Angelorum ante peccatum Voluntas , atque adeo potuerit resistere gratiae ; nunc vero amplius non possit, utpote lapsa & infirma. Verum comtrarium potius inferri deberet. Nunquid enim voluntas adhuc sana magis assiciebatur gratiae suavitate Τ minus proinde illius illecebris resistere debuisset. Et sane minime consentaneum rationi videtur dicere , istud naturae integrae & innocentis veluti privilegium fuisse, ut gratiae resistere potuerit ἔ jam vero, quia laesa & infirma est , ac consequenter minus jucum dum ex gratia sensum percipit, vol unico delectationis sup rioris graclui resistere non possit: quemadmodum & divinae gratiae non mmus injurium esse videtur contendere , eam Pa rem non Cisse, ut a voluntate consensum exprimat, sed ab opposita concupiscentia toties vinci, quoties ipsa gradibus insinrior suerit. Egregia enimvero haec gratiae Christi laus '. que diu ne tantum de opposia cupiditate victoram referat, quando ea viribus est superiot ; alias semper victa recedat. Quanto
293쪽
dignius & honorificentius de virtute gratiae sentit D. Thomas, cum d Icet 3. p. q. o. an. 4. quod minima gratia possit resi-
Quanto proinde etiam verius docet Catholica fides , volunt,tem, utut lapsam atque infirmam , posse semper dissentire , si velit, gratiae quantumvis emcaci. Alii di unt, causam illius discriminis esse, quod natura cana & innocens indifferentia libertatis gaudebat, qua natura lapsa spoliata nune est. Sed hoc ipsum hic quaeritur e unde istius indifferentiae in statu naturae lapsae jactura ῖ Jansenius non aliunde illam repetit, quam ex conditione volendi , seu ex ista necessaria lege, quod voluntas sine delectatione velle aut moveri nullo pacto possit, & a superiore , seu coelesti, seu terrena delectatione semper determinari debeat. Quomodo ergo, cum summa in Adamo innocente fuerit gratiae delectatio , stetit nihilominus cum ea indifferentia libertatis Τ Prosecto cum doceat Jansenius I. 4. de Grat. Chr. c. 8. ideo Beatos in caelis amare Deum necessario, quia nulla in ipsis est terrena delectatio, sed tantum coelestis; consequenter assirmare debet, Adamum & Angelos innocentes , cam nulla eis inerat delectatio terrena, Deum necessario amavisse , & peccare iIlos non potuisse. Et cum aliunde asserat, necesse esse, ut volumias secundum id operetur , quod eam amplius delectaverit:
quomodo fieri potuit, ut Adamus, & Angeli peccaverint, tantisque suavitatis illecebris obsecuti non suerint 7 Haec, & plura ejusmodi alia , quae brevitatis gratia hic omittimus, evidenter, ni fallor, ostendunt, in pharibus s.
eum Pugnare, ac parum cohaerere delectationis superioris systema ; rationi proinde Τheologicae non minus , quam S.
Sustini doctrinae , ipsique Catholicae fidei, adversari.
294쪽
XV. c. -Imo. Praecipua systematis Ianseni ani capita haec
in sere sunt: Imo. Voluntatem lapsam atque infirmam sine delectatione ad agendum moveri non posse. ado. In duarum delectationum conflictu , eam, quae altera gradibus su- 'parior est, victricem esse. 3rto. Gratiae divinae essicaciam in ipsa victrice delectatione consistere. Atqui haec omnia, non aliunde, quam ex D. Augustini doctrina , in qua unice sundantur, deprompta sunt. Ergo. Prob. min. PeT partes. Etenim Inio. Uoluntatem nostram sine delectatione moveri nullo pacto polle, docet S. Doctor Serm. I 59. aliaS II. c. 3. Non amatur , ait, nisi quod deusat. Et lib. 22. Contra Faustum c. a8. Si risit delectaret illicitum, nemo peccaret. L. L. ad Simplicianum q. a. Voluntas, nisi aliquid Occurrerit, quod delecter atque invitet animum, moveri nullo modo potest: hoc autem ut Occurrat, non es in hominis potestare. Et paulo ante: Quis animo complectitur aliquid, quod eum non delenar ado. In consistu duplicis delectationis eam, quae alteri viribus praevalet, victricem esse, & secundum illam voluntatem necessario operari , assirmat Augustinus Lib. a. de peccat. mer. & rem. c. II. Nolunt homines facere, quod Iusum est, sive quia later, an justum sis, Ilae quia non delessat e tanto enim quidque vehementius volumus, quanto certius quod bonum sit, novimus, eoque delectamur ardentiuS . . . in innotebat ,
quod latebat , υ fuayefat, quod non delessabat , grariae Dei
es, qua hominum aluvat voluntates. Lib. de continentia c. 3. Contra IuavitaIem noxiam, qua vincebat concust sentia, Dominus dat suavitatem benescam , qua delecter amplius continent a. Lib. de Spir. & lit. c. 29. Per sdem confugiat
ad misericordiam Dei, ut detes quod Iuber, atque in ira a Fra' hae suavitate per Spiritum S. faciat plus delectare, quod prαcipit, quam delectat, quod impedit.
295쪽
quam v;ctricem delectationem , asierit idem S. Doctor L. 3. de peCC. mer. & rem. c. I9. Intelligamus, ait, Ii po fumus, Dominum Deum bonum ideo etiam Sanctis suis alicullus operis Iusti aliquando non tribuere via ceream scientiam, vel victricem
delenationem , ut cognoscant non a se ipsis ,sed ab illo sibi esse
lucem , qua illuminentur tenebrα eorum U Davisarem , quadet fructum suum terra eorum. Cum autem ab illo illius alutorium deprecamur ad faciendam persciendamque Iusstitiam , quid Hiud deprecamur, quam ut aperiat, quod latebar, is suave faciat, quod non delectabat. In eundem sensum passim
loquitur Augustinus Serm. Is 4. alias 4. de verbis Apost. L. a. ad Bonis c. 9. Tnarrat. in Psal. 84. &c.
Resp. His omnibus, & pluribus ejusmodi aliis testimoniis , quae Iansenius L. 4. de Grat. Chr. undecim primis capitibus operose congerit , longe aliam suisse S. Augustino mentem , quam quae ipsi perperam assingitur ; nullum proinde in ejus doctrina delectationis victricis systema habere landa mentum. Atque ut satisfiat singulis, quae objecta nobis sunt. Ad Imum resp. Ea non in rigore, sed moraliter , & insensu accommodo accipienda esse , ut videlicet sensus sit, v luntatem nostram ut plurimum non moveri , nis delectatione: alioquin sibi manifeste contradiceret Augustinus, docenS non uno in loco , esse peccata , quae delectationis illecebra non Committuntur ; Deumque ad se trahere homines variis & inese sabilibus modis , per timorem, dolorem &c. Diversis is innumerabilibus modis Deus homines ad se vocat, is reformat, ait S. Doctor c. s. lib. de corrept. & grat. Quapropter censendum est , per illud, quod delenat, eundem non semper imtelligere id unum, quod suave & delectabile est ; sed illud
omne quod invitat, quod trahit, quod voluntatem praevenit, in Gnsu nimirum opposito errori Pelagianorum , quos ubique axagitat. Ad.
296쪽
Ad adum dico , locum illum ex lib. a. de peccat. merio fram. intelligi debere de delectatione deliberata, sine qua homines nolunt sacere , quod justum est ἱ quia non volunt facere, nisi quod amant sacere : & cum ea delectatione homines sacere volunt, quod justum est ; quia sacere volunt, quod
amant sacere, & tanto ardentius Volunt, quanto ardentius amant, & amando ardentius delectantur. Ut autem ament
sacere quod justum est , indigent adiutorio Dei dantis suavitatem , seu suavem voluntali justitiam essicientis , & quidem prout ei aptum est, ut Velit justitiam amare , & amando ita delectari , ut secundum illam operetur. Gratiae itaque Dei est, hominum Voluntatem adjuvantis, ut suavis ei fiat imstitia , quomodo ipsi aptum est , ut eam amet deliberate ,
Quod si intelligeretur etiam locus ille de delectatione imdeliberata , minime tamen eVinceret, . quod Jansenius intemdit , nempe tali delectaticne voluntatem necessario ad conse tiendum pertrahi ; cum saepe alias hortetur S. Doctor ad frae-nandam illicitam delectationem, & agnoscat voluntatem ei aliquando resistere. Aliquando, inquit L. a. de Gen. contra Manich. c. I 4. ratio viriliter etiam commoram cupiditatem refraenat atque compescit. Et alio ejusdem testimonio supra ostendimus , necesse non esse , ut voluntas semper tendat ,
quo major ob; ecti delectatio invitat & trahit ; ut Angelorum quoque & Adami cxemplo fit manifestum , in quibus dominabatur haud dubie summa gratiae delectatio , cui nulla opposta resistebat concupiscentia , & tamen in Adamo, & quibusdam Angelis ea deliberatio victrix non fuit. Aliis vero duobus locis hic nobis objefitis probabilius videtur , S. Doctorem loqui de delectatione habituali gratiae sanctificantis. Nam citato c. 3. Libri de Contin. non usurpat continentiam pro actu quodam transeunte, sed pro ipsa virtute.M m a Lr
297쪽
a 6 PARS PRIMA. DIssERT. II. Ergo nec gratiam pro sola motione aibaali transeunte , sed pro ipsa charitate diffusa in cordibus. Id clarius adhuc perspicitur ex cit. c. 29. Lib. de Spir. & lit. Ubi statim post verba in objethione relata , haec iubjungit: Charisas eos consert-pta in cordibus atque dis sa perscitur sperantibus in eum , uir
anima sanata non timore poena , sed amore Iustitiα operetur. Porro per charitatem in cordibus diffusam , quae lacit, ut anima justitiae amore & delectatione operetur , quid aliud intelligitur, quam gratia habitualis animam sanans atque sanctissicans. Κjusmodi autem habitualem gratiam ad quodlibet opus pietatis necessariam esse non contendent haud dubie Janseniani: secus enim, cum in ipsorum sententia necesse sit, ut m cundum id operemur, quod magis delectat ; sequeretur, j sium , in quo dominatur gratiae habitualis delectatio, peecare amplius non posse, utpote qui semper ac necessario secundum hujus delectationis motum operaretur. Ergo illa viribus superior delectatio, quam dicunt victricem esse , ea non est, de qua citatis locis ut plurimum loquitur S. Doctor.
Ad 3tium resp. Illud quoque Augustini 'testimonium i telligondum esse de delectatione deliberata. Ut proinde sensus sit, victricem illam delectationem , quam Deus non tribuit aliquando Sanctis suis, esse ejusmodi, qua justitia nos delectat amplius, quam bona sensibilia , quia illam amplius diligimus, & anteponimus. Victrix autem delectatio ea dicitur, non quod relative seu per gradus in sensu Jansenti sit victrix ;
sed quia ita vincit omnes alias delectationes carnales , ut iis tunc indulgere non possimus , cum ex propria nostra electione coelestem gratiae delectationem sequimur. Illam porro dat Deus dando suavitatem congruam , id est, justitiam cssiciendo nobis suavem & dulcem, quomodo nobis congruit, ut eam amplius amemus , & amplius amando , amplius ea delectemur. Cum ergo ad iaciendam , perficiendamque justitiam Dei adjutorium deprecamur , non solum petimus ut nobis
298쪽
justitiam suavem essiciat , sed ut essiciat suavem , quomodo nobis aptum est ; ut videlicet eam tantum amemus , eaque tantum deliberate delectemur, quantum ad illam perfecte implendam sussicit. XVI. Ohyic. ado. Non solum ex Augustini testimonio ,
sed ex ratione ipsa & propria experientia certum S exploratum est, delectationem unicum esse pondus seu principium nostrarum actionum. Atqui ubi majus est pondus, eo magis inclinamur ; seu tanto vehementius aliquid volumus, quanto eo delectamur ardentius. Ergo. Prob. mo. Omnes actiones humanae , juxta tritum PhiloQphorum effatum , sunt ab amore boni et ipsum quippe odium in amore sundatur. Atqui amor semper includit suavitatem ac delectationem. Ergo haec vera est causa ac unicum sere actionum humanarum principium. Inde est , quod S. Augustinus indubitanter pronunciaverit, nihil ab homine fieri, nisi delectet; & secundum
id necesse esse operari, quod amplius nos delectat. Resp. D s. mo. Delectatio deliberata , seu consequens liberam voluntatis ele tionem ac determinationem est unicum pondus nostrarum actionum , idque in aliquo dumtaXat sensu, Conc. mo. Delectatio in deliberata, aut etiam deliberata simpliciter & proprie loquendo est unicum pondus & principium nostrarum astionum, Neg. mo. Sic dist. min. Neg. cosi. Ad WOb. eadem est responsio. omnes actiones humanae sunt ab amore deliberato , Conc. ab amore indeliberato, seu omnes motus indeliberati sunt ab amore, quas amor unicum si pondus , quo voluntas impulsu praevio & indeli ito determinatur ad agendum, Neg. Dici quidem potest , omnem voluntatis motum deliberatum esse ab amore, aut ad ipsum tendere , eo nimirum sensu , quod quidquid homo facit, ex amoresaciat, quatenus illud tacit, quia vult & ips placet, & quidquid placet, quodammodo amat sacere , licet aliunde gram ac durum. ipsi fuerit. At salsum est , omnes indeliberatos
299쪽
a 8 PA as PRIMA. DISSERT. II. motus sic esse ab amore , ut delectatio seu amor delectans unicum sit humanarum actionum principium. Amor enim
juxta ipsum S. Augustinum multisormis est ; neque semper delectat, sed aliquando timoris, vel tristitiae sensum alumctum habet. Amor, inquit ille lib. I 4. de Civit. Dei c. r. inhians habere, quod amatur, cupiditas est, id autem habens, eoque I ruens , latitia es : fugiens quod ei adversatur, timores ; idque si acciderit sentiens, rei titia es. Quo autem semsu intelligendum sit illud S. Doctoris : Quod amphus nos δε- lenat, secundum ia operemur, necesse es , jam antea declara
XVII. Obula. 3tio. Innoxium est, & sine erroris suspicione defendi potest systema delectationis relative victricis ,
modo non afferatur , per delectationem ejusmodi necessit tem induci, ac veram tolli ad oppositum potentiam , caeterique Jansentanarum Propositionum errores rejiciamur atque damnentur. Atqui id ultro faciunt praecipui illius systematis defensores , ut ex ipsismet eorum testimoniis luculenter constat. Nam Dionysius Raymundus expresse assirmat I. par. e. Eos plane ignorare ac pervertere Iassenii mentem , qui
ex limant, eum docuisse , praecepta DEI ab otiue impo=bilia esse aliquibus jugiis . aut eise in iis phoesicam V absolutam impotentiam ad illa obervanda. Ludovicus de Saint Amour in Diario p. 6. c. a I. scribit: Nunquam in animo fuit e systmmatis illius Defensoribus ridiculum illum ac insulsum graria
necessitantis , qua in I erentia voluntaris penitus poli Iur,phan-rasma defendero Paulus Irenaeus Disp. 4. Ar. I. ait, EoS necesHaΠS nomine raro admodum , nec fere unquam Ine explicatione Iubuenta uti. Necessit antis enim gratiae voce , qua malo animo conssia es, nusquam illos usos esse reperies. Abbas de Bourgeis Collat. I. c. 26. asserit: illos facile consentire ac dare adversariis, reticendum esse nomen necessitatis. Denique,
ut taceantur complures alii , D. de Wite in suo Augustino
300쪽
SgcTIO IL CAPUT I. a 90rens vindicato p. I. c. I 6. Haec, inquit, justriae in damnata Adami stirpe impossibilitas, atque ad regi endum peccato - languor ita imbecillitas, vera ac propria Iustitiae impol ibimas , aut ad peccandum necessitas dici non potest, nec debet. Hi
omnes summa consensione declarant, se impotentiam proprie talem negare, & admittere tantum necessitatem impropria dictam & moralem, atque alia insuper delectationis superioris consectaria rejicere. Ergo. Reis. Neg. mo. Quamvis enim ab errore absolvi pose
sint ii , qui bona fide & animo Catholico , admisso principio,
consecutiones illas negant; ipsum tamen principium propterea non absolvitur , quia erroneum est ac semper tale remanet. Cum enim erronea aliqua concluso per necessariam &intimam connexionem ex certo principio deducitur, non tantum conclusio , sed & ipsum principium, unde necessario fluit, negari debet ; nisi clare demonstretur , nullam esse conclusonis illius cum principio connexionem , maleque ac distorte illam inde derivari. Porro famosas quinque Propomtiones ex principio delectationis superioris necessaria cons cutionis lege deduci, ac Jansenium ipsum eas inde dcrivasse; intimamque illam connexionem Propositionum cum eo systemate Ecclesiam agnovisse , cum Propositiones damnavit in sensu proprio Jansenii , jam alias ostendimus. Neque enim alius assignari potest illarum sensus , quam qui ex delectatione superiore oritur & cum ea connectitur ; & quicunque ex Jansenti Sectatoribus alium assignare hactenus voluerunt, suppomtitium plane ac fictilium , tum Libro ipsus, tum quinque dum natis Propositionibus ex illo excerptis, sensum affingere coacti sunt. Hinc Ad proposti argumenti min. ejusdemque Prob. Resp. illos systematis Iansentani defensores in locis nobis objectis necessitatem physicam caeterosque Iansentanarum PropO- sitionum errores , non sincere & ra ipsa , sed ad speciem α