장음표시 사용
311쪽
ta. Quamvis enim physica gratiae praedeterminatio consequotur potentiam agendi, attamen infrustrabiliter antecedit actum,& essentialiter incompossibilis est cum omissione assiis. Ergo gratia physice praedeterminans manifeste repugnare videtur Tridentinae definitioni. Denique argumentum utrumque ita constringi, ac brevius formari potest. Gratia physice praedeterminans cum liberae Voluntatis arbitrio non satis cohaere, si voluntas sine praedete minatione illa non possit agere, simul vero cum illa nequeat non agere : libera enim non est voluntas, nisi agere & non Mgere ex aequo possit. Sed agere nequit voluntas sine praedinterminatione physica , cum, si Thomistas audiamus, non agat, nisi praedeterminata : neque potest non agere , si jam praedeterminata physice supponatur ; cum actionis omisso, iisdem consentientibus, nequeat cum physica praedeterminatione componi. Ergo &c. Et sane in signo priori, ut aJunt, ad phy-
scam praedeterminationem , vel potest voluntas se ipsam determinare ad operandum, vel non potest. Si potest: ergo prae- determinatio frustranda est , quippe quae non ponitur, nisi ut
Voluntas per eam determinetur. Si non potest : ergo volumias non est libera ; cum libertas indifferentiae in eo sit posita, ut voluntas ad eam , quae libuerit, contradictionis partem determinare se ipsam possit. VII. Prob. stio. Iuxta insigniores quosdam Τhom istas, voluntas nostra non potest gratiae physice praedeterminanti resistere , nisi quatenus illa in gratia sufficiente offertur : nam ubi data est , squidem antecedit voluntatis determinationem,& essentialem habet cum actu , ad quem praedeterminat, con-n ionem , eidem resisti non posse , ipsi consentiunt. Unde Alvares ait lib. 9. de auxiliis Disp. 94. q. 4. potestatem resistendi cadere in gratiam essicacem , non quatenus datur, lad quatenus offertur ia gratia sussiciente : & ita explicat verba
312쪽
SEeTIo Π. CAPUT U. 29 Tilla D. Thomae quodlibeto a. art. r. ad adum : Sic Deus m vel mentem humanam ad bonum , quod tamen potest huic morioni reri ere. Idem habet lib. 3. de auxiliis Disp. I 8. N. 2o. ubi diserte reponit libertatem voluntatis ad resistendum gratiae per se essicaci in eo, quod sit in facultate nosti ae voluntatis se imam impedire , ne habeat illam motionem. Ergo eo tota haec recidit quaestio, utrum gratia suffciens, qualem admi, tunt Thomistae , sit vere lassiciens & utrum per illius usum
abusumve liberum voluntas possit sibi accersere , aut a se r movere auxilium ulterius physice praedeterminans , quod requiritur ad ipsum actum. Ostensum est autem a nobis praecedenti Sectione non esse in voluntatis potestate sibi per bonum usum gratiae sussicientis Thomisticae auxilium ulterius physice praedeterminans accersere , cum ad illum ipsum bonum usum & consensum gratiae sussicienti praestandum pariter requiratur physica praedeterminatio. Unde consequens est, neque penes voluntatem esse , per abusum ejusdem gratiae susficientis a se removere idem auxilium physice praedeterminans; praesertim si praemotio physica ad omnem smpliciter actum necessaria esse dicatur, atque adeo etiam ad abusum gratiae suffcientis, qui positivum aliquem actum semper includit. Ergo si voluntas non potest aliter resistere gratiae physice proe- determinanti , quam quia potest eam sibi in gratia lassicionio oblatam a se removere, restat, nullo sensu voluntatem gratiae praedeterminanti resistere posse. Accedit, a praedeterminantibus nullo argumento probari, quod nunquam detur gratia emeax, nisi praecesserit gratia sufficiens, cui homo obsecutus fuerit. Ergo negare non possunt, aliquando saltem illam dari absque. ullo praevio libertatis eXercitio. Ergo si voluntas non potest aliter resistere gratiae physice praedeterminanti, quam per aniccedentem liberi arbitrii usum, manifestum est , tune non posse ullatenus resistere. Ergo erit gratia aliqua emcax , cui voluntas nullo vero sensu possit resistere. O o a R
313쪽
VIII. uic. Imo. Beneficio fesὰs composti & divis co in ciliatur gratia physice praedeterminans cum lib. ro arbitrio , dicendo , voluntatem non posse quidem ipsi disesentire in Iensu composito, sed posse in sensi diviso quod
suffcit , ut libertatem retineat voluntas sub gratia physice praedeterminante. Ergo. Prob. amec. explicando duplicis illius sensus distinctionem. Voluntatem posse resistere gratiae physice praedeterminanti in sensu diviso , non est , ut vulgo creditur , & salso Thomistis affingitur , non est, inquam, V . luntatem habere potentiam non ponendi actum, si abesset gratia praedeterminans , qua afficitur , hoc enim ineptum est ;sed voluntatem conjungere potentiam non ponendi actum cum ipso astu , quem efficit gratia physice praedeterminans. Itaque sensus compositus ille esset, qui duos conjungeret actus oppositos, nempe praemotionem gratiae , & actionem illi comtrariam , seu dissensum. Sensis vero divisus est ille , qui non conjungit duos actus oppositos, sed dumtaxat actum unum -- CUm potentia ad alterum sic enim divisi sunt actus. Igitur voluntatem non posse resistere gratiae physice praedeterminam ii in sensu composito , est , voluntatem non posse conjungeredissensum cum motione illius gratiae , quod verum est : cum enim illa gratia sit natura sua efficax, essentialiter insert ipsum voluntatis consensum ; ergo si voluntas posset ei resistere insensu composio , posset conjungere consenium cum dissensu, quod repugnat. M. voluntatem posse resistere gratiae in sensu diviso , est, voluntatem stante consensu, quem efficit gratia , habere adhuc potentiam non consentiendi, quam potentiam , aut indisserentiam physica gratiae priedeterminatio Moia tollit. Resp. Neg. antec. Ad Pros. admitto datam duplicis sensus , composti nimirum & divisi explicationem : sed illius be-
314쪽
noficio nihilo melius conciliari, contendo , gratiam physice praedeterminantem cum libero arbitrio , nisi ostendatur, v luntatem reipsa conjungere potentiam non agendi cum actu , quem ponit virtute gratiae istiusmodi. Nego autom id recte ostendi unquam posse : quomodo enim retineretur potentia ad oppositum sub ea gratiae motione , quae & omnem voluntatis actum antevertit, & independenter a nobis & a nostra electione ponitur, habetque connexionem invincibilem cumactu Prosecto potentia ejusmodi nec proxima est , nec expedita , sed remota dumtaxat & ligata ; quae proinde omnem a voluntate vim sui determinativam , seu activam indifferemtiam tollit. Voluntas quippe vi motionis Dei antecedentis &natura saltem praeviae, jam determinata supponitur; alias motio
illa efficax non esset. Ergo indeterminata non remanet voluntas, nec consequenter suam conservat activam indifferentiam.
IX. Ist. Potentia non ponendi actum seu dissentiendi,& ipse dissensus sunt duo diversa. Ergo quamviS unum, ni mirum ipse dimensus conjungi non possit cum physca praed
terminatione , poterit tamen cum illa conjuno alterum, via delicet potentia dissentiendi. Ita cum odio non potest con umgi amor , nec gratia sanctificans cum peccato ; sed cum odio conjungitur potentia amandi, & cum gratia sanctificaute potentia peccandi. Resp. Conc. ant. Neg. cons. Nam potentia dissentiendi sub gratia physice praedeterminante non videtur magis stare cum ipso consensu , quam sub gratia simpliciter necessitante ; cum antecedat voluntatis liberam determinationem , & ea stante impediri nequeat voluntatis determinatio. Ad parit tem dico, discrimen esse , quod odium non sit impedimentum amoris liberam voluntatis determinationem antecedens, sed dumt xit
Consequens, & ab ipsa libertate pendens ; quia qui libere odit , potest, ubi primum voluerit , odium deponere , ali oquin non conjungeret cum odio potentiam amandi. Contra
315쪽
a94 PARs PRIΜA. DIssR T. II. homo physice praedeterminatus non potest praedeterminati nem abjicere , & actum omittere. Similiter cum gratia sanctificante stat potentia peccandi, quia homo justus potest justitiam amittere , ponendo aetiam justitiae oppositum. Dic tur pariter homo praedeterminatus posse' abjicere praedeterminationem , & latebimur eum cum illa praedeterminatione ad actum conjungere potentiam non agendi. Hic unicus est fenos divisus , cujus ope conciliatur gratia physice praedeterminans cum libero arbitrio : sed sensus ille divisus locum non habet in sententia Praedeterminantium. Si dicam In hominis potestate est , praedeterminatio- .nem physicam abjicere & antecedenter impedire , scilicet ingratia sussiciente eandem sibi oblatam respuendo. Ergo locum habet sensus ille divisus, cujus ope gratia praedeterminans cum libero arbitrio concilietur. Reis. Neg. ant. inhaerendo principiis Thomistarum. Haud equidem dissiteor, posse praedeterminationem physicam antecedenter impediri, si supponatur aliqua anterior gratia susticiens, e. g. orationis , quae non si physice praedetermi- .nans, cui proinde libere consentiendo voluntas sbi accerseret gratiam ulteriorem physice praedetermi nantem : tunc enimvero intelligeretur, quomodo posteriorem hanc gratiam Uinluntas abjicere , eidemque resistere possit non quidem datae , sed oblatae in gratia priore lassiciente, per cujus liberum usum aut abusum accerseret sibi, aut respueret gratiam ulteriorem physice praedeterminantem : nam in hac hypothesi gratia seipsa emcax, aut physice praedeterminans non afferret nisi necessitatem consequentem. Sed cum in Praedeterminantium sententia gratia ab intrinseco emcax & physice praedeterminans ita si necessaria ad agendum , ut absque ea nihil quisquam agatur, proinde etiam illa anterior suffciens gratia , ut bonum aliquem essectum sortiatur , debeat esse physce prae-
dc terminans ; sateor, me non satis intelligere, quomodo gra
316쪽
hominis arbitrio conciliari. Gratia enim , quam antecedem ter oblatam voluntas non potest sibi pro arbitrio accersere vel respuere, & qua data repugnat non poni alium , videtur inferre necessitatem antecedentem & physicam , cum qua nemo Catholicorum dixerit stare posse libertatem ad merendum ac demerendum necessariam. Ostendant igitur Thomistae , gratiam sumerentem, qualem admittunt, esse vere sussicientem , & per ejus liberum usum aut abusum , qui nempe non supponat necessitatem a terioris physicae praemotionis , voluntatem posse sibi accersere aut respuere ulteriorem gratiam physice praedeterminantem ;id, inquam, ostendant, in eo enim veluti cardine verti volorius totam hanc controversiam ἶ hoc unum objicimus argvimentum , & quamdiu solutum non fuerit , caeteris non utemur , quibus ista solet sententia impugnari: neque proinde emaminabimus , an idoneae sint, quae a Thominis adferuntur
ad ea argumenta responsiones.. Qui hujus se argumenti dissicultate premi sentiunt, ut inimicam libertati agendi necessitatem quacumque demum ratione evitent, ad judicii indifferentiam recurrunt , qua stam te , voluntatis pariter indifferentiam ac libertatem integram stare posse , contendunt. Itaque
res, de auxit. Disp. II 6. Concl. s. n. 9. Indifferent, audi icii, rationis, seu objecti, id est, ut loquitur Alvares, Iudicium, quo inrelienus proponit voluntati ipsum Obvenum , ut amandum non ex necesserare, sed cum indisserentia assiva ipsius voluntatis ad utrumlibet , quia videlicet Iudicat tale Ofectum propositum non habere necessariam connexionem cum sne, O cum bono, ad quod amandum voluntas est naturaliter determinata , es ira radiκ libertatis, quasormaliter re et in voluntate, ur imp A
biu sit, quod voluntas per illud judicium feratur in tale Obνγ
317쪽
nes loc. cit. Quidquid anteceserit, vel comitabitur, vel Iupem venerit ad anum voluntatis , s non tollit Iussicium illud cirea messium respessu fias , non defruet libertatem operationis. Atqui praedeterminatio non tollit indifferentiam judicii.
Ergo nec libertatem. Resp. Neg. maj. multiplici ex capite : Imo. quia, cum indisserentia activa voluntatis , in qua consistit libertas, reipsa
distinguatur ab indifferentia judicii, non est , cur hac stante,
illa non possit tolli a Deo , voluntatem nostram ex necessitate ad unum determinante , sive per physicam praemotionem, sive per inclinationem aut motionem innaturalem adeo emcacem , ut voluntas nulla ratione ei possit resistere. ado. Quia potest Deus , stante indifferentia judicii, voluntatem necessitare ad non agendum , ei ad omnem actionem negando suum concursum , sine quo non potest agere : ergo etiam ad agendum ,
eam vi adeo insuperabili impellendo , ut illi nullo modo possit
resistere. 3fio. Quia Calvini serreum decretum, absoluta n cessitate ad unum devinciens , & Jansoniana delectatio victrix tollit libertatem , non tamen judicii indifferentiam ; quam, baereticis aeque ac nobis experientia constat , homini competere etiam in statu naturae lapsae. 4ro. Quia Lutherani , Calvinistae , aliique liberi arbitrii hostes jurati nunquam negarunt imdifferentiam iudicii , seu cognitionem objecti sub ratione boni& mali , quam peccantes in se experiebantur ; nulli enim P tros aut Scholastici eos oppugnantos, illis unquam opposuerunt, quod tollerent indifferentiam judicii: damnantur tamen ab Ecclesia ut haeretici , eo quod negent ipsam libertatem ,
Non quoad eam revera admittcntes, negent ejuS appellationem, seu eam pertinaciter nolint nominare libertatem : cum dc si ni,
tiones Tridenti ni & alirum Conciliorum contra Zwin lium, Lutherum, & Calvinum : Innocentii X. & Alexandri VII. Contra Iansenium non sint de vocibus, sed de rebus. Tago
318쪽
libertas est lacultas , quae negari potest non negata iudicii imdi fierentia , & consequenter tolli, hac non sublata. XI. Inst. Non potest haberi practica indisserentia judicii, nisi habeatur plena advertentia , quod voluntas hic & nunc absolute possit agere , & non agere ; adeoque quod non sit
coarctata, & alligata ad unum. Ergo repugnat Deum necessitare voluntatem , & simul perseverare judicium practice imdifferens. Ergo hoc stante , non potest illa necessiitari. Re . Neg. seq. Potest namque voluntas per divinam impressionem alicujus motionis necessitantis , aut subtracti
nem concursus ita ad agendum aut non agendum necessitari,
ut intellectus id non deprehendat, ac proinde pergat judica- Te , quod tum ex parte objecti, tum ex parte voluntatis stet potentia ad utrumlibet, atque ita habeat judicium practice indifferens. Ita Ioanni a S. Tho. respondet ex eodem illustri Praedicatorum ordine Joannes MartineZ de Prado, controVersiainum. Metaph . p. ru Controv. a. de causa libera art. s. l. a. M 3. ubi deserta communi Thomissarum sententia cum Μ. Serra ejusdem Familiae docet, posse Deum, stante judicii indifferentia, voluntatem necessitare , quo casu , inquit, es eroperatio voluntaris aestimata libera in re necessaria ; ad hoc
enim Iusscit, quod ab uno principis necessitetur. Porro quod
Deus possit per impressionem alicujus motionis necessitantis , aut subtractionem concursus ad agendum requisiti, modo nunc exposto , voluntatem necessiitare, sc, ut intellectus id non deprehendat , patet ex eo , quod ista non cadant sub experientiam, aut aliam notitiam naturalem , qua in seipsis aut in aliquo suo effectu cognoscantur. Non enim potest intellectus experientia , aut ratione ulla deprehendere , dum e. g. amat,sbi subtractum esse concursum ad odium , s sorte Deus illum subtrahat: neque dignoscere potest divinae illius motionis , qua h: c & nunc determinatur voluntaS ad agendum , proprie tates , e. g. sine in substantia supernaturalis, an naturalis S
319쪽
a98 PARs PRIMA. DIssERT. II. natura sua connexa cum actu, non solum ex aliqua suppositio. ne extrinseca ; sitne praevia, an concomitans ὁ physice prae-
determinans, an solum moraliter ; necessitans necessitate antecedente, an solum consequente &c. Praedeterminantium certe neminem adeo perspicacem esse puto , ut natura prius,
quam agat , in se ipso deprehendat praedeterminationem, qua in posteriori determinetur ad agendum. XII. Obviciunt alio Thomissae auctoritatem Pontificum,
Conciliorum, Sanctorum Patrum; innumeraque eorum con gerunt testimonia , quibus evidenter adeo physicam praemo tionem evinci putant, ut nemo, eorum judicio, contrarium sentire sine piaculo possit. Ea porro hic adferre praetermittimus, tum ut brevitati consulamus, tum quia nonnullis sequemti Capite opportunius respondebimus, plerisque vero una responsono fit satis. Itaque Resp. Ea omnia testimonia, quae pro physica praedete minatione pugnare Thomistis videntur , intelligenda ede vel de motione generali humanae voluntatis ad bonum in genere , quae nihil ast aliud , quam inclinatio quaedam , seu propensio . ab authore naturae hominibus indita , per quem in bonum generatim semper seruntur ; vel de motione illa speciali, qua Deus voluntatem humanam allicit, excitat, atque invitat, modo justae suae vindictae , modo misericordiae exempla nobis ob oculoS ponendo , ut a vitiis nos retrahat , & ad virtutem e
stimulet ; vel denique de motione ipsa efficaci, per quam operatur in nobis , ut loquitur Apostolus, D velle , V perscere pro bona voluntate, ad Philip. c. a. v. I 3. In quibuS tamen omnibus ne vestigium quidem ullius praemotionis aut praedeterminationis physicae apparet. Quin extant plurima alia e rundem Conciliorum, Pontificum, & Patrum testimonia, quae illi manifeste adversantur : est praeterea Theologorum pene omnium , praetor Thom istas, hoc constans judicium, prae- determinautium doctrinam cum libertate creata haud satis c
320쪽
praedeterminationi physcae patrocinari videatur. Has certe voces , prae determinatio phin ca , qualitas phaesce praedeterminans , Wαdeterminare, aut phracepramovere , nusquam usu pavit S. Doctor , nec illarum vim explicuit , ut proinde, non difflentibus Adversariis , physica praedeterminatio D. Thomae saltem quoad nomen ignota fuerit ; ex quo recte insertur ,
etiam quoad rem ipsi incognitam fuisse. Si enim ejusmodi qualitatem agnovit & admisit, qui fieri potuit , ut Doctor ,
ob eximiam difficillima quaeque explicandi claritatem , cognomento Angelicus , nunquam usus suerit Vocibus adeo obviis ,
& ad ejusmodi qualitatem proprie explicandam unice aptis &necessariis ; sed semper omnibus in locis , quae ut sibi lavemtia hactenus citarunt Adversarii , qualitatem istam siquidem de illa agere intenderit terminis adeo obscure & improprie significantibus descripserit, ut in sensu plano & obvio omnino
aliud exprimant, nec ullam praedeterminationis physicae speciem ingerant, nisi oculis praedeterminatione physica suffusis, quibus omnia videntur hac qualitate inspersa , sicut sere ictericis omnia repraesentantur flavedine tinita. Qui enim oculo physicarum praemotionum speciebus non imbuto ea intuetur , potius physicae praedeterminationi contraria deprehendet. Thomistas quod attinet, ut plures alios omittam , sufficiet vulgatum, illud sed sertissimum testimonium duorum ex sacro Ρraedicatorum ordine magni nominis Virorum , videlicet P. M. Campanellae, & R. Ρ. Turci, totius ordinis Gen Talis , quorum primus sic scribit lib. de Praedest. & Reprob. art. T. Doctores praedererminantes invitum Irahunt S. Thomam pro sua sententia. Et alter F. Tolosano, in magno ΡΡ. D minicanorum Conventu praedeterminationes physicas pro viribus tuonti paJam , semel & iterum dixit: Lateor, praedetermia
nationes phruscas esse doctrinam plurium Thom tarum , Ied a S. TZoma longe aberrantium . quibus si mihi Osenderis S