장음표시 사용
321쪽
Thomam alicubi favere , promitto tibi magi erium t Cuius
dicti habetur testimonium plurium S. Theologiae Doctorum , qui Disputationi praesentes aderant , jurejurando firmatum , & Notarii publici chirographo munitum, ut refert Henricus de Cors S. Theol. Doct. in opusculo, quod insci ipsit Controversia inter Angelici Donoris Sectatores se.
XIII. Insanr Τhomistarum circa gratiam doctrinam nostro hoc etiam tempore duorum Summorum Pontificum, qui nunc gloriose Ecclesiam gubernantem Benedictum XIV. proxime antecesserunt, nempe Clementis XII. & Benedicti XIII. Apostolico Diplomate plurimum commendari. Etenim Benedictus XIlI. die 6. Nov. an. I724. Breve edidit ad universum
Praedicatorum ordinem , in quo illius Religiosos ita alloquitur : magno igitur animo contemnite , dilecti Filii, calumnias intentatas sententiis vesris , de gratia praesertim per se O ab in-rrinseco caci, ac de gratuita praedestinatione ad gloriam sine ulla praevii ne meritorum , quas laudabiliter hactenus docuse
sis , D quas ab ipses Sansis Doctorisus Asrgusino G Thoma se hausisse , V verbo DEI, Summorumque Pontiscum is Comciliorum decretis , ac Patrum disis conjbnas esse Scholoe vesracommendabili studio gloriatur. Unde sic arguunt Iino. Diploma istud Pontificium maximam auctoritatem conciliat sententiae praedeterminantium de gratia per se essicaci , qualis docetur in eorum Scholis. Nam Summus Pontifex sententiam illam docet suam esse, eodem, inquit, lasse nos aluιI, scilicet Schola S. Thomae, in qua educatus suerat. ado. Calumnias appellat ea , quae adversus sententias Thomistarum de gratia per se essicaci adducuntur ab Adve sariis , quorum praecipui sunt defensores scientiae mediae Molinianae.
3tio. Iudicat eam sententiam esse veram , utpote landa tam in Scripturis , consonam doctrinae Ρ, trum , & haustam ex SS. Augustino & Thoma r alioquin dicere non poterat, DO mi .
322쪽
m inlamo laudas Her eam docere, O commendabili sudio gloriari I e illam haurit e eΜ Augustino υ Thoma De. ΡResp. ad Imum. Non negamus, Benedictum XIII. in sacro Praedicatorum ordine eodem fuisse nutritum lacte atque alios omnes ejusdem ordinis homines , & ex eadem Schola hausisse doctrinam de gratia physice praedeterminante , qua necesse est eos omnes imbui , qui ejus ordinis vestem induunt. Fatemur insuper , illum retinuisse semper , nunquamque deposuisse eam doctrinam ut privatum Doctorem. Sed si ut Summus Pontifex , & Christi in terris Vicarius consideretur, negamus eum ullam habuisse sententiam , nisi quam habere cogit fides Catholica, cujus depositum ipsi creditum erat. Inter varias opiniones Scholis Catholicis permisIas nullam ainplexus est, alia rejecta : neque res aliter esse potest, ex hypothesi , quod opiniones illae ab Ecclesia vere permittantur ,& eas defendere homini Catholico liceat. Igitur Benedictus XIII. significando hanc sententiam esse suam , de se locutus est ut privato Doctore in istis Scholis educato. Rip. ad adum : Calumniae, de quibus loquitur Benedictus XIII. non sunt argumenta ab Anti- praedeterm inantibus adversus Thomistarum sententiam adferri solita. Nam ipse aperte declarat, quaenam sint istae calumniae , quinam isti Thomistarum adversarii. Nimirum Quesnelliani sunt, qui calumniabantur per Constitutionem in gen itus damnatas esse sententias Thom istarum de Gratia per se efficaci, & de gratuita praedestinatione ad gloriam. De hominibus enim se loqui declarat, qui obtendunt erroribus damnatis per praedictam Constitutionem Augustinianae & Angelicae doctrinae nomen, indeque audent detrahere aut horitati Apostolicae, &Thom istarum existimationi, eorumque doctrinam ejusdem Constitutionis censuris notisque inustam esse calumniantur , ad confandam memoratae Constitutioni invidiam.
323쪽
minicanos , ut contemnant Quesnellianorum calumnias , &pergant praedictas sententias tueri, ut secerunt hactenus; sed aliis Schesis non tollit libertatem , qua hucusque potitae sunt, eas sententias impugnandi. Dicit quidem , eos laudabitiiter docuisse sententias istas. Et vero eas Catholice docuerunt &defenderunt, negando scilicet consectaria omnia, quae sicut ex Iansenii , ita & ex eorum principiis contra fidei dogmata sequi videntur , & oppositam doctrinam absque oota Uel censura resutando ; quod est sententiam permissam laudabiliter defendere. Addit Summus Pontifex Thomistarum Scholam
commendabili sudio gloriari, hausisse se suam illam do trianam ex SS. Augustino & Thoma, consonam esse Verbo Dei &c. Nemo autem id nescit, aut negat: nam statim atque opinio
aliqua permittitur in Ecclesia Catholica , & prohibitum est ,
eam ulla censura notare , procul dubio ejus opinionis assert res commendabili studio gloriantur , eam esse consonam regulis fidei , &id commendabili studio probare satagunt. V
rum an propterea credendum est, opinionem ejusmodi es veram, haustam ex SS. Patribus , regulis fidei reipsa cons nam Τ Μinime sane r nam alioquin non esset sententia mere permissa, sed ad fidei dogma accederet, quod nec Benedictus XII l. nec ullus Romanorum Pontificum de praedetem, natione physica unquam asseruit. At saltem, inquiunt, credendum est , eam non esse ibbertatis inimicam , nec licitum erit , ut Conciliorum definitionibus dissentaneam impugnare. Resp. Neg. Si enim ejusmodi sententiam refutare licet , nil vetat, quo minus dicatur, eam cum hominis libertate non satis cohaerere, atque propterea Conciliorum definitionibus minus consentaneam videri ἱ n que enim aliter Theologice resutari potest. Urgent di Summus Pontilax declarare non potest , eam .
statentiam laudaliciter defendi a Thomistis, de qua licitum est di
324쪽
dicere, esse minus consonam regulis fidei. Resp. iterum Meg. assertum. Si enim sententia Thomistarum ex una parte, &sententia Molinianorum ex altera pariter ab Ecclesia defendi permittatur, declarare potest Summus Pontifex, laudabiliter defendi a Thomistis sententiam, quae odetur Molinianis non esse consentanea regulis fidei ; & vicissim dcclarare poterit , laudabiliter defendi a Molinianis sententiam , quae Thomistis videbitur non bene regulis fidei consentire ; quod re ipsa a non uno ex Benedicti XIII. Praeducessoribus declaratum est. Quemadmodum & Sixtus IV. in Bulla , quam confirmavit Sixtus V.
ita commendavit doctrinam S. Bonaventurae , quam doctrinMD. Thomae non ubique consonam tota Sehola Scotistica sequitur, ut dicere non dubitaverit, Spiritum S. ore Beati Bonaventurae locutum esse. Rejiciunt autem Scotistae Duce D. B naventura gratiam physice praedeterminantem. Poterat igitur dici, Scotistas laudabiliter tueri ut consonam regulis fidei sententiam oppostam sententiae Thomistarum, quam hi etiam laudabiliter defendunt. Quod respondimus hactenus ad Brevo Benedicti XIII. dinum pariter putetur de Bulla Clementis XLI. in qua impenso
commendatur gratia per se essicax , qualis in Thomistarum Scholis docetur. Voluit nimirum Scholarum tranquillitati consulere vigilantissimus Ecclesiae Pastor, ut liquet cx Brevi Apostolico postea emanato , in quo redar itur eorum pertinacia , qui etiamnum contendunt censuris latis in Constitutione Unigenitus doctrinam SS. Augustini & Thomae de divinae gratiae essicacia esse perstrictam. Deinde terdicit , ne ulla Tatione notam aut censuram aliquam Theologicam Scholis diversa sentientibus inurere aliquis audeat. Non tamen libertatem , qua hactenus potitae sunt, iis tollere intendit, neque oppostas, quae Doctoribus Catholicis hucus iue sunt permissae, . sententias prohibere. Ergo nunc etiam vetitum non est, sententiam Thomistarum impugnare ὁ & quamvis nulla censura
325쪽
eam notare liceat , licet tamen dicere , id quod nos unum asiserimus, non videri sententiam illam recte cohaerere cum dogmate de libertate humana , & cum doctrina ac definitionibus Conciliorum.
ASSERTIO SE CUNDA. Gratia escax non est inspiratio sancta Mectiovis,
aut delectatio vicIrix, superans oppositam comviscentiam , SI LIumem moraliter necessisans , νel determinans ad actum salui rem , quocunque demum ex si radictis modo moralis illa necessias νel determinalio e Onmuri
XIV. D Robatur Asertio per partes. Triplex potissimum It est in eo systemate, ut supra diximus, gratiae divinae effic clam explicandi modus. Primus Augustiniano fgidianorum , qui gratiae efficaciam reponunt in albi amoris Dei super omnia , inspirato a Dco , & trahente indeclinabiliteη voluntatem ad consensum. Verum inspiratio ejusmodi sanctae dilectionis non magis cohaeret cum libertate creata , quam physica Thomistarum praedeterminatio. Ad illam namque requiritur, prout jam ostensum est , ut voluntas natura prius, quam agat, habeat potentiam proximam & expeditam ad utrumque libertatis extremum , adeoque in ejus potestate sit tam actio , quam omisso actionis. Sed neutra est in potestate voluntatis ex hypothesi actus inspirati, qualem illius. Asseriores admittunt. Ergo. Prob. min. Non est in illius potestate actus inspiratus, ut qualitas a Deo insula. Sed eo ipso nec est in ejus potestate actus inspiratus, prout est actio voluntatis creatae. Ergo. Maj. patet, quali tas enim illa a solo Deo libere & gratuito infunditur. Min. etiam negari non potest, unus namque & idem est realiter aus , sub diversa dumtaxat ratione qualitatis & actioniS cΘω
326쪽
sideratus. Unde ructus ita arguitur. Qui potestatem non habet evitandi antecedenter actum inspiratum ut quali atem , is pariter potestatem non habet evitandi eundem actum ut actio nem. Atqui voluntas creata, saltem natura prius quam agat, potestatem non habet evitandi actum inspiratum ut qualitatem, utpote quam a Deo necessario recipit. Ergo nec ut actionem. Accedit, quod gratia emcax a Concilio Trident. Sess. 6. c. s. dicatur praeveniens, excitans, adjuvans I quae locutiones in vero ac proprio sensu acceptae significant gratiam emcacem esse auxilium reipsa distinctum ab actu nostro salutari r quis enim dicat, si vere ac proprie loqui velit, unum eundemque actum , etiam sub diversa ratione consideratum , prae entre, excitare, & advuvare Voluntatem ad seipsum , quod tamen in hac sententia dici debet ; idem namque actus , ut est qualito a Deo infusa , praeveniret , excitaret, & adjuvaret volunt tem nostram ad eliciendum se ipsum , ut est actio nostrae v
Reponunt aegidiani : illud quod Deus operatur in nobis sine nobis , est gratia Dei , juxta illud Apostoli ad Philip. a. Deus est, qui operatur in nobis is velle o perscere. Atqui
Deus operatur in nobis sine nobis dilectionem ipsius. Ergo dilectio Dei est gratia ipsius. Prob. min. ex S. Augustino , qui lib. de Grat. Chr. c. 6. gratiam emcacem ita describit: Sic vult homo , vi tamen ejus voluntari Deus ardorem dilectionis inspirer D Ila operatur homo, ut ramen Deus cooperetur, Me
cujus adjutorio quis es homo ρ Hinc Ecclesia petit insundi nobis a Deo actum dilectionis Dei, cum Dom. s. post Pent. ita orat: Deas, qui diligentibus te bona invi ilia praeparasi, imfunde cordibus nostis tui amoris affectum, ut re in omnibuS, super omnia diligentes Uc. Ergo a Deo infunditur dilectionis
actus, non a nobis elicitur ejus dumtaxat mediante auxilio.
Contra est, id totum verum esse, si sermo sit de aflect udilectionis indeliberato , qui nobis praevie a Deo infunditur, R. P. Zanoa rant, T. I. vi Grati Q q M
327쪽
go 6 PARs PRIMA. DIssERTAT . II.& voluntatem nostram ad eliciendum actum deliberatum dii ctionis movet & adjuvat. Quin ipse iste actus deliberatus &meritorius est donum Dei, juxta illud Tridentini Seis. VI. c.
x6. Guus tanta est erga omneS homineS honestras , ut eorum ν lit esse merita , quaesunt sesus dona. Hoc tamen non obstante, cum Synodus eadem Sess. c. s. gratiam efficacem vocet praevendenIem, excitantem, αὐανanum , ut eae locutiones veram ac propriam habeant significationem , dicendum videtur, actum dilectionis nobis a Deo praevie inspiratum re ipsa distingui a nostro actu salutari, illum enim Deus in nobis sine nobis operatur, hunc vero cooperatur nobiscum, ut ipse loquitur Augustinus loco cit. Ad quem proinde dico, nos nequaquam negare , gratiam actualem a S. Doctore coestitui in actibus & effectibus supernaturalibus, indeliberatis, nobis a Deo insusis & inspiratis , cujusmodi actus ab omnibus Theologis consormiter ad Concilium Mausicanum & Trident. inspirationes vocantur : sed actus istos indeliberatos & a Deo insusos esse simul actus nostros salutares , meritorios & deliberatos ,
nulli bi affrmat S. Doctor. Quin potius per illa verba , sic
opermur homo , ut tamen Deus cooperetur, significat , actus illos & affectus habere rationem principii cooperantis & adjuvantis voluntatem nostram ad eliciendos actus salutares. Omnis enim actus salutaris & meritorius est a Deo, tum praevie in nobis sine nobis operante per gratiam excitantem , tum simul nobiscum cooperante per gratiam adjuvantem, quae est principium actus, non ipse actus meritorius. Id nempe est de ratione Causae primae , primique Agentis, concurrere cum omnibus causis secundis duplici concursu : uno praevio, alterosmultaneo , utroque conditioni causarum , & effectuum accommodato. Unde iacile colligitur , quid ad Ecclesiae orationem dici debeat. Illis scilicet verbis : Infunde cordibus nostis tui amoris assenum , continenter subjungit Eeclesia : Ut te diligentes Uc. quibus susscienter distinguitur inter Diqitigod by Corale
328쪽
SEcTIo ΙΙ. CAPUT. II. 3o ter assessiim amoris nobis praevie a Deo insusum, & actum dilectionis libere a nobis elicitum. Merito igitur oramus cum Ecclesia , illum nobis a Deo infundi amoris affectum , quo tanquam principio & adjutorio infallibiliter moveamur, & ad- juvemur ad eliciendum actum dilectionis deliberatum & morb
XU. Alter a priore paulo diversus gratiae essicacis explicandae modus est per delectationem victricem , moraliter praedeterminantem in sensu recentiorum Augustinianorum.
Sed & ista opinio ut jam priore Sect. monuimus substituta
dumtaxat motione morali in locum physicae ac Thomisticae praedeterminationis, iisdem sere obnoxia est difficultatibus. Eas quidem sibi utcunque fideliter objicit Cl. Berti Lib. XIV. Theol. Discipi. C. H. sed num etiam seliciter adeo, ut ipse
sibi videtur, easdem complanet, tantisper VideamUS. Ante omnia argumenti illius , quo gratiae per se emcacis eum libertate concordia impugnatur , se minime deterreri ait, cum ipse Augustinus lateatur esse perdissicile , libertatem concordare Cum gratia. Quare, inquit Bertius N. a. si nobis responso nulla succurreret , fateremur ignorantiam no ram , non tamen denegaremuS gratiam Per se escacem , reponentes ,
dari liberum arbitrium, dari gratiam, O hanc trahere illud modis miris atque in abilibus. Itane vero 7 id si valet, dicam pariter, dari liberum arbitrium, dari delectationem relative
victricem, & hanet trahere illud miris atque ineffabilibus m dis. Nunquid ita reponere poterant Τ & reipsa reposuerunt Jansentani Catholicis objicientibus, per delectationem relative victricem penitus everti libertatem. Jansenius certe l. 6. de Gr. Chr. c. 3 4. aperte profitetur, non solum coactionis expedirem esse libertatem , sed etiam necessitatis immutabilis voluntariae , hoc est, eam ad utrumque indisierentem esse , se perlibenter fateri. Et c. ao. lib. 8. Liberum arbitrium, inquit, ante
329쪽
3o8 PARs PRIMA. DIssERT. II. trarietatis contradimonis habet, ita videlicet, ut quibuscunque positis, quae ad agendum bonum aut malum reposita sunt, . possit liberum arbitrium in hac vita facere bonum V malum,facere alterutrum , υ non facere. Idem pluribus aliis in locis affirmat. Neque aliter loquuntur ejusdem Discipuli , quos
tamen propterea ab errore immunes nemo Catholicorum pro-
nunciaverit: quia videlicet verbolenus dumtaxat liberum arbitrium asserere censentur, quamdiu delectationem illam relative victricem admittunt, quae Ecclesiae Catholicae judicio cum libero hominis arbitrio stare nequaquam potest. Quamvis igitur ex S. Augustino diracilis sit ad discernendum haec
quaestio, satis tamen esse non debet Doctori Catholico , fateri ignorantiam , & asserere , dari liberum arbitrium , admissa interea tali gratiae essicacia , quae cum illo aegre admodum conciliari poste videatur. Μirari igitur non debet Cl. Bertius , si responsis ejus- . modi non acquiescant Adversarii , sed ab eo requirant, ut dilucide explicare velit, qua ratione , stante delectatione victrice, quae voluntatis consensum saltem natura antecedit , cum eo essentialiter connexa est, & ad illum volum talem invincibiliter determinat , integra stet & remaneat voluntatis libertas. Huic enimvero difficultati se jam antea occurrisse, & argumentum istud non semel a se contritum , ait laudatus Author , atque inprimis l. 4. c. I 3. ubi eX certis quibusdam regulis ibidem traditis, & quinta praesertim, quam hic compendio repetit, docet liberam esse voluntatem circa omne bonum , quod in se non habet plenitudinem bonitatis , & etiam circa bonum incommutabile, quotiescunque non videtur in se , ut contingit in patria ἴ ubi idcirco non remanet , comparate ad ultimum finem , indifferentia judicii ,
nec libertas a necessitate. Contra Mero cum nobis in via adhuc constitutis per inspirationem sanctae dilectionis non prinponatur bonum sub omni ratione boni, neque nos adeo dei i ctet
330쪽
ctet in hac vita bonum aliquod , ut nequeat in eo apprehendi ratio aliqua mali, ideo remanet indifferentia judicii , & vera libertas, quam habere nequeunt Beati in patria. Ita ille. Sed probare insuper debuisset Vir Clarissimus, indifferemtiam judicii sussicere ad veram libertatem , neque hanc tolli
posse, illa non sublata. Nos contrarium supra ostendimus adinversus Thomistas non levibus argumentis, quibus quamdiu responsum non suerit, constanter negabimus , sub motione delectationis victricis voluntatem ad consensum infrustrabiliter determinantis remanere veram potestatem ad oppositum eo ipso, quod eidem non proponatur bonum sub omni ratione honi , quemadmodum proponitur Beatis per lumen gloriae. Ad definitionem Concilii Trid. declarantis , liberum arbitrium a Deo motum D excitatum posse dissentire, δε velit, respondet Bertius N. 3. eam definitionem optime quidem exponi posse cum Thomistis per sensum compositum & divisum :attamen se , priori responsoni suae insistendo , ultro conced re, posse hominem dissentire etiam in sensu composito vocati nis & excitationis divinae , cum talis excitatio non sit luminis gloriae & charitatis consummatae , sed illuminationis & dii ctionis , quae consistit cum indifferentia judicii ; nunquam tamen eventurum , ut sub tali divinae gratiae excitatione disse
tiat. Aliud enim es, inquit, posse dissensire , O aliud dissentire rea e : stat quippe Me asu potentia , υ plura possumus facere , qua non facimus. Et Num. praecedente dixerat: Nunquam eveniet, ut non amplectamur tiberrima voluntate, quod
nos magis trahit, magisque delectat, quamdiu illa deleaatio, bona voluntas, O deliberatio animi perseverar ; O niflominus id potes evenire o quoniam ea deissatione non absorbetur voluntas a plendtudine bonitatis, ideoque potes alio amore, nempe opposito , superari ; eis non superabitur , donec Spiritu S. inflammante charitas Dei vincat pugnantem cupiditatem. Ba quamdiu remor amore servandi propriam vitam, auἱ det