Institutiones theologicæ quas in Universitate Viennensi auditoribus suis exposuit Josephus Zanchi è Soc. Jesu, .. Tractatus de gratia Salvatoris

381쪽

variis per Academias Catholicas censuris perstrictum fuisse , Romae cumprimis, in dictis Congregationibus de Auxιltis, quae

sub Clemente VIII. & Paulo V. per novem integros annos habitae sunt; omnesque Censores seu Consultores, paucis admodum exceptis, in damnationem Molinianae doctrinae conspiras se. Eo denique rem adductam fuisse , ut Clemens VIII. jamjam in Molinam pronuntiaturus esset sententiam, nisi morte praeoccupatus suisset. Paulum vero V. eius Successorem, qui resumptis congregationibus ipse adesse voluit, cum post accuratum & longum examen Molinam a Censoribus constanter damnari cerneret, Bullam seu Constitutionem in eum parari jussisse; sed cum nonnulla tunc accidissent, quae mentem ejus alio avocarent, Constitutionem jam paratam in aliud magis opportunum tempus distulisse. Molinam pro de , quamvis publicam a Sede Apostolica notam non habuerit, destinata tamen in eum sententia, & gravi Romanorum Censorum judici

oneratum ad hoc usque tempus mansisse. i. . tu

Resp. Quam narrationes ejusmodi fidem mereantur,quam. sallaci tota Augustini Le Blanc Historia nixa sit sandamemto, res est in vulgus jam nota. Non est proinde, cur nos iis excutiendis ac refellendis diutius immorentur, praesertim cum

id jam abunde praestitum sit, non solum a P. Levino Meyer sub nomine Theodori Eleutherii in amplissima Historia contro- iversiarum de Auxiliis Antverpiae edita an. I os . in qua prior Historicus salsi redarguitur ac plene consulatur ; sed &ab aliis Uiris gravissimis, ac ab omni partium studio alienis. Inter quos legi meretur Author anonymus, qui in eleganti opusculo,

quod inscripsit, Disquisitiones in Novam Congregaripnum de

Auxiliis Historiam, invictis argumentis ostendit, Imo. nubiam esse fidem adhibendam iis omnibus monimentis, quibus ad faciendam fidem usus est 'Augustinus Le Blanc. ado. Nuhil in ea causa a Pontifice & Iudicibus suisse, ver etiam secreto, ac privatim constitutuae.

382쪽

SEeTIO U. CAPUT m. si x Ad quod cuilibet cordato Viro persuadendum sussicere de beret Decretum Innocentii X. emissum ea de bre an. I 654. die a 3. Aprilis : cujus haec sunt verba: Cum tam Romae,quam alibi circumferantur quadam asserta Ana manuscripta, Osor ran t is excussa, Congregationum habitarum coram felicis r cordationis Clemente VIII. U Paulo V. Iuper quasione de Auxiliis druinae gratiae tam sub nomine Francisci Pegna, olim Rota Romanae Decani, quam Fr. Thomae de Lemos ordinis Pr dic. aliorumque Praelatorum U Theologorum - - Nec non quoddam Autographum ea exemplar asserta Consistitionis Gusdem Pauli V. super defestione praedina quaesionis de auxiliis , ac damnationis sententiarum Ludovici molina S. I. eadem Samssitas praesenti hoc Decreto declarat ac decernit, praedictis Assis Ferris - --Autographo praedina a Ferta Consiturionis Pauli V. nullam omnino ese Mem adesbendam , neque ab alterutra ParIe, seu a quocunque alio allegari posse vel debere a sed super quasione praedina observanda esse Decreta Pauli V. υ Urbani VIII Quibus quidem Decretis cautum est quod idem postea novo Decreto cavit Innocen. X. & Innoc. XII. ne The iugi, ubi de divinis Auxiliis disputant, aliqua erroris, aut alteritas censurae nota sese invicem. perstringant , sed intra Christianae modestiae fines conclusi, ea in suis opinionibus tuendis libertate utantur, quam Ecclesa concedit. Quod certe ab Augustino Le Blanc minime observatum esse cernimus; ut pro-

aede non solum Molinae, ac universae Societati JESU, sed quod multo deterius est, ipsi Sedi Apostolicae, summorumque Pontificum Deoretis injurius haud immerito revincatur. Nulla igitur fides habenda est omnibus illis Actis, quae circums runtur sub titulo Historiae Congregationum de Auxiliis; ade que nullius ad probandum sunt ponderis, quaecunque inde conintra scientiam mediam, & ab ea pendens Gratiae systema, argumenta iacti deduci possunt.

383쪽

Quin potius, si non sabulosae ejusmodi narrationes, non monimenta a Sancta Sede proscripta , non Acta ab Auctoribus conficta , quos factionis alterius studium, alterius odium e coecavit , si, inquam, non haec, sed ipse rerum eventus, &ea , quae disputationes illas consecuta sunt, nec non certissima Summorum Ρontificum testimonia perspicue expendantur, palam fiet , tantum abfuisse Clementem VIII. & Paulum V. a damnanda Molinae doctrina, ut in eandem potius uterque , ille quidem sub vitae suae sinem , hic vero sub Disputationum exitum, inclinaverit. Illud notum est, Clementem VIII. cum Censoribus non crederet, aliquanto ante mortem tempore librum de Concordia per se ipsum examinasse, inter lege dum summa diligentia advertisse loca omnia , in quibus Ρelagianos maxime insectatur Μolina ; apposuisse iis notas, quae memoriam levarent, & ut, cum opus soret, ea reperire laci-sius posset. Unde conficitur, Clementem VIII. tunc temporis a probanda Cognitorum censura, qua Molina ut Semipelagianus damnabatur, multum abfuisse. Ea namque omnia loca, quae appositis notis signaverat, & ad quae attendi volebat Pontifex , eo tendunt sere omnia , ut Molinam, ejusque doctrinam ab omni suspicione vindicent. Similiter Paulum V. adduci non potuisse, ut Patres e Societate damnaret, ipse rei eventus satis demonstrat. Nulla quippe habita ratione eorum sententiae Censorum , qui illos damnari volebant, sententiam in eos dicendam non censuit:

exemplar Bullae , seu verum si, seu suppositum, ab ipsis db gestum, inane & inutile esse voluit : dimiis cx utraque parte disputantes sine judicio ac sententia , & redire jussi ad sua :utrisque perinde prohibitum adversarios dictis incessere, &oppositam doctrinam ulla notare censura. Unde non temere,

nec sine magha verisimilitudine inserimus, Clementem VIII. Paulo ante mortem ; Paulum vero U. post disputationes Societati savisse, multoque masis ad physicam praedeterminationem

384쪽

extinguendam , quam ad laedendam Molinae doctrinam propendisse. XU. Objic. ado. Decreta duarum toto orbe Clarissim tum Academiarum , Lovaniensis & Duacenae ; quarum prior anno I 58 . altera vero anno insequente I 588. notissima gravissimaque censura perstrinxit Lelsum, & Hamelium , cael rosque gratiae indifferentis Defensores. Horum senumia, immit Sacra Facultas Lovaniensis , Scripturis illudit, Parrum resimonia in Jensus alienos detorquet humana rationis corruptioni applaudit . . . gratiam Dei libero arbitrio subjicit , aeevus pedissequam facit ; in summa, a Pelagro non satis procul ab edit Uc. Fusorem adhuc & acriorem censuram tulit F

cultas Duacena.

Reis. Dictas censuras Adversariorum causae minime patrocinari. Eae quippe constructae suere opera Baji & Asseclarum ejus, ut satis probat Levinus Μeyer Lib. I. & amplius adhuc comprobant Propositiones ab eodem ex Belgicis illis censuris excerptae. Sed si Scriptoris hujus authoritas suspecta

sorsan est Adversariis, audiant Iansenium ipsum, qui primo Libri s. Capite praefigit hunc titulum : intenditur nullam dari adjutorium , qu insimul e ax fit.& in fronte totius disputationis collocat authoritatem Censurarum Belgicarum ; & on, Utum vern me, inquit, hoc tanquam S. Augustini doctrinam docuerus duae celebres Facultates LOVaniensIS, O Duacena. Et Melchior Leyduher, celebris Calvinista, Thes s a. propugnata Ultrajecti die a6. Iunii 168 o. aeque laudat Jansenium, & cem suras Belgicas : cordatiores, inquit, illis Papae adulatoribus qui Bullam contra Janserium adm feruntu fuere Lovanienses , qui in sua persiterunt mente ; eoque vehementius investi sunt in Jefuitas, omnium perturbationum causas. Nec dfuerunt in hunctisque diem in Universitate Lovamenis Donores, qui Jansius faverent, quidquid impotens Papa fulminaverit. . Gique ne dura erant obliti JAri docti A/ue 1sor suorum crassium, contra

385쪽

oborientes praecedenti Saculo I 586. Lusianas , seat Jefuitiens

Theses iterum confrmata anno I 613. quam Cesuram probaverat Iansenius , quaque totius adeo Ianismanii voluminis a probationem continebat, uri Iesultarum condemnationem. Ilaec Leydeher. Triumphent jam, per me licet, Adversarii in Censuris ejusmodi, quae Jesultarum quidem condemnationem, sed cum Jansentani voluminis approhatione continent , qua commondant Jan senistae & Calviniani, quarum authoritate ipse nititur JanseniuS. Haec tamen, inquit laudatus Meyer lib. I. c. a 4. & nos cum ipso , dicta nolimus iis Lovaniensis & macense Unive sitatis S. Theologiae Doctoribus, quales hodie sunt plurimi, ut ipsa Facultas pene tota , qui omnia Pontificum decreta ex aequo ponderantes, ejuratis palam Baji, & Jansenti erroribus, doctrinam Consurae Lovaniensis ac macenae , & Iusscationis,

quam addiderant Lovanienses Censurae suae adversus Apol giam a ΡΡ. Societatis J. conscriptam , vel non probant ex t to, vel iis interpretationibus exponunt, ut a Baji & Jansenti sensu se protestentur recedere. Duacensis certe Academia r Centior nova Censura anni I aa. & iterum anni I a 4. improbat & reprehendit Censtiram antiquam Majorum suorum

anni Is 88. quia dis mem doctrinae Constitutionum Apostolicarum, & veneno Iansentano insectam. Non es verba sunt

recentioris Censurae quod Novatores exprobrent, nos Duac

nos aliter loqui, Ufentire de gratiaesusscientia, Gusque disti, futione, nec non de voluntate Dei salvandi omnes, O morte ridi pro omnibus, quam mavores nosti in famosa Cessura

contra Lusum. Nam Janferius L. 3 de Grai. c. I. Mallorumno trorum Duacensium Censuram anni r 388. sicut O Lovantem frum Gusdem fere temporis impense laudat, easque ceu bassiuarum haeresim praemittit. Enumeratis deinde praecipuis Capitubus, in quibus antiqua illa censura cum erronea Jansenti doctrina convenit, ita recentiores Duacenses prosequuntur : In

386쪽

dam in eorum commentariis audemus reprehendere Uc. Viderint rursus Adversarii, quantum in Lovaniensi , & antiqua Du censum censura , quam nobis objiciunt , praesidii habeant. Nec obstat, quod Belgicae hae duae Censurae a Sede Ap stolica damnatae non fuerint, quamvis id instanter postulaverint Iesultae. Id, inquam, non obstat : quia nondum tunc plene res ea definita erat, nec Jansenti adhuc doctrina surrexerat. Sumcit ad rem nostram , quod censurae illae, qua par, te Lessii doctrinam, ut peregrinam, offensivam , periculosam notant, fuerint Mandato Sixti V. per Nuntium Apostolicum Netitae promulgari, atque suppressae. Sussicit, quod Roma denegaverit probationem censurarum Belgicarum a Deputatis Lovaniensibus nonnullis petitam ὁ & quatuor Censorum Romanorum ex ordine Praedic. judicium, quo dictae censurae a Bhebantur, a Pontifice, & Cardinalibus approbatum non me- rit. Suffcit denique, hanc fuisse Congregationis conclusi nem, ut constat ex Archivii S. Ossicii Extractis, die V. Iuniit 6 9. nihil esse respondendum Oratoribus, qui eam approbationem sagitaverant : qua in eadem Congregatione eodem anno die ao. Dec. decretum suit; quod absque e ressa licentia

Sanctitaris Suae, vel Sacra Congregarionis ad diuam impressio

nem Censurarum Belgicarum nullo modo deveniant, is quatenus opus fit, Internuncius invocet bractium saeculare, ut pareant. ἰXVI. Obuic. ario cum Laurentio Berti Lib. NIV. c. X. Nova Molinae placita, non solum Lovaniensibus, apud quos a Leonardo Lemo, & Ioanne Hamelio eodem quo in Hispania tempore vulgari coeperant , sed & Salmanticensi in Hispaniis Acadimi se adeo displicuisse, ut celeberrima Universitas, nullo contradicente, censuerit erumpentem in scholas opinionem severiori temeritatis nota suffocandam & comprimendam. Post haec autem Molinae doctrinam constanter continuisse se domesticos inter parietes, externos Defensores nonnisii aliquos ab

387쪽

institutis maiorum suorum degeneres adinvenisse; contrariam vero exceptam esse ab omnibus sere ordinibus Regularibus, a me Theologis aetatis cujuslibet praeclarissimis. Ipsam Soci tem JESU eidem universim non ad Iersari : sed praedetermina. tioni physicae, aut gratiae per se efficaci aperte lavisse Bella minum, Canisum, Toletum, aliosque clari nominis in ordine nostro Doctores: nec delaturos deinceps gratiae per se emcaci, quamvis eam oppugnent caeteri, Scriptores Societatis, qui suscipiant ejus causam. Reis. Salmanticensis Academiae censura frustra ab Adve sariis Societati objicitur , eam quippe nondum proferre ausi sunt. Id autem exemplar, quod nunc extat, si accuratum est, ut nullus est dubitandi locus, nemo mirari debet, quod dum tot apocrypha jactitant, hoc non ostenderint . Nullus certe in eo Articulus, cui non libenter Molina, & omnes e Societ te subscribant ; ut proinde nemo eorum, qui probe norunt, quid senserit biolina, adeo iniquus rerum aestimator futurus sit, ut biolinam ea censura damnari existimet, si propositiones, quas illa continet, accurate pensaverit.

Sed quidquid sit de Universitate Salmanticens, huic oppo ni possunt reliquae omnes Hispaniae, & Lusitaniae Academiae, quae Romanorum Consultorum Iudicium, utprimum illud Pon tifici oblatum, ac vulgatum est, unanimi consensu non impro bavere modo, sed & impugnavere : In Lusitania Inquisitio G neralis , cujus contradictorium , ut ajunt, pro Μolina Iudi cium extat; In Hispania Complutensis, Siguntina , Hispalensis Academiae, quae suum supar libro de Concordia suffragium Pontifici miserant; omnes Valisoletani Profestares, plerique To letani, Granatonses, Caesar-Augustani, aliique reliquarum Re gni Academiarum Magistri ; Religiosi quoque ordines omnes doctrinam, quam vix editus in lucem Concordia liber contin bat, unanimi prope consensu adoptarunt, ac sibi quisque cer

tatim vindic. runt. Benedictici suam dicebant, & ab Anselmo

388쪽

mutuatam ; Augustiniani tanquam haustam ex Parentis sui A gustini sontibus repetebant, velut in fundum proprium & avi' tum postliminio involantes; Franciscant, Cister cienses, Trin tarii, Carmelitae & ii, quos Minimos vocant, Theologiam hanc sanam & incoYruptam, & ad explicandum Catholicum dogma aptissimam mirati & amplexi sunt. Id ex ipsorum mettestimoniis & litteris authenticis eo tempore Romam datis stenditur solide ac eleganter in laudato supra opusculo DisquΙ- sitionum in novam resoriam Uc. Part. a. c. I. Lusitaniae, & Hispaniarum exemplum secuta est reliqua Emropa universa, ut ibidem prosequitur sequentibus Capit. Author anonymus, & aliunde vel mediocriter in litteraria histo, ria versatis ignotum esse non potest. In Gallia certe Sorbonas Doctores, antequam in lucem prodiisset Molinae liber, ejus , Societatisque doctrinam de Gratia & praedestinatione amplexi sunt; cujus rei egregia & sempiterna visuntur etiamnum in Duvalii, Isanaberii, Gamnasset, Illustrissimorum hujus Acad mi ae luminum libris monimenta. Idem sectum in Italia ab Academia Bononiensi, quae eodcm tempore sententiae Cominicanorum Censuram edidit, cui Doctores subscripsere viginti, ac inter eos duo ordinis Tremit. S. Augustini ; quae ad Pontificem missa est. In Lotharingia a Musti pontana Academia; in Germania ab Episcopis&Doctoribus plerisque; ab Academiis Viennensi, Ingolstadiens, Dilingens, Herbipotensi, Noguntina, Trevirensi; quarum omnium Litterae & Censurae disputati num tempore ad Pontificem itidem mis se adhuc supersunt. Quae cum in publica luce sint posita, atque ipsi etiam Beditio ignota esse non possimi; qui dicere poterat Vir Cl. Nolinae,& Societatis doctrinam domesticos inter parietes sese continuisse, externos autem defensores nonnis paucos, eosque a Najorum suorum institutis degeneres adinvenisse ΤSocietatis Doctores quod attinet, de Bellarmino ex ejus operum recognitione, ab ipso facta annis septem ante mortem

389쪽

ssa P Aas PRIMA. DISSE T. II. pie obitam, & Tom. a. Controv. subnexa, satis constat ad comvincendos sincerae veritatis studiosos , eum praedeterminati nibus physicis, gratiaeque de se essicacis systemati nunquam achaesisse: cum ibi confirmet omnia, quae in prioribus editio. nibus habet contra praedeterminationem physicam, & Societ tis sensu explicet , quae in ejus operibus a quibusdam aflactu praedeterminativo occupatis accipiuntur in lavorem physicae praedeterminationis. Idem de Petro Canis io demonstrat He-nao n. Ia 46. ex appendice ad summam doctrinae Christianae

adiecta, de hominis lanis O jussis. c. s. de nasuraeqlegis imbecillitate, ubi in quadam ejus edittone legit Henao plurima P P. testimonia, quibus probat Canisius, indifferentiam voluntatis humanae in sensu composito gratiae, exclusa qualibet necessitate, & determinatione antecedente. De Toleto & aliis idem ostendunt Fasol. Leonar. Hen. Philaleth. n. I . & seqq. Sed esto, pauci aliqui fuerint ex ordine nostro Doctores, qui, eo praesertim tempore, quo Molinae placita nondum plene vulgata, neque, constituta adhuc Ratione Studiorum, a Societate approbata suerant, terminis ac locutionibus subobscuris adversae sententiae videri possunt lavisse ; an ideo integra non stabit doctrinae Societatis authoritas Τ cum satis constet, eam caeterose suis omnes , & externorum innumeram Doctorum turbam , Academias plurimas & integras, ordines Religiosos bene multos , eX omnibus prope Europae Gentibus Praesules & Antistites, Lusitanos, JHispanos, Gallos, Italos, Lotharingos, Bebgas , Germanos, suis velut in castris recensere, qui omnes ibhus cauism apud Pontifices susceperunt, in eaque tuenda in hunc usque diem constanter persistunt Utrum deinceps suturi snt, quod postremo ominatur Bertius, Societatis Scriptores, qui Gratiae per se emcacis partes suscipient, nobis divinare non liceti persuasum tamen habemus,

non defuturos, qui id faciant, plurimos, ubi primum systematis illius Defensores gratiae emcaciam cum libero hominis arbitrici selicius, quam secerunt hactenus, conciliaverint. DIS'

390쪽

Gratiae actualis Diuributione.

Ius pertractatis, quae ad necessitatem , vim & agendi m dum divinae Eratiae visa sunt pertinere ; id superest, ut de universalitate & distributione paulo pressiore stylo disseramus. Quantum enim pateat gratiae adjutorium , utrum omnibus praesto sit ad salutem aeternam consequendam , ampla quidem ac perdissicilis est quaestio; sed cum eius plena solutio pendeat ex sincera, quae in DEO est , salvandi omnes h mines voluntate, & ex oblatione sanguinis ac mortis Christi pro eorum salute, de his autem disserere non sit proprium hujus loci ; ea dumtaxat, quae praesens spectant institutum , quam breviter fieri poterit expendemus: Utrum nempe omni-hus justis dentur gratiae lassicientes ad mandata DEI servanda 8 An dentur. etiam peccatoribus quibuscunque ad conve sonem 7 Num & infidelibus praesto sint, ut ad fidem adduci possant 7 Denique an infantibus quoque absque Baptismo d cedentibus provisum sit de mediis ad salutem sussicientibus 7

CAPUT LUtrum omnibus justis detur gratias ciens ad

servanda praecepta Divina.

I. T senius Lib. 3. de Grat. Chr. c. II. negat omnibus afI esse gratiam, qua praeceptorum observantia possibilissat ς imo hanc non tantum infidelibus & injustis, sed fidelibus quoque & justis respectu quorumdam mandatorum divin rum deesse contendit ; atque inde infert primam illam inter damnatas Propositionem: As ira DEIpraecepta homiribus j