Laurentii Vallae Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Ad veterum denuò codicum fidem ab Ioanne Raenerio emendata omnia

발행: 1566년

분량: 560페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

481쪽

LAURENTII VALLAE quae mutetia traditur creditori maxime si mobilis sit

ea quaesine traditione, nuda conuentione tenetur, propria Dpothecie appellatione contineri dicimus.Sed n3 esse haneat ferentia,ex eo argumenta est,quod altera Latinu,altera Graecu suae utrunq; deseruiens linguae. Pignus aut non tanatum creditori datur,sed inter paratos secum decertare muα tuo fertur, apud seque Dum deponitur Verg.in Blic, Eclog 3 Ego batic vitulamineforte recuses. Bis uenit ad mulctram,binos alit uberes actus Depono tu dic,mecum quo pignore certes. Qui tamen sensus rari simus est. Num illo figurato crebrius Witnur,ut apud eundem: Aeneid 3. Is pater dextram Anchises baud multa moratus. Dat iuueni,atque animum praesenti pignore firmat. Quasi dicat,securufecit,ut qui dat pignus. priore signia scuto dicimus Penero, e Oppiguero: hoc est, do aliquid arraboni quam quidam Arrum appellant. Et Repignero, Priscilib. c. quod est recipio pignus soluto debito. Propter haec uerba

quidam,quor e Sriscianus existimat pigrius in hunc senis sumit in alium proxima,habere genitiuu pigneris in illum quo significamus ilium, C per abusionem coniuncti finis sanguine personas,habere genitivum pignoris. Vnde enthia Oppignera,er Repignero inqui ut,bubcremus si Pignus pignerisfaceret Non inepta qui lcm ratio sed quid respondebunt quod quum habeamus,Farnuffoenoris,facit tamen Lib.6. Foenero σfaenerore Idem Priscianus ait, antiquos dixisse etiam Foeneris. Nec tame,ut ei credamus, exeplo probauiti

Q id quod ex Frigus rigoris sit Refrigero quid quod ex Tepus teporis,st Tepe ex Litus litoris sit oblitero ex Penuspenoris uisitatio sit penetroladdita ,quasi ad locum penoris intro.Taenim Penus qua Penetro breui prima allaba

482쪽

LLE GANTIARUM CLIB. VI. 8stibae st. At mihi quidem propria, C vera pignoris gni Aratio esse ea uidetur, unde uerba derivantur.Nihil enim illial fguificato eum his uerbis: et fili ut sentio non alia ra tione appellati sunt Pignora, iis quod pignus quodda intercoietessunt ta uinculi,ne aliterforte diuortium fieret,ium charitatis. Cuius rei arguinctum hi, quod legimus sepe pia Cap. .gnorasillaru ut apud Suet in Tiberisui tu Comunis fi mi In August, Mora. Et iterum tam marium,quamfoeminarum pignorae. 'p'μ

li Erraminatio, Cuius apud Paula ait,per eandem male riamfacit conflictionem Plubatura non ejicita dein senatire uidetur Poponius,dicens: Si tuus phum alieno plumis bo plumbaveris,alietibue argento ferruminaxeris,no dubi atatur ophum tuum esse, a te recte uendicari Sophum enim argenteum intellexit cujs pleri ition sentiunt,quo. rum est plin. qui lib.x-: Nunq; urculo aper bina ovi Cap. 33. posito ac ferrimiinato alui glutino Jubdita ceruice medio, aequa utrinq; libra deportant alio Ferrumimit dixit,quasi

glutinato materia inadem ita Et medulla ex eodem ιὰ Cap.37. detur in iuuentu rubens,in senectute albescens: no si cauis haec osibus,nec cruribus iumentorii ut canu.quare studi non ferruminatur. Quasi non glutiliatur, ire: alescit, em colligatur idem, ne carrhis Arabiaeoppido muros do δῖ 7

mosq; ma fissatisfactu aqvaferruminates, quo glutina

tes. Ide xxx v.Calcis quoq; usum bitumen praebuit laser C p I raminatis Ba Ionis murisade x x xv I. Eu maxime cdusa, C*p quod julto calcis ineferrumine suo carmenta componuntur. Quindicat glutine Crin eodem:Vitrusulphur cococtum Cap. 26. ferruminatur in lapides quasi conglutinatur tu fornia lupi dis. Ide xxxv i. Dis Utur plurimis ut ijs cubro serruismine, maculosa iube,occultu aliqua nomitia,praedia ro,stari

483쪽

giligae centro quasi glutino,o commissura, siue iunctura siue ligatura. Ergo ferruminatio, 5 ubiq; per eundem maesteri facit confusaeneis, sed interdum quoque per aliam.

Pliambutura per solum plumbum efficit confusionem ipsum indicat nomen laee confusio dicenda est.

In eosdem de Veterator,& Nouitius. - P. I X.

6 Emi sint est apud Venuleiudam Veterator, quam Noa uitius dici potest sed veteratorem non spatio seruiendi, sedgenere,ercussa esse aestimandum caelius est. Nam quia cunq; ex venalitio nouitiora emptus,alicui ministerio propositus si utim eum ueteranorum numero esse. Novitium te non rocinio animi, edeoditioneseruitutis intelligis nee ad rem pertineri, Latine sciat qui necne. Nee ob id Meteratorem esse qu)d liberalibus studiis eruditus t.Apad Vlpse eribitur Praecipiunt aediles, ne ueterator pro mainti, neat. Et hoe edinum festici tuenditorum occurrit. Vbiq; enim curant aedilis,ne emptores auenditoribus ira cumueniantur ut ecce plis'; solent mancipia,quae nouitia. non sunt, quasi nouitia distrahere, ad hocscilicet,ut pluris indat. Pries tu est enim ea macipia, quae rudia sui et rapliciora esse, Gadministeria aptiora, CT dociliora Cr ad omne ministeriu habiliora. Trita uero macipia,C Meter ita didiciti est reformare,e ad suos moresformare. Quia, ibitur uenalitiari sciti facili decurri ad novitiora empti ne, idcirco interponu ueteratores,ut pro noviiij vendant. Quid tu contrariu,quam hae duae iurisio ultorumsentetiaeqQuid magis absurda,qua nodico inter es no iudicasse, sedeas,aut ambas scripsisse,aut contrarias esse non uidisse sint quato plura in rebus ut coiectura ducimur esse debet,qua in verbis tot illi,e tu manifeste cotrarias Ego ut in litum fici una riet inter hos duossentitiaferi,ivado alterilia;

definitis

484쪽

ELEGANTIARUM , LIB. VL .s' Actum a me tolli no potest potior mihi uidetur Vlpiani

opinio, σχα caeteris scriptoribus convenire. Uemilitiari , mangones dicuntur uenalium hominum Martialis, tabar. Epig. millia pro puero centu'm me mango poposcit.

In eosdem .de In annos,Quotannis,ac siimilibus CAP. LX.

Nihil interesse,poponius apud Vlpti: scribit, ut

In annos ingulos, uel quotannis, o ingulos menses, ne quot mensibus, ut in singulos dies, ne quot diebus bina rur ipse qaoq; mcsentetiae accedo proinde et sit Quot auani linentur, Tot anni ide erit dicendu corri ere est illud x laneiatq; Pomponi.Latinu lingua non iuvare. vis unquam dixit,Qnot diebus, reno potia quotidie quis etiam QNime ibus,ta non segesis Esibus cur etiam no addis . reus quot horis, quot noctibus, quot lusti iis Quodsi quis hoc modo sequatur,intelligim quide ex ipsa verboruserie,

quid uelit tamen ut barbare locutu reprehendemlis, Crne deinceps ita loquatur,admonebimus. Noauteformari alijstrium trademus,ut nosfacitis Iabolenas melius Uini, inqua alerni,quod domi nascetur,quotanis vel in singulos annos bifios culam hae ares me Titio dato. nida adverbiuhinc ductit, quod est annuatim ut PIin .u. xui uim Hero emenssa doto teste qui tradit, ingula milia talentum annisatinithu ti, linii eo open itasse Arabes regibus Persarum,si codex verus est dic ib annua In eosdem in Turba,&Rixa. Ap. 'ixi i ''1Nter Turba e saxa, testimonio VIpia.rectilia mei beo ait multu interesse Nanq; turba multitudinis homirenum esse perturbatione Cr coctum: Rixam etiam duorum. Videtur vlptunus et Labeosentire urbani suapte natura

significare multitudine adeoque, uni in ultero sensu esse perturbationem mκltitudinis. Ego uero primie naturais Η Α

485쪽

r 38 LAURENTII VALLA Elemsen uni esse pro perturbatione, quod docet verba ex ea

significatione ductu,Turbo,perturbo,disturbo,deturbo,coturbo,quae nequaquam ad solam multitudine refertitur. Et Turbo turbinis π Homo turbidus,qui est iracundus contraq; vinum mini ita alia turbida dicuntur. Ipsus Graeca origo τυρβi approbat hunc undefensu.Caeteram quia multitudo nonfere uacat perturbatione, C ipsam appellarim

ructam ut colluvie,homines uileso contemptos icimus

etfaecE et sensinu no quod homines in fordes sex sentina,

sed quod ordidum G ubiectu vitam agant. Teret And. Ret. 1nen. 3 Sed si tu negaris ducere,ibi culpam in te transferet Tuillae

tumbae, fel inter quos hae turbae ient nempe inter sim Eret Paphilum,in quem omnis culpa traferetur. Ergo turba crit inter duos. At ide in eodem ait:Ti uora fidem, Q gid 'turba est Wpa forum quid illic hominum litigat Fgo non nego aliquido turba inter multor, quemadmodum tauri non semper inter duos, cuius multa excinpia sunt sed etiam Liae . a Vib titer pli res ut apud Liuiu, Eo anno Romae, quit per ludos .a subinorum iuuetute per lasciuiam scorta rapere ri,con cursu hominum rixa,ac prope praeli fuit. Et no OP post: Quum conuersuis in patres impetus Net, consulum interis cursu rixa sedata est scd Terentiusfortast ideo adiecit, Quid hominum isthic litigatesquia per uerba Turbae non a. tu igniscatum erat perturbatione esse multora, quaquana Cristud Turrie, non minim pro multitudiite hominum accipi potest, quam pro perturbationerquum praesertim de rturbatione ad ciat Quid illhic hominu litigat Sed diutino loco non attinet dis 'utare, ubi infinita suppeditant. Dixia turba feri Turbo, ciuus genitruum granatici suda solut se proludicro illo i orumento , Turbonis , quod uel ex

486쪽

ELEGANTI ARVM LIB. VI. 29giato uocinas Turbinatum, ad militudinem igni istiuse Falluntur igit grammatici in Turbo turbonis,quomodb in Cardo, i donis, quod nec ipsum inuenitur.

, Gnominiosa aute mi, tot si Iuliano credimus toties est, quoties is qui mittit ad cit neminatim ignominiaese ae s fa mittere semper enim debet imperator addere cur miles a mittat r. Sed si eum exauioraueritanter infames ejicit,liau, eet no addidisset,ignominiae causa ea exautorasse Pace tame Iuliani Exautorare,s ducem ab imperio suo dimitterea lis rei uisit Ufacere, illus donare mi bione militiae plerἄsci ut apud Quintilianum in Milite Mariano, Patishuic eme Declama 3- is ritis bello ipendijs,tum,cum totasubnixum Numidia reae, gimus ligurtham, exautoratu armis manus, agresti laboαι risubegit Titus Liuiusub Vrbe condita lib. x xxv xviis lanu quoq; exercitus qui via Gracchosum fidestipedias fecerat,velut exautoratus morte ducis a signis discolit. Et in x xi MVbi hoc modo ex litoratu equite curratia tripὸ, ruorsi uiderat,se qui' excusare, mulcariu accipere. Et in Lx 1 . Vbiis uenisset,oes milites exautorati domu dimit, teretu praeter quinq; milia socium his,quos obtineri ira ed Ariminum prouincia satis esse Mib. x x xi. Postero die concione aduocata de rebus a se gestis, Crde iniurii, Tribuni bulo ulienos illigantis, ut tuae uictoriaestuctust fraudaret, quum deseruisset milites, exuuioratos dimisit.

In eosdem. de De pectus CAP. xiii.

DEpeet' si Vlpiano credimus dicitur turpiter pactu .

Mihi aut pro simplici potius ae ihi uidetur il uod in

inultis sit,ut emiror, deabulo,dsumo,demonstro, deosculator, epingo, deposto,deuito, degusto,demoror, deprecor, d suceo. Quoisi quando reperiatur pro turpiter paetus

487쪽

'o LAURENTII VALLA E quod nὁ memini legisse me id fina magis ui praem ii

nia,qua uerbum componitur,qu im ni ipsius uerbi,quod iatra compositione nonunquiturpi pactione ignificat cici in Paradoxis: si quotidie fraudas,decipis, postri, pacisceoris,aufers,eripis,si socios polias, inurium expilas,s testio meta amicorum expectas, ac ne expectM quidem, atq; ipse Dpponis:haec utrum ab ciditis, an egetpssiaria unis Ex plavero quod Depectin non significat turpiter pactus ediano Ast y mn 3 tum pactus,apud Terent. in Phorm ita med bene amet tui mihi liceat tundiu, quod umo, sisti, Iam depecisci morte cupio. Tale es hoc Terentianum, quale est i ud Vergil neid. s. vitamque uolunt pro Lude pacisci. Irud quoq; apud M. Tudium,fectido Rhetoricorum: Quia tam cu circusederetur, eque effugere ullo modo posset,de, pectus est cum hostibus,ut arma, et impedimet relinquevret,milites educeret. Itaq;fecit armiser impedimetis amis spraeterspem milites conseruauit. Non est accipiedsi pro turpiter pactus, ab autore esse positum Quippe qui cui famnarrat, de qua controuersia est an ille turpiter a iussu non autemsuctu hominis damnat, aliquoties ctum hoc paulo post pactionem uocat. Et in libris adserentuti hanc eandE rem ita gestam exponit ut quod erat sui osse nequet siccuset,neque excuset sed tantum odo pactum inter Pompialium, e Gallositu fuisse significet:baucque controver iam ab ac store atque ab eo declamandum proponati

In eosdem de Gemma & Lapillus CAP. lax Ili I.

GEmmas,ispi OA Vlpianus sic distingvlt,dices: Gem sunt perlucidae materiae quas ut refert Sabinus ad Vt testiu Seruius a Lapissis sic dij linguebat,eo quod Gem essent perlucidae materiae,uellati Smaragdi,cho oliti, A mearibdisti Lapisii contrariaesuperioribκ naturae, ut Ab uni,

Nevent

488쪽

ELEGANTIARUM LIB. D si

Neventani Margaritas autem Megemmis,nec lapillis eo tineri satis costitisse idem sabinus ait quia cEcba apud raa dirum mire C crescit, C coalescit. Idurrhina autem uasa

ingeminis non esse a iusscribit H fusum esse pace Dara quatuor Iurisconsultora,cam omnes aut resprobant, quora titulum Plinius de gemis no translucentibusfecit,Cr Lib.3 . Humbina in gemmis numerat,ta omnes lapides pretiosos, praeter Margaritam cui Vnio nomen,quod tantam linIMiliai sis latina balet gemmu appellat tum ipsa ratio. N aquis non videt, Lapidus,quod generale nome est omnia paruorupidumsed subinte e tione pretiosus de esse qsod Gemmuati iam Gemmas etia accepimus invitora cubitorui eniri quM vere lapides, non lapistos appessare possumus ita quum minutaefuerint, Lapidis pedare debemus Qv M si lapides tam grades translucidi no fuerint, ue perlucidi, quales sunt imperfecti, nunquid uocabimus eos Lapillos Quid hoc magis ridiculum Quod siletia omnis lapis pera lucidus gemma est, etia Parisi marmor, quod in modum uistri translucidum est gemma erit.Postreuid reperimus eiusdem coloris lapides quosdam permissim constare ex perluaeidis, erno perlucidis,er ita permistos natura,ut non possit parte appetare gemmi,set lapillum. Curtius livii iacuum dixisset, Gemmas,Margaritasque mare litoribus Iundit:paulo post de eisde indis ait: Lupisti ex auribus penadentes, profecto perlucidi intelligendi sunt. Et iterum lib.

x de rege Indo: Pendebant ex auribus insignes candore cmagnitudine lapidι Margaritam uero, siue Margaritum

quis negare lapissum positi, qui semper est pulsissus lapis

Ego quidem candidos eos lapissos ex indiae regis auribus pendetes, Margaritas interpretor Horati*F,qμ missili it sat . 1 .lib. t. Ne magis huic inter iuueos,uiridesque lapidoἔ: Ser. de

489쪽

69 AVRENTII VALLAE de Margaritis, Craim dis inte igit Margarita autenisicut apisiis forsitan nego,itagemisfateor contineri quod

: I seruius tamen Grammaticus, qua β

lemaeeatu. garita,ut Cicero: Nego ullam gemma,aut margarita&duplicem fuisse, .c. Elgemmas uolunt dici diuersii coloris,margari gemmis au tu uero albas: uelgemmas integras, margaritas pertusas.

ia... Est enim margarita,quae in concha nascitur: unde conachilium dicitur,quum uulgo Periam appellat. H.c etia uoacatur Uni, ut idem Plin.uit sui nunquam nisi distincta Pli.li s.cap. reperiatur,ests generis masculini Na foemininii u quo Vn QRςd nunc quiduin pro unanimitate utuntur, nec autoritate niti- quod nulli 'μ Π enim ap*d que reperiatur nec arte,qua deberet duo repeti ess masculini potius generis,ut alio ellio,curgulio.

antur indis. creti. FINIS ELEGANT VIAE R L

I AVRENTII VAL

UAM AD IOANNE TO te tum Aretinum, cubicularium Apoastolicum,ti reciprocatione sui CT Suus,libesius pluriamum utilis. I, os L A RV tua, Ioanes Torter tura erga me beneuolentia, tu de meis quantula cuq sunt literis opinio, is praecipue qua

ad eloquentium 'ectant fucit ut quicquid de Elegantia linguae Latinae, qui primus ad eloquentium gradus est,adnoto id omne ad te poti limam scriba. cim praesertim nihil eius generis tam exiguum proa

490쪽

fici datur me quod notuo,tiescio iudicio dica, an amori, magnum esse uideatur. Non repudiabis igitur hoc aquam exiguum quod de pronomine Sui cum eiit derivativo adnoaetaui uelut appendicem quaestionis illius, ubi quae sunt bule cum gerritiuis primae secundae personae comunia quemα admodum scis disseruimus. Num Phic quae trium omniuim

hic uero quae unius tantum propria sunt, explicantur ero tenus prorsus, quaterius pertinet ad reciprocutior sem. Hui,

dicet aliquis, perexigua perexilii, materia,nec satis scrobi digna. Isti ego uitandus est enim in principio maxime contemptus operis a tirmo non talem sibi introgresso eam visum iri sed magnam, profundam nugam, imitemque Drintho cuidam, etiam si Minotaurus non inesset ut vere liceat Vergiliano uersu dicere,

me labor iste domus,C inextricabilis error Aeneid.c.

Vbi utinam non plerique falleremur ii modo plebejJed etiam principes in dicendo, ac Theseo pares, qui filo illo

Ariadnes aut non utimur,aut abutimur. Neq; de nolis tautam memoriacierum de aliquot tu proximis seculis loquor, in quibus uix qui pium uitio hoc nou laborauit, uel utetidi isto pronomine, quum non oportet, uel non utendi, quum oportet. At qu.ιmu sitato,quam necessaris,quantae etiam diis gnitatis uocabulis Etenim ut super deam degenere hoc toto dicere quanticci grammaticis dialecticis philosophis, utiq, in js,quae metaphsica vocant,quanto theologis is r peritis,oratoribus,quantu deniq; omnibus sermone utentibus conducit rerudierborus interpretatis,quod propriues eloquetiar certe hoc,cuius uimaust, interpretamur tantatifaciendum es inter caetera uocabula, quanti Pluton inter reliqua numina trium maximoru deoruo vivus e frater tertius Rides iaci lim comparationis hiperbolen. Tu uero uel

SEARCH

MENU NAVIGATION