장음표시 사용
81쪽
6 Phdifica particularis. quando sole superiores, sunt aliquando
Emendat istud errores aliquos in Pt Iemaico, & Platonico; ponit terram in Centro, Circa quam luna, circa lunam seleat circa solem Venus & Mercurius volvuntur: postea clxca terram Mars, Iustpiter, Saturnus, & stellae fixae. RAEFELLITUR. Haec Machina est nimis composita &non explicat apogaeum perigaeumque Martis. S T S T E M A Tr C es O IV I C U M.
Tycho Brahe, Vir inter Danos nobilis,
Ptolemaeo & copernico recentior , climvideret errores in systemato Ptolemaico ,& ex alia parte displicere Copernicanum ex eo quod terrae mobilitatem astrueret, contra , ut arbitrabatur, Scripturae aucto-vitatem, aliud excogitavit. Posuit terram in medio universi immotam, circa quam aqua, aer & ignis, circa quae luna gyrat motu menstruo, sol annuo motu , &sphaera fixarum: at circa solem gyrant
82쪽
Mercurius, Mars, Iupiter & Saturnus. Illud systema immutavit paritulum Vird stissimus Riccioli, qui cum Tychone voluit selem esse centrum Mercurii, Veneris & Martis ; sed docuit terram esse centrum lunae, solis, Iovis, Saturni defixarum : hine systema semi-Tychonicum. Sit terra A, sit luna C, quae circa terram movetur per dies a , si sel B, cujus orbita I, tab. 6. fg. quam describit per annum : sit orbita Mercurii 3 , uuae deseribitur 'circa selem per 3 men-las, Veneris 4 per menses 8, Martis sper annos ferme duos : Iovis 6, Saturni , ita ut orbitae Mercurii & Veneris ter . Tam non complectantur ue ambiant verborbitae Miorum , ex quo se ut Mars
situs in D sit propior terrae quam si ipse sol: sit denique coclum fixarum E F G, quod circuitum circa terram absolvit sp
Ex his patet illud systema vix differrea Copernicino : nam si deleta orbita solis i a terra describat circulum H Κpunctis notatum , tunc plane Cop rnicanum restituetur, sitque occupabit immotus motu transationis centrum magnivorticis, ut constabit ex dicendis. Praeter motus illos fixis & planetis proprios, est quidam motus communis diu risnus, quo haec omnia Corpora feruntur
83쪽
circ1 terram ab ortu in occasum : sesquidem est instar primi mobilis respectu Mercurii Veneris , Martis, Iovis & Saturni, in quantum motu suo pernicissimo ab ortu in occasum, illos planetas seciam adducit circ terram secundum planum aequatori parallelum : at dissicultas est de causa quae sic dictim adducat ipsum solem, lunam δc firmamentum; ideo nonnulli finxerunt supra firmamentum imum mobile, alii ipsam materiam
uid totius vorticis hoc motu raptam, rapere pariter coelestia corpora.
Porio ex hoc motu duplici planetarum, tum circa solem describendo Zodiacum, tum circa terram diurno sinandum planum aequatori parallelum, probat Kepi is rus oriri motum spiraliter convolutum,quo explicari possunt directiones, stationes &retrogradationes planetarum et sit terra Arorbita solis B C D E : spiralis convolutio sit Iovis F & G: tab. 6. fig. 3. Iupiter in I veniat ad 2 , directus erit; deicendat ad 3 , stationarius est ; ascendat ad 4, retrogradus videbitur; & sic de aliis.
Repugnat Mechanicae, in quantum haec machina non est uniformis : scilichi vides unum corpus solidum quiescens, dum alia
84쪽
sunt mota : viae sederum maxime perturbatae sunt versus partem D, ubi nimirum orbita Martis circulum selis ingreditur. Deinde repugnat Physicae. I Quia nulla affertur ratio physica formatrix hujusce systematis , confictum nempe videtur ut occuratur incommodis' rion vero natum ex principiis physicis. 1 o. Incredibilis pro sus est velocitas firmamenti, qua rapiatur fixa diebus singulis ab ortu in occasum. 3'. Vix caph potest quomodδ selpossit motu suo diurno circὲ terram adis ducere secum planetas ad easdem vias. q. Fieri nequit ut corpus selidum positum versus circumferentiam fluidi maneat quiescens; scilicet motu fluidi debet abripi : atqui terra corpus est solidum posiatum versus circumferentiam vorticis Martis : ergo manere non potest quiescens, sed debet circulariter agi circὲ solem quemadmodum caeteri planetae , quorum aliqui sunt ipsa terra majores & forsan solidiores. Sr ST E M PERN IC ANU M. Hoc systemate plurimum delectantur eruditi omnes ; vetustissimum certὸ debet haberi, quod nimirum Pytagorae, neE-non
discipulis placuerit, scilicet Philolao in Italia, Aristarcho Samio in Graecia, sed
85쪽
oblivioni fere datum fuit: revixit tamen Qimperfecte sub Nicolao Cusino Cardinale ; donec perfectum & ampliatum fuit a Nicolao Opernico, Canonico Toru-nensi, in Polonia, hujus defensese subtulissimo , ab anno IJoo ad iannum Quanquam ex bac una parte excultum fuerat illud systema, quaicialis inserviebat explicandis phoenommis coelestibus, erat potius figmentum astronomicum , quam machina physica, nec ullus inter Phil sephos satis audax inquisierat Irincipia physica, quibus potuisset consurgere talu astum artis divinae Nus. Unus Renatus Docarus, cujus inwnium fere par vastitati orbis, meditati nn profunda, praesens & interiori terrae& planetis & fixis, pinxit eorum corpo
rum conditioeres, configurationes , rex-ras, situs, ordines , & ruis rationibus obtinuit ut verisimillimum effecerit, Mod se confictum fuiste & simulatum fateb tur , ut a nobis dicetur posteaquam brevem imaginem hujusce systematis deli-
Sol est centrum, si non mundi, talem hujusce nostri vorticis: stab. 6. M. .) propὸ solem constituhur orbita Mercurii: pova
orbita Veneris; tum orbita terrae, lunam quasi asseclam secum deferentis: tum o
bitae Martis, Iovis di Saturni: denique
86쪽
mdifica particularis. 6'firmamentum,cuius solus Zodiacus in figura
exhibetur, firmamentum considerari debet ut immotum.
Sol etiam considerari debet ut immotus , hoc sensu 'udd nunquIm exeat εcentro, licὸt forte circa proprium axem volvatur 27 dierum spatio, ut conjici
Mercurius concipitur orbitam filam circa solem describere intra menses proximὸ tres: nempὸ intra 88 dies. 'Venus, quia orbitam pauid majorem , sic paulo diuturniorem describit; nempe intra menses septem cum dimidio, puta intra dies rac. nec refert γω juxta Ptolemaeum intra novemdecim tantum menses ipsa ad eumdem situm redeae in oris dine ad terram ; quia cum in hoc schemate terra situm inter Planetas mutet, Venus orbitam suam circa solem describit bis & amplius, antequam redeat ad eum- idem situm in ordine ad terram ; quare apparentia perinde semper se habet. Terra, quia orbitam describit paulo majorem , sic & paulo diuturniorem : scilicet intra duodecim menses. Mars orbitam suam, ut potε adhuc ampliorem, non absolvit nisi annis proximὸ
Iupiter suam , ut potὸ longe majorem, absolvit annis proxime duodecim.
87쪽
Saturnus suam , omnium marimam, absolvit annis triginta. Porio terra, Venerem inter & Martem collocata, lunam habet asseclam, quae circa ipsum motu menstruo circumfertur, simulque cum ipsa motu annuo circa solem. .
Similiter Iupiter, Martem inter & Saturnum Collocarus, habet quatuor lunulas asseclas , non nisi telescopio conspicuas,
quae annuum ejus motum sequentes,
Continue circa ipsum gyrant: proxima quidem, uno die & horis octodecim: proxime succedens tribus diebus cum dimidio : tertia diebus septem & horis quatuor : quarta omnium remotissima diebus sexdecim. Pari autem ratione Saturnus sic Iovem inter & fixas collocatur, ut obvolvatur
annulo sito, habeatque quinque lunulas asseclas eximii tantum Telestopii ope coim
spicuaS.Copernicus triplicem terrae motum et-
tribuit: annuum diurnum & inclinationiN. Annuus telluris motus est illius progressio circi solem Uenerem nempe inter& Martem) juxta Zodiacum. Diurnus telluris motus est illius revolutio circa proprium axem, seb occasu nempe in ortum spatio horarum 2 in scilicet dum ipsa intra annum percurxit ZO-
88쪽
Phmica particularis. II diacum, singulis quibusque Σ horis circa
proprium axem volvitur, instar trochi. Motus incknationis est tantummodo certa supradictorum motuum modificatio , quae parallelismus dicitur; in hae nempe hypothesi terra sic movetur circa solem juxta eclipticam, ut polos suos semper servet parallelos polis mundi, non vero polis eclypticae. Per diurnum telluris
motum explicantur ortus 3c occasus sy-derum, diurnusque omnium motuS apparens ; nempe sedera oriuntur certae partiterrae ubi haec pars incipit illis obverti, occidunt ubi ab iis divertitur. Diurnum motum peragere apparent omnia simul sy-dera, dum terra ea omnia perlustrat diurna
revolutione circa proprium axem. Per annuum ejus motum eXplicatur annuus solis motus juxtὲ signa Zodiaci. Quippe, ubi terra percurrit arietem, necesse est ut sol appareat libram percurrere , dumque ipsa progreditur in taurum, necessse est ut sol appareat progredi in scorpionem ; sicque consequenter , sicut intellectit facile est ex inspectione schematis.
Per eumdem annuum ejuS mcuum eX-plicatur quare Mercurius, VenuS , Mars, Iupiter & Saturnus aliquando majoreS, aliquando minores appareant; quare appareant aliquando directi, aliquando retrogradi, aliquando stationarii. NempE
89쪽
7α ει ica particia aris. apparent modo majores modo minores. iquia aliquando sitnt viciniores terrae, aliquando ab ipsa remotiores , ex eo nimirum quod terra modo ad ipses accedat, modo ab ipsis recedat. Facilὸ autem con- lcipies quare sint modδ direm, modo retrogradi, modo stationarii, si mox keutura attentὸ legas. Per parallelismum explicantur variae armi tempestates; posita enim illa modificatione annui motus telluris, intelligi facilὸ potest cur modo unus telluris polus,modd alter obvertatur seli, ut ad sensum lpatebit, si globulum aliquem, quem suin lPonas terram repraesentare, ita circumd
cas per radiacum sphaerae artificialis sinqua interior globus solem repraesentabit λut ejus polos semper serves parallelos polis Iphaerae, seu sibi semper petii allelos. Sed haec fusiori indigent inquisitione. Sit ergo: lori hoc Θstema satisfaciat Hronomia. fHuicce quaestioni optime respondent C fpernicatu, quandδ praecipuas observatio- lnes factas ab Astronomis bene congruere
cum hypothesi sua tam feliciter, quam l
Primum est phoenomenon: sel spatio l
24 horarum totiun terrae superficiem illustrato
90쪽
Ph sica particularis. 73strat, videturque cum omnibus planetis& firmamento moveri ab orta in occasum, hac ratione ut partes orientales terrae prius excipiant radios solares , prius planetarum & fixarum habeant conspectum quam partes occidentales. Explica tur. Nec seli, nec planetis, nec firmamento tribuamus motum hunci
diurnum, cujus in firmamento saltem foret 1ncredibilis velocitas; tribuamus ipsum uni terrae, ita ut moveatur circa Rumaxem ob occasu in ortum spatio a horarum. Tunc recte intelligeturAquom b , eodem spatio terra excipiat solis radios , planetarum & fixarum , prius secundum
partes orientales quam secundum occidentales.
firmamentum E F G H : sit homo versus D cujus Zenith sit H , Naiar F, horison E G, certe huic homini sol oriri vi- 'debitur: at intra sex horas punctum D veniat ad punctum A, Zenith erit E, Nadir G , horison F H , solque videbitur in meridiano & descripsisse arcum E F;
scilicet cum sol videtur ascendere verSus H, V. g. secundum unum gradum ascendere in I, horison erit in puncto I & χ : poste intra sex alias horas transferatura puncto A ad punctum B, Zenith erit F, Nadix H, horison E G ; tumque sol