Canonici juris institutionum libri tres. Opera & studio Francisci de Roye, antecessoris Andegavensis

191쪽

nus de Baptimo cap. I . & S. Hieronymus in Dialogo contra Luciferianos, ac tandem cum passim institutae sunt Parochiae, invaluit Parochialem Presbyterum suo etiam jure baptitare posse,

non expectata jussione Episcopi. Unde passim in sacris Canonibus cum de Baptismo agitur, Episcopus & Presbyter

junguntur tanquam ordinarii ejus ministri: Diaconus autem aderat tantum quasi minister Baptisantis, Apostolicarum Constitutionum lib. 3. cap. II. S. Hi ronymus ibidem, ait necessitate cogente,

permitti etiam laicis baptisare, vel etiam absque mandato Episcopi, puta si baptisandi mors immineat. Illiberitani Patres in Can. 38. in latisco Baptisante duo requirunt, ut integrum habeat suum Baptismum, id est,

ut eo suscepto, non peccaverit mort

liter ε, & ut non sit Bigamus. Utrumque illud desiderant, ut Sacerdotis partibus fungatur qui nec Bigamus nec poenitens ordinari potest. Nec illud ita intelligendum, quasi ab eo Laico Baptismus conferri non possit, qui solus etiam in necessitate occurrat Bigamus de Poenitens : sed ut ex mestis Laicis ibi

praesentibus, ille solus Baptisare posti , qui adhuc integrum lavacrum

192쪽

Institutionum Liber II. 17'habeat, & non sit Bigamus. Cumque Canon ille ait Baptisatum illum per' ducendum esse ad Episcopum , ut perficiatur . ut confirmationem ab eo a

cipiat. Nec probata est eorum opinio, qui a Laicis Baptisatos & ad Ecclesiam venientes jubebant vero Ecclesiae Baditisino expurgari. Ac tandem invaluit a quibuslibet Laicis in necessitate conferri posse Baptismum. Quod forte Graeci non ita statim agnoverunt , ac sere semper probarunt Latini. Eoque casu Baptisare possunt etiam

mulieres. Can. mulier. I9. de Consecrat.

. 4. Quamvis olim Tertullianus, &alii quidam illud negaverint. Atque etiam in Can. Ioo. Iv. Carthagin. Con-eillii generaliter prohibetur, ne mulieres baptistare ausint. Sed Gratianus in eo ipse Can. addidit eam exceptionem , hisi necessitate cogente , quod probarunt Florentini Patres. a Baptismus in forma Ecclesiae collatus iterari non potest. Duplex ea ratio est: Altera ex Apostolo sexto ad Hebraeos.

Ubi, qui semel illuminati seu Baptisatifund-, rursum sibimetipsis crucifigunt Filium Dei , cum rursus baptisantur :quia Baptismus est figura Passionis Chti ii quae semel tantum contigit. Alsera

193쪽

18o fms Canonici ex L. Domus 38. Cod. N. de haereri quia Baptismus in modum semel naci

hominis, semel a Deo conceditur. Sed anxie disputatum est , an rebaptizandi fuit, necne , qui ab haereticis Baptisari, ad Ecclesiam Catholicam a cedunt. Sanctas Basilius prima ad -- phil. Can. I. in princ. ait varias fuissedissensiones super Baptismo Novati norum: addit sequendam esse consuetudinem uniuscujusque regionis , ut ibi quoque Balsamon. Ac tandem in

Can. 47. ait apud Romanos,prohibitam esse rebaptisationem haereticorum alicujus oeconomiae gratia. Et sub fine ejus quaestionis definitionem remittit ad aliquam Synodum. Ex quibus constat huic sanctissimo Patri eam esse tantum quaestionem disciplinae, in qua libera

sit fides. Cum tamen centum annis ante eum a Stephano Romano Pontifice condemnata esset ea rebaptisatio , ω quidem secundum ipsissima atque omnino energica vecba Christi Domini is quis baptisatηs fuerit : qui semel lotus est, non habet iterum lavandi necessitatem : nisi quis renatus fuerit. Unum Baptisma ponit, nec distinguit a quo conferatur , an viro bono, an

ab homine malae rei. Adde Optatum,

194쪽

Institutionum Liber II. I 3 i& traditionem Apostolicam. Valdε tamen obstat Apostolorum Can. 46. apud Dionysium Exiguum , 8c in multis Canonum Collectionibus C tholicis, Graecis δc Latinis, in quo recipiendum non est Baptisma haereticorum ; sicque Baptisandi sunt, cum ad ad Ecclesiam veniunt. Respondendum est Canonem illum ab haereticis edi tum quidem fuisse in Concilio Ico

niens , ut ea ejus opinio confirmaretur;

sed ab Ecclesia sanum Sc justum ei additum fuisse sensum illum in suis Collectionibus Canonum, ut rejiciendum sit illud Baptisma, quod secundum for-.mam Ecclesiae, seu in nomine Trinitatis datum non est , dc rebaptisandi non sint, qui ab haereticis baptisati sunt, in nomine Patris, ct Filii, ct Spiritus Samm : In . Ecclesiam Orientalem admi tuntur per unctionem Sancti chrismatis: In Occidentilem per impositionem manuum , it Gregorius Magnus lib. 9.reg. Epi'. 6 a Denique prρecipuus baptismi effectus,

est ut tollat originale pecc x m. Sane non omnino eXLinguit c5cupiscentiam, quae radix est peccati: semper enim ea in nobis remanet; sed ei non imputatur , qui non in vacuum Baptismi νδ'

195쪽

181 Bris Canonicitiam accepit Can. a. de Consecra, . dig. Hoc quidem in infantibus, sed in adultis : Baptismi effectus eriam ille est, ut omnino tollar actuale peccatum,& quoad poenam dc quoad culpam, si quod admiserint: sed desideratur ut ii

beant conversionem mentis ad Deum,& impositam poenitentiam peragant, unde tot Poenitentiae gradus in CatechumeniS.

De Confirmatione. ONFiRMAτio est Sacramentum a quo baptisatus spiritualis gratiae

augmentum & robur accipit. S. Cyprianus eam vocat Sacramentum manus impositionis. S. Augustinus lib. 2. contra litteras Petitiani cap. I 4. Sacramentum

Chrismatis S. Ambrosius in lib. de initiandis . tria illa jungit 3c vocat S

cramenta Baptismum, Confirmationem&Eucharistia. Sed & huic maxime convenit definitio Sacramenti : nam habet signum visibilo puta manus impositionem& unctionem, confert invisibilem gratiam , confert enim plenitudinem

Spiritus sancti, sicque dici non potest.

196쪽

Institationum Liber II. 333 eam esse tantum aliquam Baptismi caeremoniam. S. Hieronymus contra Luciferianos docet a Christo D. institutum fuisse illud Sacramentum, cum ascendit ad Caelos Sc Spiritum sanctum effudit in suos Apostolos. . Non habemus quidem ex sacris paginis Christum Dominum aut Apostolos confirmasse per Chrismationem sed tantum per manus impositionem : sed

Innocentius III. In cap. un. ext. de Sacramento Vnctionis, ait per frontis unctionem designari manus impositionem, quae alio nomine dicitur Confirmatio sEt ideo Veteres etiam Patres Unctionis, olei, Chrismationis, in Confirmatione passim meminerunt, ut ita Baptisati contignarentur : unde Sacramentum illud

ab iis aliquando dicitur Consignatio, sia gillum Dei, signaculum Dominicum. Ipse quidem Sacerdos quem baptisat

eum in vertice capitis ungit: sed cum ei datur Confirmationis Sacramen-rum , in fronte ungitur cum signaculo Crucis. Unde S. Augustinus ad Val. I 1. ait se in fronte portare crucem

Christi. Olim Confirmatio statim consereb tur post Baptismum. Tertullianus de Baptismo cap. 7. & sanctus Hieronymus

197쪽

Juris Canonici ibidem Unde in Can. 38. Illiber tani Concilii Baptisatus statim perducendus est ad EpiscQpum, ut perficiatur, idest confirmetur : nam Confirmatio & Graecis

de Latinis est veluti perfectio B ptismi ii dec iue saepius etiam ab iis dicitur perfectio. Utique per Baptismum datur

Spiritus Sanctus ; sed per confirmationem datur ejus plenitudo , ut magis ac magi S roboretur baptisatus, tu in fide& contra omnes hostes Can. i. ctyri

Cons. dicit 1.

Anxie quaeritur quis si minister Confirmationis. Constat quidem sacrum chrisma fieri tantum ab ipsis Episcopis n. 1 o. prima Synodi Toletanae. Et Mpud Gelasium primum in D. 9. Nunquam vero a Presbyteris Can. 36. temtia D nodi Carthagis. Sed verius est c-tiam semper in Ecclesia Latina solos Episcopos confirmare potuisse , non C-tiam Presbyteros. Innocentius I. in D. ad Decentium, ait non solum Ecclesias. ticam consuetudinem illud demonstr

re sed etiam Lectionem Actuum Apostolorum, ubi cum plures Baptisati nondum accepissent Spiti tum Sanctum, idest ejus plenitudinem, ad eos non alii missi sunt quam Petrus & Ioannes , uitiis manum imponereat , seu quod is

198쪽

Institutionum Liber II. I 8sdem est , cos confirmarent. Unde cum Episcopi Apostolorum veri sint successores , Ecclesia Romana semper obser vavit ab iis solis conferri posse Confirmationis Sacramentum.

Forte etiam Ecclesia Graeca fuit ab initio ejusdem sententiae, ut nomina tim docet sanctus Dionysius in lib. de Hierarchia Eccles. cap. s. g. 3. σ s. Et ad eum locum Georgius Pachymeres ait etiam fuisse generalem ejus Ecclesiae consuetudinem,sicut &Zonaras ad Can. I . Naeocaesar. Concilii: sed tandem ab ea recessit, ut etiam Presbyteri confirmare possint. Nec ejus rationes omnino improbavit, aut rejecit Florentinum Concilium.

Sane dici potest in Latina etiam E clesia Presbyteros duobus casibus co firmasse, deficiente, seu absente Episcopo, vel ex ejus mandato. Nam I. Synodus Arausicana Can. I. st x. statuit ut in mortis discrimine positi, chrismate& benedictione consignentur ab ipsis etiam Ministris Baptismi, puta Presbyteris : Et prima Synodus Toletana, in Can. 1 o. statuit Presbyterum christmare posse, absente Episcopo ; sed eo praesente, si ab eo praeceptum ei fuerit. Hoc refert etiam Marxinus Bracar. In

199쪽

sua Collatione Canonum cap. I. ct 32.& probat Gregorius Magnus lib. 3. ret. Ep. 26. Hodie volunt Presbyterum confirmare non posse , nisi ex mandato Et dispensatione S. P. sicque Trident. Patres omnino rectissime dicunt non alium esse ordinarium sanctae Confirmationis Ministrum, quam Episcopum: nam Presbyter, extraordinarius esse potest.

TITULUS V.

De Eucharistia. EA est verum Christi Corpus &

verus Christi Sanguis. SS. Patres eam absolute & per eminentiam Sacra

mentum vocant. Ejus vera materia pa

nis est triticeus & vinum aqua delibutum, vel ut habet S. Cyprianus vinum aqua mixtum , in Epist. 63. Panis fit verum Christi Corpus, vinum illud fit verus Christi sanguis. De vino numquam fuit controversia inter Catholicos . illud enim omnes intelligunt quod est ex genimine vitis,ait ille ipse Christus,

Et condemnati sunt Armeni, cum solum vinum offerre vellent Can. 3 2.

sexta Srnodi; sicut de illi qui solam

200쪽

Inytutionum Liber II. I 8'quam, unde dicuntur Aquarii apud S.

Augustinum. Nec Ecclesia utramque hanc materiam mutare potest , cum Christus eam ipse constituerit. Sed inter ipsos etiam Catholicos disputatum est de pane azymo & fermentato. Ecclesia Graeca eo tantum utitur

hodie; & Latina solo aetvmo. Si recu ramus ad fontem , Christus Dominus in azymo corpus sium dedisse videtur: nam certissime constat, Iudaeos tempore Paschatis domi habere non potuisse, nequidem micam panis fermentati. Sed ille ipse alias suum etiam corpus infortuito pane, puta fermentato, Discipulis & Apostolis suis dedit , qui omniano communis aut vulgaris erat. Et hinc

cum in hac Dioecesi Andegavensi quidam Presbyter fermentato pane usus esset in sacrificio altaris , Hildeberdus Coenom. Episc. in D. 4 . respondit puniendum esse illum Presbyterum propter populi scandalu,& addidit in eo delicto potius impugnatam fuisse consuetudinem Ecclesiae , quam fidem. Ex ea Epistola primo sequitur non omnino esse de fide, si quis in aetvmo vel in fermentato sacrificet. Secundo, circa II. saeculum eam fuisse consuetudinem Ecclesiae Romanae, ut azymis tantum ute-