Canonici juris institutionum libri tres. Opera & studio Francisci de Roye, antecessoris Andegavensis

251쪽

Σ38 Juris Canonici Cognatio spiritualis olim pluri s

modis contrahebatur : Baptismo , EC: Confirmatione , Can. si quii ,. - ' Α- Imo & Catechismo seu sponsione futuri. Baptismi, tarp. s. ext. de cog. stis. Confessione , & Communione, Can. omnes. O. q. I. quod etiam exolevit. Olim adeo diffusa erat , ut multas quotidie ambages pareret. Ideo Trid. Concilium voluit ut ca obtineat tantum intresusceptum seu baptisatum, & ejus patrimum dc matrimam , inter utrumque illum , 3c patrem & matrem suscepti. Ex ea oritur impedimentum prohibens dirimens. Forte quidem non obtinebat S. Augustini tempore, ut

palam est ex ejus Epistola a 3. Sed ejus

' tanquam vulgaris meminit Iustinianus: in l. 26. Cod. de Nupt. Unde Chilpericus Rex Galliae post eum agens, ex ea: Causa uxorem suam repudiare potuit, dc Fredegundem ducere , apud Aymorumna lib. 3. cap. 6. Tertium est impedimentum affinitatis. Ea est necessitudo, quae oritur ex justis Nuptiis inici alterum ex conju-. gibus & alterius cognatos. Tot olimi erant ejus gradus , quot consanguini- . . talis : utraque ad quartum rcstricta est, ut ad eum sit impedimentum dirimens,

d. cap. I.

252쪽

Innutionum Liber II. Quartum est publicae honestatis, Diod oritur ex solo pudore & ex sola publicae honestatis ratione , quae semper in Nuptiis inspicienda est , & oritur etiam ex sponsalibus. Ex Trident. Concilio non excedit primum gradum in quo est impedimentum dirimens. Ac si quoquo modo nulla aut irrita sint sponsalia, impedimentum illud non parrant, ex eo Concilii 2 eius declarationi

sus a

TITULUS X.

De Eccles is .

E COLEst A est locus Sacramentorum, ait S. Augustinus in Ep. 6 . quique Catholicorum coetum intra se continet, Can. 6. de Consiecrat. dist. ta Est quodammodo divini juris; nam ab homianibus instituta est ad Dei cultum. Olim .Fidelibus odiosum erat nomen Templi, Arnobius 6. ab . Gentes , illud relinquebant Ethnicis, Optatus lib. 6. ali quando quidem occurrunt Templa veri Dei , sed eleganter Zeno Veron. in Sem. ad PFal. i 26. ait receptae consuet ..dinis esse, ut dicantur Ecclesiae vel do-

253쪽

, O bris Canonie; mus Dei. Cumque post pacem Ecclesiae

datam certatim aedificatae sunt sedes sacrae , statim appellatae simi Ecclesiae. Hinc in utroque Cod. tit. de sacros Eccl-

ct rit. de pag. sacris ct temp. Et prohia

bitum , ne conventicula haereticorum Ecclesiae nomen accipiant , l. 2. Cod.

7 h. de Fide Cath. Post Constantinum Magnum tot passim aedificari ceperunt Ecclesiae , ut statim primi Impp. Christiani modum iis imponere coacti fuerint. Quam in rem , prim b lex ea aedificationi E clesiae imposita est, ne quis eam aedificet absque consensu Dioeceani Episcopi, Can. 4. Calched. Concilii. Can. quidam 18. q. 2. Quod etiam Christianissimi Reges sua lege confirmarunt, lib. D CUM

tutar. cap. I 82. ut Episcopus causa cognita videat , an utilis δc commodant plebi, ut ita facilius ad eam accedere possit , nec noceat Veteri , quo casu Parochus Vcteris consentire debet aedi- ficationi novae , Can. multis I 6. q. I. &an ex sola pietate ut in ea Deus oretur& adoretur , an pro solo quaestu aedificetur. Puta ut aedificator decimas &oblationes cum Clericis dividat, ut in n. 8. de Consecrat. dist. i. Secundo, ut

non prius aedificetur Ecclesia, quam

cerin

254쪽

Institutἰο m Liber II. et I certa dos ei assignata sit ad stipendia

Umnium vel etiam minorum Clericorum , ad luminaria & ornamenta, ad sarta tecta , Capitul. lib. s. cap. 229.

Regulariter quidem constituenda est ea dos , antequam Episcopus Ecclesiam aedificari permittat, sed saltem ante iulius consecrationem.' Impp. Zeno dc Iustinianus voluerunt eam dotem insinuari, seu in acta publica referri, tum ut de ea constet, tum ut Sc ipse constructor & ipsius haeredes praemissam Eccleissam aedificare compellantur , sive inchoata sitive non,instar operum publi

corum.

Cum aedificata & dotata est Ecclesia, Diceces anus Episcopus eam dedicare debet, quae prima pars est Consecra tionis ; eamque praecedere solet, ut in Paganicis observat etiam Cornelius Fronto iis verbis : Illud dedicatur , dc postea Dco consecratur. Olim quidem dedicabatur tantum sub nomine &: in honore Martyrum Can. s. de Cons. δ'. I. atque etiam sanctissimae Virginis , unde passim Martyrium , memoria Martyrum. Sed ipsis etiam Confessoribus dedicati cepit , unde dicuntur etiam Confessiones , in Can. si quis 2. q. T.

Nec iis dedicatur quasi Diis , sed ut

255쪽

Juris Cenon sciracmoria hominibus mortuis , quorum spiritus vivunt apud Deum, ait S. Augustinus lib. χχ- de Civit. Dei cap. IOAStatim etiam ille idem Episcopus eam consecrare debet multis precibus adhibitis. Eaque consecratio est omnino juris Episcopalis. Can. perlectis. dist. 1s- cap. I. ext. de Relig. domib. Unde cum

Gelasius I. statuit Ecclesiam aedificari non posse absque praecepto Sedis Apostolicae is Can. de locorum. ct in Can. praecepta. de Cons dis i. Ecclesia Gali Praesulos jure protestati sunt illud esse novum & insolens , apud Glabrum

Rodulphum lib. 2. cap. 4. Ejus Consecrationis pars non est : nam Episcopus eam Crucis fixionem facit,antcquam Architecti aedes vel potius parietes aggrediantur, & consecratio est

complementum.

Sacri Canones vetant absque Reliquiis Sanctorum consecrari Ecclesiam,

atque ita ut deponendus sit ille Episcopus qui Ecclesiam absque Reliquiis co secraverit, Can. 7. septima Dnodi; quae olim recondebantur sub majori altari. S. Ambrosius in Ep. 81. & S. Paulinus in D. 11. Et hoc inde fluxisse videtur: quod Ecclesiae a sepulchris Martyrum

cepisse dicantur , ad quae Fideles diu

256쪽

noctuqua conveniebant, ut orarent resacra facerent. Olim etiam Ecclesiae Dominicis tantum diebus consecrari poterant, Can. I. Casaraugustanae Onod Sed placuit eas etiam consecrari posse privatis, idest non solemnibus , aut Festivis cap. L ext. de Consecrat. EGLvel Ast. Cum Apostolus ad Hebraeos cap. I 3. dixit nos habere altare de quo edere non possunt qui tabernaculo deserviunci.

invaluit in qualibet Ecclesia aedificarbaltare,& quidem lapideam instar Sepulchri D omini ci,ut in eo sacra fianr. Olim quidem unum tantummodo erar, quia, cuilibet Ecclesiae unus praeficiebatuc Presbyter: sed cum crescente Fidelium' multitudine, amplius frequentarentur Mysteria; & plures instituerentur Sacerdotes , multa etiam altaria in singuli, . Ecclesiis instituta sunt, vel etiam ante sextum saeculum , ut ps obari potest, ML 1 . Cod. Th. de Epis ct ex l. 4. eod. Cod. de Haeret. ex Gregorio Turon. lib. 1. de Gloria Mar rum ωρ. 33.

Cumque saepilis superabundarent , iis

etiam modum imposuit Carolus Magnus , in Capitulari ad Theodonis Num. Denique sacri Canones semper voluerunt ceriam aliquam redituum Eccle-

257쪽

siastieorum partem reparationibus Eeclesiarum deputari , in Hispania tertiam, in Gallia quartam. Cumque sensim invaluisset multos ex iis bonis aliquid sibi vindicare , Carolus Magnus lib. . Capitul. cap. o. quod etiam exscribie Regino M. I. de Disecipi. Eccles cap.

36. ) statuit, ut de opere 3c restauratione Ecclesiarum unusquisque tantum accipiat, quantum habere dignoscitur ex rebus Eeclesiae. Unde dicendum esset hodie Decimatores , RectoreS ut vocant primitivos, M ipsos extam pensionarios pro rata conferre teneri ad reparationes Ecclesiarum. Sed invaluit Ecclesiasticarum rerum & Decimarum possessores teneri ad reparationem Chori, quod proprie sit eorum , Sc Parochianos Ecclesiae navim reparare , quasi ea pars Ecclesiae ad eos pertineat. Fit etiam distinctio inter majores & mi- nores reparationes , ut primas quibus

non factis periret Ecclesia) illi omnes agnoscant, qui aliquid capiunt ex bonis

Ecclesiasticis , & alias agnoscant ritulares Clerici, nisi ad eas teneantur promcuratores fabricae.

258쪽

TITULUS XI.

De Iebus Sacris , Sanctis , O Religiosis.

F Aa omnes accurate distinguunt I

risconsulti : sed Canon istie saepius eas promiscue usurpant. Res sacras, definit Iustinianus ex suae Religionis Christianae uis, quae Deo rite per Pomtifices consecratae sunt, ut puta, inquit, aedes sacrae , & donaria , id est sacra Vasa dc ornamenta, quae ad divinam Religionem pertinent , ut ipse inte pretatur in I. sincimin aia Cod. de Sacros Ecel. post pacem Ecclesiae datam statim etiam Vasa illa, vel aurea, vel argentea fuisse docet optatus Mileuir.

lib. I. contra Parmenianum. Baronius

contendit Cliticem Domini etiam viatreum fuisse sub Apostolis, cujus me munerunt Hieronymus , & Bonifacius Martyr : sed propter nimiam ejus se gilitatem placuit eum saltem vile stanneum , si pauperrimus sit Clericus, Can. 3. de Consecrat. dist. r Ac tandem invaluit saepius aureos vel argenteos esse Calices , eosque i

259쪽

ter ges sacras recenseri , sive sinet mi nisteriales , sive communicales, quo rum usus erat ad communicandum sive sint ad ornatum , de quibus omnibus apud Anastasium. Ex rebus sacris suut oratoria, baptisteria, altaria, sanctuaria, seu thecae in; quibuς conduntur Reliquiae Sancto

riam.

Res sanctae , sunt quae sanctione quadam prophanae esse dinerunt, & exem- 'tae sunt hominum commercio. IsidoruS. tib. I S. O--ωρ . ait Sancta Veteribus esic ex teriora Ecclasiae, quae nihil aliud sent, quam cinctum, ambitum, septum Ecclesiae ut m l. 4. Cod. Th. de iis qui ad Ecel. confugiuntia Sunt etiam res Religiosae. Iurisconsulti non aliud habent earum exemplum , quam locum illum in quem illaetus fuerit mortuus , eumque vocant Religiosum, vel quod relictus sit extra res humanas , vel quod Religione teneatur , cujus interest sepeliri mortuos. Forte tamen addendum ex M. Tullio lib. 2. de legib. non aliter locum esse Religiosum sola illatione mortui , nec aliter Religione teneri , quam si Pomtifices decreverint & ab iis justa solutae sint sepultis. Sed apud Christianas non.

260쪽

Institutionum Liber II. et 'da quilibet locus fit Religiosus sola:

illatione mortui. Habent Coemeteria, idest dormitoria, in quibus nempe do miunt mortui ad isturam resurrectionem. olim quidem deputata erant pro

Corporibus Martyrum: sed cum pax Ecclesiae data est , humandis quibuslibet Christianis relicta sunt: & constat semper ea sacris ritibus cόnsecrata aut benedicta fuisse. S. Cyprianus .in D. 68- Gregorius Turon. in tib. de Gloria Cin 'fess. cap. io c. ct cap. consis luisti 7- extide Consecrat. EccL vel Atto

De Decimis. RPctissimὶ norat Glossa ad eap. I .ext. h. t. jus percipiendarum decimarum esse mere spirituale , quod ita cum rebus temporalibus permutari non potest cap. nito ext. de rem perm. Sea sectissime etiam S. Thomas, Io . Gerson, & Molinaeus docent ipsas Decimas ex se omnino esse res temporales, & arplicative tantum spirituales , quod rebus spiritualibus puta Ecclesiae & ejus ministerio annexae & deputatae sint, M

L iiij