Canonici juris institutionum libri tres. Opera & studio Francisci de Roye, antecessoris Andegavensis

311쪽

Aurelian.Concilii Can. 18. Et tamen Ee'clesia Gall. optionem retinuit, & adhuc hodie servat . quod ita forte contigit; quia cum prior Alexandri Constitutio nullum pareret fructum ut diximus, dc Ecclesia illa non satis probaret eum I nocentii Canonem,ut innuit Guillelmus Paris. lib. de Coll. re Plur. Benef. c. I3. st I . Tum qubd contra facros Canones secundam Paraeciam alicui conferri pateretur , tum quod plures hujusmodi Ecclesias ab eodem teneri posse vellet

ex dispensatione Apostolica, quod qu

modo in malam partem acceptum fuerit videndum ex Math. Paris . in Henria eo III. ad an. 12 3 3. Circa sn. optionem

illam suis patribus probatam ea Ecclesia

retinere maluit. Circa eam observandum est. Primo, ut Diaeceianus Episcopus eam deferat huic Clerico , eumque ter moneat ut optet: si post trinam hanc monitionem optare nolit, eum condemnare debet adoptandum intra certum tempus, quod in sententia exprimatur. Si sit adhue contumax' utraque privandus est, ut inisnuere videtur Glossa pen. ad d. cap. . deat. quai. Et ordinarius utramque com

ferre potest quasi vacantem. Secundo, ex iis Alexandri III. rescriptis optio illis

312쪽

Institutionum Liber I I. obtinet tantum in Dignitatibus & Paraeciis, Innocentius ΙΙΙ. in d. Ep. 8 i. eam produxit ad personatus et sed locum non habet in simplicibus Beneficiis ; nam plura possideri possiant absque ulla dis pensatione , nec in simplici & Curato, . quod utrumque simul etiam possideri potest, cap. 6. de praeb. apud Boni f. Imo

nec in duabus praebendas : ea enim est generalis consuetudo Ecclesar Gallic. ut duae Praebendae in duabus Ecclesiis simul obtineri possint. g. Volumus. de Collat. in res. Sanct. Antiquum ejus rei exemplum videre est in historia Gaufredi ducis Norm. lib. I. Nec opus est dispensatione , ait R :butas , & addit eam pa nam ut qui officio divino non intersit, majore tantum fructus capiat , non etiam quotidianas distributiones. Denique locum non habet optio nisi Clericus secundae dignitatis aut Paraeciae, possessionem per se aut per procu-Tatorem apprehenderit , eamque pacificam habeat: Nam in utroque jure, ac

sipere non est nisi cum effectu; & pacificam hanc possessionem habere intelligitur , si per annum integrum utramque illam Ecclesiam absque lite possederit, ait Glosia Prag. Sanch. ad tit. de Pacis

313쪽

De Jure Patronatus. 'Anonici Iuris Interpretes duplicem, faciunt Collationem Beneficiorum, ut alia sit libeti , alia necessaria. Liberam vocant, cum ordinarius vacans Beneficium conferre potest cui velit, dummodo sit idoneus : Necessaria est cum ordinarius illud non alteri conferre potest, quam ei quem Patronus praesent verit. Ad eam pertinet titulus de Iure Patronatus. Illud est jus quod Fand tori alicujus Ecclesiae in ea competita Multis constat puta praesentatione Cimrici , ut ille habeat omnia jura honoris ca in ea Ecclesia . ut si redigatur adinopiam , ex cjus bonis alatur, ut ea gube nentur ex ejus consilio sed praecipua est ea praesentatio , ide6que simpli citer aliquando ea dicitur jus Patronatus. Antiquissimum est: nam & ab ini ioquinti saeculi jam valde honorati sunt Fundatores Ecclesiarum, et pud S. Paulianum . Sydonium Ap pollin. & alios ejus aetatis. Clerici praesentatio iis concessa est in Can. io . primi Arausicam Concite

314쪽

Dytutionum Liber II. ab Imp. Zenone jus illud iis datum

ut Ecclesiae bona gubernentur ex eorum consilio , in L Is. Cod. de Sacros Ecclesquae omitia colafiemavit Iustinianus in Novellis.

Ideo Fundatores Ecclesiarum appellati sunt Patroni, quod nomen illud indicat eos fuisse dominos eorum , ex quibus fundata est Ecclesia; sicut domunus qui servum suum manumisit. dicitur ejus Patronus sicut in libris seudorum dominus & Patronus promiscue usu pantur : hinc Molinaeus jus Patronatus vocat reliquias pristini dominii. N

men illud quasi usitatissimum occurrit in Capitulis Hincmari sub Carolo

Calvo. Introductum est ex virtute gratitudianis 3c retributionis Can. 37. quarti Tolet. Concitu, & apud Guillel. Paris in lib. de mori, tu cap. 9. Cum enim Fid les bona sua certatim crogarem ad a dificandas Ecclesias, S S. Patrcs existim runt iis deberi Beneficiorum vices, ait

Dan. de Parisiis sub Philippo Pulchro, is libro de potestate Papab ct Reqali,

cap. a I. & in eorum monumentum jus illud Patronatus haberent.

Illud ex se temporale est spirituali

annexum caP. 3. ex. de Iussic. cap. I s.

315쪽

3ox furis' Canonici

ext. h. t. Nam oritur ex re temporali &prophana, quam fundator Deo dicavit,& aliquam societatem habet cum Ecclesia. Vel ut addit S. Thomas, ordinatur ad spiritualia, puta ad praesentationem idonei Clerici, ut Beneficium Ecclesiasticum habeati Locum habet in omri bus Ecclesiis , atque etiam in Capellis& Oratoriis, dummodo Canonice co structa sint. Gratianus passim causa IQ.

q. . id est ex permissione & decrem Dite cesani Episc. 1. Et hinc si quis in sua potestate praestimoniam habeat, seu Capellam nondum Episcopali decreto oonstitutam, pleno jure suo eam dare potest, nec opus habet Episcopo, qui nondum ea est Beneficium Ecclesiastia

cum a

Duobus praecipue modis acquiritur, constructione vel dotatione Ecclesiae': verius enim est illud non acquiri solius fundi datione, in quo constructa sit Ecclesia, cap. 3. ex. de Eccl. aedis Nec ullus

est Iuris Canonici locus, qui jus illud

competere doceat ex ea sola datione: Et in eo Fundatores proprie non alii sunt, quam constructores . aut dotatores E clesiarum. Iis modis ipso iure acquiritur , id est, ex sola constructione vel dotatione , quamvis Fundator in sua:

316쪽

Institutionum Liber II. 3 Gyfundationis tabulis jus illud sibi praecise

non reservaverit. cap. nobis. Σ . ex. h. t.

Tum quia ordine juris & rationis com petit. Can. a. Tolet. Concilii Noni. Can. Rationis. I 6. q. 7. Tum quia quod leges aut Canones nobis concedunt , illud nobis ipso jure competit; ac tandem si

eutis qui pecuniam credidit ad reficie dam domum , ipso jure in eam habet privilegium , quia authoritate constituentium illud ei datum est. t. s. f. qui pol. in pu hab. Ita & qui aedificavit Ecclesiam , hoc ipso habet in ea jus Pa tronatus , quod leges & Canones illud ei concedant: unde illud etiam habet ipso jure , idest suo & siimmo jure, non etiam ex mera gratia & munificentia Ecclesiae: Non opus est ut Ecclesia illud ei concedat, illud sibi habet quasi reliquias pristini dominii, & ad haeredes suos transfert, ac pio inde non est a singulari gratia. Cum jus illud primo introductum

fuit, unum erat iisdem legibus & regulis constans, quicumque tandem illud haberet. Sensim plures institutae sunt differentiae inter Patronos Laicos & E clesiasticos di Antiquissimum est earum initium ex Can. IS. octavae Synodi, quem male Gratianus adscribit sextae in Care.

317쪽

Apostolicos. I a. q. L. Alexander III. neV. 4. ext. de st. iud. ord. & alii Pontia fices, atque etiam Veteres Canonici Iuris Interpretes sensim varias introduxerunt. Ex iis prodiit summa illa diviso Juris Patronatus in Laicum & Ecclesiasticum. Nec utrumque aestimatur ex

persona ejus qui illud habeat, nam &Clericus laicum habere potest. Hoc dicitur quod alicui competit vel ratione sanguinis, si fundator illud adscripserit iis qui sint ex sua gente, vel familia, vel

rarione patrimonii, si cuidam fundo, ut qui sit ejus Dominus, jus Patronatus habeat. Ecclesiasticum dicitur quod alicui competit ratione illius Ecclesiae quam tenet, quaeque aliam Eccles amex suis bonis fundavit. In dubio jus illud praesumitur laicum : omnia enim Beneficia vulgo censentur a laicis fumdata , ait Gudi. Benedicti, ad cap. Ray-

Praesentatio idonei Clerici est praecipua

Ioni pars juris patronatus, ut nempe Patronus eu alicui praesentet ad obtinenduvacans Beneficium. Omnes autem sacri Canones volunt ut Patronus Clericum Diaeceiano Episcopo proente: Ei nempe in cujus Dioecesi constitutum est vacans

Beneficium , Can. I. I s. q. 3. Can. De

318쪽

quia jurc communi omnes Ecclesiae sunt in ejus ordinatione, Can. omnes Basilicae. ibidem. Sensim tamen invaluit aliis etiam inferioribus Praelatis praesentari posse cap. super eo I s. ext. de Of. st pol. jud. del. dum nempe Fundatores eos infundationis suae tabulis exprimunt, linque institutionem sui Clerici addicunt: quod hodie observatur in Gallia contra Tridentinum Concilium Sess. I . de Res . cap. 12 . in sine. Praesentandus est idoneus Clericus, id est qui & generales habeat qualitates, puta quod sit Clericus tempore prae se talionis, & speciales, idest eas quae Beneficii naturae conveniant & ipsi fundationi : Eas etiam habere debet praese talionis tempore , nisi a fundatore aia dictum sit Beneficium certo generi personarum, puta proximioribus agnatis: quo casu adesse debet ea qualitas, tempore vacationis, seu quo vacat Bene ficium

Ut Patronus suo illo praesentandi jure

utatur , Beneficium vacet necesse est.

Illud a collatione ad praesentationem productum fuit ab Alexandro III. in cap 39. de appellat. in I. collect. ct in

319쪽

fili. Ne Patronus captandae mortis alienae occasionem trὐbuat , si praesentaret ad Beneficium non vacans. Ejus praesentationis effectus ille est, ut Ordinarius praesentato Clerico vacantem Ecclesiam conferre, eum admittere & institii ere teneatur in ea patronata Ecclesia. Carolus Magnus & Carolus Calvus in suis Capitularibus il lud habent nominatim : Si ordinariuς. praesentatum Clericum & quidem idoneum instituere nolit . ad id a Summo Pontifice cogitur per suspensionem a Collatione Beneficiorum , ait Innocentius III. lib. 3. Reg. Ep. I. & ab ea nectilitate illius Collationis praesentatio dare dicitur jus ad rem, id est ad petendum & obtinendum vacans Benefi

cium.

Denique olim omnes Patroni tres tantum menses habebant ad praesentandum ; nec enim Canones patiebantur ultra illud tempus vacare Beneficia.. Sed cum Alexander III. sex menses Collatoribus dedit, eosdem etiam Patronis omnibus dedisse videtur ca8. 22..ext. h. t. Statim vero veteres Cano-nistae disterentiam illam introduxerunt, ut Patroci Ecclesiastici haberent sex. menses, & laici quatuor. Eam confir-

320쪽

. Institutionum Liber II. 3o7imavit Bonifacius VIII. in cap. I. h. t. in sexto. Ordinarius intra illud tempus conferre non potest absque praesentatione Patroni ; aut si contulerit, irritanda est ejus Collatio cap. 8. ext. h. t.

Sed post elapsum illud tempus suo, &ordinario jure confert, non etiam jure devoluto : tum quia jus conferendi nunquam Patrono competiit, tum quia nullus est Iurisdictionis gradus inter Patronum & Ordinarium.

TITULUS XVIII.

De Renuntiatione es aliis amitte dorum Beneficiorum modis. Totum jus vel in acquirendo comsistit, vel in conservando , vel in amittendo. I. ult. d. de legib. De acquirendo Beneficio actum est , nunc de amittendo. Primus amittendi Beneficii modus est mors titularis Clerici: Et ille vertis est , naturalis , & ordinarius; Ita

ut post eam quilibet ejus haeredes illud sibi vindicare non possint, ne sanctuarium Dei haereditario jure posside

tura

. Secundus est renuntiatio. Ea est ceL