장음표시 사용
91쪽
CAP. I, V. 1. verbo rem inesse, nec satis valere eorum, qui eam defendunt,
ammenta ostendimus, addenda nonnulla vel, ne longiores in hae quaestione simus, indigitanda potius videntur, quibus nostra aperte confirmetur sententia. Cuiusmodi asserimus Sach. IX, Ii rirido set ri y 'D, Onua verbi Domini super terram Hadrach, et Damaseus requim ei ; quam aperte hiesignificatur, praedictorum a deo casuum onus ingenti cum pondero ineumbere in terram Hadrata, et recubare in Damasco, premere Damaseum 3 Deinde Ies. XV, 1: nnm ' a 'o 'o particula ra inducit caussam, ex qua onus dicatur imminere Moabitis; qui apud alteram effati remanent significationem, affirmativam potestatem obtrudunt particulae, quam numquam omnino habet neo ex omni ratione sua habero potest. Ut enim medio in progr visu nexuque gententiarum notare possit aliquando profecto, revera , initio tamen enuntiationis, multoquου magis in
intovi capitis exordio, talo quid admitti nullo modo potest. Quos Em k320a, huiusmodi laudat locos, nihil huc pertinent,
quia in media sententiarum quasi catena exhibent particulam. Porro las. XXI post titulum ci 'o 'o secundus statim incipit versus et visum grave et horribile dictu nuntiatum mihi est; eis. etiam 'o v. 13 cum v. Isi: non V nan 'am. Denique tis. XXII o v. I inseriptum redit v. 25r Pa Mna
Postremo e duobus illis Proverbiorum locis, XXX, I, XXXI,
I, vere quod aiunt interpretum crucibus, licet inaccessae eorum difficultatos tolerabili rationo nondum enucleatae sint , tantum tamen patere videtur, oneris notionem in univergum eorum argumentum maxime quadrare, cum satis multa habeant gravia et onerosa; quo accedit, quod in altero titulo XXXI, 1 verba
'EN NCU, -onus, quo castigavit oum maior eius
satis dilucido nostram indigitare explicationem debent. Est autem onus illud, quod imminero vates vidit, onus Nini; solet enim ginitivus voci to indictetus notare eum, cuius cervici
ingeritur onus; Sach. IX, I; XII, 1; Mai. I, 1 verbum designat
domini, quod oneri est. Do Nino urbe in proli. verba fecimus.
I; Ex iis, qiii novissime examini subiecerunt locos, post EWALD Gahrbueher dor bibl. Wiss. 1848, p. 108 ff. optima meritus cst KEII IUS HAEv mcllii Hanub. der Eini. ins A. T. III, p. 411 ff. maforethico textu diligonfer Hefenso et IIlxxlci aliorumque coniecturis Reeurato resutatis.
92쪽
Per lit autem I iuga divitia Ninum input regni non tantum totius corporis loco, sed una etiam cum eo, sicuti saepissime hoc in genero Hierosolyma pro Iudaea, Samaria pro Israele, Damascus pro Syria ponuntur. Nam in quem quasi medium loeum peccatorum ubivis commissorum undique redibat gravitas et atrocitas, eo quoque Poenarum ictus dirigi maxime oportebat. Altera tituli pars auctorem votat, i II ID . Ex quo de pro-
Phetarum scholis, quas dicunt, nillil amplius traditur in libris sacris, post Eliae nempe tempestatem, gravibus illis et lanestis populi casibus propius indies instantibus, summa deinceps vaticinia perscribi coepta sunt, idque divino iussu, ut saepius docemur, Ies. VIII, 1 - 16; XXX, 8; Hab. II, 2. 3; Ierem. XXIX,
1 ff.; Dan. VII, 1; XII, 4. 9, noe in suturorum tantum temporum usum Ies. XXX, 8; Ierem. XXX, 2. 3, verum coaetanei etiam generis caussa Ierem. XXXVI, 1-6, ut recitati in templo latius divulgarentur. Quare cum nihil sit, quin perscriptum hunc librum ab ipso Nahumo existimemus, tum, quae Prat eo Praesertim tempore Assyriorum casus diviqitus praedicti gravitas. magis etiam in hunc sententiam compellimur. ABARBANEM nugas, qui .o verbo 'im concludit, vaticinium nostrum scripto mand tum et missum Sennaclieribotesse, idque ob eam rationem si ctum, quae intercedit nostro libro cum Iona, attulisse satis erit Adiectus ginitivus i iri omnino propheticum esse librum ostendit; monemur, describendum hostium interitum nec conspectum oculis esse, nec post eventum enarratum, neque ratione antea et coniectura nuntiatum, sed animo extrinsecus rapto oblatum
per speciem et visionem, et sic perceptum literis exinde exaratum. At vero inter commune divinationum genus et sacrorum vatum visiones hoc maxime interest, quod divino spiritu et cxcitantur et diriguntur. Quare non male notat MARCMUS, verba ri 'o involuto dicere auctorem huius oneris principalem, ministerialem clarius subiicere, vi R NI Caria. Dei autem verba non
audiri solum, sed explicari etiam tanquam divina, nec ut mere humana debent. - De Nahumi nomine et Elcesi situ cis. proli.
irari regentis simul verbi et recti sungitur vicibus IIiTZ. , id quod
e voeali subscriptu, quam I ARCIII ut ABARB. temere produxerunt, et ex exemplorum similitudine apparet; cla. Ios. XIX, 29; Ies.
93쪽
BERTHOLDT., E . eontenderunt, ideo praesertim, quod prima verba cum sequentibus nullo modo cohaereant. At vero quaenam potest manifestior esse necessitudo, quam quae intercedit inter argumentum libri et auctorem3 Accedit, quod nisi mentio omnino in titulo laeta Nini esset, usquΘ ad II, 9 nec universa oratio, nec suffixum illud RU I, 8 quo tandem pertineret divinari posset. Cis. Infra a. h. V. - GRIMMIUs contra desondit primam particulam e consuetudine vatum, talo quid inscribendi oraculis, alteram destituit; at si quae est prophetarum in hoe genero ratio, ea est, ut Suum Praefigant nomen tanquam divini spiritus instrumentorum, ne omne Visum stare quod rum,do,in lubrico videretur. . ni ., Q
V. 2- 14. Primum vaticinii caput tribus eonficitur particulis. D v. 2 - 6 notatur Q dei indoles et natura, a qua imminens Assyriis plaga repetenda sit, v. 2. 3a; bὶ universa describitur iudieii divini spocles v. 3b-6; Π inde quid maneat gentem suam, quid inhnicos Assyrios, exponitur v. 7-II; denique III Domini consilium ei
iussum de exstinguendis Assyriis et liberando populo suo br viter proponitur v. 12 14. . A. V. 2-6.
' Deus relatea et violacens Dominus, ulciscens Dominu8 et aestu pollens, ulciscens Dominus in inimicos suos et gemam adversariis gula.
M ap rara' adiectivi forma cfr. las. XXIV, 19 pro vulgari re se,
acrem notat et strenuum seu in amando seu in irascendo animum ;verbum Nase et nomen rar 20 tum hac, tum illa legitur notione, cum adiectivo commune utriusque sundamentum insit. Quam
vocis sententiam descripsit HENGsrn. Belu. III, 455. Die opserder heil. Schrist p. 2I tanquam alacrem ἐνεργειον, qua Veructet vivus Israelis et Christianorum deus differt a saetitiis simula-
94쪽
tisque paganorum diis, sugnibus illis et languidis amando simul et irascendo. Cis. Exod. XX, 5 'non 'i v n*n re Ip ,re; XXXIV, 14 'Uα rea' 'ra; Deut. IV, 24; V, 9; VI, 15. Recte
LXX ζ λωτι ς, LυTHERUs ein et friger Goti, MARCΚ. , EW. ul. Contra, sat multi interpretes aut indignabundi MΛ . aut ob alienum amorem solliciti potestatem statuunt Vulg. HIERONYM. nemulator, I ALINSK. , ΚΕII.. ad Ios. XXIV quae probari satis non potest; imo altera eaque amplior notio omnibus duincops exemplis longe aptior videtur; cis. Exod. XX, 5. Haec autem indolos ubi deo tribuitur, ubique positum est ,N, quo in nomine praevalet vigoris et potentiae divinae cogitatio v. , N. . - Qui acer est, idem ulciscitur il latas sibi offensiones: 'n ΣΠ '; is enim, qui summa est et perfecta ipse animantium species ri, το ον και εξοχὴν , , mea ost ultio inquit et retributio , Deut. XXXII, 35; eis. Ps. XCIV, 1. Amplificatur Dei ultoris cogitatio verbis mori , r 'in cipa, Prov. XXII, 24; XXIX, 22; non, proprio sensu ΙΙos. VII, 5 de vini servore, creberrimo dicitur doirae divinae excandescentia; recte reddidit HIERON. habens furorem, CALV. possidens iram; significat enim eum, qui pollet aliqua re, v l cui maxime aliquid tribuitur, sicuti u , are,cis. Genes. XXXVII, 19 n'm nri ,vn; 2Reg. I, 8; Pxov. XXII, 2; domini notio secundaria est BURK. , nec in hoc dicendi generuidonea. Tortium repetitur 'I CRI, ut gravitas ultionis Rumendae
significetur, cla. Ier. VII, 4; XXII, 29; Εκ. XXI, 32; 2 Sam. XVIII, la, et maxime Ies. VI V um p; deinde eo inter so disserunt enuntiata, quod primum essertur tanquam necessarius vigoris divini essectus; deinde cuiusmodi haec vitio sit explicatur non hara ; postremo ud quosnam portineat vindicta, declaratur. Nihil est ergo, quod cum ΛnΑnn1XLLE et ΚΛLimsΚIo ' triplicem Israelitarum captivitatem respici ot triplicem minitari vindietameXistimemus; praesertim cum primis versibus omnino praedicentur attributa dei et affectiones, ad quas ea iudicii species, quae postea describitur, Sit reseronda; nec sequemur ΤΛ OVII argutias, qui S. Trinitatis innui mysterium opinatur, id quod DRECHΝ-I.ERUs etiam ad Ies. VI, 3 defendit; nam licet triplici numero
I Ille tres captivitates elicere sibi videtur a locis 1 Paral. V, 20; 2 Reg. XV, 29; XVII, 6; XVIII, 9; hie inlamitates illatas Sonacheribo et Sardanapalo, et Nini eversionem indueit.
95쪽
porsecti et absoluti notio aperte insit, longo tamen abest si eo, ut S. Trinitatis cogitatio subesse videatur, ubicunque idem verbum ter repetitum est. Pertinet nutem ultio dei ad inimicos eius, quorum numero comprehensi etiam sacrae gentis hostes sunt; nam Israelitarum adversarii iidem sunt domini; cis. Ex. XXIII, 22. Deniquo quartum membrum, tribus quasi respondet: 'ia a 'o re . . m I custodiro, servare Cant. I, 8; VIII, II. I 2, quemadmodum noua Iob X, 14; Ierem. III, 5, plerumque de servata offensionis memoria et ira dicitur, Ps. CIII, 9; Ierem. III, 5. 12, similiter coniunctum cum v. XIX, 18. LUTHEI SI ,,unddor os seinen Feinden nichi vergesson Wita. CALvINUS: 'Asignificat deum perperam uestimari ex cessatione, non enim torpet neque cunctatur, sed iram tenet. LXX εξαίρε ιν, et Arabicae translationis auctor: SI H et ipse tollet hostes suos legisse videntur ba pro
Dominus tardi quidem ad iram, sed ma via est robore, nee imontem quemquam deserat. Cum, qui tenet secum iram et differt ultionem, tollere eam omnino videatur, ne tale quid peccatores de leo summo opinentur, concedit quidem longum dei animum et putientiam, ut tremendam Eius energiam simul Meet, et iustitiam, q- neminem pro insonto habet, nisi qui poenas promeritas Iuserit. T re pro dictum eis. GE N. LArg. k IM. 2; dualis verbi species per similitudinem ab utroque naso inflato translata iram significat. Delibatum est hoe dicendi g, nus, quod probe reddidit Chalae e verbis Exod. XXXIV, si , Dominus Deus misericors et clemens est, longanimis et misericordia pollens et veritate, quae recitata fero ad
verbum sunt Num. XIV, 17; Ioelu, I3; Nehem. IX, 17; Ps. XXVI, 15; CHI, 8; CXLV, 8, et reddita aliqua in parto
Ps. LXXVIII, 38; CI, 4; sed non erga pios solum, verum omnes etiam homines longum dei animum esso docet Ionas IV, 2, qui notum hoc sibi iamdudum, nune denuo intellexisso dicit, cum
deus ad interitum Assyriis annuntiandum primum sese misisset Ninum, praestata autem poenitentia, cunctaretur immittere poenam, v. 10. II. Quare cum longus dei animus diu rotardato Assyriorum interitu eximio fuerit probatus, ad Ionae verba re- Duiligod by Corale
96쪽
spicero Nahumum existimamus, ita tamen ,,ut adducatur hie illud
attributum per modum praeoccupationis seu concessionis, quando
adversus Dei iustitiam hic praedicatam solet illud obiici cordo, ore, vel opere coli. Eecl. VIII, II; Mai. II, 17; III, 15. M MK. sic enim magna cum emphasi additur pro quo Maa restae syllabarum aucipites legendum praescripserunt coniunctio igitur ' adversativum sensum flagitat, sicuti Caul. I, 5; Gen. II, 16. 17. CYRILLUS: ει γαρ καὶ μακροθυιιος ἐστι, καὶ Oραται τεως ciνεξικακευν, αλλ' εἰς τέλος κτλ. in 1Νus: , , ne blandiantur sibi impii, quia deus est patiens, est enim et
potens, ideoque non Ie gioni qui eius patientia abutuntur. ,,Patientia ergo eius non est ex desectu virium, A TARN. Quae interpretatio eo magis commendatur, quod, sicuti egregi E UMBREITIus vidit prol. ad Nah. haeo totius quasi summa libri est,
ut deum patientem quidem, sed gelotem etiam et iustum esse Ostendat. De eorum sententia, qui haec verba ad Israelem P serant, infra videbimus. rin plerumque robur et norma exprimit
IIab. I, II, Ierem. X, I 2, vires corporis. Quae cum ab hoc loco alienae sint, ingenii vires tutelligimus; at non eas, quao patientia ot continentia irae spectentur, uti statuit HITEMIUS , atquo ad vostigia premit HIERONYMI, CAsTRI, SANCTII, COCCEII, I. D.
MICII. all. , quae sententia vorbi primum potestatem negligit et usum, nam Iob VI, II. 12 ubi alteram HITHGIUS valero notionem contendit, genuiva illa maxime confirmatur, cis. v. 12 nucaro mea ex aero tacta est 3 tum vero cogitationes inseri, quae ad antecedentia et sequentia quadrare proba non pos8unt; sequitur enim seneo insontem declarando insontem declarat. Satius est cogitare de vigore animi et energia, sicuti Iegitur ab rici Iob XXXVI, v. 5: Aoni Deus magnus est, nec reprobat; magnus eSt vigore animi; isquo animi vigor iustitia sortiter exercenda spo-ctntur, cis. v. 7; ,,non patitur vivere improbum, et largitur ius
amiciorum; cis. Mich. III, v. 8: -atqui ego impletus Eum robore a spiritu Domini, et iure et sortitudine, ut indigitem Ιacobo flagitium eius et Ιεraeli peccatum eius. - IRI' N, IRI satis usitata dicendi forma, qua adiecto infinitivo et amplificatur Aerbi novo, et cortitudo innuitur extra omnom dubitationem posita; cis. Ε v. k 280 b Der unaumalisamo FOrigang - Oder dasvGllig ungvieisesbare Dasein . . pa in forma Kal notat sepurum esse, Ierem. XLIX neque vero coli. MI eiicere MAURER hebr.
97쪽
ehald. H. W. ; inde Ni. aut purifieatum esse, metaph. insontem Num. V, 3i; Ps. XIX, 14 nut, Physico sensu, vacuum, evacuatum osso Ies. III, 26; Sach. V, 3; possit iam utraquo etiam informa Piel statui potestas; at GESEN. thes., MAI R. ni. iure alterius uintummodo asserunt exempla, insontom declarandi, habendi; sic nostro loco LXX reddunt a 2ῶον ori ad coώσει, Vulg. mundans non taciet innocontem, Pesch. Pali. ost purificare, iustificare, impunem dimittere. Explorata haec significatio est Exod. XX, 7; Deut. V, 11 non inultum esse patietur, insontem habebit dominus eum, qui nomon rins ad
ram asseverent, purum suciendi, i. e. landitus delendi, Exod.
XXXIV, 7 et Num. XIV, 18; Ierem. XXX, II et XLVI, 28,
quibus alteram potius magnopere existimamus comprobari. Nam
illis Exodi verbis quasi fundamentum est Exod. XX, 5 ff., ubi Dominus energiam suam rea' his) ab utraque parte, amoro et ira, deseribit, ita ut adiectivum explicetur duobus participiis
nν nyn et 'ndra ira cara, eis. Deuti V, 9 As.; iam vero Exod. XXXIV, 6. 7 haec enuntiatio et amplificata est, et inverso ordine proposita; adi. Nase omissum est, eiusque loco primum quinque attributis misericordia absolvitur NUN - Q ri , 8equentibus partie. et dinu ; altera autem energiae Fars, 4rae tenacitas , non adiectivis proponitur, sed verbo IRν re, rapa , eaque non simpliciter verum composita illa specio quam supra explicavimus exarata, id quod altero porro Oxponitur partic. t n. Ex
quo sententiarum nexu et Ordine eum IRI habere sensum insontem dimittendi appareas, vetamur insuper praeeunte signb Athinnach, ne forte ad antecedentia reseramus 'n' ot alteram illam admittamus potestatem. Nee alia ratio est Num. XIV, 18, ubi eadem enuntiatio brevius repetitur. Ieremias verba sie audiunt: finem Getam cum omnibus gentibus, quo te dispersi, te solum non exstinguam, sed eum nequitate te castigavi, nec vero impunem to esse patiar. Sequitur eontinuo v. 12 - 14 castigandi Israelis descriptio, eaque coniunetione 'I connexa cum antecedentibus ripa' re, rapa r is3iam sic loquitur Dominus: desperanda est fraetura tua, aegra est plaga tua; addita dein do poenae caussa v. 15, multitudine peccatorum , v. 16 praedicatur hostium dehiructio, quam sanatio et salus Israelis excipit , v. 17-22. Diuiliam by
98쪽
Ιeroni. XLVI, 28 oodom offato clauditur vaticinium de Λegypti ,-rum interitu. Videmus igitur exstinguendi potestatem nec necessariam ibi esse, nec ob sontΘntiarum nexum aeque esse idonoam atque alteram illam insontem declarandi, impunem dimittendi. Quas eum ita sint, genuina verborum potestate moniti, suadente insuper aperto libri Ionae respectu, homistichii huiuseo verba non ad Israelem sed ad Assyrios reseramus, cum MAR Io, ΚΑΙ ΙΝsKIO, Κ ΕΝΕΝΙo ali. Qui alteram Sequuntur sententiam, oppositam hic versui secundo caussam iudicii habent: non acre solum dei ingenium et iram et ulciscendi cupiditatem in hostes, verum longum etiam erga gentem suam animum, et omnipotentiam , qua salvare eam potest, et misericordiam, qua exstinguere eos et delere non vult. Quae licet praeclara sit cogitatio, cedero tamen argumentis supra expositis debebit. IIactonus autem minime declaratur, quid Deus acturus modo esset, vel adversus Ninivitas, vel adversus Iudaeos, nedum quid egerit, sicut HIERON. dicit esso vocem prophetae laudantis Deum,
quod de Assyriis populi Aut ultus sit iniuriam; sed ipsius naturdi
et agendi ratio docetur, cum respectu sorte quidem aliquo ad Ιndaeos diu iam punitOR .... Red longe magis ad hostes Assy
Ad hausi dei naturam reserendum est, quod, ubi procedit ad exsequendum iudicium v. 3b , exsiccantur ardoro irae eius mare et fiuvit, . arbores et pascua languescunt v. 4 , universin con utitur et misere cum incolis exclamat terra v. 5 ; ita ut nihil prae eius ira stare possit, qui firmissimas rupes in Pulverem contundit. Prius vero, quam ad explicandam hanc vaticinii partieulam ac damus, quaerendum videtur, quidnam omnino haec sibi divinae potentiae velit descriptio. Nam cum caussam, eX quaoiusmodi aliquid aut praecedere aut sequi soleat prophetarum do iudiciis suturis edita oracula, recte vidorit CALvINUs ad Sach. XII, I i Ubi do re difficili agitur, nisi occurrat nobis immensa dei potentia, friget, quicquid.nobis promittitur dissentiunt
tamen magnopere interpretes, sitne Proprius eorum sensus 8ta tuendus, an translatus por similitudinem. Quattuor sero inter-
99쪽
protum hoc in genoro sententiae reperiuntur. I Primo loco eos appellanius, qui proprie dicta eiusmodi et ad verbum omnia ovo-niro oxistiment. Quae sententia et veritatis verbi divini susten-iandae studio, ut indole V. Ti. et ratione universa commendatur. I, si enim in omnibus vatum sacrorum oraculis is quasi medius ille locus, quo omnia rapiuntur et coguntur, ut absolvatur et cumuletur regnum divinum; id quod fieri non potest nisi ex .stincto antoci poemto, ot pra Munte iudicio. offeruntur nutem
prophetarum oculis visa ratione ea, quam tum complexO-ap
iudicia de singulis sumenda gentibus expressam extremi et absoluti iudieii reserant imaginem. - Quae eo magis in Nahumi vaticinium cadunt omnia, quod nihil praeterea habet, quo omnium rorum finis, sempere obversatus ille vatum animis, indigitetur. Λc si quaeritur, quomodo ea, quae naturam rerum pati legimus v. 3-6, vora literate esse possint, reiicimur primum ad secretam illam n eossitudinem, quae inter gonus humanum intercedit et
naturam cis. Gen. III, IT; Rom. VIII, 19 ss. , et quam terrae
maXime sacrae aspectus, Israelitarum conditionem semper resurens, Probat hodieque; tum vero extremo iudicio omnia in adverbum consectum iri assoverant eis. HMDOACK. Jesus der Christote. p. IM As.; DELPrZSCH. Hab. p. 140 88. . - Verum enim veronum ea, quibus extremum iudicium in i l. ss. descriptum saepol egimus, eventura liternio Bint, nec exploratum adhuc est, nec sciro omnino Possumus, cum ipsa Christi vita alia vaticinia ad , verbum, alia per imaginem completa appareant. Huic ergo sententiae prorsus ussentire nequimus. 2 Alii proprium' sensum aliqua sex parte retinent, cum subiectum huic imagini aspectum dieant vel tempestatis cum tonitru et fulgure HiTri , vel ventus aestuosi cum terrae motu EWALD. , vel earum omnino casuum, quos regionum natura quotannis asserat GRE S ; quae speciem eorum et indolem videantur exeedere, ea ad hyperbolicum dicendi genus reserenda esse, quod poetae cum vatibus commvno habeant. - Qui sic statuunt, licet recto multa disputare concedamus, tamen extenuare mangopere verbi divini amplitudinem
videntur, quippe quod in hoc quoque genere, ut praeclare AmGUSTINUs nil, haustus habeat primos, habeat secundos. 3 De-D iroes by Corale
100쪽
inde, si translate dicta putantur, quae legimus, ea primum ratio est, ut sunm quidque habore potestatem symbolicum existiment, quae multiplici V. Ti. usu magnopere comprobatur. Transfertur enim haud raro, ut eX exemplis sat multis apparet, per similitudinem mare ad gentes deo adversarias, fiuvii ad victum et subsidia, tempestas ad calamitatum vehementiam; ad atrocitatem iudiciorum nubes; Basan, Carmelus, Libanus ornatum mundi .
Eummum referunt, montes regna mundana, rupes deniquo praesidium et refugium. Neque esset, quin hic quoquo eiusmodi admitteremus similitudines, nisi in medio sententiarum progressu v. 5b orbis terrariim cum incolis suis proprio sensu appoliarentur, sic pergeret v. sa, et sib secundum illam normam exhiberet rursus imaginem. Longo minus etiam idonea, licet oiusdem sorogonoris sit, eorum sententia est, qui non universas quasdam specios, sed certos populos et roges imaginibus illis indigitari perni legoriam doceant, veluti Israelitas TIIEODORETUS , Sanheribuni ΚRERNEN. , Λssyrios HIERON. , Nebuctan arem AB L . .
4 Propius otium accedunt ad veritatem, qui non in rerum natura, sed in sensu et animis eorum confici illa dieant, qui ira divina exerceantur, quippo qui angore tam ingenti crucientur, ut titubare et desicere sub pedibus solum opinentur cl. ct. Quod et insitum nostrisianimis osse, et sentiri haud raro, ubi gravibus genus humanum concutitur casibus, concedendum est; faciletamon intelligitur, si ingentos prophetae eogitationes deberet nequare, hunc sensum nimium quantum lare exaggerandum atquo amplificandum. Suum igitur cuique rationi subesso verum videmus, deessa tamen aliquid, ut magnificentiam verborum assequi valeat. Quid ita 3 tenendum ante omnia consemus, non meditationo aliqua et consilio inventas a vate imagines esse, ut certas quasdam involverent species, sed oblatas ei per visionem. Tum vero mirifica illa, quae in prophetarum visionibus est, divini spiritus et
ingenii humani societas quaedam et communio consideranda est, quae eiusmodi est, ut segregari alterum ab altero cogitatione nostra non Possit. Postremo dignoscendum semper erit, quonam modo ipso intellexerit, quae vidit, vates, quo sua id mente exceperint Israelitae, quo denique in omnium deinceps aetatum eonvertenda usum videantur. Quibus ex principiis quaenain conficiatur sufficiens et idoneu sermonis prophetici ratio, non inter-