장음표시 사용
101쪽
tim a conversione Labarum e ormo se in SIgnum Crueis ;propterea quod Constantiniani illa Labari Crux , adeo siquiisdem cum militarium Signorum veterum Cruce , nil commune prae tulit, ut jam olim N agi angenus execrandam profecto Juliani Imp. Constantinianum hoc Labarum , Ob suum in Crucem odium desormantis insectatus fuerit audaciam , adversus magnum illud rexiuum , quod simul eum Ouce magnisse , ct cum insigni pompa Exercitum ducit : Hinc dum id ipsum ab Iuliano labefactatum Labarum , Iovianus restituit; summo ejus in apice , Crucis Christi figuram, Christique vero Monogramma,in adplicito ad id velamine coaptavit; imo in facta a Valente , Constantiniant iplius Labari resormatione, Labarum denique ad Crucis solius sormam constructum fuit omnino, perinde ac in eorumdem Imperatorum subjectis iterum Nummis H intuetur .
Quid hisce autem , habeo; quum ad oculis
aliisve monumentis omnigenis opus ingerendum , quod Crux nempe aa orat. r. lentis est alius secundo itidem cap. b Quibus plane de Nummis, loquebamur . quorum primus ,doviani , acVRDioil in y Coo te
102쪽
CONSTANTINO , ob Divinae nonnisi religionis , suaeque habitae Ad paritionis intuitum , structa in Labaro fuerit ; id rursus , ajo , ad oculis ingerendum, abunde unum η , quod itiferne conspicies , Omnium vice sufficiet CONSTANTINI Numismat Spectes inibi Labarum, Labaro ei consor me,quod ComL a STAN-
a Quo profecto cum Constan- verba Dei conveniens valde est lini Numismate c de quo p. xxv I. Maiorani Aug.Nummus qui post Baronium c C. A. Ias. n. pe Monogramma, tuo in clypeoccv. ita prostat, ut Christi ne, praeserat is Augustus, qui dextera,
103쪽
STANTINUS ad Uisionis sibi Deri similitudinem jussus sui t
extruere , Corona demta , ac velo , quod in prioris illo La-bari syparo contextat erant CONSTANTINI , Filiorumque ejus Imagines ; in istoc autem , tres exstant earum loco paralleli orbiculi , in queis tribus aut Asia , Africa, & Europa , aut Solis hieroglyphic uni , Christum adprime indicans exhibetur . Serpentem, hastis Labari hujus cuspide,
medio ejus ventre transfixum , seseque in spiras contorquentem inspicias,titulo ei adjecto SPES PUBLICA. Quidne, rogo, quid amplius opus erit proinde, ut, eodem in Labaro re in Praeses: tatum quam affabre admireris Crucis Christi tropha um , o quo nostra nitet oes publica , seu quo tandem Diabolus, Draconis expressus symbolo, si e cita Christo prostratus, ut is, qui olim , jam in Iuno 2Incebat, in δε-gπo quoque , uti canit Ecclesia , pinceretur Z Quum Labarum ergo istoc , nil diversum in Cruce suerit ab eo , quod CON, Γ ANTINUS ad Visionis excepi at similitudinem sabre fieri mandavit; jam prioris Crux Labari, non militarium Signorum sormam, sed figuram omnino exhibuit Christi Crucis, quam CONS TANI INUS inspexit; & cujus itidem divina Vi , ac triumpho , Augustus ille , Serpentem humanae sobolis hostem,protritum esse pereeperat quam scienter . Quid, quod CON
Crucem gerens dextero item pede intorti draconis caput percalcat,
ita ut istoe in hieroglyphico, supcrati humani generis hostis, virtute Crucis victoria indicetur .a Quod porro opinamentur
suppeditare iam poterit Greiseri Nummus L. III. de Cr. ubi tres insunt orbes, ad trianguli rectanguli
lineas concinnati; in quibus nomina frica, Asiae . N Europa separatim
b Vid. Morin. in opere De lib. EecI. p. constant. c Sane Furiirmannus P. II. Hist. De Const. Bapt. Colloq. XI. ex illi usinodi Constantini Numismate, susceptum nonnisi Romae a ConstantinoBaptisma, pinatus fuit ostendi ; verum Natalis c Differt. xxi II. Saec. iv. Eusebii testimonio , totus est ut ostendat , quod in ea , Serpentis protriti imagine , iam profligata ob Christi virtutem Crucis,ldo
104쪽
CONSTANTINUS, Eusebii testimonio , suum ante Exerci tuna , non aurea Simulucra , SEua s- , sed solum Gu- eis trophaeum , eo expressum in Labaro imperavit praeserri ;& Soromenus , eo , ait, conssuo, Labarum a CONSTANTINO in Christi Crucis, nominisque vexillum , commutatum sui sis , ut eontinuo ejus a pectu cuisuque , Romani , a patriis ritibus. oullatim abducerenIur Summo itaque debet jure, meritoque fateri, quod CONSTANTINUS , suo Crucem in Labaro , non militarium Signorum more , neque solo , ut errat Brentius , distinctionis intuitu , verum ad visae similitudinem Crucis imperarit adponi; sicque nullo proinde modo dicturus tandem is ero cum Cl. Ursio quod ipso nempe in I. a baro CONSTANTINI, uno excepto Monogramale Christi, nil certe sacrum , praecipuumque nil aliud haberetur. Si Crucem ergo , Christique Monogramma , religionis nonnili causi a,Constantiniano in Labaro constructum est e cognovimus consequens erit ideo , quod CONSTANTINO, uti nec solum Servatoris Monogramma , sic nec sola peratque Crux , sed Crux ipsa cum Monogrammate, junctim fuerit offensa ; propterea quod CONSTANTINUS , ex accepta divinitus jussione , integram sane Visionis ei saetae similitudinem repraesentavit in Labaro ; in quo proinde, solis exce
ptis CONSTANTINI , Filiorumque ejus Imaginibus, quas
erant omnino.stor imque loco Deo
rum quorum ipsis inSignis repraesentatae erant imagines a venerari solebant: quare non desunt, qui eam adhuc, quam Judaeis , Christus D
nem auorat onis , Itantem ubi non debet, ceu , in loco Sancto , uti habet Matthaeus c XXIV. v. is. pro Signorum, quae Romani,Hlerosolymitanum in Templum laturi erant, religione, & cultu interpretentur .
c Sozomenus L. I .c. II.,& cum quo Socrates L.I.c. I.,& a .convenire videtur
d T.IV. Hist. Eccl. e Quod si Prudentius c L. I. adv. Sym. de Constantini Labaroloquens Diqilireo by GO le
105쪽
militaris nonnnis consuetudo, ibi fuit adponi ; necnon e scepta si ita malis aurea ejus, gemmataque Corona - ; ceis tera quidem symbola , Crucis nempe figura , nominis Christi Domini Monogramma , symbola isthaec , a jo , quae Christianae solius religionis sunt stemmata , negari nequit , quin ad exhibitae CONSTANI INO Visionis exemplum reser
Sed nos turbat Baronius M , qui CONSTANTINO , solam nonnis Crucem , testimonio Eusebii, ac Arthemii , visam scribit fuisse . Quid i Si quicquam modo mei judicii erit , sacile siquidem juxta Eusebii, Arthemiique narrationem ) Baroniana , dc nostra simul opinio conspirabunt amice , semel ac adseramus , quod CCNSTANTINUS , diurna in Visione , solam viderit Crucem ; & in noctis subinde Visu , Christum cum Cruce , Christique nominis viderit Monogrammate; sive,quod malim, tunc is a Christo,de Monogrammatis istiusnodi concinnandi consilio instrueretur. Saneboe in opinamentum, me ire pedibus sinit laudatus idem Eusebius , qui summam fuisse ostendit CONSTANTINI solicitudinem , qua ille , Viso expergefactus nocturno , peritiores ad se vocavit tam auri, quam gemmarum Sculptores , ut illis Signi formandi effigiem, sermone suo describeret solertisis me . Ecquis putabit futurum suisse opus , ut tam anxie CON-
loquens, solo ipse de Monogramismate, haudquaquam de Cruce mentionem habuit ita , chrissus purpureum gemmanti
signabat Labarum i iam ibiis , non de integra ipsius Labari
forma, verum sola de eius subtimi re adlocutus cst parte , seu gemmata Corona, quae c uti vidimus illud Christi Monogramma, supra
sypari m , ceu purpureum velum
L bari complectcbatur. a Releg. Not. p. VI. L. b. b Sane putat Gret serus quod Constantinus. Christi viderit Mon gramma , Corona quadam instructum, quemadmodum ipse postea repraesentavit in Labaro i nihilotamen minus , quam id perperam , quemque falso opinatus su rit Gret serus , infra quidem ostendam , ubi recens nimirum, neque dissimilis Bunem anni adsertio exin
106쪽
CONSTANTINUS in Signi illius collineanda e figie eieretur Quantam e , rogo , industilae , quantive laboris erat , Crucis figuram, rem veluti, Caelo , G chao unIiquiorem, λ- loque suo ab ur de notam vocabulo , delinea re t Numma ergo laboris fuit in Monogrammate Christi Nominis concinnando;
quod, tametsi , diu ante CONSTANTINUM ut constabit
post pauca usurpari coepit let , illud nihilosecius , neque voeati a CONSTANTINO Artifices, nec Augustus is adhuc antequam Vitionis sibi faetae mysteria , Christianis ab Sacerdotibus didicisset ) vel fando audierant quandoque : hinc non alia esse potuit caussa , ob q am illico CONSTANTINUS, coronatum Christi nominis Monogramma, Crucis simul eum signo repraesentavit in Labaro , ni quia et , & Crux ,& Monogramma , suo in noctis ostento repraesentata quum ellant ; opus erat proinde , ut juxta monitum ei divinitus Dictum , illo in Labaro , Crux Christi & Monogramma , novo tunc, nec tam facili Opificio exponerentur . Sacro itaque de Monogrammate Christi Domini a CONSTANTINO in Labari Corona posto, dum intervenit sermo; non nullos , a jo, reperiri nunc itidem cum Bandurio c. , qui Constantiniani id I abari Monogramma , ex Graeca nonnili Prectam in pode lineam sic gestante compactuin esse adfirmant . Quidam , post Cuperum , Anonymus , illius. modi Monogramma eum vulgare circumflexi accentur nota extructum putat hoc modo : quod utique , ut idem ait Cuperus , non es Fur m ui a refellere, quum certus sm , rartim iuum, fententiam suam relicturum, s Nummos itasAciat ; in quibus certe , nec non in ceteris rei hujus m numentis omnigenis , non mentio , non vota quidem eodem dea Oui profecto Christianae Reli- de habitae Visionis mysterio in-gionis Sacerdotes, non Episcopi, terrogati , auditique videntur. sed convocati e eitimis fortasic Pagis , De Numin. a Trajan. Dec. ad Presbytcri iam fuere ; & haud alio Palaeto T. D. quidem loco,quam ubi proximam no c In Not. ad Lact. ct em Constantinus tunc egerat, suae
107쪽
de Monogrammate occurrit ulla . At contra tamen sere omnes sunt ii , qui ipsum Christi Monogramma , haud aliam in eo Labaro habuisse credunt figuram , ni eam porro , quae ex Gracis pis primis , Christi nominis literis Xoc P, ad modum hunc intertextis die concinnatur . Qui se priori adsertioni nunc dedunt, exempla adhibent quaedam tumCONSTANΤINI Numismatis, post Ducangium ω, vel Marciani pueri Epitaphii, post Baronium ; tumque tradita apud Bosium, in Coni antiniani perae t temporis praeserunt monumenta , ubi sacrum Christi Domini Monogramma, illiusmodi quidem forma adpictum est . Quid ita ZEnnum in ne modo, si ea villandi libido esset , possem statim reponere , quod quum contra, in CONSTANTINI Numismatibus ceteris , , nec non in pluribus adhuc aliisConstantiniani Evi ci meliis,Monogramma prostet id alterum M jam id proinde , non illud ab ipiis usque Constantinianis usurpatum 'ste temporibus evincereturὶ Quoniam vero ulcisci,& vicem illico, parque pari referre, a me longe uti abfuit, sic abesse nunc opto ; brevissime, quoad potero,quod rei erit edis eram: Ac negaturus, ultro quidem non ero , quod Monogrammatis Christi Do. mini specimen, tam iisdem, quam sequioribus CONSTAN TINI temporibus variatum sit adeo , ut modo illud Graecani
cis ex elementis X & P ita textis die M ;modo ex X aique ρ superposito, Due mouo ex Graeco
b Ad A.C. 3II. n. 3ο.e De Cru. Triumph. L.IV.C.XII. d Quam certe plurima, MonO- grammate istiusmodi . R. insignita , Constantini Numismata Occurrentiis, qui Antonium Augustinum cin Dialog. Claudium Molinetum
in Not. ad Epist. Stepta. I Orna n. , & in Disi. de Vis Const. in Ephemerid. Litterator. Amstulod. edit. A. I 68a. do: Tris anum s in Comment, instor. Gallic. de AntiqNumism. T. III. J aliosque tandem perlustrare Nummographos non
e Sparsim quippe , passimque eit scemodi Monogrammata , apud nethium , Bosi, m , Gruterum , Fabretium , Muratorium c ceteros ne recenseam invisuntur . f Sacrum id Monogramma,ex Me diolanense quodam Tumulo, Fleet-
108쪽
dumtaxat X , summo lineae capite circumflexo, H: modo simplici X s. : modo ex Graeco P , cujus apex, nunc sit dextrorsum , nunc sinistrorsum inflexus, cujusque pedem vel medium, recta decusset linea S ; 8ccum quo Graecum sit quoque interpositum X , ut Crux inde &Monogramma simul pateant ita S co: modoque tandem diversis formulis aliis Θ metipsium Christi re-
Woodus exteripsit; illudque etiam vantiae caussa nominatum heic veis apud el. Alexium Symmachum Ma- lim in Epist. De D. S. A. p. iaa. zachium c quem honoris nonnisi , cum subjecto Epigrammate inventis meaeque in Virum summum obser . tur .
cervia . qua fidei. vixit. fundamina secti
Ter deno . aevo. binos. quater. attulit. annos Lata. dolique expers. culpa. procul. impigra. honesta frigeram. Deat. alma . viam . coeloque recepta me . vita. metas. σ. inania. membra . reliquit.
Ded. pridie Nonas Ianuarias. Sed num ibi pro DE D. scalptum fue- Franciscus Eques vi florius, erudiis ritDEPolita, nonnihil ipse abdubi. tissimo in Commentario ad Num. to eum Marochio; qua de voce Deo a reum veter. Grist. pag. 3. , O postius Christianorum solummodo in seqq. Romae in lucem emiserat. Sepuleris c quicquid contra tinnue. De istiusmodi nihilominus Mono. rit Basnagius usurpata, vide potis- grammate id praestabit adjiceissimum quae a Georgio, Gutherio, re, quod haud raro in Christiano. Fontanino, aliisque docentur. rum veterum Anulis , non sine alio a Sequiores Not. p.XCI L. a dc b quo saero lemmate inspectetur. tu confer. d Quibus quidem prae aliis, non b Quae profecto Monogrammatis praetermittendum hete censeo Mo. icon , necium exstat in Nummo quoin nOgramma , quod Fabretius in imisdam post Greiserum c T. i. de Cr. ta mortali Syntagmate Inscriptionum II. e. 36. exhibito; verum com- c C. VIII. n. Iv. p. 372. ) exponit, perta Iampridem fuit apostatae Iulia
Antiochenis aiebat, me chi X i. e. Christo bellum indixisse O Oppa κi. e. Constantinum desideratis. e Quodam fictilium in Lucerna rum iconismo, figuras hasce eon
spietas post Georgium c in Disserti
de Monstri C. D. p. I O. quas, ante ipsum, jam domestico ex Musto, ex Diqitigoo by Corale
109쪽
praesentatum sit Monogramma, ad quod vel Graecae plerumque Sigiae , seu litterae AetΩ in , aut Pisces interdum, Corona, Prima , Columba , aliaque his similia Christi an rum veterum Symbola coaptentur. Sed si modus praeterea noscendus est Monogrammatis, a CONSTANTINO in L baro collocati di illud nos haud dubie , ex oculato illius teste Eusebio, fuisse discimus ita tametsi ab hoc Lahari Monogrammate , Monogramma distarit aliud , a CONSTANTINO sic notatum Z in Scutis s/ὶ ; nam lyse quidem ex transposa X litters ,summo capite circumflexo , Chrisum in Scutit so notavit: perinde ac a La-
ex his eompositum sigiis D. M. C. quas rectissime ipse quidem Deo m. gηο Christor c eontra licet putaverit Mabillonius interpretatur. a Quibus equidem literis , iam ab Apostoli Johannis Rivo, consue visse, nonnulli putant, Christurris fgnificari; nam Tertullianus c de Monog. e. v. Clemens Alexandrinus L. I. Paedagog. c. 7. ) Pru dentius Cuthemeris. 'm. IX. aliique e veteribus, rationes exponunt , ob quas Christus in hisce litteris A &q, principium , & sinis omnium designetur. Q ia de re, deinceptum fuisse constat Laurentium Ra- mirea, qui in Notis ad Luitprandi Chroniconc pag. 363. ) ideo, ait, Sigias has A & si Christianorum in Sepuleris fuisse primitus positas, urita palam . Catholicorum Condit ria a Tumulis discreta essent Arianorum , Christi ipsius Divinitatem', aeternitatemque negantium i sicque nec etiam probari quiverit, concedique Menchenio, quod Constantini nimirum Avo, omnium sane primo , Christi Domini Monogramma, Cum circumpositis Sigiis his A α Ω delictar neari incoeperit ; quippe quum emonumentis apud Boldetium c L,ie. XXXIX. Tab. 3. n. q. p. 194. ex cusis, luculenti mune constet, quod Constantini ante tempora , Mono. gramma Christi Domini. illis quidem eum literis, vel eum palma, cum columba, cum piscibus , cumque anchora quae quidem Omnia, Christianismi mysteria , ὐερογλυνκωι in dicare initiatis solebant ) constan.
b Quod proinde Monogramma Christi Domini in transversa X Li
tera , summo eapite eireumflexo notatum, nunc in illo cum primis patet ei melio Capitolini Musei, quod ad omnigena Ecclesiasticae Antiquitatis rudera illustranda , iam nupe rime a Sapientissimo, optimoque
extructum splendide fuit:& io in Sta. tuis, pictisque extitit olim Constantisti imaginibus, Labaro insignitis ; & in Nummis id demum illis , qu Osc T. r.
de Cr. L. II. e. 24. repraesentavit Gret serus, intuetur. e moniam vetere Gentilium consuetudine, insigniores res quaedam
110쪽
ctantio dum ita ejus cn restituta sit lectio 3 recen
Qua de re, prae universis, quae comportare hanc in rem ipse quiverim monumenta , unum , quod rem
dam vel in Clypeis , Seutisve belliis
cis , vel monumenti, vel voti caussa, una cum Tabulis Votivis aliis , sus pendi in Templo solerenti contra ideo Constantinus coeleste quidem
oraculo , luis in Scutis, Christi Do. mini nomen , cui quicquid est Coelestium , t erret trium , & Inferno. rum , flectit genia , subestque, iussus fuit notare ; quo demum fluxit, ut in Constantinopolitano S. Sophiae Templo , plures c uti Paulus Silem Marius refert) inventi Iam fuerint Clypei, sive Disci, in quorum meaedio , Divini adhue Servatoris Imago
a Quam procul certe a vero di. stant nonnulli , qui descriptum ab Lactantio Monogramina, hunc ex Ponunt in modum l- a nam , ct si
post Latinos, littera X , ceu Denarii quidem numeri Nota, ad formam inoterdum Crucis 89 consueverit pingi. Lactantius tamen ipse , non X Latinum , verum Graecanicam transverissam litteram , ceu de varicatam non
nisi cii X indigitavit omnino : quare nullus propterea tam lippus erit , quin videat, quod in huiusmodi M no grammatis forma P, nequaquam X cum summo lineae capite circum flexo, uti refert Lactantius, sed Graeeum Ρ eum recta potius quadam , ipsius pedem vel medium disseeante lineola edesignetur .cba Sane gnarus is eram , quod
in Lactantii quidem illa , quam Bainiurius, aliique prodiderunt Editio. ne , ita in Libro de Mortibus Perseis eurorum c XL lv invenias , fecit ut jussus est Constantinus ; in transver-D X littera , sammo capite circumis flexo Christo, is Seutis notat . Astmodo tandem advertendum hete duis xi , quod ubi antea , istiusmodi ree tavimus Lactantiani operis verba , ea , non sine praestantiorum Editionum exemplis, sic fuere iam reddita, oe transversa X littera , fummo ea opite eircu exo , Christum in Scutis notati quae plane lectio, quousque sit Lanctantii verborum sensui, ac ratione conformis , illae Praesertim , id eerto certius reddunt Lactantii Editiones, quas Lebr unius, Langi et ius, Bauldrius, aliique dedere praestantes Viri, que is denique omnibus, novam fulgentioremque lucem a se fundet Editio recens illa, quae a ei. Eduardo a S. Xa v. C. E. optima eri lice , eruditionisque penu ditissima
e Quam plurima porro sunt de Christi Domini Monogrammate istum ad modum m Constantini AEtate adhibita monumenta ; nam in illa,quam nos ante retulimus p. L. Inseriptione , id Monogramma iam prostat , quae proinde Inscriptio , Constantino superstite exarata fuit profecto , quoniam CONSS. Bassus, & lamius, eodem illo in Marm