Logica utens, sivè Disputationes scholasticae, super universam materiam dialecticam clarâ brevitate & magnâ claritate concinnatae, ... Authore P. Woltero Schopen, ..

101쪽

eomparativum indicativum, & quidem

meo visu efficacissime contra oppositos Scotistas: Natura abstracta nec est, nec

potest esse proxime in multis per actum comparativum simplicem, ergo per illum

non fit universialis Logice. Probatur Α tecedens: non est in multis, nec esse potost

in multis, nisi dicam, vel per intellectum faciam eam essse in multis: eri Sc. Pr batur Antecedens: in rebus quae sunt a parte rei non est quia dico, sed econtra, ero in rebus quae habent esse suum ab intellectu , non dico esse quia revera sic est, sed ideo sunt quia dico emplifico paries non est albus quia dico, sed econtra , at hircocervus est quia illum fingo , cum e go universale Logicum sit opus inteli Gus , non possum praedicare de multis quia est in multis, sed ideo concipio prinxime esse in multis , quia intellecius hoc iudicavit. Nec dicas universale Logicum non esse comparandum enti fictilio mere, hoc passu omnin5, licet aliundd differatciis universale Logicum fundetur in taphysico, idem Sco. videtur sensisse. Nec dicas: illum docere diei de esse passionem. Contrarium ostendit Pontelongus, licet aliunde mulitariam peccet. Confirmatur: Metaphysicum proxime est m multis,

erg. Logicum proxime praedicatur de

multis.

102쪽

multis. Nec valet hoc per intellectum, illud a parte rei. Contra: quia stuperflue- ret istud exercitium intellectus: haec prohatio supponit universale per inextuentiam. Confirmatur: adhuc genus definitur ouod praedicatur de &c. ODijcies I. contra primam partem: n tura per actum abstrahentem desinit esse singularis, erg6 per eum fit universalis, quia non datur status medius. Respondeo Distinguendo Consequens: inchoat, : C. complete t. N. dato qu6d non sit st

tus medius.

Instabis: Natura abstracta sine ullo ubteriori actu est universalis complete, quia

una nata esse in multis, eri M. R spondeo : Praeciia abstractam esse tam tum potentialiter in mutas ac remote, quod non semit ad Metaphysicum perim existentiam, taceo ad Logicum. Instabis: universale ut sic definitur natura apta esse in multis, eri id quoque ad Logicum sussicit. Respondeo transeundo Antecedens: dixi enim qubd sit natura in multis, tamen Nego Consequentiam,quia Logicum nec est , nec poteit esse in multis, donec intellectus ipsum comparet, ac deinde judicet. Si dicas,natura abstracta

habet se sicut Idea platonica. Respondeo has a parte rei dari, & remote esse in inse

103쪽

Instabist in eo instanti naturae quo natura est abstracta, habetur, quidquid re- mairitur ad universese Logicum, Ergo &ανrobatur Antecedens: positis extremis habetur relatio; Sed in illo instanti extrema h bentur, stilicet natura, & inferiora possibilia, Eri Sc. Respondeo Negando Antecedens: Probatio est intelligenda de relatione intrinsecus adveniente, & apa te rei; at hoc dato nec Valet, nam pro Logico universiali non issiciunt extrema quomodocunque possibilia ; sed quibus actu proxime insit natura per opetatio nem intellectas obiicies II. Contra alteram partem e Universale Logicum pertinet ad primam mentis operationem ; Ergb non fit peractum iudicativum. Respondeo Disti guendo Antecedens: Factum : C. fieri Universalis Logici : N. sic etiam terminus pertinet ad primam mentis operationem,

. ted explicatio termini est secunda mentis apprehensio. Instabist etiam fieri Universalis Logici consistit in simplici apprehensione, Eri

&c. Probatur Antecedens et Per talem comparationem natura est proxime priEdicabilis, quod sussicit. Respondeo: sus ficere ad Logicum inchoatum: C. com-

104쪽

viri 3' - .pletum:N. nam cum nec sit in multis ante praedicationem ; haec debet esse actualis. Instabis : Ante praedicationem actualem est in multis, Ergb illa actualis praedicatio est passio, & praedicabilitas, vel etiaesse in multis est essentia; atque ita fit peractiam simpliCem. Probatur Antecedens rPrius est esse, quam diei, V. g. debet aliquis prius O in Loco, quam possit diei vero, qudd sit in loco. Respondeo Negando Antecedens: Probationem Distinguo: In iis quae sunt a parte rei, prius est esse quam diei: C. in iis quae fiunt per intellectum:

N. Vide probationem.

Instabis: Talis fictio sessicienter fit per comparationem simplicem, id est absque judicio. Respondeo Negando assumptu et

non enim sussicit concipere hircum & cervum; sed asseverare oportet quandam unitatem inter ea, combinando enim resilutat fabriCa.

QUAESTIO III.

An universale maneat in actuali praediacatione ZDICO: IUniversale non manet in actuali praedicatione de uno singulari tantum; nisi materialiter aC remote. Desumitur ex SCO. Ci. quam Conclusionem RR. d

105쪽

fendunt permiscue; rarius eam tractant Scotistae. Probatur primh: IUniversale qua taledicit ordinem ad multa , Eigb Cum Un, versale Logicum fiat per actum Compar tivum praediCativum, debet praedicari de multis, ut sit sorinaliter tale. Nec valet dicere: quando praedicatur de uno diCereordinem ad multa potentia. Neq; Valet: saltem Metaphvsicum per indifferentiam non requiri ordinem actualem; nam quaestio est de Universali Logico, & Completo, v. g. si natura abstracta dicatur de sisto Pe

tro.

Respondere possem, non manere Universale formaliter, si fiat praedi tio exClusiva de uno sisto. C. quasi praesCisiva. N. v. g. si imis diceret, Petrus tantum est homo, non Paulus, &C. Τ-C non manere; at bene si quis diceret Petrus est homo ; nihil addendo vel excludendo. Contra: ne posteriori seissu formaliter manet unive rate, quia non fit comparatio ad multa. Si

dicas posse subsequi,dico, ideo remote esse

Universale. Probatur secundor non valet iste SIL logismus: Homo es vectes , sed Burus est M-mo, Ergo Purus est Species et quia mutatur

suppositio termini medii, utpote qui in Mnori sumitur simpliciter in Minori pera '. lana

106쪽

mo; homo non manet universale formale. Confirmatur : haec propositio et Burus est timo: significat: Petrus est habens natura

humanam sed hoc non est opus intellectus, Ergo per illum actum non fit unive sale Logicum. Retorquere possent sic e nec esse Universale, si quis diceret Petrus est homo, Paulus es homo, cte. Contra : supponitur natura intellectualiter abstracta a multis, ovibus

inerat per indisserentiam, vel similitud, nem, es comparata proxirne ad illos per praedicationem ; quorum nihil complete fit per praedicationem de unico singulari. ObiiCies: haec est actualis praedicatio de

uno, Petrus es homo: sed in hac praedicatione homo manet universale , Eri , &C. Probatur Antecedens: manet species,

quia supponitur suisse sipecies, E 6, &C.

Probatur Consequentia: actus secundus non destruit primum, Ergh si fuerit antecedenter species, manet talis. Respondeo Negando suppositum ultimi Antecedentis : quod ille actus, quo praedico naturam V. g. humanam de pluribus, habeat rationem actus primi, respectu ejus quo praedicatur de uno,sint enim duo actus secundi.

Instabis: iuxta nos Universale Logicum fit per praedicationem exercitam , Eri

107쪽

-οῖ sa manet in actuali praedicatione. deo distinguendo Antecedens : &Cons, lquens e de mulctS. C. de uno. N. Consequentiam.

Instabis: idem, quod praedicatur de pluribus, etiam de uno praedicatur V. g. C dem natura humana, Erg6,&C. Respo deo distinguendo Antecedens: idem ecsentialiter consideratum. C denominative. N. quando enim intellectu, actu praedicat naturam de multis , illam assicit secunda intentione, quae naturae secundum se non competit, dicit enim eam esse in multis,

cum fuerit abstracta, & in iis per similitudinem, vel indifferentiam: porr5 cogor d, Cere: quod pridem adverti, admittentes Universale Metaphysicum per inexistentiam, gratis fabricare logicum, cum enim sit a parte rei proxime in multis, aci quid abstrahere, & deinde per intellectum in iis ponere, nisi pro libitu. Instabis r in hac praedicatione: Petrus est

homo, natura non restringitur ad Petrum, E 6 est eadem denominative acsi de multis diceretur. Prohatur Antecedens: int praedicatione directa praedicatum non restringitur ad subjectum, sed; Emb. Respondeo Negando Consequentiam: neque enim sumcit natura abstracta, neque non restricta, sed insuper requiritur ordo

actualis per iudicium ad plura. In-

108쪽

9; - Instabis: sussicit ordo ad unum individuum clare, & reliqua confuse cognita; sed talis ordo reperitur in praedicatione restricta, Ergo,&c. Respondeo transeundo Majorem Negando Minorem: quaestio enim est de actuali praedicatione hoc modo, ut de reliquis neque assirmet, neque cogitet, neque neget; imb licet simpliciter

cogitaret, completum non foret.

Colliges finaliter sequentem ordinem, Primo ene haec praedicata in rerum natura, animalitas,' ationalitas,& siC de reliquisl deis; quae voco Univertilia Metaphysica extra singularia; in quibus esse possunta deinde talis natura vel Idea contrahitur per

differentias si est generica per specificas; si specifica per individuales ) V. g. rational tas ad Petrum, Paulum,&alios; & est in iis

una unitate sormali a parte rei, &hoc vocatur tIniversale Metaphysicum per inex sentianti, vel consideratur talis natura contracta v. g. ab Adamo, secundum se, id est, in quantum eadem natura potesat esse in

Paulo, imo adhuc posset esse nisi ab extri seco esset singularigata; & hoC Vocatur universale Metaphysicum per indisserentiam ; qubd dixi: facillimum esse. Jam pergo ad Fabricam universalis Logicit quando intellectus cognoscit naturam esse in Peixo, di talem, vel similem in alijs indis

i. ν

109쪽

M s viduis, eam quasi separat, & extrahit intel- lectuali modo, id est abstrahit naturam v g. rationalitatem Petri a conditionibus indi viduantibus; & in hoc primo signo natura dicitur abstracta, quo neque est singularis,neque universalis complete; Sic enim Scotus post Avicennam inquit Equinitas es Equinitas; hoc est, considerata secundum se: alij hoc primum signum subdividunt; in primo, inquiunt; intellectus cognoscit convenientiam individuorum inseCundo natura abstrahitur; deinde nat ram sic ahstractam praedicat comparatione Componente illam cum individuis; S per dictam praedicationem exercitam fa- Cit eam esse in multis et oppoliti Scotistae docent, primo per Comparationem simisplicem ess/is,desnde diei de multis; sed hoc dixi esse verum in Metaph cis,non Logi,

Cis; non enim ideo natura Dorina ab aetemno est distincta ab Angelica quia dicis: sed Montra 3 at ideo natura separata a Petro, est proxime in Petro, & simul Paulo, quia iudicas ita eam esse in illis: taetera quae alii Authores & Prosessores proponunt his

vel sequentibus: abunde comprehendum tur; itaque continuabo hanc materiam in nomine domini, & agam recto ordine post universalia in communi de hs in particulae. ri, igitur sit.

110쪽

De Genere. Laoc nomen-Genus multifariam sumiis 'tur: Grammaticaliter vel pro genere masculino, vel prosteminino, Rhetorice, Politice, civiliter, pro stirpe, patria, imci& Phantastice apud aliquos sub hoc genere contentos: ego de genere Philoisphico

loquar.

DICO: Renus rigorose definitur: Un em sale quod de miatis specie risserentibus pra- dieatur in auid. Ita Sco. q. I s. univers cum

tamen nolunt esse aliam, quam descripti-ram 3 imb Scotistae inter se divisi vocane illam: per additamonium; alii puram, sed hi rion videntur legisse Porphyrium,ille enim inquit et Genus esquia de multis ae specie disseremtibus madicatur ; unde ne sit nugatoriaiat habet Sco. ci. & alibi; & ut incendium illud quod ab alijs timetur, extinguatur. Explicatur: dicitur primὼ universalea in quo convenit Cum alijs quatuor et dicitur seCundo et quia prauisatur domuitis r ut insinuetur intelligi Genus Logicum ; vel si t. madieatur signate, etiam Metaphysicum comprehem