Josephi Matani De juramento calumniæ tractatus

81쪽

ε, rein perceperint sa). Nullum iudicium im

mune'ab istiusmodi Juramenti praestati ne ; sive enim illud sit executivum, sive obligatione camerali vallatum , hoc Juramentum requiritur si petitum fuit b ) . si etiam procedatur manu regia , summarie& sine figura judicii, adhuc ad instantiam partis sub poena nullitatis exigitur ; Vel etiam si procedatur coram Arbitris, ubique locum sibi vindicat ratio praecavendae Calumniae, imo magis in istis judiciis e ). XXIII. In pluribus Veteris Testamenti locis d), quamvis ageretur de criminibus etiam gravissimis veluti furto , adulterio, homicidio, pro quibus Rei maximis poenis assiciebantur , proindeque metui poterat ipsos esse pejeraturos, tamen ad veritatem comperiendam Deus ipse praecepit ab illis exigi Jusiurandum de veritate dicenda . In Jure Pontificio hoc ipsum statuitur , nam Pro veritate agnoscenda in causa usurarum

82쪽

iubetur a , cogi partes per eensuras ad praestandum hujusinodi Juramentum . Jusjurandum exigi quoque poterat s b ) , ubi

agebatur de gravissimis criminibus dilapidationis Ecesesiae, simoniae , & aliorum. Cum Ecclesiasticis Civiles leges conveniunt sc) , quae quidem in causis criminalibus Juramentum Reis deserri ostendunt. Inter causas criminales praesertim spectanda est causa haeress , in qua juxta Biterrenis

modi Juramentum Reis deferendum est. Ab his omnibus haud discrepat , monente Lupo f), recentior praxis Supremae Inquisitionis. Cum igitur hujusmodi Jusjurandum Reo deserendum esse declaret Ius Divinum , Canonicum, δέ Civile , compertum est quantum a veritate aberret Scaccius. g , qui existimat nulla lege cautum re- . periri, quod Reo sit deserendum . Vetu

Inquisit. p. l. I. a. σεπ. 2. I. Iudici L. I. c. II. Num. s. Disiligo: by GOoste

83쪽

pissima est illa praxps exigendi in Tribuna

libus hujusmodi Juramentum , eamque servari in Statu Eeclesiastico, & fere ubique locorum docent ICri o) . Sed Apostolus hisce verbis illam praxin confirmat romηis , inquit, comtroversae Dis est Iuri veηtum s c J , quo in loco Apostolus com

Plectitur etiam/ causas criminales' . Cum haec consuetudo sit manifesta, & frequens pariter sit peierandi occasio, omneu eam vitriperiunt , ac dam hane , & Principibus abolendam proponunt: Ρraefatum autem

Juramentum pluribus in locis est subia et um, propter periurii metum, cum ob phi- lautiam fere semper plus aequo propriae

causae serviant litigantes , quos jure meritoque permulti in antinum inducunt suum cogi non posse , aut debere ad ostenis dendam Veritatem , atque in adversariorum castra deserendam . At quanto magis hoc

ca orabar. Proct. interreg. Reor. Iis. III. east. 3.num. Is . Trivisau. De modo crimin. proceae cap. 3. num. 3. Gazetin. ad defens animis defeU. 4.

84쪽

hoc formidandum est 1n criminalibus, ubi de capite, & sortunis quaestio vertitur; nam quotus quisque est qui tunc se potet religione teneri y Natura quidem comparatum est ut omnes promptiores , &expeditiores simus ad excusationem , &elevationem propriae culpae, & ad confessionem tardiores . Praefata consuetudo paulatim abrogata est in nonnullis Italiae locis, velut in Ducatibus Sabaudiae sa), Mantuae s b) , & Etruriae se , ubi consuetudo deserendi Juramentum Reis. de veritate dicenda in quibuscumque Causis criminalibus, & mixtis propter mandatum Magni Ducis Anno I 679. obsolevit , dummodo exci 'amus si uti testes in caput alimnum , vel quoad alios examinantur . Juramenta Calumniae , & malitiae in tribunalibus Regni Galliarum tum Secularisbus, tum Ecclesiastisis antiquara jam fulsese tradit clarissimus Hericourt d . In quibusdam etiam Conciliis Belgicis non jura-Ι ri

85쪽

ri de Calumnia testatur Damhouderus sa).Perniciosam hanc consuetudinem ubiqu*locorum abrogandam religiosissimi Viri innuerunt Romano Pontifici Innocentio XII qui gravissima hac in re exoptavit votum Sacrae Congregationis Concilii , in qua die 6. Julii i697. proposito dubio an expediret praefatum usum a Summo Pontifice abrogari , in junctum est TheoIogis, de Canon istis, ut hac de rescriberent b);

nulla tamen decisio facta svir, ideoque in silo robore eadem consuetudo firma remansit. Haec quidem consuetudo exigendi hujus modi Juramentum jure meritoque paulatim in desiletudinem abiit , eo quod non solum maximum animarum saluti asserat detrimentum , sed evidentem quoque pejerandi occasionem praebeat. Quare non est deferendum Juramentum quotiescumque aliquod adsit peiurii periculum, quemadmodum ostendit Alexander III. c ),

qui rescribens Archiepiscopq Salernitano ait

86쪽

ait, se nolle clericos , qui publice tenent concubin's, ad eas objurandas compelli, ne in eamdem fornicationem instinctu aiabolitae fraudis redeuntes, perjurii reatum incurrant. Quo in loco Glossa a) statuit, non esse alicui injungendum per Juramentum quod certum est: se non servaturum; ibi

que afirmant non esse deserendum Iuramentum illi, quem fidem violaturum Cognoscimus. Demum nostro hoc seculo Benedictus XIII. XXII.) in Concilio Romano aequissima Lege constituit Judices a Reis criminaliter inquisitis, dum illi judicialiter, uti principales examinantur, exigere non posse huiusmodi Juramentum. XXIV. A Judaeis etiam hoc Jusjurandum est praestandum d) , de jurare tenentur secundum legem , quae, in prae ceptis Decalogi continetur, Ut ex. gr Iu

res tu per Deum , qui apparuit Moysi , &alia id genus . Insuper Juramentum Calumniae praestari potest per patrem nO

Iudaei cod. de Dd. - - '

87쪽

inine filiae absque speciali mandato Advocati etiam ex hodierna consuetudine non jurant , verum lassicit Juramentum generale in susceptione officii praestitum . In foro autem laicali Regni Neapolitani, ubi a procuratoribus matricula saltem pro ibatis , Advocatisque Juris laurea insignitis exercentur lites , solemnitatem hujus

Jusjurandi jamdiu exolevisse tradit Rovi-tus b ) . Singuli vero dum Iuris laurea

donantur in manibus Vice - Cancellarii, aut dum in matricula Procuratorum adscribuntur in manibus Praesdentis S. R. C. generatim Jurejurando affirmant se numquam calumniaturos, nec judicia temere, aut fraudolenter protracturos in caussarum

postulationibus , dc patrociniis c . 'XXV. Non tenetur praestare hoc Iu ramentum qui directe agit in causa Spi.

rituali ta); illud tamen praestare potest

i a Rom. dec. 1ol. Db uum. s. part. 3. b Super Prag. VI. de 'ia. Ddie. c Constit. Regni quae incipit Admocatos inserta in Prag. λAl. M se. S. R. c. & confirmata per Pragm. IV de di Iat. anu. Iol 2. editam a Comite de Lemos. Furam. in cis. Cum dilectus de elemone.

88쪽

excipiens in causa spirituali , nec noli etiam directe agens, cum agitur tantum pro possessorio at restitutionem rei Spiritualis ; quo casu non potest dici causa Spiritualis , quia non agitur Spiritualiter,

licet agatur de re Spirituali sa) . Privilegium Carthusiensibus ab Honorio III b

Conceditur, ne ad Juramentum Calumniae prestandum compelli possint. Insuper ex Consuetudine Procurator Fiscalis numquam jurat de Calumnia ; nam agit nomine

Principis io , de ipso Lex bene

praesumit , ideoque semper a praesumpta Calumnia excusatur Quamvis assi mei Contelorius e ) Procuratori causae , Canonuationis praestandum esse Calumniae Juramentum, contrarium tamen e Vincitur, 'quia hac in re nulla extat Calumnia, cum calumniari dicatur in criminalibus, vel civilibus , qui per fraudem , moram , &

89쪽

m . frustrationem quemquam litibus vexat II.). Exinde vero numquam est praestandum' quando non petitur a ). Quaelibet causa etiam minima sussicit ne sit locus huic Juramento in litem b) , atque adeo non semper admittitur XXI.). Non datur Lex

sinplici culpa omissionis. lI. Neque contra haeredem, si non constet de ejus do- Io , aut lis non fuerit cum defuncto contestata c). III. Non admittitur in Beneficialibus eoque minus ubi possunt aliun de haberi probationes , vel ubi ex adverso concurrit altera probatio illam evertens

). IV. Licer detur contra dolosum juxta casus qualitatem arbitrio Iudicis, non competit tamen post obitum dolosi contra illius haeredem , nisi lis fuerit contestata cum defuncto ). V. Non desertur contra tertium posse rem g). Vl. Non potest deferri super damno, & emolumento omnino

90쪽

De remissione iuramexti

XXVI. Alumniae Juramentum Pruincipis indulgentia remittitur hoc enim Jusjurandum absolute de Jure naturali non requiritur ad rectum judicii ordinem , sed tantum est solemnitas Juris positivi humani , quae Principis voluntate omitti potest. Hujusce rei exemplum nobis praebet Marcianus Imperator, qui peculiari constitutione a , cujus etiam me minit Pontifex b ), hoc sacramentum reis mitti decrevit Clericis ; & quamvis loqui tantum videatur de Clericis Constantinopolitanis, tamen eam esse protrahendam ad omnes Christiani Orbis Clericos primum Imperator Henricus II. decrevit comstit utione sua, quae extat in fib. V Legum LoVobardorum se J. Neque huic sanctioni contraria est Gem. a. de V. S. quae dem

' cer