장음표시 사용
121쪽
audivit. Et vers. 7 a. Et aggravavit Ibarao cor suum etἱam vica hac. Et cap. 9. vers. q. Et aggravavit se cor I barao , se non dimisset Et vers. aa. Ei nonposuit cor suum ad Verbum Domini. Et cap. I vers. 3 sta Et vidit Pharao, quod cessisseet pluvia, O addidit ad peccam dum , ct non aggravavist cor suum: Et vers a . Et dixit Pharao et peccavi hac vice: Dominus fusus, ego , O populus meus impii. Et cap. I . Vers. s. Et vertit se cor Pharao, y servorum ejus . Quam is ergo improprio, humanoque more loquendo, & ex causis supr1 libatis, dicatur Deus, cor Pharaonis obdurasse, quia obdurari permisit 3 vera tamen, ct propria huius obdurationis causa ipsius Pharaonis malitia , ct avaritia fuit, nolentis populum dimittere, cujus . veras, ct servitia sibi, regnoque utili isma , ct qua tuosa censebat et D ergo, quando dicit Scriptura: Mavus Domini fecit bac omnia; non intelligis propriam manum, ne Deum facias corpereum , ct cum iterum dicit: tactus dolore cordis intrinsecus, paenitet me fecisse hominem ei non intelligis propriam pomitentiam, propriumique dolorem , ne Deum facias mutabilem, ct corruptibilem 3 cur etam quam do dicitur , obdurasse cor Pharaonis non intelligas inpropriam, in metaphoricam causam obdurationis, ne Deum facias impium. 2 seductorem Z Id enim multo pejus est, qu m facere corporeum , MINOrtalem . obdurat ergo Deus, obdurat peccator; sed peccator saciendo, Deus non impediendo. Sed audiamus diserti1simum de hac re Augustini testimonium, sic entiri an in Ioam Ratiocia natur : Excacavit oculos eorum, induravis cor eorum. Hie dic rur nobis: s non potuerunt credere, quod peccatum es hominis non facientis, quod nonpo es acere λ . . . . Audisti Bratres mei propositam. quastionem, nempe quam profunda fit, cernitis; sed respon/mus, ut possumus. Quare non poterant credere ,s a me quaeratur, cito respondeo, quia nolebant; malam quippe eorum voluntatem protinae Deus , O per Prophetam praenuntiavit ilis, cui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicis Propheta, quia induravis
cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meriss responδο; sic mi excaecat ,sic obdurat Deus , deserendo ,'non adjuvando, quod occuατο iudicio facerepotes, iniquo non potes. Quid ergo dicemus λ numquid iniquitas est apud Deum Z abo: si ergo absit, sis quando adjuvat , misericordite acie, seve quando non adjuvat, juste facit, quia omnia non temeritate , sed iudicio facii. Porro si judicia Sanctoruma justasunt, quanto magis Sanctificantis, O , fiscantis Dei Θ jusa ergo sunt ν
122쪽
sant , sed occulta. Ideo cum qitaestiones hujusmodi in medium veπε-rint, quare alius sic , alius autem sic , non vobis judicium de judiciis tanti Iudicis usi pemus; sed contremi Pentes exclamemu3 : O alii Moδυitiarum Sapientiae, Scientia Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, O iuυε ligabiles υiae ejus i dictum es in Psalmo : judicia
sua Maesus multa. Non ergσmei Datres ad hanc penetrandam altitudinem ,-hanc ab gum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda expectatio υρsse charitatis impingat. Agnosco modulum meum ; a stas es hoc incrementis meis , se fortius viribus meis . puto, quia Diesris . Ipse enim Dominus JESUSsuis illis magnis, ct praecipue electis Discipulis dicebat: musta habeo vobis dicere Oed non potesis portare
modo . Ambulandum est, proficiendum es,crescendum es, ut sint corda nostra capacia earum rerum, capere modo non posumus. Quod si nos ultimus dies proficienses inveneris, ibi discemus, quod hic non potuimus .n quis autem istam quasionem liquiditis melitis notis sepose, considit exponere, absit, ut non sim pararior discere, qu.ὶm docere, tantiam ne audeat quisquam liberum arbitrium sic d endere,
ut nobis orationem , qua dicimus I ne nos inferas in tentationem 3 conetur auferre rursus ne quisquam neget voluntatis arbi rim, ct audeat excusare peccatum . ha utros ergo illius beneficia cog vincamus τnam agenda sunt gratiae, quia data espotesas, ut filii Dei mus, in orandum, ne succumbat in mitas. Sic ergo dictum est, non poterant credere , ubi intelligendum es, qu)d nolisbant, quemadmodum dictum es de Domino Deo no Hro: negare se ipsum non potes. De omnipotense dierum es, non poets. Sicut ergo, quod Dominus negare seipsum non poteri, laus eri voluntatis disina ; ita quod illi non poterara
credere , culpa eri voluntatis humana. Hinc y illi non poterant cre- aere , non quia mutari in melius non posunt, sed quamdiu talia smptant, noupossint credere 3 hinc excacantur, O indurantur, quia negando divinum adjutorium, non adjuvantur. An forte O hoe desuperna medicina misericordia factam intelligendum es, ut quoniam superbae , ct perversae voluntatis erant, m suam jusit iam consituere
violebant, ad hoc desererenIur, ut excaecarentur, ad hoc excaecarentur,nt impleretur facies eorum ignominia, ars ita humiliati quarerent gloriam Domini, O non Dam. Η c plane Augustinus clarissime simu I, ct elegantillime mentem stram exposuit; nec credo, in omnibus Augustini operibus luculentius testimonium esse . primὸ enim quaestionem Proponit , qua ratione ad Deum referri causa indurati
123쪽
nis non debeat, cum de ipso Isaias dixerit: excaeole oculos eorum , ct induravit cor eorum Secundo, ad propositam quaestionem rem spondet: duas huiua obdurationis assignari rationes posse, quae tamen in unum reducantur: primam, di praecipuam , voluntatem J datorum suisse , qu bd videlicet nollent credere, quodque meruerint , ut indurarentur, hoc est, ut a Deo desererentur: meruerint, inquam,
quia operibus Legis, & superbia tumidi nollent fidei subiecti esse;
nollent in Mediatorem , ct Salvatorum credere. Qubd verb id noulent, i md non possent ; id non ex gratiar desectu , divinaque volunta- te clim mutari utique in melius possent, quae potestas a gratia erat sed ex eorum malitia provenisse, qui quamdiu talia saperent, in sensu composito, ut Theologi loquuntur , credere non poterant , sicut quamdiu oculos aliquis claudit, non potest videre: qu bd igitur non possent credere, culpae ipsorum suisse. Tertis. Quantum verb ex parte Dei est; ideo illum dici obdurasse, quia obdurationem non impedivit , id eb verb non imp eoivisse , stim quia superbia, ct perversitate sua id merebantur: tiam ut implerentur facies eorum ignominia , ct hac saltem ratione humiliati discerent, quod superbi diascere non poterant: tion denique, quia hoc ad occulta, non tamen
injusta Dei judicia pertinet. Quarto: Non per Deum stare qui est
scopus Disputationis nostrae ut etiam excaecati, obduratique sal- Ventur, tumet , qubd eorum obduratio, a peccatis, propriaque voluntate, non divina sit, tiam quia etiam dum eos excaecari Deus Permittit, gratiam tamen largitur, qua potestatem habeant, in filios Dei evadendi, quaque mutare perversam voluntatem in bonam
possint. Denis docet Augustinus, duo in hac quaestione Christianis
inconcussa tenenda esse: prim), nullam in Deo esse iniquitatem'. deinde ; nemini libertatem , & potestatem ad credendum, hened ue vIVendum deesse. Haec ergo Augustini sententia est, totam obdurationis causam in malitiam, ct voluntatem humanam reserentis, etiam ex illa parte, qua Deum permittentem, & non impedientem speciat, quod licet non omnes modb intelligant, intelligent tamen aliquando, velo mortalitatis ablato, Sed audi Augustinum Serm. 88. de temp., Vel potius, Ut notant in ultima Augustini editione Patres Benedicti ni Parisienses, oesarium Arelatensem Augustino coaevum, Faustique, ac Pelagianorum hostem accerimum , qui multa de gratia , ct libero arbitrio ex Sacris Scripturis, sanctisque Patribus contra eandem haeresim Collegiis
124쪽
git, quae postea Felix Papa per Epistolam suam confirmavit, ut vucere est apud Philippum Labbarum de Scriptor. Ecclesiast. Is ergb.
seu Augustinus, seu Caesarius, ita scribit. Rogo vos Dat res nari simi, ut primo hoc deliter , , si imiter credat Dilectio υ hira, quia nunquam prius Deus deserit hominem , nisiprius ab homin3 d. Isratur. Cum evim cir semel , Θ secundo , tertio uini quis θ gravia
peccata commiserit, expectat tamen illum Deus , ut conυrreatur , θ' vivat. Cum Uero tu peccatis suis ceperit permanere . de multitudine peccatorum nascitur desperatis, ex deserratione obduratio geverasur . Dum homiues negligentes imprimis despiciunt peccata sua , quia parυasunt, cresc utibus minutis peccatis , ad usur etiam crimina, ct cumulum faciunt , cir Lmergunt. Quod cum fassum fuρrit . impletur hoc, quodscriptu in est: Peccator, cum υeverit in pro viam malorum , contemnit. Alitio Charitati Vesrae insinuare υolui, ut intelligatis , quia y obduratio non Dei potentia compellente dicitur .
sed Dei remissione, etes indulgentia generatur, ac sic Pharaonem non divisa potentia, sed dioina patientia credenda es obdurtise , quo- 1 s Dei percust, afflic Ius paenituit. At ubi ei remulio dia vina indulgentiam dedit, iterum se in superbiam elusus erexit. Hoc argo definitissime credite Fratres , O hoe intelligite, quia quoties Dominuς dixit: Ego indurabo cor Pharaonis; non aliud intelligi voluit, ni . ego , inquis , H pendo plagas meas , unde eum per indulgentiam meam conIra me obdurari permitto . Sed forte aliquis dicat: quare i lum Deus parcendo indurari fecerit, or quare agella remoυerit Z hoe loco securus ero respondeo : ideo Deus toties flagella removit, in rao p; o ingenii cumulo peccatorum suorum , nou tanquam illius ad emendationem meruit corripi, sed tanquam hostis permisus eri indurari . De hac abduratione etiam Propheta ex persona populi ad Domianum clamaι dicens: indurasi cor nostrum, ns timeremus te , quam
rem mutiis praecedentibus sicrilegiis in Populo Judaeorum impletam ese cognovimus. Nemo ergo cum Pagavis, aut Manichaeis Dci jusiariam reprehendere, culpare praesumat, sed certusimὸ credat, quadPharaonem non Dei violentia, sed propria tuiquitas , Θ indomabilis
superbia contra Dεi praeceptasceris obdurare. Duisi es autem , quod dixit: ego indurabo cor ejus , nisi, cuis abfuerit gratia mea , obdures illum nequitia ua. Sicut enim quoties nimio frigore aqua confring mr , Solis calore superveniente res, itur, re decondente eodem Solo
ierum obduratur , ita nimirum peccatorum frigore refrigescit char
125쪽
Ias multorum, se velut glacies obdurantur, Or ctim eis Derum eator divi γ Miseric diae supervenerit, resoluuntur . etiam erga
Ibaraonem impletum es . a quo quoties flagella remota sunt, contra Deum se obduraυit ; quoties vero Q lictus erit, humiliter supplicavit .stuare autem Deus user non Omnes ita misericorditer agellas, ut nutilum contra se obdurari permittat 8 aut illorum iniquitati ad cribe= dum es, clut ad inscrutabilia Dei judicia referendum. Quam rem etiam circa Vervactitos vostos exercere consuevimus, quos nimis delicat) , aut remisse nutrimus , υel quibus frequenter peccantibus indu gemus : ctim enim pejores de ipsi remissione redduntur in olemus his exprobrantes dicere: ego te talem feci, ego tibi parcendo proterviam tuam negligentiam, nutrivi . Et haec non dicimus , quod ex votantate n
si a in tantam sint verbiam δυο luti, sed quia magis de bouisare, υe Iiudulentiano ira fudi ins obdurati. Ita D Deus de Pharaone fecisse dignoscitur. Nos υero Fratres Chartissimi, qui in υeritate aguo scimus,
quὐd ex multitudine peccatorum desperatio vascitur , ex de ostratione obduratio generasur : quoties nubis aliquα peccata Ilirrepserint, sine
ulla mora medici Duentum eidem 'nae , υelpaeuitentia risinemus animarum v rarum υulneribus proυidere . Utιliter enim malagma ,
vel fibula calidis adhuc υulneribus aphonitur , se cita ad sanitate Uulnus reducitur , quo utrescere longa abusione non sinitur. Hactenus Augustinus, vel Caesam us . Circa cujus verba at 'ua Oh serventur is Primὸ, perpetuam esse hujus Sancti Doctoris sententiam, uuam Iix hoc etiam Sermone tantopere auditoribus inculcat: Deum videlicet hominem non deserere , nisi pritis ab homine deserarur per peccatu mi videlicet actuale: nam si de ot ginali intelluatur, cum Lemo hoc Careat, frustra poneret Augustinus discrimen inter eos, qui Deum d serunt, ct eos, qui non deserunt, cum nemo peccato Originali Ca- Ieat ia ut taceam illurin, qui ita originali tenetur, dici non posse . Deum deserere,. cum ipse peccatum hoc non faciat, sed ab alio factum contrahat potius . quam committat. Si ergo Deus ne mirier deserit, nisi desertus, quorriodo in illo Praedestinationis de edorici. momento , de in quo summa rerum incommutabiliter Vertitur, lod hominum myriadeς deseruit, ab iis non defertus , hoc est , nullo eorum peccato , demeritoque praevisio ' Plane ut haec omnium maxima desertio, ita non potuit I Deo initium ducere , se i a praevisis hominum peccatis - Prius ergo quam peccata hominum praeviderentur .
sicque quantum ex parte Dei suit, nemo desertus, nemo exclusius,
126쪽
nemo reprobus; ergo nemo non electiis. Secundὸ, obdurationem
peccatoris non a Dei voluntate, non potentia, sed ab hominis malia fltia , ejusq ue peccatis ortum ducere, longa serie commiis , nulla qua paenitentia deletis ue tunc enim permittente Deo, sed homine agenate. Jh promerente obduratio nascitur. Tertio. Deum quamvis desertum, nunquam tamen ita hominem licet obstinatistimum deserere 3 ut non ei gratiam tribuat , qua & polsit puenitere, imb ct qua actu poeniteat, si velit, ut Pharaonis exemplo patuit, qui Deo ἡ igellante jam in Mosen exarsit, euiue mortem minatus est; jam paenituit, suumque peccatum 2 agnovit, ct palIm consessus est: Dο- minur, inquit, fusus es ; ego autem, se populus meus impii. Quem ergo peccatorem deserat Deus, si non deseruit Pharaonem λ aut quis tam obduratus , qui non possit, quoad Pharao de potuit, ct secit Quartis denique si quis ad primum peccatum, aut cujuscumqu hominis, aut Adami, aut etiam Angelorum deveniat, interrogetque, cur Deus hominem permiserit in primum peccatum illud delabi Respondendum erit primd , inverecundam hanc quaestionem esse , cum Deus profiteatur, se illud velle ignorari, quae ergo audacia est, scire velle , quae Deus velit non sciri λ perinde ac si tonsor aliquis, aut
agaso, non Vocatus, non admissus, Regium thalamum irrumpat, velitque explorare, quid, ct quare in arcano, & Senatu decretum
quid tonsori, ct senatui' quid mancipio I thalamoλ Deinde sciscitanti,
Cur ergo aut Angelus , aut homo primum peccatum admiserit prespondendum est: quia voluit. Qubd si porrb insistas: cur voluerit respondeo, stultam hanc esse quaestionem, nec responso dignam ; cum enim prima, ct sola peccandi causa sit creaturae voluntas, idem est,
quaerere causam , cur voluerit, qubd quaerere , Cur Prima Causa nota
habeat aliam causam λ hoc enim ipso, quod est prima, aliam no habet, ict ideo nec alia quaerenda est . Eodem modo , si quaeras, cur Deus primum peccatum in Angelo , ct Adamo permiserit λ responis idendum erit , quia Angelus oblata gratia uti noluit . Ohicemque posuit vocanti, & adiuvanti Deo. Quod si pergas sciscitari: cur Deus hoc impedimentum austerre noluerit, aliamque gratiam , qua praevidebat, usurum . non in suppetias miserit λ respondebitur, quia ad ordo singulis creaturis praescriptus exegit 3 nam sit in naturalibus, ita insupernaturalibus rebus, omnibus quidem neces arta ad finem obtinendum media praebentur, non tamen eadem omnibus, sed aliis alia. Qudd si rursus inquiras: cur hunc potius, quam alium ordia N a nem a
127쪽
nem, seriemque mediorum Deus homini, aut Angelo parare volu rit respondeo , importunam hanc esse, absurdamque quaestionem: cum enim divina voluntas sit prima rerum .omnium, S rectissima Causa , nullam aliam, ct priorem causam habet et idem ergo est , causiam primae Causae inquirere, quam petere , Cur prima principia
non per alia probentur, cur triangulus habeat tres anguIos, aut cur
circulus sit rotundus; si enim est prima causa, non habet aliam , si
non habet aliam, non est quaerenda . Pergit Apostolus: Dicit enim Scriptura Pharaoni. uia in hoc 'fum excitavi te, ut ostendam in te virturem meam. Iam supra ostendimus, non ideo velle Deum peccata ut ex illis aut Potentiae, aut Misericordiae ostentandς occasionem captet,cum infinita Mia media non desint, hunc finem innocenter, nulloque hominum damno consequendi majoris enim potentiae est, facere , & conservare, qua m perdere , ct demoliri, nec misericordia, sed crudelitas esset, miseros facere , ut
possis misereri , id enim perinde suerit, ac si Medicus aliquos vulneret, ut peritiam curandi aliis ostendat. Audi S. Augustinum in Psalm. 1 8. Di quaedam iniquitas, quam qui operatur, non potes fleri , ut ei misereatur Deus ue ipsa es defnsio peccatoruΜ: Si mim quid mali fecerint, volunt Deo imputari . Nemo es , qui audeat dicere bonum es adulterium,bonum es furtum, sed quomodo ista defendunt. Si Deus noluisset, id non fecissem, quidvisfaciamfato meo λ ergo pe
ratum tuum defudis. ut Deum accuses 8 Ideo excusatur reus , ut cuia petur Iudex λ Prorsus talem iniquitatem operautium non miseretur Deus. Si ergo voluntatem Dei antecedeurem consideres, ideo Deus
Pharaonem creavit idemque de omnibus peccatoribus dicas) ideo Regem secit, ideo peccatorem sustinuit, ut Deo serviret, ut Ccelo potiretur, ut peccata corrigeret, ac poenitentili deleret. HOC , inquam, Deus voluit, hoc unice intendit. Qu9d si peccator Dei patientiae, & Misericordiae non cedat, gratiasque oblatas iterum , it
1umque respuat, tunc demum vult Deus voluntate consequente PeC- Cato tanquam veneno ad aliorum sentitatem , ct correctionem , alios.
que honestissimos fines uti , quales sunt: Potentiae, Misericordiae. Gloriaeque suae manifestatio; sicque instar peritissimi Pictoris non
auro tantum , minioque; veru metiam umbris, ct atramento imaginem Bonitatis, ct sapientiae suae pingere ; nam ut in tabula , ita es in Mundo , non alia res magis picturam , ct lumen , quam umbra commendat. Non ergo vult Deus Pharaonem peccare, sed post-
128쪽
quam peccare Pharao statuit, vult peccato Pharaonis ad bonum uti. sicque, ut toties inculcat Augustinus, Deus non est Author, sed ordia nator peccati, prohibet enim fieri, sed iacta in bonum vertit, more videlicet sapientissimi Medici non faeientis quidem venena, sed facta in medicinas, ct sanitatem aptantis. Quod ergo de cloacis Romanis Plinius notat lib. 36. cap. 8. Eas fuisse operum omnium diactu maximum , suffossis montibus , avi Urbepensili, subterg. navum ea ue hoc de peccatoribus dicas i Deo non minorem in illis ordinania dis, qu in in bonis quibuscumque Providentiam suam testante; quan id enim magis malum a bono distat, tantb majoris potentiae tam remota, & pugnantia iungentis. Cloaca ergo Pharao, cloaca Herodes, cloacae omnes impii, sed non ideo istis turpior Mundus, sicut nec illis durpior Roma, Deo etiam turpia in miracula ver
. Sed nemo Apostoli sententiam melius Apostolo ipso exponet. Dixerat in hoc capite: Quia ad hoc excitaυi te hoc est, ut Hebraicus, Chaldaicus,& Graecus textus hahent: sustinui,conservaυi te ut ostiu-dam in te potentiam meam ; quod qua ratione sit intelligendum,idem Apostolus ad m. a. jam supra iis verbis clarissime ostenderat: Andioitias Bonitatis ejus,y Patientia, Θ' Longanimitatis ignorar λ quoniam Benignitas Dei ad paeniteutiam te adducit 3 secundum autem duritiam tuam, O impaenitens cor tuum Gesuriaas tibi tam iugis .ine: Quam sententiam textus Graecus majori cum emphasi expressit: εἰς μανυαν-; hoc est: ad paenitentiam te agit , urget, im-
allis et in quae verba Hieronymus: Sicut qui paulatim arcum intendit , tempus dat alteri, ut fugiat, quod si fugere nolit, tanto forti ursagitia emissis confligi ur ; Sic Deus, qui laveos babet pedes . sed ferreas manus , tarditatem supplicii graυitate compensit. Qubd ergo Deus Pharaonem sustinuit, totque prodigiis, de flagellis admonuit ueid ad dioitias Bonitatis , Patientiae, , Longanimitatis ejus pertinuit, nec alio fine , quIm ut eum ad poenitentiam adduceret, imb ut Gratiacus habet ue urgeret, impelleret. Sed illo recusante, & secundum duriritiam, θ' impaenitens cor suum divinam iram provocante ; successit voluntas consequens, qua decrevit Deus malitiam Pharaonis ad mari jorem gloriam, potentiam , ct justitiam suam ostendendam vertere, illaque uti ad populum suum in vera fide , ac Religione confirmandum. Duo ergo ad sustinendum , serendumque Pharaonem Deum Permoverunt, Benignitas, &Justitia, Benignitas, ut convertere-
129쪽
tur; Justitia, ut puniretur ; sed ut prius Benignitas, quam Justitia . sicut, ct in quolibet non pessimo Principe prior pacis, quam belli voluntas noluit enim Justitiam, & Potentiam suam in illo experiri, nisi postquam toties, ct tamdiu Benignitatem frustratus est. Vbi
etiam observa, ex hoc ipso loco ad man. a. clare ostendi, Deum non esse causam obdurationis, Dei enim patientia peccatorem ad poemia
revitam adducit, ut hic Apostolus docet, obduratio verv non adducit ad poenitentiam , sed potius abducit et non ergo Deus causa obdur tionis, quam potius expellit. Simile eit illud Isa jar : e εctas Domianus, ut misereatur υsri , expectat, inanie, non ut puniat, ct per dat , sed ut misereatur, ct parcat. Deni a ue: An non habet, inquit Apostolus, Aulus potestatem, ex eadem malo aliud quidem vas is honorein , aliud in contumeliam faciendi 8 Λliud hoc argumentum est: quo Beatus Apostolus sente tiam suam confirmat: Opponentibus enim Jud sct causam flagitantibus, cur Deus Gentiles in populum suum elegisset 8 respondet, nullum quaestioni, nullum querelae locum esse: tam enim Judaeos , quam Gentiles peccatores, & utrumque populum sine omnibus operibus bonis, ct cum multis operibus malis fuisse ue cum ergo uterque nihil haberet, quod gratia dignum esset eadem ratione Deum unum prae alio adoptasse, ac Legis Evan*elicae Sectatores Judaeis praetulis. se, qua figo lus ex eadem massa aliud vas in honorem , aliud in contumeliam facit: Id enim tam injustum non esse, quam non est inhiastum, si cum duo tibi centum talenta debeant, alteri debitum remi tas, ab alio exigas ; nam qu)d exigas, justitia est, qu bd remittas, gratia, quam rationem perpetub Augustinus urget. Sic etiam . si e duobus fratribus aeque sordido, ac plebeio sanguine natis, unum Princeps in filium, & haeredem adoptet, alium conditioni sinae relinquat , nec relictas habet, quod conqueratur , nec electis, quo glorietur uehic enim accepit, quod non merebatur, ille non accepit, quiod non debebatur. Idem de Judaeo, & Gentili dicas. Uterque ad eandei massam pertinebat, quia uterque peccator, uterque adoptione indignus; quod verb Gentilis prae Juclaro assumptus , id merae gratiae , MVoluntatis suit, tantoque minor Judaeo dolendi causa, qu bd , ipso Pertinere ad Electos possit, si velit, ct credat , nam si nolit , se ipsum arguere, sibi ue irasci, non Deo debet. Potest etiam haec sententia hoc modo explicari. Si Deus permittat, alios in peccatis suis petasum ire, ut olim Pharaonem, alios ver b non permittat, ut Nabucho
130쪽
dono rem Regem ; tam id Deo verti vitio non posse, quIm non potest figulo, aliud vas inhonorem, aliud in contumeliam facienti: utitur enim Deus jure, ac potestate sua, cum instar optimi Regis duobus aeque reis, aeque poenam,ac supplicium meritis,uni clementis.
si me parcit,alterum justillime punit, tantoque justius. qudd etiam isti
veniam, ac gratiam obtulerat, volebaqtue indulgere. nili maluisset perire. Caeterum iam supra ostendimus, Deum voluntate antece dente, de quantum ex se est, neminem facere vas in contumeliam,
sed solum voluntate consequente , destinando videlicet ad poenam , quos praevidit malo pertinaciter , S usque ad finem inhaesuros . Duo ergo ad faciendum vas in contumeliam concurrunt, peccator, &Deus: peccator delinquendo, Deus plectendo ; cum Verbplectit, potentiat, ct justitiae est ; cum non plectit patientiae misericordiae . Semper ergo verum est, quod dicit Apostolus: in potestate figuli es.se, aliud vas in honorem , aliud in contumeliam facere ; hoc est, in potestate Dei esse , aut parcere, aut punire, utcumque Voluerit. Sed ut totam hanc, longamque Disputationem, qua sententiam Apostoli exposuimus, in compendium colligamus, retexere omnia lubet, ct sub unum aspectum ponere. Conqueruntur Judaei, ad Optionem , ct haereditatem coelestium honorum Λbrahae, ejusque posteris promissam ad Gentiles velut exteros , nihilque meritos deserri, nec aequum putant, maiorem fidei Christianae qua Gentiles praeserebantur quam Leetis Mosaicie .lot seculorum possessione insignis rationem ha heri. Respondet Apostolus: verum quidem esse, inscruintabili Dei iudicio fidem Christianam Mosaciae praelatam ,& non huic, sed illi veniam peccatorum , gratiam tristificandem , adopti nemque adstriflam esse, idque sola Dei voluntate , nulloque vel ad opera Legis Mosaicae, quibus tantopere Judati fidebant, vel ad demerita , ct peccata Gentilium respectu . Sed id nec mirum, nec novum , nec iniquum videri Judaeis debere et An enim Jacobus, licet Iecundo loco genitus, non ante ortum , sicque nullo operum merito , solaque Dei electione praelatus in Regno fratri maiori fuerit λ cur ergo Deus non possit Christianam legem praeserre Mosaicae8 An figulus non habeat potestatem ex eadem massa vas aliud in honorem, aliud in contumeliam fingendi λ Cur ergo non habeat potestatem Deus, ex eadem peccatorum, nihilque merentium massa Christianos poti us,quam Judaeos adoptandiλ Maxime cum, S istos adoptare paratus sit, modb Christum acceptent, ejusque se legi subdant , quid enim iussis