장음표시 사용
151쪽
misiu potes a Deo peccando deficerae respondet Quod quantacum , Ouynatio ad bonum in supremo Angelo,tamen ei necessitatem non inducebat, unde potuit per liberum arbitrium eam non sequi. Sententia ergo S. Doctoris est,quantamcumbue inclinationem ad bonum quae neces.sitatem non infert & consequenter quantamcumque gratiam , Cuj tota efficacia in eo est , ut instar validit limi ponderis & intellectum , voluntatem ad cognoscendum , prosequendum lue bonum inclinet ct posse a libera voluntate vinci, & e facto in supremo fingelorum , primoque homine vidiam esse quorum uterque deliquit, deflexitque a bono, non aliquo gratiae desectu, sed Voluntatis arbitrio. Certe de Adamo S. Augustinus Lib. de Corrept. ει grat. Cap. II. haec habet: Quid ergo, Mam non habuit Dei gratiam pimo vero habuit magnam , sed disparem: ille in bonis erat, quae bovitate sui Creatoris acceperat, ct in quibus nullum Inrorsus patiebatur malum , nullas tali rixa a je ipse adversus se i um tentatus , alisurbatus, in illo beatitudinis loco , sua secum pace thuebatur. Ergo nec Luci sero, nec Adamo , nec aliis multis magna gratia defuit; sed defuit magna, de hona voluntas. Hanc verb magnam, validissimamque gratiam, quam etiam cadentibus, & respuentibus dari diximus, appellat Augustinus suifficientissmam facultatem: sic enim
Lib. q. de Libero arbitrio cap. I 6. loquitur: Ex eo igitur , quod uouaccepit, nemo reus es. Ex eo vero, quodnon facit, quod debet, ju- ne reus es; debet autem, si accepit υοluntatem liberam, O suscientius mam facultatem. Hanc ergo , ut loquitur δε ugustinus, sufficientissimam , ct validissimam gratiam , non quomodocumque, nec parVR manu, sed abundantissime hominibus dari ex Sacris Litteris manifeste probatur. Nam: Jacobi r. g. 4. Qui das omnibus affluenter, , nemini improperat . Nota illa verba omnibus , ct esuenter : omnibus, ut nullum excludat: tisuenter, ut copiam ostendat. Et ideo Gen. I . Deo nomen Saddai tribuitur, quod mammeum, uberrimum, & instar Cornucopiae abundantissimum significat, ut merito dixerit Augustinus: Erubescat humana purisia elias enim paratus es Deus dare,quam homo accipere. Et Thomas Angllicus in haec verba: Deus dat liberaliter,quia Non vendit, sicut multi: dat generaliter , quia non uni, sed omnibus: dat abundanter non parce: dat curialiter , eficiosi , quia non improperat . Plane cum Deus sit summum honum , tam naturale , α
ingenitum est illi copiose dare, quam ingenitum est mari, copiose , in non guttatim es fluere.
152쪽
I. ad Timoth. 6. Sperate in Deo υλο, qui praesar nobis omnia abunt adfruendum, quae verba , licet videantur de bonis temporalibus accipienda , multb tamen magis de spiritualibus intelligenda sunt, quae sunt finis temporalium , de quibus multo persectius anima Deo ali imitatur, de conjungitur. Ad Titum cap. q. Secundiam misericordiam suam salvos vos fecit per laυacrum regenerationis , θ' renovariovis Spiritus Sancti, quem eoudit in nos abunde per JESUM Chrsum. , . i Et ad Roman. Io. Idem est Dominus omnium, dives in omnes,
Et ad Ephesi a. Deus autem, qui dives en in miserisordia , propter nimiam charitatem suam, quai dilexit. nos , eonvi cavit nos in riso, ut osendat abundantes diυitias gratia sua. Hic iterum audis divitias misericordiae, abundantiam gratiae, excessum charitatis&c. Non quM in Deum cadere excessus aliquis possit; quid enim excedat infinitum Z sed quia & merita, & vota, ili expectationem hominum amando excellit 3 nemo enim, quae Deus praestitit
Et ad Rom. 8. v. gr. Qui etiam proprio flio suo non pepercit.
sed pro nobis omnιbus tradidit illum ; quomodo non etiam ctim illo omnia vobis donavit λ Si omnia donavit, ergo non parce. Et si donavit ill is, pro quibus Filium dedit ; ergo non prἔedestinatis, non paucis, sed omnibus, quid enim potuit negare, quibus Filium dedit Plane sicut omnia , quae hominibus donat Deus, sunt incomparabiliter minora Filio ; ita ab se rdi isimum est dicere Deum, qui dedit hominibus ue quod incomparabiliter majus, noluisse dare, quod incomparabiliter est minus; hoc est omnia ad salutem consequendam neces.saria, Opportuna. Et Deuter. Io. Cum Moses ea verba praemisisset: Si tamen audieris vocem Domini Dei tui, dr cvriodieris praecepta ejus, quae in lege hac conscripta sunt, ut reυersaris ad Dominum Deum
ruum in toro corde tuo , in rota anima tua ; mox addit et
Mandatum boc, quod praecipio tibi, non supra te es, nec procus positum, sed juxta te est, sermo valde in ore ruo , O in cordaruo, ut faeias illud. Quae verba applicans S. Paulus legi Euangelicae, ac p sertim praecepto Fdei amplectenear, quod tamen ex natura sua difficillimum est cum res actu, cognituque dissicillimas complectaturo ita ad Rom: io. concludit: Hoc es verbum fidei o
153쪽
quodpraedicamns. Ecce & Moyses, ct Apostolus ad omnes Hebraeos, Romanosque loquebantur, hoc est, ad omnes illos, qui ad Legis Mosaicae, de Evangelicae observantiam invitabantur , inter quos multi utique peccatores , reprobique , de tamen eas gratias, de auxi lia omnibus promittunt, quibus non utcumque, sed tam facile, coinmodeque legem observarent, quam facile ea videmus, ct tangimus aquae nobis vicina, ct ante oculos posita sunt. Qub etiam iaciunt illa Christi verba, omnes iustos de injustos ad subeundam Legem Evangelicam invitantis Matth. II. Tollite iugum meum super vos , jugum enim meum suave, ct onus meum leve es. Ubi nota, cum omnes homines ad jugum Evangelicum serendum ea ratione invitentur, qudd sit leυe, ct suame 3 sequi , id intelligendum esse, non solum jugo Evangelico secundum se, & ex natura sua ; sic enim durum
potitis de grave est verum etiam secundum vires ferentium, quas gratia Dei Acceperunt , alioquin frustranea esset, de vana invitatio 3 sicut frustra paralyticum ad ambulandum provocares 3 quam Vis enim ambulatio secundum se sit homini naturalis, de ideo non facilis tantum, verum etiam jucunda ue homini tamen paralysi adstricto
impossi bilis est & ideo frustra suadetur . Eodemque sensu dixit Joannes Epist. I. Scimus, quia mandata ejus gravia non sunt. Circa quas Scripturae sententias observandum est, legem, ac mandata Evangelica, de iugum ; hoc est, onerosa, de levia appellari: onerosa , si eorum naturam, viresque hominis morbidas attendas; levia Verbis
ct suavia, si gratiam spectes, quae omnibus, qui ad fidem invitantur ,
a Deo offertur: non quod gratia onus,& difficultatem Evangelicae Legis tollat, sed qubd vires tribuat, eam difficultatem vincendit nam clarota non tollit, aut minuit pondus rhedae,imb multb auget, & tamen noVo hoc onere facit eam velocius agi, qubd si rotam currui adimas, pondus quidem minues, sed immobile reddes: idem de velo navium de alis, pennisque avium dicas, de quibus more suo eleganter Augustinus Serm. 24. de Verb. Apost. Habent O aυes pennarum Darum sarcinas,portant ligat , , portansur. Tu s misericordiam velis pr-bere avi, trasertim aestate se dicast miseram istam aviculam onerans tenπια, O detrahas onus, haec in sterra remanebit,cui obvenire voluisi. Porta ergo pennas pacis, alas accipe charitatis ue haec effarcina, sc implebitur lex Christ. Duplici ergo ratione mandata Dei, & gravia, ct levia dicuntur. Lmia, vel quia ob magnitudinem , excessumi am
xi., ct gratiae tota plane difficultas extinguitur, juxta illud Angelici
154쪽
Doctoris opusc. de diligendo Deo: Arima, qua amat, operatur magna , ct reputat pama: operatur mulsa, ct reputat pauca: operatur diu, reputat breυe. Et illud Bernardi : Labor meus vix ea unius bora, ct si plus es, non sentio prae amore. Et ideo eleganter RGregorius amorem vocat machinam cordis machina cordis vis es amoris licut enim parvis machinis ingentia onera nullo sere labore. levantur quales erant Archimedis, una, levique trochlea integras Romanorum triremes in altum rapientes , ct quibus totum se glo- bum terrestrem moturum centro spondebat, si locus standi daretur ita nullum cor tam vitiis grave, quia tolli in Coelum nequeat, ain re moliente, ut in Magdalena, ipsoque Augustino patuit, cujus sunt illae voces lib. consess. s. cap. r. Quam suave mihi subit ictum es, carere Iuavitatibus nugarum , ct quas amittere metus fuerat, iam diamittere gaudium erat: se ubi erat, se de quo imo, at os secreto evocatum es in momento liberum arbitrium meum, quo subderem cerυ
rem legi fugo tuo, humeros imi sarcinae tuae Iridie JES I adiutor meus, O sedemptor meus. Sed haec gratia omnem penitus difficultatem bene operandi extinguens singularis, de paucorum est. Alio modo magis obvio, & quotidiano dicitur jugum Evangelicum leve, quia licet gratia onus, & dissicultatem operandi non tollat, facit tamen eam superare. Exadverso lex Evangelica gravis dicitur, tum ob datam rationem,quia videlicet ejus difficultatem gratia non penitus delet, sed vincit, juxta illud Christi Domini: Regnum caelorum vim patitur, se violenti rapiunt illud: tum etiam, ac praesertim in sensu composito, hoc est, quamdiu amorem creaturae retineS, nec ei expellendo gratia uti statuis, tam diu lex Evangelica non solum difficilis, verum etiam impossibilis observatu est: At si gratia uti velis, ut iacile posses, Evangelium observabis, evadetque onus leve, quod prius gravissimum videbatur . Res exemplo declaratur. Fac aegrotum aliquem esse, qui vehementi febri laborans ardentissimam sitim patiatur; sacile tamen sanari possit, si videlicet Medici tantum opem , manu iue imploret, ac paucissimas sanguinis uncias, quo alias ct noxie abundat,e venis mittat. In hac, inquam, hyeothesi, aegroto difficillimum , ct iacillimum est, ardentillimam sitim viniscere, potuque omni abstinere: difficillimum quidem, quamdiu se-bris urit, quae desiderium bibendi accendit,sacillimum verb, quia nihil facilius, quam sanitatem consequi implorato tantum Medico,
emisiaque exigua parte superflui sanguinis , sic enim obtenta sanit
155쪽
re, extinctaque febri, sitis , ardorque immoderatus bibendi sponte sua cedet. Idem de peccatore dicas non corpore, sed anima laborante: sebris illi vitium est; sitis, amor illicitis fruendi: durum est avaro, alienis abstinere ; durum impudico sine thalamo vivere ιverum quamdiu impudicus, de avarus est; sed facile remedium, ut desinat esse, oratio videlicet, & largitio superfluorum in pauperes ut alibi susius ostendam o quis ista non possit λ aut quod facilius obtinendae sanitatis remedium, quam tantum rogare Medicum, ut velit sanare λ quod nisi facias, quis veniam socordiar dabit λ Si ergcidicas avaro, ne amet pecuniam 3 aut impudico, ne amet voluptatem respondebunt, se id non posse: sed si dicas: ut a Deo petant, ne ista ament ; quis eorum respondere audebit, se ne petere quidem posse λ Audi Augustinum lib. de perfeci. Justi t. ante medium: Noues grave, quod diligendo sit; vam perfecta Garitas facit praecepti sarcis am levem, vec solum non prementem onere ponderum, vertim etiam
sublevantem vice pennarum. Anima ergo, qua illa gravia sentit, oret gemira voluntatis, ut impetret donum facilitatis. Ergo quod grave est violentia mor hi, leve est facilitate remedii. Quae omnia eb spectant, ut ostendam omnibus, qui ad Legem Evangelicam invitantur, reprobis videlicet, electisque gratiam non qualemcumque, sed talem offerri, qua lex Evangelica suavis, sicilisque observa tu fiat, quod nili esset, gratia vix dici posset, cum dissicultas diuturna opus, cui annexa est, moraliter impossibile reddat Nemo enim diu facit, quod aegre ac dissiculter facit. Ex allatis ergo Scripturae verbis manifestum est, Deum non tantum serib omnium salutern velle, verum etiam ad hanc consequendam non aVare, non parce , sed effusissime quantum est de se omnia media suppeditare, quae non modb sussiciant. imb abundent . Agit videlicet Deus more splendidissimi alicujus, nobilisque parentis , qui filium Regni haeredem peregre, di in longinqua profecturum non necessariis tantum sumptibus instruit, qui videlicet ad vitam aegre sustentandam, iterque pedibus metiendum lassiciant, sed etiam iis adornat, qui ad faci- tu , commode, jucundeque viam superandam, sallendosque itineris labor es conserre possint; hinc rhedae, hinc famuli, hinc supellex deviaticum patre, filioque dignum . Ita cum hominibus Deus , qui inpe filiis, Regnique haeredibus. Videant ergo, q uam bene de divina bonitate, ac magnificentia sentiant illi, quicumque gratias reprobis, hoc est, uteri sidue hominum datas, tam ex natura sua tenues, imbel-
156쪽
imbellesque faciunt, ut cum iis nemo ad salutem pervenerit, nemo
Perveniat, nemo perventuruS sit . .
Qua in re observandum est, non omnem a nobis gratiam sufficientem excludi, quod Jansenius docuit, quodque Summi Pontia fices damnarunt, sed solum eam gratiam sutricientem non admitti,
quae ex natura sua talis est, quaeque nu mouam effectum suum com-Pletum assequitur. Eam vero gratiam semcientem agnosci, v doceri,
quae subinde impletur, subinde repugnante libero arbitrio non imis Pletur , effectuque suo culpa voluntatis caret, quamque S. Augustinus clarissime , de frequentissime docuit , ut ex laudatis supra ejus textibus patet, di quam tota societas Jesu amplectitur, gravillinique alij dodiores. Qui igitur gratiam sussicientem statuunt, quae nunquam effectum
suum completum assequitur, talem mihi videntur statuere gratiam , quae non est gratia, noc est, de qua nemo sperare aeternam selicitatem suam pollit; quis enim speret, se cum ea gratia aeteruam salutem obistenturum , cum qua nemo obtinuit, nemo obtenturtis est λ aut quis morbo suo pharmacum optet, de quo constet, nullum unquam sanatum esse,nullum sanatum iri,imo quot quot acceperunt,morti celsisse Haec est ergo nimia i ta charitas, qua dilexit nos . haec copiosa redem Ptio,haec superabundans gratia,hae divitiae miselicordiae toties in Scripturis decantatae, toties promissaeὸ dare videlicet auxilia tam ex Matura sua parca , tamque invalida, ut ab Orbe condito. spatioque sex mille annorum inter tot hominum myriades non unus repertus sit ; cui illa ad aeternam vitam profuerint, nec deinceps ad mundi finem profutura sint, quaeque nemo petere, nemo optare possit ad aeternam vitam consequendam, quippe cum acceperit, certissime
Periturus λ Vt silentio praeteream, quod illi dicunt, hujusmodi sufficientes gratias potentiam quidem agendi dare, sed nunquam actum. Quis enim interrot millia causarum , vel unicam causae speciem seu naturalem seu artificialem vidit, aut saltem narratam ab alijs audivit, cujus nullum unquam individuum in opus, ac finem speciei. naturaeque suae congruum prodierit λ aliquem ignem , qui nunquam arserit aliquam aquam, quae nunquam madeseceritῖ aliquam stellam. quae nunquam luxerissaliquod speculum . quod nunquam Imaginem obiecti retulerit λ Plane tam nova haec sunt, tam inaudita ut nec dici
debeant, cum careant ratione, nec credi possint, cum careant exem
157쪽
ct prodigiosa deberent, dici tamen de gratia non possent, quam talem esse oportet, ut maximi beneficii rationem habeat; at beneficium non est, quod nemo optare, nemo petere, ct a quo nemo sperare aeternam salutem potest; quis enim speret nunquam facta, nunquam sutura λ Plane tale beneficium est, gratiam homini dare , qua nemo unquam operatus est 3 quale est remedium dare, quo nullus aegrotus sanatus est, scutum dare, Quo nullus aduersus hostem defensus est scibum dare, quo nemo resectus est. Sed reliqua videamus . Haec ipsa, ct effusissima Dei in homines honitas non necessaria tantum , sed copiosa tribuentis ex aliis etiam Scripturae, Patrumque testimoniis ostendi potest, docentium et tape reprobis aequalia , aut etiam majora, quam electis auxilia Conserri ; sicque qubd illi damnentur , non defectui gratiae, sed eorum malae voluntati, de secordiar
adscribi. Id ex celebri illa Christi sententia manifeste patet, Iudaeis
imp nnitentiam exprobrantis Matth. II. Tum cepis exprobrare cis
satibus, in quibus iacta sunt quam plurima virtutes, quod non egrFsem paeuitentiam: Vae tibi Bethfetida, vae tibi corosim, quia si in Tyro, Θ Sidone facta fuissem, quoacta sunt in vobir, olim in eisicio, Ercisere egissent eritentiam 3 vertimeamen die o vobis, Tyro, O Sidoni remissius eris in die judicii, quum vobis . Et tu Capharnaum uesct ira infrnum doscendes quia si in Sodomis facta fuissent virtutes , qua facta Dul in te , fortὸ mangsem uris in banc diem 3 verismiamen Dico vobis, quia terra Sodomorum remissius erit in die iudicii , quam tibi. Hic si modb veritatem fateri ingenue velis, rem Veasque alienas ii as, tortasque interpretationes, quibus nihil tam clare dicitur. quod obumbrari non possit) hic; inquam, apertrssime docet Christus, cum iisdem gratiis, quae Judaeis impaenitentibus d tae sunt, Tyrios, de Sidonios poenitentiam facturos 3 sicque cum una ,
eademque gratia alium poenitere , non poenitere alium .
Neque cum Jan senio dicas , Christum loqui de pari gratia e terna , non verb de pari interna: Id quippe absurdissimum est: Christus enim de illa gratia loquitur, cum qua fieri poenitentia potest ue ad
non potest cum sola externa , licui non potest cum sola tum externa oculus videre , si careat interna iacultate videndi et unde quam non potest caeco imputari, qu bd magis impingat , 'cadatque, quam ille . qui sanis oculis est; quia licet utrique Sol luceat, unus tamen interna videndi facultate caret, alter non caret: ita non posset Judasis impc .
nitentia prae Sidoniis exprobrari, si utrisque aequaliter quidem Chria
158쪽
suspraedicaret , aequaliter miracula ederet, sed non utrique gratiam internam aequaliter daret, sine qua tam nihil praedicatio, ct miracula prosunt, quam nillil surdo proii est optima, ct dulcilsima cantiis Ma . Responderent ergo Christo Judaei: quid surdis sebulam canis prius surditatem tolle. ut sublaturus es Sidoniis, ct tunc atque, ac Sidonii praedicantem audiemus; nam si illis surditatem tollis, nobis non tollis, hoc est ue si illis internam gratiam praebes, nobis non prae-hes, mirum non est, si nos non audimus , ct audiunt illi λ si nos noupoenitemus, ct poenitent illi. Deinde cum dicit Jansentus: gratiam internam majorem Sidoniis, quam Judaeis a Deo paratam esse, licet auxilia externa paria ement ψ cum, inquam. hoc dicit Ian senius ,
divinatorem potius, quam Theologum agit: interna enim, ct occulta sciri nisi per externa non possunt ; alioquin si externa removeas, tam sciri nequit, quid Deus intra Judaeorum, th Sidoniorum con scientias egerit, effetve acturus, quam stiri non potest , quid in corpore humano agat anima, nisi vultu, colore, aliove signo prodente. Λ nobis ergo, qui per externa tantum de internis arbitramur, ita sentiendum pst, ut credamus, illis plures, majoreque gratias internas datas esse, qui plures, ct majores externas accepere, nam e terna ad interna tanquam finem diriguntur. Sicut ergo , qui videt viam plurimos remos adornandae Classii, aut quamplurimas machi nas expugnandae urbi a Principe parari, nullus dubitat, quamvis non videat, parem quoque Remigum, militumque numerum conductum iri, sine quibus nihil machinae, remique proscerent 3 ita diacendum de Deo, cujus externa Vocatio nulla enet, nisi jungeretur internae, de ideo idem foret, non vocare, quam sic vocare, nam uecptime notavit etiam Juris Consulmse Nihil ,--uriis paria esse dicuntur. L. quoties f. de Sadita suo. observet Jansenius opera Naturae & gratiae, videbitque externis organis , ct instrumentiac nisi contrarium per accideres, extraque ordinem continsat inter nas quoque vires, ct potentias sociari. Plantae non solum radices habent, sed etiam vim internam, ct nutritivam, qua alimentum trahant: avibus d. alae. & vis volandit animalibus & oculus exter nus, ct in oculo sensus videndi. At lapides. aliaque inanimata, sicut vitam non habent, ita nec organa, ct in strumenta vivendi. Idem de gratia dicendum, nunquam videlicet gratiam , ct vocati nem externam sine interna esse. Quod tantb certius est, si ili ordianem naturae, ah officium Angeli tutelaris attendas: Ordinem quia
159쪽
dem naturae, quia cum objecta externa sensum , sensis phantasiam .phantalia intellectum , intellectus voluntatem quodam nexu , ac serie causandi naturaliter moveant, fieri non potest, ut ex iis , quaesoris audiuntur, es spectantur, non proportionatae, paresque illis externis in intellectu, ct voluntate, ipsaque conscientia, cogitatio-Res, cognitiones, trepidationes, aliique motus, ct affectus animi existant, quos nemo non experitur, quoties prodigiosi aliquid videt, auditque: ossicium verb Λngeli Tutelaris quod attinet, quis ausit Megare, etiam si ponas Judaeorum tam stupidos, ct saxeos fuisse animos , ut Christo cum verbis, tum prodigiis divinitatem suam asserente nihil moverentur ue quis, inquam , negare ausit, non id Custodem Angelum egisse, ut internis, pii stiue cogitationibus, illustrationibus, inspirationibus, ac praesertim flagello timoris illorum Con-ssentias agitaret, urgeretque ad Credendum iis , quae foris, tantaque coruscatione veritatis agebantur . bd si Christus de vocatione externa verissime dixi Joan. 4. Nisi ego venissem, δ' signa in eis fecissem, quae nemo alius fecit, peccatum non haberens: quantb magis, veriusque dicendum erit de vocatione interna, eos qui ista Camissent, non peccaturos ς cum, ut dixi, multb haec magis ad crede dum , quam illa necessaria sit , sicut ad scribendum magis necessariae manus, quam penna, ct ideo magis etiam excusandus, qui non seriabit, si careat manu, quam si careat penna, nam hujus desectus suppleri potest, illius non potest. Denique nescio, an diei aliquid possit a Dei genio, ac dignitate magis alienum , quam eum imitatione vanitatis humanae pompam sui amoris soris tantum expromere, ac instar Romani illius Caesaris pie is tantum conviviis invitatos frustrari ; cum potius experiamur, in omnibus operibus suis plura, ct majora intus condere, quam in superficie forisque exponat . Compara, quae in plantis, quae in brutis, quae in hominibus , quae in Caelis, quaeque in Sacramentis videntur, cum iis, quae non videntur, ct i telliges, verissime I Propheta dictum: quia Deus absconditus es, hoc est, minime ostentationis , pompaeque amicum , ac instar Solis pretiosa quaeque in sendo, occultoque elaborantis. Quant. ergo potiori jure id quoque de operibus gratiae dicendum erit, quae rationem beneficii, ct hominis utilitatem pro fine habent; Deum videlicet vocando , dicendo , miracula palsando, non tantum seris , verum etiam, multoque magis inspirando, illustrando , excitandoque intus , si in anima operari, nam sine interna hac vocatione tam externa illa
160쪽
nihil prodesset, quam evertendis moenibus nihil machinae bellicae prosunt, foris quidem, &aspectu terribiles, sed intus vacuae . Potest quidem Deus dare, aut negare gratiam, cum nemini debeat, sed si dat, dubium nullum est, talem dare, quae juvare hominem possit de qua nisi utatur, exprobratione, poenaque se dignum reddat 3 ad
talis non est sola gratia, de vocatio externae nam ut frustra ligatum ad sustendum invitas, viarruiue monstras , qua exeat, & non exeum
rem injustissime accusas, nisi aut ipse solvas, aut saltem instrume ta solvendi offeras ue ita frustra ad paenitendum miraculis, de praedicatione Judaeos Christus vocabat, frustra prae Sidoniis arguebat, si nihil in eorum cordibus per internam gratiam agebatur, quo solverentur. Aut ergo in justa exprobratio Judaeorum prae Sidoniis suit, aut si iusta, non minus per internam vocationem Judas, quam Sidonii ad exeundum , de poenitendum adjuti, quod etiam eleganter S. Pros, per magnus , de fidelilsimus Augustini Discipulus iis verbis expleant lib. a. de Uocat. Gent. Cap. 26. Gratia Dei tu omnibus fusificationi bus principaliter puae minet , sua leudo exhortatiouibus, terrendo per culis, incitando miraculis , dando intellectum. inspirando consilium, eors usum illuminando, O Uri ectionibus imbuendo : quae opitulatio per innumeros modos με occultos, si oe manifestor omnibus adfiibetur: λ quod d multis refutatur, 'forum es nequitia , quod autem d multis recipitur, O gratia es diυina, O υoluntatis humana . ubi vides S. Prosperum de gratia internae vocationis apertissime
loqui . Dicunt alii, ideo Judaeos prae Sidoniis objurgatos esse , quia
pares Sidoniis quoad gratiam sufficientem erant, qua poterant poeni tere ue licet impares essent quoad gratiam e Mem , de ad actum prae- determinantem , quae solis Sidoniis destinabatur. Sed plane si affectus, ct praeventio absit, nemo non videt, quam parum haec responsio ad rem praesentem faciat: Gratia enim sufficiens ad paenitendum, ruam illi statuunt, talis intrinsech, de ex natura sua est, ut tantu metur adposse, non verb Magure, de ideo , quam actus secundus crea
dus necessarib, ct essentialiter a causa prima, hoc est, a Deo pendet; tam necessarib praeter gratiam sufficientem , quae dat posse, requiritur gratia alia intrinsece essicax, quae det agere, sine qua, ut ipsi,ajunt, tam nequit actus secundus, de operatio esse, quam nequit aliquid esse non dependens, non proveniens 1 Deo; ct ideli ab orbe condito repertus est nemo, qui cum hac sola gratia lassicienti, quam