장음표시 사용
171쪽
tot organa, perfecturrique corpus componit, idque multb nobiliori ratione, ou m Sculptor ex rudi marmore statuam, aut Pictor in nuda, rataque tabula pulcherimam Helenam fingat. Quantb ergo justiori titulo statuarium, S Pictorem dicimus, non qui saxum , aetahulam dedit, sed qui eam sculpsit, pinxitque , ita longe magis pater
vocandus est, qui corpus humanum tam stupendo opere ex paucis humani sanguinis guttis consecit, quam qui guttas ipsas suggessit. Animam verb quod attinet, praecipuam videlicet hominis lartem , ea solius Dei opus, de specimen est, ut proinde sive corpus, sive Animam spectes ue nemo ita hominis pater, ut Deus est. Cum ergo tantam videamus esse hominum in suas proles charitatem , tamque iis alendis, educandis, custodiendis, augendisque solicitudinem, tantam quoque in eos clementiam, si erratorum poenituerint, sinumque puternum repetierint 3 quis haec ipse non multh magis in Deo agnolcae omnium Patrum maximo, ct praestantissimo ue Ille, qui amorem filiorum omnium hominum, imb omnium Leonum, Tigridumque animis impressit, ille, inquam, filios suos non amavit λ aut si amavit, non serib, non officiose, non essicaciter, sed vel simulath, uel persunctorie tantum λ Sicque in illo amoris affectu, quo nullus in-Bocentior, nullus justior, vinci se ab hominibus, imo k brutis. serpentibus seret Plane tam haec sunt Deo indigna, ut ne cogitari
de illo quidem sine scelere possint. Ergo si Deus omnium Pater, imo si magis Pater, quam reliqui hominum ue sequitur, ut omnesserib, ossiciose, ct emcaciter diligat: & si diligit, ut omnibus affatim , copioseque provideat ; nec enim pater esse potest, nisi vehemeriter diligat, nec vehementer diligere, nisi vehementer quoque pro videat, ct curet. Aut ergo pater non est . aut si est , non utcumque , non perfunctorie, sed flagrantissime amat.
IX. Sed nihil aeque hunc Dei in homines beneficientissimum
amorem, ut opus Redemptionis ostendit: Si enim amantis est, amavito uniri, eique similemneri, quae major unio, non dico reperiri ssed vel cogitari illa potuit, quae cum divina, humanaque natura iri- tercessit, qua que in Sacra Eucharistia singulis Fidelium offertur padeb ut caro , sanguis, ct Divinitas Redemptoris, carni, sanguini, naturaeque hominis fidelis vere misceaturi atque ut hanc ipsam uni nem Deus operi manciparet, quot miraculis, quot prodigiis actum pDeinde: quae maior similitudo essingi potuit, quam ut Deus deposita,
aut potius velata Majestate, non solum naturam , verum etiam miserias
172쪽
serias, inopiam, labores, lacrimas, ipsa:nque hominis mortalitatem indueret Plane tanta haec fuit, tamque prodigio a similitudo, ut neque re ipsa parem unquam habuerit, nec etiam omnibus Poetarum mendaciis fingi par aliqua potuerit: namqubd Achilles. SHercules Λ micarum gratia positis arinis togam, ct colum ornatumque muliebrem ἰnduisse fingantur , quid rogo id est, si cum Hysterio Incarnationis componas λ Quanto enim major inter Deum , de hominem, inter naturam, ct tunicam distantia , tanto major quoque
magisque stupenda Dei cum homine conjunctio: quid Achilles, &Ηercules ad Deum ρ quid palla muliebris auro, gemmisque intexta ad ipsam, veramque hominis naturam 8 Quid aliquorum dierum scena, ludus nec enim Achilles, ct Hercules semper faeminam egerunt) ad perpetuam, & hypostaticam unionem λ quanquam nec mirum est, plus secisse Deum, quam Poetae fabulari potuerint ; cum istorum fingendi facultas finita sit, infinita verb potentia , ct dilectio Dei. Quem ergo maiorem amorem, d. similitudinem cum amata illa velis, quam nec fingendo , nec mentiendo quidem assequi ullus hominum potuiti Rursus si certissimu in amoris argumentum est pati, quis magis, aut plura passus est, quam Deus pro homine
poterat enim vel uno suspirio, unaque lacrima , imb vel unico verbo homines redimere, sed ut amorem, & misericordiam suam testa-vetur, utque maximos etiam peccatores ad maximam fiduciam invitaret, neque magnitudine scelerum spem veniae deponerent, voluit ea ferre, quae omnem necessitatem, Omnemque modum, & exeminplum superarent: voluit, inquam , mari, quod potuit gutta ; voluit non sussicere charitati, quod sufficiebat Redemptioni ; voluit totus
in nostros usus expendi. Utque B. Thomas Villanovanus eleganter exclamat: Dilexist me Domine supra modum, dilexisti me sine modo . Et qui omnia in semero, pondere, mosvrafecisi , in me diligendo omnem modum, pondus, O mensuram excessisi. Et tamen post tot amoris argumenta, & pignora, quaeris adhuc anxius, ct disputas, ac Velut de re incerta, ct nuper ex Indiis audita, frigide in te rogas, an verum sit, Deum amare perinde ac si quis algens, geluque confectus, postquam diu igni assedit,-calore resectus est, circumstantes per otium interroget: an verum sit, quod Aristoteles,
de Philosophi passim testantur, ignem calidum esse λ quid ex Philos
phis, ct Theologis quaeris p teipsum, & heneficia toties, ac tanti Pretii accepta, ac sanguinem pro te venis omnibus sparsum interr
173쪽
set, de ista quovas Philosopho, & Theologo melius. certitique res monium amoti in homines dabunt. Quid enim est serib, ct efflictim
amare, si illud non fuit aut quae tu dabis veri amoris paria exempla λ Plane aut nemo unquam serib amavit , aut amavit Deus. st tam verib, ot amorem saeum hominibus probaret, etiam in e
rem pretium Unigenitum deditue optime insere Apostolus: Quomo non eum illo omnia vobis donaυit 8 Quasi dicat, Muid negabit Deus petenti, postquam etiam non petenti Unigenitum sponte donavit pqui plantam integram dedit; negabit pomum qui thesaurum pro- sudit, circa micam rixabitur λ Et plane quid sunt omnia hona, Mbeneficia creata, si cum Dei Filio Comparentur ,quam micae, gu tar ergo guttam non dabit, qui dedit mare hoc est , non dabit graiatiam , qui dedit Filium λ Planὶ aut ratio, ct Apostolus allunt , aue Deus donato Filio negare nihil amplisis potest. D i i, ii X. Et denique id ipsum experientia constat: Quis enim gratias, et admissicula numeret quibus Ecclesia abundat, Christianis pariatim sanctificandis, partim expiandis, partim in accepta gratia conser Vandis , seque ad aeternam vitam promovendis. Quot bacramenta pquot libri, quot Templa, quot exempla, quot Sacrificia. quot conciones, quot Cateche 'es, quot Sacerdotes , quot Militonarii, quot Indulgentiae , quot Collegia utriusiue sexus vel tuendae, vel recuperandae innocentiae Θ quot Religiosorum cohortes iuvandis peccatoribus promptae 3 Denique mille modi, mille artes repertae, quibras ct sanis, ct infirmis, de morientibus subveniretur, tanta copia, tanta Varietate ,tantaque illecebra , de condimento pietatis, ut sere mimansit, inter tot praesidia, ct hianssimenti 'irtutum perire aliquem posse αHeu quot sunt ad 3 de Augustinus in Psalm. ioa. vocat undis ad correctionem, vocat undiss rispomitentiam , voear beneficiis, vocas per Lectorem, vocat per iramro rem, vocat per intima- cogitationem, vocas per agellum correptionis , vocat per misericordiam constitionis. Et Propheta legis Evangeli eselicitatem depimens Isa. scisse sunt, liquit, in deserta nquae ,
se torrentes in othudine; re qua erat arida, e= tin 'um,er sitiens Ufontes aquarum: in cubilibus , in quibus prias dracones habitabant. orietur viror calami, O functe eris uisemita, se via,O via fam vocabitur. O Me erit vobis directa via, ita in Rulti non eo me persam. Plane si vel centesimam eorum partem Christiani faciant, ne Pereant, quae iactimi, ut pereant , nemo illorum beatus non esset, iu
174쪽
meriin scripserit eloquelit illimus Salvianus lib. g. ad EccL OGecisas, o insumat quanto sudio: infelAUGna hominum id eficitis,ut mi emrimi tu a minitate suis , quod minore eura , minore ambitu id vobis
praesare potuisis, ut semper beati esse possetis. Quod si Christianorum
aliquem etiam perdicillimum interroges, an expertus ipse non fuerit mille Dei beneficia, mille gratias, mille internas, externasque inspurationes, occasiones poenitendi fatebitur . Si porrd urgeas: an ingenue, bonaque fide dicere possit, Deum sibi defui sie, sed ua justam
de illo conquerendi causam habere λ negabit: idem secundus, idem tertius , idem quartus, idem alii, omnesque respondebunt .. Si ergo
nemo in Coelo, nemo in terra, nemo in in serno repertus, qui ca iam suae damnationis adscripserit l, o, qui gratiam accosavexit ; cur ergo nos quoque nota omnium testimonio, non experimentis, non
oculis, ct conscientiae propriae credimus , sed vanis cavillationibus circa sentes Nili rixamur, nodumque in seirpo quaerimus, hoc est, ea insequimur, quae inveniri non possunt, ea omittimus , quae in oc Iis , de manibus sunt 8 Constat, Deum posse; constat, Deum velle ἡconstat, Deum dare; constat, Deum usque ad canguinem , ct mo tem tibi sanando laborasse; constat, te sanitatem , ac remedia nolle; S adhuc causam tuae perditionis quaeris, gratiamque incusas λ quasi omnibus contentionibus nostris neri possit, ut vera non iit illa Pr
phetae sententiat Perditio tua ex te IsraZl, ex MI tantum auxilia
tuum. Duo sunt ergo hominis fines: perire, ct salvari, hoc debemus Deo, illud nobis.. XI. inradi omnia licet in Christianis maxime appareant, in caetexis quoque mortalium quamvis infidelibus, ct barbaris suo modo intelligenda sunt: Si enim Mi ivi, Ciconiae, hirundines Egyptum . ct plagas kas, via ue norunt quibus mari transrmsso hyeme prot gantur ; si apes seos flores, Λquilae suum Solem, magnes suam Stellam , Cervi, Graculi, Merulae, ursi dictamnum , laurum, Manti goras, herbasiue alias medicas, quarum gustatu sanentur: si omnia numina suum mare, omnia Elementa suum centrum agnoscunt, quΛnemine docente rapiuntur, ct in quo denique quiescunt, quis credat, tot hominum myriadas esse , qui Deum , finea; iue suum , ct mediae ad illum perveniendi nesiciant; sicque brutix, ct saxis stupidiores fi quod nullum i storum latet, ipsi tanto numero, twtoque tempore. ignorent λ Si nulla Natio tam remota, tam baxbara , cui non Sol, non Stellae, pluviae, non omnia ad vitam corporis necessaria suppe-T a tans,
175쪽
tant , quis credat necessaria ad vitam animae defutura si omnibus iis Angelus tutelaris datus , quis credat, hunc cessaturum ea suggerere, sine quibus salvi esse non possint λ Si pro illis quoque ct passus,
mortuus est Christus, qui credat, non iis S illa omnia daturum . sine quibus frustra sanguinem,& vitam dedisses Nemo tam imperitus,qui visa pulcherrima domo, non continub intelligat, filisse aliquem Α Chitectum, qui struxit. Nemo, qui procul audito dulcissimo,
ordinatissimo cantu, ac voce, ct fidibus mixto, non cogitet, esse aliquem Musicum, vocis, sonidue authorem, visoque corpore, quoamovetur, quod loquitur, persuasum non habeat, illud vivere, animoque constare, quamvis nec vitam, nec animum, nec Musicum ,
nec Architectum videat. Ita omnino sentiendurn est. nullum in E ropa , nullum in Asia, nullum in Africa, Americaque hominem esse . qui viso pulcherrimo hoc Mundi opere, non quodam naturali insti ictu ad opificem cogitoscendum, amandum, colendumque move tur Aut si fingas, contra quam in brutis experimur, tantum hominis naturam, ct rationem non posse; quis dubitet, angelum singulis datum, ipsun tiue Conditorem, ut in aliis rebus, ita in hac quoque tam necessaria desectum naturae suppleturum p Λudi Augustinum i raPsalm. '. corpus suum videtur, anima tua non videtur: unde scis quia vivit, eujus animam non vides 8 unde scis, inquam λ respondebis , quia loquitur, quia ambulat, quia operatur. Stulte ex operibus corporis agnoscis animam viventem ι θ' ex operibus creatura nou potes agnoscere Creatorem λ Rursus: Sicut ex illo principio omnibus naturaliter impressio e vitam conservandam esse, nemo non intelligat,
esse comedendum, esse bibendum , manum opponendam, S per dendam esse, serro capiti imminente, idque citra discursum , nulloque Magistro: ita ex illa, primaque regula omnium honestarum actionum, quamquam natura nullum non docuit, videlicet: quod tibi nou vis fori, alteri noscebris, nemo non agnoscit parentes, MMagistratus observandos, homicidia fine justa causa , serta, adult ria vitanda 3 qnae si contra naturae, ac rationis imperium fiant, etiam nullo teste, nulloque vindice, mox apud Barbaros quoque Constieritiae flagella, timores, oculiique carnifices ; nultamen scelus , lic silludfortuna exornet, muneribus suis impunitum es, quoniam sceleris inscelere supplicium es, inquit, Senera Epis. 98. Denis sicut
inter tot hominum millia nemo suit , qui totam vitam dormiendo egerit, nunquam experrectus , ita multoque minus repertus aliquis ,
176쪽
qui Deum, d. ad salutem necessaria semper ignoraverit; hoc enim est animae ignorantia, quod corpori somnus, nec hic esse perpetuus,rec illa potest. Id ipsum ex Sacris Litteris ostendi potest: nam ad Rom. I. ita de Gentillibus loquitur Apostolus: Quod enim notum es Def. manife- sum os in illis, Deus enim illis manifestavit; invisibilia enim ipsius a creatura Mundi per ea, quae factu sunt, cospiciuntur; sempiternaqι ο, ejus virtus, se Divinitas, ita ut sive inex Vabiles, quia cum cognoυissent Deum , non sicut Deum gArimaυerunt, aut gratias egerunt. In quae verba Doctor Angelicus: Considerandum es, inquit . quod Deus homini dupliciter aliquid mavi sat: uua modo infundem do lumen interius , per quod homo cognosiit: altero modo proponendo sapientiae suae signa exterva , videlicetjensibiles ereaturas et sic ergo Deus homini manifes itur. Et Sap. it. A magnitudives ciet, δ' crea- sura, cognosciri liter poterat Creator earum videri . In quae verba S. Λgustinus lib. I o. Conseis Percussisi cor meum υerbo tuo, μ' amaυiee: Sed ct Caelum, O Terra , se Omnia quae in eis sunt undique mihi. dicunt, ut te amen , aec cessisit dicere omnibus ut sint inexe fabiles . Et Serm. s a. de Temp. aeυetior ira Dei super omnem impietatem.
Quid es super omne λ novsoltim super Judaeos qui Dei Legem accepe
Cunt ;vertim etiam super impietarem Gentium, quoniam quod notu
es Dei, manissum es illis . Unde manissum adhuc audi'. Deus illis manifestavit. Si quaeris, quomodo manifestaυit, quibus legem
non dedit λ .ruda quomodo: invi sita enim ejus a consitutione Munviper ea, qua ficta sunt, intellecta conspictantur. Quare ergo inexcusa biles Z quia cognoscentes Deum, non ficus Deum glorife averaxi. Noudicis, nescienter Deum, sed cognoscentes . Unde cognoscentes λ ex his, qua fecit. interroga pulchritudinem terra, interroga pulchritudiue Maris, interroga pulchritudinem dilatati , se distisi aeris ; interroga pulchritudiuem caeli; interroga ordinem Siderum; interroga Solem; interroga Lunam; interroga ista, respondent tibi omnia: ecce pulchra sumus: pulchritudo eorum, confisso eorum es. bla pulchra mutabilia quis fecit, nisi incommutabilis pulcher in se 'fo 8 Et S. Prosperlib. a. de Vocati Gent. cap. I. Quod es tesimonium, quod semper Domino deservivit, or nunquam de eius bonitate , ac potesate conliacuit, nisi totius mundi inenarratilis pulcbritudo , or inenarrabilium beneficiorum ejus dises, y ordinata largitio λ per quam bummis comaeibus quadam a terna Legis .iabnia praebebantur, us in petiis Ele
177쪽
mentorum , M voluminibus temporum eommunis, O publica δυμ institutionis doctrina legeretur. Caelum ergo, Mare, Terra, ct omnia, quae ire eis sunt rotestabantur gloriam Dei, praedicatione perpetua majesarem Iut loqueban in Authoris. Et S. Hieronymus Epist. q. ad Nepotianum: Totius Mundi una vox est, Deus est. Philo Judaeus lib. . de Monarch. Si quis in civitarem veniat legibus ope mis confjmtam , quid aliudsuspicabitare, nis regi ab optimis Magi
ratibus Quamobrem qui in magnam intreserit ciυisarem , Mundum videsicet, ibis eontemplatus fuerit aeris temperiem, annuaru tempestatum eonversiones, Solem, Lunam, Stellus, diei noctu g m deratrices , O coerorum errantium , fixorin . siderum , G Caeli totius in orbem agitationem, O ciar as ; nonne verisimiliser , aut positis necessario de Patre , O conditore, nec Mou D lore cogitabit λ S. Damascenus Lib. V. Orthodoxae Fidei cap. I. Notitia Dεi omnibur a natura es insita , nes id aliquis ratione utem ignorare potest. ELTertullian. in Apologeta cap. I . Summa es delicti nolentium quoscere, quem quorare non poseunt. Ipsi Gentiles id imum fugi j unt,namur quis lurimos alios praeseream , ni Visus in P avdro cap. s. Gm statua in si, fabro, O Pictore fieri nullus asserere audeas, Axam hujus Mundi constitutionem sine conditore eonsitisse, putabimus pTullius lib. r. de Legib. Nulla Gens stam immo ueta, qua Non ,, etiamsi ignores, qualem Deum habere deceat, tamen habendum sciat. Sicut ergo nulla Natio est tam barbata, tamque ab humanis moribum aliena , cui Deus sui notitiam , tanquam primam regulaur, primumque principium omnis moralis, , honestae actionis, seu naturae , seu gratiar instinctu non indiderit; ita quoque nulla est, quae illum colendum, ct invocandum esse ignoret; id enim, ex prm natur liter sequitur ν sicut qui novit, hune patrem suum esse, moxnatelligit, amandum , & honore prosequendu m esse. Et ideo bene observat Tertullianus, hominibu&in naufragio, aliove periculo constit - is , sponte quadam naturae, nihil iue cogitantibus has precationes. excHere: Adsit mihi Deus t O Deum immortalem I Deus videt iatiuis enim , inquit, Tertullianus, ejusmodi eruptiones anima nou ριμε erit doctrinam esse naturae λ μ miae Lee didicit Anima λ certὰ nomat Phil ophis, non a litteris, nona Scripturis, non a disciplina; ἔασεnim monuntiat, nonduin yctalisforinaeu. s plera, rudis, impia 3a , de eo ira, de textrio. Ergo didicit Magistra narura ,. απί-- ῶscipula. Tertul5-- lib. de Tettimon. Amina . At invocatici Dex
178쪽
est praecipuum . certissimumque medium , reliquas omnes gratias ab eo consequendi, juxta illud Apostoli: Dives in omnes , gni invocans illum ad Rom. Io. Et celebre illud Augustini: Semel accipe. er inatellige: νορε traseris λ ora, ut tralaris. Patet ergo , nu llum esse Moris talium, cui Deus non solum qualemcumque gratiam, verim etiam media, clavemque dederit, majorem semper, majoremque obtine
.di , quis vero causari inopiam pollit, si claπem ad thesaurum accepit Nes dicas, loca. quae suprὲ ex Sactis Littetis attulimus, non de omnibus omnino fidelibus , sed de Philo'phis. de praecipuis eorum Magistris esse intelligenda, qui studio, Glertia, discursuque humano ad Dei cognitionem pervenerunt. Nam primo Obstant Sancti Patres, de quos laudavimus. & quos deinceps laudaturi stimus , qui non de aliquibus, ct Philosophis tantum , sed omnibus omnino i quuntur . Deinde obstat quoque huic uxceptioni ratio Scripturae 3 haec enim docet, Deum invisibilem per creaturas Visibiles cognitum esse et Sicut ergo non Philosophi tantum, sed indoctissimus quisque visis statua, imagine. domo, navi due plenis velis undas sulcante, conti- nud intelligit, esse aliquem sculptorem, qui sculpsit, pictorem, qui pinxit, Arohitectum, qui struxit, rectoremque, qui navim gubernat; ita non Philosophi tantum, sed quicumque mort Iium viso pulcherrimo hoc, aiaximoque Mundi opere, ignorare non potest, esse aliquem, qui secit, ct hunc Deum esse ue neque enim aliud Dei nomine, quam Mundi Conditorem, & Gubernatorem intelligimus: nam qu bd aliqui negaverint, id tam non obstat notissimae huic veritati, quam non obstat candidillimo illo, ab aliquibus, qui regio morbo laborant , non candidum videri ; sicut enim id vitium oculi .est ,
alieno colore infesti ; ita illud est vitium animi. Deum testem , vindicemsiue scelerum metuentis, Et ideo negantis ; unde optime dixit Rugustinus in Joan. Trael. Io6. Exceptis paucis, in quibus natura Nimium depravata es, uui Dersum genus humanum Deum Mundi buiss
Ryrsus quaero ex ter cur Deus non PhIlosephis tantum, verum etiam cuilibet mortalium facultates videndi, loquendi, ambulandi primaque illas notiones, ct regulas agendorum impresserit, videlicet: quod sibi quis feri non velit, non ese aliisfaciensnm ὴ paraures esse colendos Oc. cur, inquam, haec omnibus, ct non Philosephiscantum λ respondebis: quia sine istis vita mortalis degi non podest :μ qui multd minus degi potest sine notitia Dei vita immortalis , ad
179쪽
quam non Philosophi tantum, sed omnes omnino homines conditi sunt: quomodo enim amabunt, ct colent ignotum λ ct nisi ament, de colant, quomodo post hanc vitam obtinebunt λ Quod si fingas, aliquem esse tam rugem, cui ne ad hanc quidem tam obviam veritatem ingenium sussiciat, quid aliud sequetur, quam Deum , qui omnes ad se cognoscendum , amandumque creavit, aliunde, ut in similibus solet, desectum naturae suppleturum Z Sic Globis coelestibus . quia motu proprio carent, datae A si1strices Intelligentiae, a quihus diu , noctuq: volverentur: Sic Luna propriae lucis experte, impera tum Solis, ut radiis suis vacuam impleret: sic nocti, quia obscurae , datae mille iaces, ct stellae, quibus umbram temperarent: sic brutis ,
quia mente, ac ratione carent, provisum a natura, ut aliae squammis, aliae testis, aliae lanis, aliae plumis vestirentur: aliae contra inmdias, aut cursu, aut cornu , aut dolo , aut unguibus, aut dentibus.
aut spiculis armatae: Balenae, quia visu imbecilli, ne ad scopulum impingeret, additus custos, qui duceret: coturnicibus, quia mole corporis graves, ct hostium incursibus impares, paratus auster, qui
transfretantes levaret, additaeque Volucrum cohortes, quae comitarentur , ct praedones arcerent: sic aegypto, quia pluvias non habet. sereno semper Coelo, & nubibus vacuo, subventum innundationiabus Nili singulis aestatibus, miraque ratione, nec hactenus Comperta in terram excurrentis. Quid ergo mirum est, si dicamus Deum id cum hominibus facere, quod cum brutis ,& inanimatis iacit λ Λn iliali minor de hominibus cura , qu m de servitiis hominum p aut major Corporum, quam animarum providentia Z Refert quidem M lina, sibi a multis narratum , Brasiliae incolas priusquam a Lusitanis docerentur, nullum Deum cognovisse : Sed aliud est, Deum ignorare , aliud invincibiliter, citraque culpam ignorare, at ita Barbaros ignorare, quis Molinae narravit Deinde cum Deus nulli creaturae vires, ct iacultates negaverit, quibus finem proprium consequere tur, ut pra ostendimus, quis credat, id soli homini nega sse omnium sublunarium creaturarum nobilissimae λ At demus, ita igra
rasse; id quoque magna beneficii, ct oratiae pars suit: Cum enim peccatum sit essentialiter ostensio , ct iniuria Dei. sublata Dei cognitione, necessarit, sequitur, nec iniuriam, nec peccatum , nec aetemnam poenam esse. Ergo cum hac ignorantia impeccabiles redderentur , aliqquin certissimb peccaturi, si agnoscerent, sequi ur, hoc linium beneficium esse juxta illud Λ postoli: Melius enim eras illis nom
180쪽
c πο cere viam iusitiae, quampos agnitionem retrorsιm eonverti ab eo , quod illis traditum ess sancto mandato. a. Pet. a. Ergo lve Barbari agnoscant, sicque invocare illum, &salutem consequi poς sint: sive penitus ignorent, ct ideo nec polsint peccare , semper ve rum erit, ne illis quidem misericordiam deesse. Sed ne videamur liaec nostra sponte , & judicio comminisci, audiantur Augustini, ejusque nobilium Discipulorum sententiae.
Sanctus ergo Augustinus Lib. a. de Serm. Dona. cap. I r. Nulla anima es, quamυis perversa, qua tamen ullo modo ratiocivari ροιθε, in cujus corde nou loquatur Deus . Et in Psalm.6. Dedit eos Deus iureprobum Uuis , nam ea es caritas mentis ue in eam qui)quis autus fuerit , ab interiori Dei luce seclassitur . sed non penitus, dum ia bae vita est. Et in Psalm. I 8. ciam autem Verbum uiam caro fι useri, O babitaυit in nobis, morialitatem nosram suscipiens, nou pem misit, ullum morialium excusareJe de umbra mortis ue θ' i am etiam penetravit Uerbi calor. Et in Psalm. 9r. Non cesat Sathavas su dere malum, sed nec Deus cessas admovere bonum. Sarbanas autem non cogit invitum: in tua potesate es, consenti re, aut nou conjentire. S. Prosper Lib. a. de Vocat. Gent. cap. I . ix 29. Iu eraremιs mundi partibus suur aliquae Nationes , quibus nondum grasia Salvatoris Uluxit , quibus tamen illa mensura generalis auxilii, qua desuper omnibus semper hominibus es praebita, non nogat m . . . . ut nex ulli pereuntium excusitio suppetat de abvegato lumine Deritatis. Et cap. . 14. Nessi ob hoc inexcusabiles suut alia Nationes , qua alienata a Core
versitione IDMI, spem nou habentes, ct sive Deo in hoc mundo jub, ignorantia tenebris perierunt, quia hac abundantia gratia, qua nu universum mundum rigateari antea largitate non suxit:adhibita evim semper es universis bominibus quadam Iuperna mecura doctrina,quae etsparcioris, occultioriss gratia fuit, sufficit tameu sicut Dominus iudiεavit quibusdam ad remedium , omnibus ad testimonium. Et cap. I. Elaboratum es, quantum Dominus adiuvit, ut nonsolum in novissimis diebus, verametiam in cunctis retro Iaculis probaretur . gratiam Dei omnibus hominibus MDuse; quouiam sive mavisse , sive occult/, 'se es, tit Aposolus ait, Samator omnium hominum, ma xime fidelium. Et Lib. I. de Uocat. Gent. cap. as . Sive igitur nomvissima contemplemur saecula. seu prima, seu media, rationabiliter creditur, omnes homines Disos feri Deum υelle .sempers voluise: hu Non abunde monstratur, quam de iis beneficiis, e providentia