장음표시 사용
41쪽
rum, aut gloriae: Constat enim, haec alia , de alia esse, nec mInori, quam in ordine naturali varietate. Qua in re idem dicere liceat, quod olim Hannibali Carthaginensi: Is enim, cum militem omnium Nationum in Romanos duceret, ut omnes quoque spe praemii ad pugnam , ct victorivri accenderet, his orbis teste Plutarcho utebatur: Carthaginensis mihi erit, quicum, bostris nostraυerit. Ita Deus mortalibus : P desinatur mihi erit quicumI. precatum vicerit. Idemq ;Λugustinus in expositione quarundam Propositionum ex Epistola ad Roman.cap. 6 scribit : Quid ergo elegit Deus7 Si euim nulla merito ς
non es electio, aequa es evi, omnes sunt aure merituis, nec potest iu rebus omnibus aequalibus eseMσm inari. Et lib. I. ad SirnplIcta nura q. a. de igit mi areiectiσ, vel qualis electio , si non natis , nou-
dumi Hiqua operatis , nulla sunt mo-euia meriton um p Et infra et Nemo eligitur , nisi ia, di us ab ilis . qui reiici ur .. Unde , quod dictu, est: e legit nos Deus rente Mundi constitutionem, nou video ,
quomodo sie di, , nisi eX π scientia. Ergo ex hoc Augustini principio. sh voluntatem Dei antecedentem conlideres, sicut in illa omnes. pares sunt ,. omnes creaturae, Ormes imagines, omnes filii , sta quoque nulla illic Pauli, nulla Judae distinctio , nulla unius prae alio e sectio; non est, imuit , electio, ubi uois es di inctio - ritorui ) sed
quantum ex parte Dei est, omnes dilachi. omnes ad vitam aeternam se
aut aliquid , quod ipsa Vita aeterna mel ius sit c di de infantibus Ba ptismo non tinctis postea dicemus ) destinati. Si verb voluntatem
Dei consequentem, S exe tricem attendas, hoc est, illam, quae
praescientiam meriti, aut demeriti coeasequkur, jam incipit in cor moni illa , parique massa distinctio PauIi , ct Iudae esse . Ideo enim Paulus prae Juda electas, quis Paulus vocationi consensurus , Iudax dissensurus praevidetur, taque unus praemio, alter supplicio dignus is Quam rationem eleganti 1sirrie quoque S. Ambrosius advertit lib. ossic. cap. I Quis operator, inquit, negleat operis Ibi curam 8 quis deserat, desituat, quod ipse condeκdum putaυis p vam aliquid uom fecisse , nulla iniurianae,sed π curare, quod fecerit, summa tu D- mensia. Neque dicas , omnes a Deo curari, quia omnibus mediar ad salutem procurat; quomodo enim dici possint procurari med ad salutem, nolenti salutem λ Plane tam impossibile est homini salutem adipisci, Deo nolente; quam impossibile est trunco , statuam fieri, nolente Sculptore . Lusus ergo erit, quidquid tu diciis, Deum pro salute omniam agere, si non vult omnes salvari, sicut lutus oc
42쪽
rompa fallentis Tyberii erat, cu m currus, commeatus, hospitia, sup plicationes, omnia ad iter Romam pararet, sed nollet proficisci . Caetera, quae de causa insantum, de Eseu & Jacobo in contrarium opponi possent, postea resutabimus. Uerum quidem est, S. Λugustinum
alibi saepe aliam electionem admittere, quae non invenit eligendum. Boacit: ut videre est c. V. de corresti. in Grai. c. I 3. de P des.Sanctor. l. coutra Iulian. c. a. Sed ibi loquitur deassumptione, ct vocatione ad gratiam supponente iam electionem ad Gloriam, ch con sequenter aliquam distinctionem. Certum enim est. S. Augustinum cum aliqua in suis libris retractasset, numquam retractasse. quae in libris ad Simplicianum de gratia docuerat; imb vehemem ter ea commendasse, eoque Semipelagianos remisisset. I. de Prad. III. Nec minus hanc in rem Desunt illae sententiae, quibus Sacrae Litterae clarilsimis verbis docent, Christum pro omnibus mortuum
esse 3 qualessu ni ad R om. I. Qui proprio Filio suo nou pepercit ,sed pr Umnibus tradiait illum. Et a. ad Corinth. s. Si unus pro omri επι mortuus es Chiosus, ut qui miυunt, non sibi vivant; sed illi . qui pro omnibus mortuos es . Et x. ad Timoth. . Qui es Salvatρr
omnium hominum, maximd ridelium . Et Epist. I. ad Corinth. C, 8-I'eribit infirmus in tua scientia, pro quo mortuus es Irisius t ubi Apostolus apertissime supponit, Christum etiam pro perit Tis , hQς est, Pro Reprobis mortuum esse. Et t. Joan. a. Ipse es propiti in
Irρμccssi/s πωris , non pro no stris autὸm tantum, sed etiam pro φρ tW mundi. Clim ergo Sacrae Scripturae toties, ac tam enixis Verbi. φChristum pro omnibus mortuum esse testentur δ nulli bi verb, ct nud qu*m pro aliquibus tantum ue plane temerarius sit, qui id dic/tν qu*dSCriptura non clicit; id verb non dieae. quod Scriptura tam Cl/rex ac toties clicit. Si quis Princeps mor turus ultimis Tabulis disponat, ut ex regi O, immensoque thesauro, quem laeredi relinquit, Omnes to
tiua Regni captiui redimantur . qui triremibus, servituti addicti sunt ue haeres verb non de singulis generum, seu ae generibus singui xum hoc est, non de omnibus, sed de paucis tantum id intelligi vellet, quis non infidelem, pr varicatorem , hostemque paternae Volun t tis diceret At quantb id justius dicendum de illis erit, qui contra clarissimam Scripturae sententiam Christi Redemptionem angustissim/m faciunt, ejusque infinitum in homines amorem brevissimis xςxminis coercent , sic ue rivum ex pelago faciunt
43쪽
- IV. Nec alia totius Ecclesiae, sanctorumque Patrum sententigsuit, quos ma*no numero proferre in medium liceret, nisi superfluos testes, ct importunos crederem in causa tam manifesta: praese tim cum nemo apertius, quam Scripturae loquantur, unde quibusrssae non sufficiunt , nihil aliud supersit, quo persuaderi possint.
unum ergo tantum, alterumque producam, explicandi potius, quam convincendi causa. Primus sit S. Prosper Episcopus Regiensis, quo nemo pulchrius, ac eloquentius de gratia scripsit, nemo Augu- . stini mentem melius S intellexit, ct exposuit. Sic ergo variis locis loquitur: Sincerissime credendum, aist profitendum es, Deum velle ,
ut omnes D Yi faui: Ruidem Ap Olus, cujus sa sevientia es ; absolutis e praecipit, quod in ovinibus Ecclesiis pili d cusoditur , ut
Deo pro omnibus supplicetur . . . . Qui ergo dicit, quod Deus nouvula omnes homines salvos feri, sed certum numerum Pradestinatorum , is durius loquitur, quam loquendum esὶ de altitudine inscrurabilis gratia Dei, qui Omues υρὰ Disos fierLais ad agnitionem ver ratis υeuire . . . . Sive igitur novusima eontemplemur Iacula , seu proxima, seu media, ratiovabiliter in pia creditur, omnes homines
salvos fieri Deum velle, semperque voluisse . . . . es' ideo manis Flum es, quod diversis a I iunumeris modis omnes ad se invitet ; sed qui veniunt, Dei auxilio diriguntur; qui non veniunt, sua pertiva cla reluctantur . . . . Nulga ergo dubitaudi ratio est , IESUM risiam Dominum nosrumpro impiis, ρεceatoribus mortuum esse , quorum numero, si aliquis liber inventus es, non est pro omnibus mort-us Grisus; sedprorsus pro Omnibus mortuus es. )S, Leo: Pro omnibus i iis mortuo Domino, etiam Judas inest potui set cousequi remedium, si nonrisinasses ad laqueum . . . . Domiνμ enim user peccati, mortis, defructor , sicut nullum a reatu liberum reperis , ita libὸrandis omnibus venit . b S. Ambrosius: MUiear His Sol Jusitia omnibus ortus es, omnibus passus es, umuibias venit. θ' omnibus resurrexit. c S. Augustinus: Imlnubis orbem terra in aquisate, λ populos iuv8ritate sua . ΩΜα es aquilas, O υeritas λ Congregabit secum electos ad iudicium , creteros autem separabit ab invicem; posis urus evim es alios
44쪽
alios ad dexteram , alios ad sinis; in ; non ergo part m iudicabit . quia non partem emit; totum judicare habet, quia pro toto favgui reis dodie. Et alibi Christum Dominum ita Reprobos alloquentem induincit : Videte vulnera, qua infixiliis; agnoscite latus . quod pupugia sis , quod y per vos, O propter vos repertum es, nec tamen intrare toluisis . a Et lib. de Spir. de litera cap. χ g. interrogat: Cur υ
iantas credendi, si donum Dei es, non omnibus detur ρ Et respor det: vult quidem Deus omnes homines salvos fieri, non sic taυδn ut eis adimas tiberum artiti tum, quo vel bene , vel male urentes usi sinὸ iudicentur ; quod ctim sis, infideles contra υoluntatem Dei faciuue , m ejus Euangelis non credueti. Sed de Augustini mente circa hujus sententiae expositionem pluribus postea .
Concilium Tridentinum: Ets Irisus pro omnibus mortuus es,
non omnes tamen beneficium ejus mo= tis accipiunt. b
Ipsa denique Ecclesia mentem suam quotannis de hac re pubi i-Ce pro itetur, cum Deum ita rogat: Omnipotens sempiterne Deus , qui salvas omnes, O neminem vis perire, respice ad animas diabolica fraude deceptas, ut omni haeretica pravitate deposita , errantium corda resipiscant, or ad verae fidei redeant unitatem. Ex his omnibus palam est, nullum omnino hominem esse , pro quo Christus passus non sit, ct consequenter quem nolit essicacitet quantum est de se, salvum esse; quae enim de se essicacior voluntas , quam cum aliquid ita optas, ut pro eo consequendo etiam sanguinem, ac vitam impendas λ Plane ipso Salvatore teste, majoremebaritatem tremo habet, quam, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Aut quid existimari potest, Deum. non esse daturum, postquam unigenitum dedit, cujus vita longe pluris, quam millies mille Paradisi valet. Nolit ergo Paradisum dare , qui voluit Filium λ hoc est, negabit obolum, cui donavit thesaurum 1 Quae argumentatio non nostra,sed Apostoli est dicentis: Qui etiam pro vobis Liliu suum Unigenitum dedit, quomodo ergo nou cum illo omnia vobις donavit pQuasi dicat Apos olus: noli timere, ne qui majus Voluit, non velit
de minus: negare nihil potest, postquam Filium dedit. Quid est
Coelum ad Filium , nisi thronus ad Imperatorem 3 qui ergo ut re nares , non pepercit Imperatori; quomodo ne pereas, non parcet throno λ Si Medicus sanguinem suum omnibus venis profudisset sanando
sao. in Psalm. sue . se lib. a. de S mbolo ad cathecum. b concilium Trident. Sess. 6. cap. 3.
45쪽
aegroto; quis dubitet, non eum serib, eliacaciterque aegroti sanita tem cupere, nihilque de aliis pharmacis omissurum, opportunis quidem , sed multb minoris pretii, nulliusque Medico damni 8 Hoc argumentum eleganter inculcat S. Augustinus in Psalm. I 8. Tales arrhas accepimus, reuemus mortem Christi, tenemus Sanguinem Iriasti Erigat ergo se humavit fragilitas, non desperet, non se collidat, nou se avertar, uore dicat, non ero beatus. Quid enim tibi promisit Deus o homo mortalis λ Quod υiecturus es in aternum. Non credis λcrede, crede et plus est jam , quod fecit, quJω quod promisit. Qui fecit Z mortuus spro te. Quid promisit 8 quod vi s cum illo. Iu credibilius es, quod mortuussit aeternus, quon quod in aeternEm v vat mortalis . jam quod incredibilius es, tenemus . Si propter homμπει mortuus es Deus, nou es vimisus homo cum Deo λ Plane haec talo clara sunt, tamque omnibus manifesta, ut & Lectoris, ct causaripsius injuria sit, diutius immorari, perinde ac si clare videntibus persuadere multis rationibus velis, nivem candidam esse , solemque:
V. Qubd si nihil Scriptura, nihil Patres de hoc Dei omnes homines salvandi proposito loquerentur ; id ipsum apertissima ratio con-viuceret , ct cui nemo nili expers rationis repugnare possit. Ubi tamen prius obserua, ut notavimus sub initio, duas in Deo esse Vesuntates,autecedente, unam,alteram Consequentem. Non quddin diuina natura numerum,& multitudinem persectionum admittamus, sed quia quae in Deo unum sunt, ea ob eminentiam, & infinitatem clam pluribus, innumerisque persectionibus creatis aequi valeant; λῖdeo perinde quoad effectum se habeanti, ac si plura e sient; iicque ii nobis per numerum , &in plurali explicantur, quamvis re ipsa sint res: simpliciissima ia Easere ratione, qua dila mus, nummum aureum tres Jorenos argenteos complezii, non numero , cum unicus sit, sed va-lare, de pretiis. Ita, inquam, tuae sunt in Cies voluntates. Prima ab- luta , efficax , ita sep eius ens tuo ab onans hominum merito k quai Deus naturaliter. meroque Bonitatis sis instinctu, at ii , ut ita dicam, motu proprio vust omnium hominum sa li te in , aeternamque se-licstatem ; ct ideo eos creat, eos redi mit, es accomodatissimis ad hunc finem mediis acci ngit, aliter tamen, ali terque iuxta infinitae, ata ordinatissimae sapientiae Guae modum . Et hanc vocarnus vosi nare antecessintem , seu voluntatein amoriis, qui a nullam aliam cautari habet , quam , ut dixi , naturalem, Bonitatis ει instinctum , motumque propriam .. Hae
46쪽
Haec,inquam, oluntas,quanti im ex parte De I efficax,& abloluta est. Edicax, quia vi huius voluntatis movetur Deus ad media non tantum huic fini necessaria,& commoda; verum etiam abundant illi
ma, dc praestantissima hominibus applicanda, adebui ne unigenito quidem, nec sanguini, Vitaque parcat. quod nemo facit, nisi qui finem flagrantissime, ac efficacissime ex parte sua cupit. Absoluta verbhaec ipsa voluntas dicitur ue quia licet Deus exequi hanc suam voluntatem nolit , nisi homine consensum suum praebente , cum saluare invitum nolit: qu bd tamen creaverit, & qu bd ideo creaverit; ut aeternam vitam ad ipisceretur; quodque in hunc finem nobillisimis. validissimis mediis instruxerit ; id totum gratis, totumque Opus
summi amoris, ct bonitatis suit, nihil homine ipso ad propositum,
tam regiae, spontaneaeque adoptionis conserente, nullaque eX ejus parte conditione exspectata . Sicut si Princeps iuvenem mendicum sola miseratione, & pietatecommotus haeredem ultimis tabulis scribat , quam tamen haereditatem ipso facto consequi non pollit, nisi ex natura ipsius Testamenti adeat, acceptetque, in hac inquam, hypothesi voluntas mendicum instituendi, pura, absoluta, me reque gratuita est , nihil ad ipsam conserente Mendico, quippe omnium , quae a Principe fiunt , ignaro. Voluntas tamen eiusdem Principis, ut actu ipso haered ita te potiatur, Conditionata est; quia non vult aliter obtineri, quam haerede adeunte, ct acceptante. Ita in Deo, quod te voluerit condere, voluerit in filium, quantum est de se, adoptare, voluerit Regni coelestis haeredem esse, in eumque finem mille, ac pretiosissimis te dotibus, ct beneficiis exornaverit; merae charitatis, ct misericordiae fuit, nihil te . tuisque meritis adiuuantibus , Voluntas verb , qua decreuit, ne hoc ipsum Regnum obtineres, nisi velles, de merereris , quodque spoliare te illo voluerit, quia praevid; t , te operari, es mereri nolle ; haec inquam, voluntas conditioi ara, ct consequens dici debet, quippe ex praeVisa voluntate, arbitrioque tuo pendens; quod Theologi nostri aliis terminis voluntatem intentivam , ct executivam appellant. Si tu verb solam illam , unicamque voluntatem de se esticacem in Deo dici velis, quae essectum consequitur ; litem quidem de nomine movebis, sed pess me confusione terminorum rebus ipsis consides; confusis enim terminis, confundi quoque rem ipsem oportet; ut si equo nomen Aquilae; aut Romae nomen Menphis imponas, nemoron inseret; ergo equum alas ha re, ct Romam Nilo rigari. V
47쪽
Iunias ergo de se essicax illa dicitur, qua quis rem aliquam tam serio, impenseque intendit; ut illi consequendae validissima media, omne que ossicii sui partes impendat, seu deinde effectus sequatur, seu non
sequatur; postquam enim omnes suas partes aliquis expleuit, nec ta men effectum obtinuit; id non voluntati, non ignaviae cupientis; Sed casui, alterive impedimento imputari, ad scribique debet. Ita in Deo res se habet: Si enim eius salvandi omnes voluntatem contaderes ; tam illa impensa , d. eximia est, ut jurejurando protestetur, se nolle mortem peccatoris , ed ut come=tatur O υiυat. Si essicaciam ct abundantiam mediorum spectes, tanta est, ut etiam propio filio non pepercerit, sed pro omnibus tradiderit illum , O eum illo omnia vobis donaυeris. Si denique examines, an omnes numeros , Omnesque
partes Saluatoris , & Redemptoris expleverit; id tam plene, copi lique per actum ; ut nihil exigere amplius possis: quid enim , inquit , debui facere vinea meae, O non feci λ quae cum ita se habeant, amabo te, quid voluntati divinae deest, ut quantum ex se est , emcacis. sma appellari non debeat λ ae essectus eti*υit. Esto sed essicacia
causae,quantum est de se,non ex effectu, sed ex conatu, votoq; censetur,
ut videlicet a leb velis; ut nihil eoram omittas, quae fieri debent. lQuod si non esset , omnia sere vitae Christianae sundamenta cor
Altera voluntas est hypothetica, ct conditionata , qua Deus peccatores punire constituit, si gratiis a se copi oli isi me oblatis uti no- lint, iisque in finem usque pertinacissime obluctentur. Haec voluntas , ut monui, conditionata est , quia supponit insuperabilem Pe
Catorum contumaciam, ac finalem impcenitentiam . Et hanc voca mus voluntatem consequentem, seu voluntatem Iuintia, quia non immediate, motu ve proprio a Deo proficiscitur, sed ex Peccatorum protervia, oblatam veniam obstinatissime recusantium . Potest utraq; haec in Deo voluntas exemplo clementissimi Principis ostendi . 'Is cum plures filios habeat,omnes magno amore com
plectitur, omnes paternae hereditati destinat . de ideo cum ciuilibus , tum bellicis artibus per versatissimos Magistros imbui Curat; Omnes denique regio cibo, regio cultu , ac semulatu exornat; ct si quem morbo assiigi contingat, vitaque periclitari; dolet, timet, praemia medentibus spondet; non curis, non expensis parcit, nihilque non agit, ut laborantem restituat. Quod si eorum aliquem audiat, desectionem panae, sibi due bellum, ac mortem moliri, ac patriam ignes
48쪽
igne, ferro Vastare ; non ideo primum in filium rebellem amorem ponit, nec continub propositum mutat, eum honoribus augendi ;sed per Legatos, per epistolas, minis, praemiisque, ac reluctantem armis aggreditur, victumque Venia, ct amplexu donat. Si verb intelligat nec oblatam veniam ab eo recipi, nec armis absistere, secltoti Regno pernitiem meditari, nullisque rationibus a se , patriaque perdenda compesci posse , tunc enim Verb mutato consilio, publicaeque quietis causa pertinacem vinciri, ac perpetua cnsto in claudi iubet ; quod nisi faciat, nemo non dicat Principis partibus de sui sse . nec clementem in filium, sed ignavum in patriam appellet. Ita prorsus in Deo ; nisi qubd quae in hominibus pluribus consiliis, ct proposi-
unumque momentum est , sed qubd infinitate, ac eminentia persemunis omnia illa complectitur, quae modi, in Principe diximus. Nam
quia anima hominis una,eademque est,non ideo minus vegetat,& sentit, quam aliae, innumeraeque plantarum, brutorumque animae. Et
quia aeternitas unicum instans est; non ideb minus spatii, minusque
temporis occupat, quam innumerae annorum, ac taculorum myriades. Et ut Plinius notat lib. 26. cap. Io. Panchios gcmma, licet una sit, non ideo tamen non ex omnium aliarum gemmarum, coloribus consuit. Sic in Deo, non ideo, quia eius voluntas una, eademque est, non omnes illas amoris, clementiae, iustitiaeque partes
complectitur, quas supra recen sui mus. Et quamvis nulla sit in Deo, quippe immutabili, successio cogitationum , ut modb istud, modb re mutata aliud velit, est tamen ordo, & connexio Decretorum, cum S ista sit maxima persectio confusioni opposita. Sicut enim, quia Deus est substantia immaterialis, ideo cognoscit: ct quia C gnoscit, ideo amat, ct quia amat, ideo prouidet: Ita quia est infinite bonus, ideo vult omnibus a se conditis bene , ct quia bene vult, vult neminem perire, & quia neminem Vult perire , nulli copiosis. .sima ad hunc finem media negat, ct quia tandem videt, nolle aliquos oblatis mediis proficere, nullumque delinquendi finem facere; l ideo vult punire , ne Iustitiae suae desit. In quibus omnibus non al-l: ternatio, es vicissitudo cogitationum est, sed ut dixi, ordo, & conexio, qualis esse in natura simplicissima potest . uult ergo Deus, quippe omnium Pater , omnes homines salvos esse , vult Regno potiri,
vult haeredes scribi ,3Idque amore non qualicumque, sed paterno, hoc est, omnium maximo, ac lincer illiino. Et si qui rebelles evadanti
49쪽
dant ; non ideo propositum, & amorem mutat 3 monet, rogat, inviatat. terret, minatur, mittit; prosperis, adversis urget, Veniam, pacemque offert. Et ecce tibi voluntatem Dei autecedentem, supropositum amoris , omnes saluare festinantis , Si verb nihil ista proficiant, peccatore omnem veniam, omnemque gratiam respuente ; tunc enim Verb succedit voluntas consequens, ac propositum
Justitiae , quo ne osscio Judicis desit, neque impunitate clelicti licentiam delinquendi foveat; rebellem ad poenam, ct supplicium vocat. semper tamen a me tu , de charitate Patris, nunquam in filii poena . etiam criminosi laetantis. Ea sere ratione , qua videmus pretiosissimas, & charissimas merces naufragii metu a Domino, de Mercatore jactari, invito tamen, & ad singulos jactus plorante: Sic Deus amat, etiam cum perdit: perdit tamen, ne Justitiae naufragium faciat. Hinc illae Voces Isa. I. vers. a . Matth. ag. Heu consolabor super inimicis meis i Ierusalem, Ierusalem, quoties, volui congregare Alios tuos, O nolui ii λ Nunc ergo relinquetur domus υε a deserta. Vides hic deserentem, ct tamen plorantem, jactat, de gemit; sed hoc amori, illud Justitia debet; periret Justitia , nisi plecteretur culpa. Re igitur sic explicata, rationes modb audiamus, quibus haec ipsa, de efficaci Isma omnes homines salvandi voluntas magis, magisque de-rnonstrabitur. Nam VI. Primo . Deus ex sua natura est Infinita Bonitas, infinitus Amor; ergo quantum ex se est, omnibus bene vult , omnesque
amat; & consequenter nullum perire vult; sicque si cui male sit, si quis pereat , id principio omnis mali adscribendum est, quod est Peccatum, non principio omnis boni, quod est Deus, Quemadmodum quia sol ex natura sua lucidissimus est, ideo omnia luce, ac radii implet, nihil verb tenebris, umbrisque aspergit, de ideo quidquid umbrarum existit, illud non in lucem, non in Solem, sed in
corpus opacum luci oppositum referri debet; ita, inquam, Deus, quia infinitus amor est, omnes amat, ct quia infinitum bonum est, omnibus bene vult; mala verb aliunde, quam a bono derivantur. Imb, quod bene observandum est, non solum natura honi, ct amoris est , ut se aliis quovis modo communiceti Verum etiam ut formam adve sam expugnet, deleatque repugnantem , sicque non utcumque, sed cum triumpho regnet, hosteque profligato. Quod pro sertim locum habet in agente nobilissimo , hoc est, copiosissime bono. Sic vide- mus, solem non tantum, ubicumque micuerit, lucem omnibus as.
50쪽
undere ; verum etiam tenebras pellere, ct quantum licet, in sui naturam convertere , ut in nube, in iride, in stellis, in auro, gemmisque cernere est, quae omnia sunt aliqua ipsius Solis imitatio. Ignis quoque non solum calefacit , verum etiam frigore , geluque soIuto omnia sibi similia efficit, ct in alium ignem convertit. Qubd si aliqua obsistant, nec agenti cedant, ut noctua Soli, adamas igni ; non idet, tamen negari potest, ignem, & Solem, quantum in
ipsis est, conari, ut dotes, & persectiones suas etiam resistentisius: imprimant. Idem de Deo sentias. Cur enim hunc solum ab omniviri agentium conditione excludas, ut cum omnis causi similitudinem sui affectet, ipse solus aut non velit, aut non possit, qui Omnibus dedit, ut vellent, de possent 8 Vult ergo, quantum in se est, omnes
bonos esse, quia ipse bonus est; vult omnes justos esse, quia ipse iustus est: vult omnes felices, ct beatos esse, quia ipse felix, ct beatus este de denique via It omnes sibi similes esse, quia id omnibus causis, ac pra sertim praestantissimae, ct nobilissimae ingenitum, ct naturale est; nec ipsa Beatitudo quae est omnium operum Dei ultimus finis b aliud erit, quilin persectissima creaturaei cum Creatore similitudo, juxta illud Joannis: Similes ei erimus, quia videbimus eum , sicuti est. Majus ergo prodigium esset, Deum optimum, ct feliciis naum nolle, quantum in se est, aliquos felices: esse, quam solem sui exortu alicubi noctem essicere, ignem paleae adiectum alicubi peIu , non flammas excitare. Hinc Stoicorum hallucinatio ostenditur, dicentium: Deum, cum nullius creaturar indigeat, sibique sufficiat; nulli quoque diligendar obstringi, sed pro arbitrio, ut supremum in eas dominium
ostentet, negligere, persequi, ac perdere eas posse, ut aucupes , &Venatores Cum ieris, cum praeda solent. Verum qui sic philosophantur, Tiberium aliquem , aut Neronem Dei nomine intelligunt, quibus nullum trajus potentiat, ct majestatis argumentum videbatur, quam per strages, de supplicia in ciues grassari. Perinde ac si nulla alia Deo ratio supersit, potentiam, A dominatum suum in homines comprobandi, quam illos perdendo, Domitiani Caesaris
exemplo, muscas animi causa aureo stγlo figentis. At verb quam non est Imperatoris muscas persequi, tam non est Dei, homines perimere ; quid enim aliud est homo ad Deum, quam musca ad Imperatorem ' Nihil ergo ad potentiam Dei muscarum strages . Quod si talis esset Deus noster , qualem isti concipiunt, meritb opponi ei posset ν