장음표시 사용
71쪽
ambulet Romam , quam essicax voluntas non ambulandi λ Si ergo ut docet S. Doctor, nullum ex parte Dei impedimentum est , quo salventur omnes, sequitur, ejus Voluntatem omnes salvandi, quantum ex se est, emcacissimam esse. Qubd sit aliquando inessicax voc tur , ideo est, quia essectum non consequitur , humano nolente arbitrio. Ex quibus omnibus perspectum est, nostram sententiam Augustini sententiam esse , sive Augustinum ipsum, sive illius Magi
strum , ac praecipuos Discipulos consideres. Idem S. Doctor i. ad Timoth. a. lech. i. Christiις InbIS est Mediator Dei, riniam , Non quorumdam, sed i uter Deum , se omnes homines , ΟΜ hoc noue set, nisi vellit Omnes salvare. Et in Epist. ad Hebr. cap. I a. lect. r. Deus vult omnes homines Disosfieri , ct ideo gratia nulli deest, sed omnibus , quan iam ius es, se communicat.
XII. Ex hactenus dictis facile illud Calvini Sophisma dissolves e Si sum praedesinatur ; quidquid egero , certissimὰ Disabor: si non
sum praedesiuatus , quidquid boni egero , certissmὸ damnabor . Quid ergosuperes, nisi ut agam, quod lubet, O quamdiu licet, voluptatibus fruar, cum data semel, Mas Praedesivariovis sententiis nibumihi ad viram aeternam aut uocere peccasa , aut prodese virimer
Respondeo enim primo, hanc argumentationem totius generis humani consensu, ipsorumque Calvinillarum exemplo , ct usu falsitatis convincit Nihil enim in hoc mundo geritur, quod non immutabili Dei Praescientiar, ac voluntati subjaceat, juxta illud Apostoli
ad Ephes. I. II. Qui operatur omnia secundum consilium voluntatis suae. Nemo igitur diutius vivit, quam Deus velit, nemo metit, nemo dives evadit, nemo hostem in bello vincit, nemo ad portum a
pellit, nisi quantum, & quando Deus ab aeterno disposuit. Quis
vero ita unquam desipuit, ut diceret: vel Deus ab aeterno disposuit, ut hunc morbum evaderem, vel ut morbo extinguerer 8 Si primum : ergo certissimb sanabor, quamvis medicinis non utar: Si secundum , ergo certissimbextinguar, quibuscumque tandem remediis utar ; nullis ergo utar, ac genio dum licet, indulgebo, Cum Dei voluntas mutari, aut falli non possit. Aut quis unquam non navim ad transfretandum conduxit, non semen ad messem iaciendam sparsit, non omnem operam ad comparandas divitias, vel obtinendam Victoriam adhibuit, quM crederet, omnia sato agitari, ac divina voluntate , nutuave immutabili evenire . Plane deliria sunt via a
72쪽
ista , non argumenta . Si ergo pro terrena Vica nemo non labor at . quamvis sciat, omnia divino nutu contingere; cur non aeque laboret pro vita coelesti , quamvis non ignoret, nullum ad eam pervenire, nisi divina voluntate printestinatu in Z Non te movet Pra destinatio, ut pro terre stri Regno bene pugnes , Cur te morabitur, ut pro callesti Regno non bene vivas λ Imb hoc multo magis; si erienim potest, ut qui bene pugnat, non ideo vincat, at fieri non potest, nec unquam factum, aut suturum est, ut qui bene vivit, coetesti Regno non potiatur. Quot Jacobus Patriarcha lab 'ribus, quot David priem iis, & artificiis egit, ut ad Regnum perveniret , quod tamen sibi a Deo destinatum esse jam olim, certoque didicerant λ Nihil ergo Pr destinatio operibus, nihil opera Praedestinationi obstant; sic ergo agendum , ct conandum est , ac si nulla Dei Praedestinatio ; sic verb omnia Deo tribuenda , ct spes omnis in eum collocanda est, ac si nulla hominis industria, ct prudentia esset. D
inde non ideo neganda hominis in agendo libertas est, aut operandi necessitas tollenda , quia libertatis, operumque cum divina Prinle- sinatione consensum, ac foedus ignoras. Num ideo moveri Solem. terram in aere,punctoque suspendi, magnetem in Polum figi, de mille alia negabis, quia eorum rationes, de causas, quibus fiunt non intelis igis λ Constat, Deum justum esse, constat, Evangelicam legem o servandam, constat, orandum esse , constat, esse liberum arbitrium; sed non satis constat, quomodo ista cum Praedestinatione, Dei iue Voluntate conveniant; num ideo negabis, quod constat, quia non assequeris, nec intelligis, quod non constat λ Nemo Christianorum negat, esse in Christo naturam divinam , humanamque, qua vis ignoret modum, quo sibi tam distincta connectantur. Nemo Deiparam dubitat, Matrem simu , WVirginem esset; quamvis pugnantia videantur in una,eademque planta ructum nasci, nec florem corrumpi. Idem de Praedestinatione dicas. Pugnare tibi cum libertate humana illius certitudo videtur, nec modum capis; at sumcit Christiano , ita Deum revelasse ; nec ideo salsa, quia tibi occulta . Denique si ex te quaeram , cur tanto labore , impendiis, ac periculo pugnes, & non potius victoriam otiosus expectes, cum certum sit, neminem victurum, nisi quem Deus voluerit; voluntatem verb Dei immutabilem esse ρ respondebis utique; quia consat nemini Deum victoriam velle, nisi conanti; de ideo unum, idemque esse, nolle
certamen, quod nolle victoriam; nolle seminare, quod nolle metere; nolle
73쪽
nolle cursum, quod nolle metam. Idem ergo de Praedestinationadicendum ; cur oras, cur operaris, cur bellum cum viiijs geris, de non potius soluto cingulo, desertaque militia quieti, ac delitiis vacas, cum Prie destinatio certa sit, nec mutari pol ut 8 quia constat, Deum neminem nisi bene operantem,ac Christiane viventem ad Ccelum eligere, unde unum , idemque sit, nolle operari, quod nolle ex electis esse, nolle virtutem , quod nolle Coelum - Sane, si hujus Dilemmatis aliqua vis esset, nemo eam melius ipso Daemone intelligeret, se tamen iste, ac si nulla Praedestinatio esset, sed omnia ex c eaturarum industria penderent, tentando, insidiando . persuadendo, obie-icta, & occasiones offerendo, noctu diuque mille nocendi artes m liendo , nihil non agit, ut hominem seducat, trahatque in suas partes. Agnoscit ergo liberas hominum actiones non ex fato, sed ex hominum a rhitrio pendere, talesque fieri, quales homo esse volue-xit, nihil ue Praedestinationem impedimenti a Terre,qub minus homines , aut boni, aut mali, aut selices sint, aut infelices, reprobi, aut electi, utcumque maluerint, Quis ergo tantum insaniat, ut credat,
se aliquid argumentando invenisse, quod nec Daemon invenit λ aut melius Logicam callere, quam calleat Daemon 8 Quacumque ergo ex parte Dilemma illud Calvini expendas, vanissimum est , ct omnium hominum, Daemonumque judicio plane falsissimum; cessarene enim insidiae, tentationes ius omnes, sic Daemone philosophante et Aut Judas est prae testinatus, aut non est praedestinatus λ si praedestina-xus, frustra illum tento: si non praedestinatus, etiam me non tentante, ac nihil agente, tandem damnabitur,
Tres ergo sunt in hoc, aliisque similibus de Praedestinatione paralogismis hallycinandi causae. Prima: qubdex iis, quae occulta sunt, ad ea negand movearis, quae manifesta sunt: quod plane absurdissimum est philosophandi genus 3 oportet enim ex certis ad in-
Certa , ex claris aci obscura, de non ex incertis ad certa , ex obscuris
ad clara pervenire. Quid enim aliud esset, certa ex incertis, de clara ex obscuris, velle discere, quam velle caecum de coloribus inter-xogare , aut noctuam de Sole λ Aut quis non agricolam rideret, qui arcum coelestem, quem oculis toties usurpat, esse negaret, quia nori intelligit, a quo, qua manu, qua arte, qua ratione, & quibus coloribus in aere, & momento pingatur λ Et ideo monuit optime Augustinus Lib.de Bono Persever. cap. I . Non ideo negandum, quod apertu es, quia comprehendi non potes, quod occultum es. Secuucti, erroris causa
74쪽
eausa est , qu bd homines sibi persuadeant, non esse amplius in eorum potestate,ut inter electos numerentur. Qtrae persibiosio plane falsiis ima est: Sicut enim cum gratia Dei quae nemini volenti deest9 in eorum potestate est, ut bene vivant, & in bono perseverent ue ita ineorum potestate est,ut ad Electos pertineant, cum impossibile sit,bene vivente, ct in bono perseverante ex electis non esse, ct ideo monebat Apostolus: Satagite e per bona opera certam vocationem vestramfaciatis. a Tertia causa est, qu bd sibi perperam imaginentur, Deum velle aliquos salvari, qui ad praedestinatos pertineant ; alios Verb , multoque plures non salvari, quos reprobos appellamus 3 ct ideo cum Praedellinatio , ct Reprobatio ex sola Dei voluntate pendeat, credunt. nihil amplius homini superesse, quo satalem , dc insuperabilem hanc voluntatem mutare in aliam, magisque propitiam possint. Sed hoc iterum a veritate alienissimum est: Deus enim , ut supea prolixe ostensum, quantum ex se est, neminem perire, sed omnes enixe, ac efficaciter salvari vult, de ideo, qui pereunt, arbitrio suo pereunt, qui non salvantur, arbitrio suo non salvantur; at quod arbitrio suo faciunt , utique non facere possunt. Cum ergo dicunt ; Sipradssinatus Itim, quidquid egero , paenitebo tandem, y falutem adipiycar ;salsum dicunt . Si bene non egeris , non Deum perseveranter oraveris, non Christiane vixeris, tandem nec poenitebis , nec prae- desinatus eris . Sicut exadverso, si bene vixeris , si contanter ora
Veris , tandem perseverabis, erisque de praeci estinatis. Verbo: Perditio tua ex se IsraFl, ex me tantiam auxilium tuum bo Et eleganter quoque S. Augustinus de natura S pratia cap. 6 . Quiesiant ingrari, O adversus Deum murmurare de sant. Item enim fortasse quererentur , si erroris, in libidinis hominum nemo victor existeret. Cinnuero M. t praesens , qui multis modis aυersum vocat, doces credensem , consolatur spe= autem, diligentem adhoretaIur, conantem ad uinuat, exaudit deprecantem , non sibi deputatur ad culpam, quod invitus ignoras , I ed quod negligis quarere , quod ignoras . Neque illud, quod tulnerata membra non colligis ,sed quod volensem sanare contemnis . Ubi iterum vides, totam causam perditionis, non ipsi Deo ,
quasi mederi, ac sanare nolit, sed soli homini adscribi, qu bd sanare,
ct mederi volentem nolit admittere.
XIII. Ex hactenus disputatis colliges, hanc ess. Pra destinationis seriem. Primo. Deus videlicet, qui omnes homines amat, Voluit
75쪽
luit etiam omnes salvare, nullumque perire . Secundὸ . Atque ut hanc omnes salvandi voluntatem suavius exequeretur, statuit omnium hominum sortem ex merito, demeritoque primi hominis pendere, ut videlicet illo non peccante, tota posteritas & in terris, de poste I in Coelis felici si imam vitam agitaret . Ne verb peccaret Adam, S innocentia decideret, tot illum praesidiis, tot dotibus corporis , animique vallavit, ut Videretur vinci non posse . Tertio . Sed Adamo infeliciter peccante, tota quoque posteritas, quippe eXPatre rebelli nata omni jure ad coeleste Regnum spoliata est, quo peccatum Originale vocamus. Quarto . Verum ne hominis delicto Dei consilium, omnesque salvandi voluntas effectu careret, decrevit Deus, Unigenitum sutam mittere humana carne indutum, cujus merito , ct originale , ct alia omnia peccata iis remitterentur, qui mediis uti vestent ab eo praescriptis. Quinto . Ut autem vellent, singulis ob meritum Salvatoris validissit nae gratiae ab aeterno paratae, quibus humana voluntas ad malum prona in bonum flecteretur. Sexto. Parvulos quod attinet, qui sine Baptismo decedunt, coelesti quidem Regno, quippe paternae culpae reos, nec expiatos exclusit; non ex clusit tamen naturalibus bonis, ct a peccato praeservavit, aeterno isque supplicio, quo si adolescerent, puniendi erant: quae plane magna portio amoris, S gratiar est ue cum sola praeservatio a peccato pluris valeat, majorisque pretii sit, quam kegnum ipsum coeleste . quo, si ipsis optio daretur, carere Vellent , quam peccato in Volvi. Non ergo neglecti dici possunt, qui tanto bono donati sunt,
tantoque malo liberati. Fatendum tamen, quia nunquam parvulis ante baptismum sublatis Deus aeternam vitam voluit, istos ad alium finem , citissemque Providentiae pertinere . Septimo . Quia ergo Deus omnes amavit, salvarique Voluit, omnibus quoque copiosis
sima media suggessit, quibus salvari polsint. Qubd si oblatis ad salutem mediis uti aliqui nolint, ac peccatis usque ad mortem insistant, recusentque oblatam saepius veniam, eos damnare justiis me statuit, sicut enim quia bonus est, Aratis salvare statuit, citraque omne meritum etiam praevisum, solo videlicet misericordiae , ad amoris instinet u ; ita quia justus est, non gratis, sed ob culpam sautem praevisam punire decrevit; quam enim misericordis est, vel locitra meritum amare. tam est justi, nolle citra meritum punire. Nihil ergo aliud P desinatis es, quam antecedens , G' Uscax Dei voluntas hominem ad vitam aeternamtromovendi , danius efficaci ,
76쪽
fima ad bune em media, quibus cum videat, alIquos bene usuros. istos consequente etiam, ac executriee υoluntate sil vare proponit, ct rhi solum ac proprie praedesinati appellantur. Tota tamen antecedentis illius voluntatis ratio ist sola, ik unica Dei Bonitas, ct Misericordia ; non verb hominis merita etiam praevia , cum ista non sint causa, sed essectus emcacis illius , de beneficae voluntatis. Imb in illa ipsa voluntate consequente, qua Deus statuit, Petro vitam aeteris nam conferre, quia praevidet, pra scriptis a se mediis bene usurum snihil ipsius hominis meritum in Praedestinationem influit, DeumquemoVet, qua parte ab homine est, sed tantum qua parte a gratia est , quae gratis, citraqne debitum datur. Et ideo absolutissime di den- ldum est, Pt destinatione gratuitam omnino esse,& opus solius amoris, sicque Praedestinationem non esse ex praevisis hominum meritis; lsed potius ex praeci sis Dei donis, ch gratiis, juxta illud Psalmistae tisi coronae te is misericordia, cir miserationibus. Et illud Joan. r.
Explenitudine ejus nos omnes accepimus gratiam pro gratia. Reprο-batio verb nihil aliud es, quam voluntas Dei consequens, bominem , reternapaeva plecteudi, quia praevidet, usque ad mortem peccatis inhaesurum, & gratias Deo copiofissime datas . & cum quibus salvari facillime poterat Mrecusaturum ; ita videlicet, ut tota ratio damnationis sit hominis culpa divinam Justitiam provocantis, oblatamque misericordiam respuentis. Rebus ergo ita discussis restat, ut ad ea , respondeamus, quae Op poni possunt. Nihil enim tam est verum , quod impugnari non soleat, sicut ex adverso nihil tam salsum, quod non aliquo veritatis CGlore tingatur 3 inad quia nemo falsum credit, nisi deceptus ue ideo tam salso, quam deceptori soJenne est, veritatem, ac fidem profiteri,
XIV. Opponitur igitur Primo: Christum Dominum non pro omnibus , sed pro Electis tantum orasse sic enim Joan. I . Patrem precatur: Ego pro eis rogo, non pro Mundo rogo ;sed pro bis, quos de
dista mibi, quia tui sunt. Hic apparet Christum pro solis praedestinatis, quos Pater ei dederat, & qui ad Patrem pertinebant, non VerbPro Mundo, hoc est, pro R eprobis orasse ue non ergo Christus pro Omnibus, etiam Reprobis passus est : Cum enim multb minus sit orare,
quam mori ; quis sibi persuadeat, voluisse pro iis mori, pro quibus
nec Voluit orare λῆρ pondetur primo: Christum pro omnibus orasse, ac oran-
77쪽
do gratiam omnibus, etiam reprobis meruisse, qua craverti , salvariaque facillime possent , si vel Ient , quod ex supradictis certum est , clea pertissime docuit August laus. Nam praeter illa, quae paulb ante recitavimus, Ser m. de S. Stephano ita Ioquitur: Iubet Deus , O φ-cit: diligite inimicos vestros, orate pro persequentibus, ct calumniauribus υος. Attendite ipsum Dominuis, qui hoc jussis, quod fecit et
nonne prudens in Cruce ait: Pater ignosce illis p quando ergo in cruce pρndens orabat, videbat, praυidebat omnes inimicos ; sed multos ex illis futuror amicos; ideo omnibus υeniana postilabat. Illi sentela it, ille orabat, illi dicebaut Pilato , crucifige, ille clamabat Patri , V sie: pendebat, ct tamen petebat. Et serm. Io 9. de Te mp. Gurvens it Dominus, redditurur es gulis Pro merito . Au boc vultis , ut reddatur aversis, quod redderetur conversis λ fratres fusium υide-tar vobis , ut illic ponatur Judar, ubi positus est Petrus, γ' ipse ibi ρο- veretur , si I. correxisset: sed da υevia desperans potius sibi cosium Laqueo ligavit , qusIm gis clemeutia imploraret: it Fratres, sicus dicere ceperam , non es, uniue represendamus Deum. Et in responso ad articulos sibi falsb impositos, arL. r. loquens de Redemptione , d. Sanguine Christi-Poculum quippe immortalitatis, quod confectu r6l de infirmi rate nosra, ct virtute divina ; habet q uidem in se, quod emuibus prosit, sed si non bibitur , non prosit. Ex quibus intelligis, ex sententia A ugustini , Orationem , ac Redemprionem Christi Ad omnes quidem etiam Reprobos qualis erat J udas) pertinuisse
sed ideo non omnibus prosuisse, quia non omnes acceptare voluerunt et
omnibus, ct paratum , & porrectum est poculum; sed non omnibus profecit, quia non omnes biberunt , profecisset se si bibissent .. Ad - ivertis etiam, Christum non tantum paucis illis, quos futuros aliqua n- ἐo amicos praevidebat F sed omnibus, qur saeviebant, dicebant fuci Pilato: crucifige , veniam I Patre postulasse. Deinde sciendum est Christum, Dominum Ioau: rr. λlundoi valedicentem pro' tribus. Personarum generibus preces Ras ad Patrem sudisse Primῖ vermi nono, usque ad vigesimum pro solis Apostolis rogat, quibus tantum,. :ec non toti Mundo conveniunt, quae illic a Christo dicuntur, videt cet: quod sermonem sti m eis dederit quod Mundus eos odio habuerat quisae non simi Ae Mundo: N eor tuam uis mittat yc- Postea E Versu vigesimo non pro solis Apostolis, sed pro omnibus Fidelthus: quos inter multi utique reprobi erant orat iis verbis: Non pro eis iacirem rogo tantum,sed Otro iis , Pi in me credituri sun per Verbu
78쪽
eorum; ubi aperte ostendit, se prius pro solis Apostolis ad Patrem precatum esse. Denique versu a I. rogat, de pro toto Mundo. ut credas Mundus, quia tu me misi . Ubi vides, licet Christus a speciali illa oratione, quae solos Apostolos complectebatur, Mundum excluserit , non exclusisse tamen a reliqua oratione sua, in qua petebantur, quae toti Mundo convenirent, videlicet, ut in Christum crederent, Licet ergo Christus praecipue pro Apostolis, pro Fidelibus, pro P taedestinatis oraverit; non ideo tamen reliquum Mundum oratioMis suae expertem voluit,ut etiam S. Paulus clare I .ad Timoth. . iis verbis insinua Dur esSalvator omnium bominumq; Gerrim Lidelium. Vides, in hoc reprobos, de electos pares esse', qudd omnes ad Redemptionem pertineant,sed in hoc distingui, ouhd Z lecti praecipuas partes Redemptionis obtineant, quia soli eius essectum consequuntur. Plane cum S. Joannes testetur , Christum esse Adυο catum pro peccatis totius Mundi, sequitur, orasse quoque pro peccatis totius Mundi, alioquin tam frustra esset Advocatus , qui non orat, quam frustra est Musicus , qui non cantat. Omnes ergo redempti, Omnes commen dati , omnes Christo ad salutem commissi ; sed electi praecipue, non tamen soli. Oravit ergo pro Mundo, & non oravit: Oravit prece illa c*mmuni, omnesque complectente ; non oravit oratione illa speciali ad solos Apostolos, aliosque electos spectante, quomodo intelligendus etiam est Angelicus Doctor g. p. q. a I. a. q. ad a. Cum enim
nihil aliud fit oratio, quam expressio desiderit; sicut Christus omnibus etiam reprobis salutem ardentillime optavit, ita pro omni bus quoque ardentissime precatus est. Qua in re observandum Ve nit, Deum rebus quidem omnibus a se creatis, multoque magis a sexodemptis, nullo excepto, providere; ita tamen , ut haec ipsa pro vi dentia partim sit omnibus communis, partim veri, sit aliquibus specialis , siuosque gradus habeat. Pusiillum, O magnum i efecit, se aqualiter es ei cura de omnibus , inquit Sapiens cap. 6. AEqualiter , quia ex parte ipsius Dei unus, idemque amor est, quo omnes complectitur, nullique deest, ac singulis non necessaria tantum , Verum otiam copiosa pro singulorum natu , ac conditione distribuit. Haeci men aequalitas nihil obstat, quin inter creata, magis homines, inter homines magis Christianos , inter Christianos, magis praedestinatos; inter praedestinatos verbeos magis curet, ac pluribus beneficiis or- Dei, qui magis in illum sperant, seque totos ejus divinae Voluntati Fommittunt. Tibi cura es de omnibus, pracipuι deservis, qui totam
79쪽
spem fuamposuerunt in sola misericordia tua. a) Si Christus , quia
omnium Advocatus , pro omnibus quoque intercessit, pro Apostolis tamen magis, quam pro reliquis Fidelibus ct praedestinatis magis , quam non praedestinatis. Sicut enim pater inter multos filios, magis morigeros , quam discolos amat ; ita Deus, quippe omnium hominam Pater, omnes quoque homines diligit ; eos tamen dilexit maiapis, quos morigeros, quam discolos futuros esse praevidit ; quamquam , ct ilui morigeri, illius gratia; ct qui discoli, propria culpa
tales futuri erant. Deus enim neminem bonum suturum esse praevidet . nili quem bonum facturus erat: Sicut artifex , qui truncum in . silva oculis notat; non aliter praevidet ex illo suturam esse statuam .
nisi quia ipse iacturus est; potest enim sine artifice truncus este, secti non potest esse statua. Ergo, ut dicebam, pro omnibus oravit Chri- .stus, pro electis tamen maxime. XV. Opponitur Amudo. Matth. 26. dicitur: His ea Detum novi, aeterni Testirmoti, qui pro multis essundetur . Eademquctioquendi sermula passim in Scripturis occurrit, si pro multis, ergoel non pro omnibus. Resp. Imb, quia pro omnibus, ideo pro multis ; qui enim verius multi dicuntur, quam omnes 3 Et ideo Apostolus ad Rom. Sicut per tuobedientiam et Nius peccatores constituti Iuvi multi ; ubi vides, idem Apostolo esse, omnes, quta multos. Qubd si Adamus omnes perdidit, Christus vero non omnes redemit, sequitur , E tius peccatum Adami ad perdendum, qu m Christi singuinem ad redimendum thisse, sicque non erit verum ilhrd Apostoli: ubi abun-δα is delictum, Iuperabundavir gratia, sed potius dicendum erit et Ubi Mundi diis gratia, se stabun mit delictum . Deinde non prol omnibus, sed pro multis dicitur Christi sanguis equius, quia nora x omnibus protuit. Ergo & pro omnibus ectusus es, di non pro omniabus. Pro omnibus quoad etsi clamcnon pro omnibus quoad tactum antum ex parte ipsius Christi, datus est omnibus , sed quia non . omnes accipere voluerunt, eoque in bonum uti; non proruit omnia ibus, sed multis. quia non omnes, sed multi voluere. Qaid esset ricius Sole ad tuum inandum, si oculos aperias Quid inemeacius . si micanti oculos claudas, aut velum opponas 3 Idem dicas de Christi lsanguine. Sed ea quoque ratione π dixit EuangeEiti, ut i
80쪽
qui velint, tertiam partem Angelorum, qui ceciderunt, aequare.
angeli verb tam multi sunt, ut si singulis hominibus, decem assignes, hominum verbquotquot sunt, suerunt, eruntque sint tricies millies, decies centena millia: hoc est, triginta millia millionum ι cum tamen dubium non sit, multb plures esse, cum in sola China , quae non omnino est decima sexta pars orbis terrarum, teste Daniele Bariolo in sua Geographia Morali, trecenti milliones hominum numerentur; quot ergo erunt in Empyreo , Globo terrestri infinitis pene spatiis vastiore λ) sequitur Angelorum trecenties mille Exercitus fore, quorum singuli millies mille, hoc est, millionem complectantur. Si ergo tot erunt Beati, quot tertiam partem Angelorum conficiunt; sequitur centies millies milliones Beatorum fore. Et in immensum summa excrescet, si ex sententia Sanctorum ca) Di
nysii, Thomae, bo ct Bernardini c dicas, plures Λngelos esse,
quam Stellas, arenas, solia, herbas, ac omnia creata, quod sorsan innuere Jobus voluit, cum dixit cap. 24. Nunquid es numerus M litum ejus λ Alii multitudinem Praedestinatorum ex proportione Martyrum colligunt, quos Romae tantum millies mille, & quinge ta quinquaginta millia S. Birgitta in se elationibus suis lib. . censeri posse testatur, quantus ergo erit aliorum Sanctorum numerus, toto orbe sparsorum λ Alii denique ex magnitudine Coeli Empyrei coniiciunt, quod decem millionibus vastit)s terra esse, mathematici docent; quot ergo civibus indigebit, ne maxima parte vacuum sit 8 Sed utcumque res se habeat; Praedestinatorum multitudinem innumerabilem esse, ipse Scriptura saepissime, ac praesertim Apoca-hp. q. testatur . Quae omnia eb spectant, ut ostendam. optime Evangelistam dixisse, Christi Sanguinem pro multis effusum iri. At isquies e Si Christus pro omnium salu te passus est, ct oravit, nec tamen omnes salvantur, sequitur. Asia orationem non semper, S: pro omnibus, sed aliquando tantum, & pro multis exauditam suisse. Resp. orationem , ut bene advertit S. Thomas 3. pari quaesi a l. an. r. Nihil aliud esse, quam explicationem propriae toluntaris apud Deum, ut illam impleat . Tunc ergo exauditur Christi oratio; cum ejus voluntas impletur. At voluntas Christi erat, ut salvarentur omnes, si vellent 3 non salvarentur, si nollent.