Syntagma Romani Juris AC Patrii

61쪽

θετις φυσικην πραξιν εχ τσα. de manu in manum translatio naturalem actionem continens . Uerum

ea definitione ego quidem haud utor, non quia res soli non complectatur quidni enim, ut advertit ibidem Reitet. res soli pro traditis haberi possint Τ) sed

quia parum ex jure habet, nec , qua lege traditio fieri debeat, satis inculcat. Proinde commodius definietur modus acquirendi derivativus, quo res corporalis in alium iusto titulo transferrur ab eo , cui jus , oe animus alienandi fuerit. Inde enim primo intelligetur , reS tantum corporales traditionem recipere. Res enim incorporales vera traditione transferri nequeunt :locum in eis traditionis habet ex parte accipientis usus , & exercitium I. I. f. ult. Is de femvit. r t. praed. ex parte tradentis patientia , qua quis alium uti servitute patitur. Indidem, puto, liquet, rem transferri traditione non posse, nisi & tradenti jus alienandi sit, & ex justa

causa, Veluti emptione, donatione, permutatione tradat. Nam si traditio ab eo fiat , qui careat alienandi jure, dominium transserre non potest, ac tantum bonae fidei possetarem facit accipientem l. Ioρ. F. de verb. Mign. Denique ex .eadem definitione constat, ipsam traditionem ab eo factam , cui jus alienandi sit, dominium transferre non posse , nisi dominii transferendi animo fiat. Proinde ad praesens argumentum haud pertinent traditiones depositi, pignoris, aut commodati causa factae, cum in eis animus alienandi desit. Sed& illud in traditione venditionis causa singulare est, quod res transferendi dominii causa emptori tradita ei non acquiratur, nisi aut pretium solutum s

62쪽

De acquir. reri domin. II

tum , aut alio modo satisfactum venditori suerit4I. h. t. o L I9. F. de contrab. empl. Id inde iactum existimarim, quia mercis dominium venditor nolle videtur amittere, nisi quoquo mOdo ei de pretio caveatur. XXXV. Porro traditio non unius est generis:

dispesci enim generatim potest in propriam, fictam,& 6mbolicam . Propria naturalis est rei de manu in

manum translatio, quatenus ipsius natura patitur. Proinde siquidem res facile moveri queat, cita de manu in manum translatione traditio fiet ; sin minus, exhibitione praesenti l. I. h. a I. de acquir.

pQs Quod si res soli sit, traditio perficietur per Inductionem in praedium , pedibus in quamlibet ejus partem illatis l. 3. I. F. h. t. Ficta traditio dicitur, cum rei possessio jam existentis apud

alium ex nova causa in eumdem translata singitur. Ita quidem si res commodatae , locatae vendantur eas alieno nomine possidentibus, in ipsos dominium statim ab emptione ficta traditione transfertur. Id enim si factum fuerit, res ad priores dominos reversae finguntur, ac rursus venditionis causa emptori traditae bre Di manu, ut loquitur Ulpianus in L 43. g. I . de iuri dor. Ita contra rem veluti tomga manu videri traditam Iabolenus ait , ubi tradita e longinquo fuerit ι. V. de fotui. Hinc& vicinum fundum mercato mihi si venditor e turre demonstret , vacuamque ejus possessionem dicat se mihi tradere, non minus possidere videbor, quam si pedem finibus intulissem ι. I 8. q. a. F. de acquiri poss. Apposite Xenocrates apud

Plutarchum περι πολυ τραγμιοσ.-διαφερειν , η

θενα. nihil interesse, utrum oculos, an pedes ira D a ali

63쪽

ditio erit, ubi, re quidem haud tradita, aliquid

intercedit , quod ex communi hominum instituto traditionem indigitat. Ita vina tradita videntur, ubi claves cellae vinariae traditae emptori fuerint l. I. 2 i. st . de acquiri potis & traditas videri trabes Paulus ait, quas signarit emptor i. I . de poriC. rei veni Huc quoque pertinet, quod rescripserunt Severus & Antoninus in I. I. C. de donanemptionum mancipiorum instrumentis donatis, ac traditis, ipsorum mancipiorum donationem , ac traditionem factam videri.

XXXVI. Iam vero cuicuimodi traditio sit, dominium statim in accipientem tranSsert, modo ab eo fae a dieatur, cui jus, & animus alienandi fuerit. Uerum illud ambigi video, num ad dominium transferendum traditio qualisqualis sum-ciat, an & vacua rei possessio requiratur. Tota disceptatio eo redit , utrum , si exempli gratia fundum tibi vendidero ab alio bona fide possessum , eumque, absente possessore, tibi tradidero , utrum, inquam, quia vacua rei possessio tibi non

traditur, cum ab alio detineatur animo , nihil minus tibi quaesitus landus intelligatur. Recentiores quidem plerique omnes non aliter nostras traditione res fieri statuunt, quam Vacua possessone tradita, & ita quidem libera, ut res a quopiam non possideatur : quam sane sententiam sat operose tuetur Vinnius ad 4o. h. t. licet aliud ei sederit partit. I. ao. Contra post veteres GlossatoreS comment. q. I 9. Donello visum, ad dominium transferendum sufficere, qualiquali traditione rem tradi, licet ab absente aliquo possessio ejus retineatur animo. Si mihi in ea re quidpiam

64쪽

De acquir. rer. domin. 53

mutire liceret, Donello litem addicerem . Cum enim non alia ex causa jure Civitatis sit inventa

traditio, quam ut certius voluntatis argumentum esset rem suam in alterum transferri volentis, re

rite tradita , de voluntate alienandi jam liquet, neque, cur nihil sit juris, absens possessione, quam animo vorat , 'impedire potest , quominus de re sua dominus libere statuat. Neque enim hic de possessione, sed de dominio quaeritur, quod & injure consistit , & a possessione impediri non debet : ea enim & facti est , Sc cum dominio commune nil habet L Ιχ. 4. I. F. de acquin pus. Quod si Iurisconsulti vocentur in partes , praesto

tibi frit Triphonini responsum in I. I 5. F. de fund. dot. Sic enim ibi. Si fundum , quem Titius possidebat bona fide, longi temporis possessone po-xerat sbi quaerere, mulier ut suum marito dedit in dotem, eumque PETERE neglexit vir, cum

id facere posset , rem periculi Jui fecit. Qui

enim fundum vir petere potuisset, ac vindicatione agere, nisi ejus dominium nactus per traditionem esset , licet ab absente tertio possideretur ZExceptiones omnes locus hic perimit : proinde desino plura: neque enim in eam sententiam abuti velim I. Io. β. a. F. de condict. furn quam quidem dolo malo urget Huberus contra Vinnium tu prael. f. 33. b. t. Neque enim de malae fidei possessore ei cum Vinnio contestata lis erat, quam

ibi speciem Iurisconsultus edisserebat.

65쪽

De rebus corporalibus , oe incorporalibus. ΡErperam sibi persuasere complures , tertiam rerum divisionem aeque summam cum duabus supra propositis Tribonianum hic exequi. Res enim ipsa sat arguit, rerum tantummodo priV tarum subdivisonem eum hic sistere, ut viam s-hi muniat ad servitutes , & alia , quae in jure consistunt, enucleanda. Cum enim ex Cajo doceat in ι. I. g. I. F. de divis rer. quasdam res

corporales, quasdam incorporales esse, res tantum privatorum divisionis ambitu complecti voluit, ceterarum rerum , communium , publicarum, nullius, oblitus. Haec si advertisset Giphanius, numquam ei, puto, excidisset , hanc rerum divisi nem ex Physicis hausisse Iurisconsultos, eorumque exemplo res in corporales, & incorporales partitos esse. Quasi vero de rebus incorporalibus acturi Iurisconsulti de animorum immortalitate, aut natura daemonum sermonem instituerint, ac non potius ea quaesierint , quae in jure consisterent. Veri magis speciem habet , quando omnia accepta aliis referre Iurisconsulti debent, eos hanc rerum subdivisionem mutuatos a Stoicis esse. Ii enim ceterorum sere omnium Philosophorum exemplores omnes in corporales , & incorporales partie hantur. Sane memoriae prodit Sextus Empiricus . ad νή. Mathem. ita edixisse Stoicos ; τοὐν ων-

lias corporales, alias incorporales esse. Sed Iubet ipsi Senecae, utpote Στω i, οτυτω, testimonium

66쪽

De reb. corpori oe incorpor. ssdenunciare epist. 58. ubi & ipse, quae funi, co=poralia , aut incorporalia , scribit, esse ἰ nil tertium . Neque vero dicas , de rebus corporali-hus , & incorporalibus aliter sensisse Stoicos , aliter Iurisconsultos . Ut enim corpora Illi dixerunt , quae cerni , tangive possent , Incorporalia vero , quae tangi , aut cerni nequirent, ted

mente tantum intelligerentur Cicer. topicor. S.

Apule jus i. de Philosoph. ita Iurisconsulti quoque, quae tangi possent , res corporales appellitarunt , quae mente tantum intelligerentur , Incorporales dixerunt Cajus inst. 2. I.2. Eas autem suture conssiere docuerunt, quia ab ipso jure luam veluti notionem viderentur accipere. Siquidem ius Civile rerum incorporalium naturam pro arbitrIO sormat, ac circumscribit qua quidem potestate in res corporales haud utitur , cum potius ipsa Natura , quam a jure Civitatis notionem suam accipiant . Ex quibus intelliges , cur scrinpserit de usui ructu Paulus, eum neque In boniS, neque extra bona videri esse in l. I. β. de u . CIus r. leg. Cum enim res incorporalis sit uluStru ctus, Paulo non erat quidem in bonis , quia tangi non poterat; idem tamen aliunde in bonis erat, quia & mente intelligebatur, & utilitatem praestabat. Vide Noodi. prob. 2. g. &, quem mo

re suo illaudatum reliquit, Uiric. Huber. digres.

4, 3.

II. Cum igitur res corporales sint, quae tangi possunt, ejusmodi sane erunt praedium, homo,

VestiS, aurum, argentum non rude tantum, lesamatum etiam β. un. h. t. Hinc nummI , ut ceterae species , & corporum aliorum exemplo

recte vindicantur l. I . d. de reb. cre . Ne quid

D 4 usquam

67쪽

ss Θnragm.Rom Iuris, ae Parr.Lib IITit.II. usquam tamen scrupulum injiciat, dissimulare nolim , ad res incorporales pecuniam aliquando retulisse Iurisconsultos : hinc eam a nobis per errorem solutam non vindicari quidem , sed condici oportere statuunt ι. I o. a. F. de condiciJ. indeb. Ne quam inde tamen antinomiam expaveas . Pecunia enim aut spectari potest, tamquam quae & loco circumscribitur , & cerni , tangive potest, eaque ratione corporalis est οῦ aut tamquam quantitas publicam aestimationem habens , atque ita quidem spectata res erit incorporalis. Quin& eadem diversa ratio generatim spectari potest in

rebus omnibus, quae iungibiles appellantur, ac numero, pondere, mensura constant . Ea enim licet corpus habeant, spectatae tamen ut quantitas, & ut reddendae quidem in genere , non in specie, aliquando corporibus opponuntur l. go. de DX. I.

Ex dictis intelligis , cur scribat Papinianus in Lς - β. I. F. de solui. nummis communibus creditis , aut solutis , actionem & liberationem nasci, sive in nummis communionem pro indiviso quis spectet, sive quantitatem . 1 ΙΙ. Ceterum res corporales mobiles sunt, vel immobiles. Proinde sicubi res mobiles, & immobiles legatae dicantur, res incorporales, seu jura,& actiones legato non continentur. Neque Vero cum

Hotomano hic credas, nullam in soro hodie hinjus discriminis rationem habendam esse. Primo

enim & jus Civile a rebus mobilibus , & immobilibus actiones, & jura distinguit t. . ψ ψ. F. M

pecul. ubi res mobiles, & soli a nominibus differre scribit Ulpianus. Deinde hodierna etiam fori praxis in quam plurimis ea distinctione utitur. Hinc recte , & ex jure Romano pronunciavit Sandius

68쪽

De reb. corpori cs' incorpor. s7 q. . de .6. ne reditus quidem annuos sub legato mobilium, Sc immobilium contineri , quia jura sunt potius, Sc rebus incorporalibus accensendi . Ceterum, ubi generatim de mobilibus, Sc immo. bilibus locorum statuta cavent, jura etiam, &actiones inde legem accipere existimarim , cum recta juris interpretatio suadeat , res omnes sine discrimine legislatorem intelligere voluisse. Hic enim, si usquam , conjecturis est indulgendum. Hinc quia, obligatis mobilibus , Sc immobilibus , ex tabellionum more generalis hypotheca videtur inita, jura etiam , 3c actiones hypothecae subjecta censentur. Vide Pinell. I. de bon. mi

rer n. 29.

IU. Rebus incorporalibus accensent Iuriscomsulti hereditatem, usumfructum , usum, Jc genera tim non solum jura omnia, sed obligationes etiam quoquo modo contractas, quatenus, ut scribit hic Imperator, ipsum ius hereditatis, o ipsum ius obligationis spectatur. Aliunde enim res hereditaria fructus, δc res ex obligatione praestandae plerumque sunt corpora. Verum enimvero quid inter obligationes, δc res inde debitas, quid usumfructum inter , 3c fructus inde perceptos intersit, sacile per se quisque definiet ; non desunt tamen, qui intelligi poste negant rerum hereditariarum, Se ipsius hereditatis discrimen : id totum igitur imter argutas Iurisconsultorum ineptias cum Sendica referendum existimant de benef. s. s. Ab his parum re ipsa videtur abesse Vinnius. Siquidem hereditatem definit ipsum defuncti patrimonium cum Oneribus ad k. unic. h. t. n. 4. Si enim hereditas defuncti patrimonium definiatur , ego prosecto non video , qui tandem rebus incorporalibus ac

69쪽

s8 9ntagm.Ro uris, ac Patr.Lib.IL ULIT.censeri possit, praesertim si nulla jura in heredibtate reperiantur. Eo accedit , quod honorum possessio, quae effectu juris ab hereditate non differt, a defuncti patrimonio aperte distinguitur in . 3. β. a. F. de bon. posseΤ & nullo quoque cum corpore effectum juris hereditas habere dicitur Lso. F. de her. pet. Quapropter ut a rebus praestandis obligatio, ita & a rebus hereditariis dissere debet hereditas. Ea igitur jus potius generatim esto', quo universum defuncti patrimonium persequi potest heres. Universitatem hanc juris & docuere Iuriscos sulti, & haud absurdum emni. Quod ex Seneca contra prosertur, non ab ipso Seneca, sed ex alterius persona dicitur , ut pridem advertit Marcus Lyciama membran. g. eclog. Io. Hinc recte, &ex jure Romano a Theophilo definitur hereditas

in parapbr. h. i. g. I. δικαον τι νον καταλαμβα- νομενον , ὀ ποιει με της ετερου περιουσιας αθροον γενεσθαδεσποτην . jus aliquod , quod mente concipitur,

facitque , ut alieni patrimonii uniυersalis smdominus .

De se itutibus rusticorum, ρο urbanorum

praediorum.

Sindivisionem rerum in corporaleg, R incorpγrales in proxima rubrica consulto praeoccupasse videtur Imperator , ut servitutes seu hominum , seu praediorum , atque alia , quae in jure consistere credidere veteres, superioribus apte coasssaret. Servitus autem hic accipitur sententia longe alia, atque .ubi de servis agitur. Hic enim

70쪽

De se . rusi. oe urb. praed. so servire dicitur non homo homini, sed praedium seu praedio, seu perisnae. Praedium servire videtur,s quid juris non domino , aut alteri praedio seu

pacto, seu lege Civitatis praestare cogitur. Proinde fervitutes Iurisconsulti dixere ratione praedii servientis ; eas enim praedii dominantis intuitu , ejusve, cui debentur, rectius iura dixeris. Porro

servitutes non unius sunt generis: aliae enim personarum sunt, aliae rerum, seu aliae personales, aliae praediales, quas vulgo reales appellitant. In

his praedium praedio ; in illis praedium personae

servit. Rursus praediales servitutes νusicae sunt, vel urbanae. Rusticae quidem erunt , si debeantur praedio rustico ; urbanae , si debeantur urbano. Cujusmodi quaeque sit servitus, ex praedio dominante definiendum . Quale sit quodque praedium non ex loco quidem, sed ex usu potius imabitur. Hinc & ruri praetorium voluptati deserviens urbanum erit; & m urbe horti olitorii, vel vinearii, & si qui alii in reditu esse s

lent, rustici habebuntur l. 198. Is de verb. An. Nos sub Imperatoris auspiciis hoc quidem titulo de praedialibus , insequenti de personalibus servbtutibus sermonem instituemus. II. Principio quaecumque si servitus, ex Pomponio in L 1s. F. de ferυin generatim definiri poterit ius in aliena re constitutum , quo ob abrerius commodum praedii fervientis dominus alis quid in suo aut pati , aut non facere cogitur. Verum definitio isthaec , licet ex medio jure desumpta , vitio quidem artis universas servitutum proprietates haud exhibet ; eique malo sortasse

Compilatores occurrere voluisse crediderim sub rubrica p4ndectarum commvn. praed. xam μrban. quam