장음표시 사용
151쪽
tem quare non dum sequuta copula , alter. eciniustum , etiam ficonsensum de praesenti praestiterit, altero quoque inuito, possit ad Religionem transire, est quia non dum una caro essecti sunt; unde meliorem vitam elligere non prohibetur. Suscipiens vero ueros ordines post matrimonium ratum licet non consummatum, nisi in aliqua Religione solemnem professionem emiserit, cum sua coniuge permanere, & matrimonium consummare . si id petat, compellendus est.
Dieitur in hoc textu ,& in tribus D. seqq. quod euItus disparitas, de impotentia coeundi matrimonium dirimunt, de quibns supra iam diximus. S. Sapius tamen Aliquando tamen post copulam sequutam solum separatio tori
fieri potest propter causam. v. g. fornicationem carnalem, vel spiritualent, nempe idololatriam, nimiam saeuitiam, haeresim, intolerabiles mores, graue odium, inimicitias capitales &c. si quis vero dicat Ecclesiam errare, cum docet separationem istam ob causam fieri posse , est anathema. Conc. seg. 24. de sacram matrim. can. 8. Quae separatio populari vocabulo appellatur diuortium, improprium tamen, quia remanent veri coniuges.
Separatio tori ob adulterium fieri non debet, nisi illo plendprobato, quo iudicio pendente alteruter coniugum non debet priuari iure, quod in altero habet. Quod si talis separatio ob
carnalem fornicationem sequatur, compellendus non erit coniux, ut coniugem recipiat, etiam post emendationem, nisi & ipse quo que tali macula pollutus fuerit. Si vero separatio fiat ob spiritualem fornicationem, tenetur coniugem reuertentem ad fidem coniux resumere.
Casus huius & duorum seqq. ff. talis est. Quidam ingressus st Rcligiovem , & emisit piosessionem inuita coniuge, e qua Relia
152쪽
uteligit, ne fuit eductus, di coniugi restitutus . Postmodum uxor: mo tua est . Dubitatur numquid teneatur ad monasterium redi. re λ Et dicitur quod non, ncs tamen potest aliam uxorem ducere, quia in professione emissaab habente uxorem continetur votum non petendi debitum; licet autem professio nulla sit, non ta- meti nullum est votum. Sed si sciente uxore, de non contradi. cente prosessionem emisit, ea mortua tenetur in Monasterio pera manere, alias erit apostata, nec amplius poterit uxorem ducere,'& si de facto ducat, matrimonium est nullum. Quod multo magis procederet, quando uxor constusisset expresse.
Coniux , qui credens coniugem mortuum esse , professus est in Nonasterio, & deinde eum uiuum est sequutus , mortuo coniuge non potest compelli ad redeundum, quia professio facta non tenuit ad tex. in c. a. cum ibi notatis de translat. Dise. Quando tamen coniux non est plene certioratus d c coniugis morte, alterum c niugium facere non poterit, etiam si in eo sit suspicio inconti. nentiae . Et est notandum, quod licet coniux non possit coniuge inuito emittere prosessionem in Religione , poterit tamen vir inuita uxore vovere peregrinationem ad Terram Sanctam, &votum adimplere . Videatur gloss. bis in verb. lieeι.
Ad intelligentiam praemitto , quod iudicium petitorium diciatur , quando agitur de proprietate : & possessorium, quando solum agitur de possessione, quae possemo nihil habet commune cum proprietate L naturaliter nihil commaηe 1. de acquiri possess. Hoc posito in casu istius b. petitorium est eum coniux dixeritalium et se suum coniugem , quia matrimonium est valide contractum. De possessorio ageretur , quando mulier peteret separari, di maritus diceret non esse separandum , sed esse manutenendum
in posses done: vel si illa sit separata, de maritus diceret sibi esse
Ponimus inodo casum . Mulier quaedam discessit a domo viri, cum quo manserat facto matrimonio. Maritus dicit illam est suam uxorem, & ideo quod debeat ad ipsum redire. Mulier exincipit quod matrimonium non valet propter aliquod impedimentum . In isto casu prius est cognoscendum an matrimonium valis
153쪽
validum , ex quo petitorio iudicio maritus ea pie uere; sed si maritus non dixisset illam esse suam uxorem , sed solum quod sibi restitui debeat illa mulier quae discessit, quae, manebat tanquam
uxor, inne non est prius cognoscendum de impedimento oppo fho i sed est facienda statim restitutio circa omnia, etiam circa carnis commixtionem, di postea cognoscitur de impedimento , de de inualiditate matrimoni3; unde agenti petitorio ad coni gein obstat consanguinitatis exceptio et secus agenti possessorio, quia antequam de exceptione cognoscatur, est facienda plenaria restitutio , nisi tamen conuentus excipiens iuret de calumnia , de probationes habeat in promptu super exceptione; quo casu fiere uitiatio quoad alia, non quoad carnis commixtionem. Ceterum si mulier timeat saeuitiam viri, non est restituenda. etiam quod vir vellet satisdare de ipsam non ossendendo; sed debet sequestrari apud honestam mulierem , quia non tenetur se committere fragilitati cautionis, & satisdationis c. litteras, de νοια spotiati ct ibigloss. in verb. sinciens. Seo si muli et Herit solum traducta in domum , nullis prace dentibus sponsalibus, aut matrimonio,non fit restitutio, quia notorium est nullum ius in posscssione competere illi viro.
S. Fornicationis si post factam separationem a propria uxore, ea vivente ducat quis secundam uxorem consciam quod prima superuiuat, etiam mortua prima a secunda separari debet, aliam tamen d cere non prohibetur.
Si vero mulier matrimonium contraxit cum eo, quem ignorabat coniugatum, mortua illius uxore , quamuis matrimonium sit nullum , tamen erit in eius poteψate eumdem virum habere ,
ne proprius dolus viri ei iussi getur. S. cum ea autem Ceterum si eoniux machinatus fuerit in coniugem suam, ut
aliam uxorem duceret, etiam illa mortua, non potest illam
aliam ducere, nee Papa in hoc dispensat. Sed si ison fuit machinatio , sed solum datio fidei ad inuicem de contrahendo ma
154쪽
trimonium mortua coniuge , dummodo non intercesserit adulterium, matrimonium, talita contractum sustinxtur, imponenda tamen est poenitentia pro eo facto. s. Machinatio autem in alterius coniugis nee 'adeo spem matrimonionii excludit , ut nec si tofidelis communicato cum Christiana consilio , eiusdem maritum de medio sestulerit, licet deinde ad fidem conuertatur, poterit cum ea nissatias contrahe , nec antea contractas retinere poterit , quia impedimentum est ex parte mulieris christianae , quae fuit participes huius criminis. . niuersa ratio Hostis vero , qui in bello occidit maritum alicuius , nulla habi- ea contemplatione matrimonij , poterit sine ulla dis,ensationO illam uxorem ducer . si quis vero machinatus fuerit necem alterius coniugis, etiam non sequuto essectu, numquam poterie insidiator si superuixerie ad alias nuptias aspiraret si tamen contraxerit de , matrumonium tenet. gloss. in c. I. de diuorti in vemb. insid rix. Ee gloss. Ne in s. sed Osi machinationem in veri admi μι.
Notandum est quod de Iure ciuili sunt impositae plures pomae
contra mulieres nubentes intra annum luctus . tam ratione sestin tionis ad secundas nuptias, quam ratione suturiae factae filiis prismi matrimonii. Poenae respicientes sestinationem , quae irri ga. bant infamiam , hodie sunt sublatae per dictum Apostoli, mortuo viro mulier soluta est viri legibus , & ideo nubat in Domino e. m. de secund. nupt. ubi videtis quod Apostolus nullum tempus praescribit pro secundis nuptiis. Poenae vero , quae respiciunt iniu-tiam filiorum , ut quod mulier amittat tutelam illorum dic. non sunt sublatae, secundum opinionem Barti is L I. C. de Iecina nupt. quae opinio communiter recipitur. Contrahentes vero secundas nuptias non debent i Preia tem benedici, cum in transeuntibus ad higamiam benedictio iterari non debeat c. vir autem, de secuta. avia
155쪽
DI m est de sacrameatis . mi do videndum de Rebus, Sacris , &sanctis, ut sunt Ecclesiae; Astaria , vasa saera, ocsimilia ad Dei cultum destinata et di postea dieetur de Rebus Religiosis, quales sunt Domus Religiosoram, Hospitalia, Coem teria, & Sepulturae.
De Construendis, consere Misy cr reparandis
E cclesia accipitur tribus modis. Primo pro Congregatione
omnium ndelium, & dicitur Ecclesia Vniuersalis. Secundo pro una taceeta, de sic dicitur ing. Ecclesia Mediolanensis. Teriso modo accipitur pro uno aedificio mamifacto, in quo Sacra peragantur ;& ita accipitur bis . Noli licet autem celebrare, nisi in Ecclesia, dummodo non sit priuilegiuin , vel summa necessitas, ut quia Ecclesia sit combusta, qυo casu donec restau. uturun Oratoriis non consecratis potest celebrari . Constitutis etiam in itefiere Ecclesia non reperea, licet celebrare sub CaeIoaperto, siue in priuatis domibus, cam Tabula tamen sacra. Qtii vero sine priuilegio, vel necessitate in priuatis dolitibus celetaret, est deponendus. ean. Cleritat, de con αν. dist. D . iS. Construuntur, inamor sunt cauta construendi Ecclesias, quae ponuntur in' hoc , de sexu L seqq. Prima est cum infideles sunt conitersi ad fidem. Secunda ob necesitatem populi, quia ob eius incrementum 'na Ecclesia eapere non posset omnes. Tertia propter coni-moditatam plebium, ut quia Iongd distae Ecclesia. Quarta intuitu alicuius uniuersitatis, puta leprosorum &c. - - xa S
156쪽
test etiam aedificari Ecclesia in priuilegium Episcopalis db initatis, vel ut Episcopus in ea Monasterium faciat, vel .ut in ea bi eligat sepulturam. Primo casu poterie illi quinquagesiuiam partem dare de rebus Ecclesiae, cui praesidee, vel etiam de rebus
mensae suae. Secundo casu soluar centesimam. Abia ine pexul- nam de dorauioni,
si aedifieanda sie Ecclesia, Episcopus debee aecedere ad locum, de ibi figere Crucem, & publice designare aream, fle atrium , nec antea debet illam consecrare, quam receperie instrumentum dotis ab illis, qui instant consecrari, quae lassiciae pro oneribus f stineadis e. eam sicut, de consere. εια. vel altar. Si vero Ecclesia necessario sit aedificanda,& nemo sit , qui illam dolet, tunc quaerenda est dos ex eleemosinis. Glossi in tu verb. valeat de Abb. in c. ad audiansiam si I. de Eccles ad cod.
. Qiaod si per aedificationem Ecclesiae pateae alicui ius' suum inSaliquo minui, debet is nunciare nouum opus, ne aedificetur , α nunciatio ista fit in ipso aedificio , vel ubi posita sunt praeparatoria LI. 'opns nouum V de Opera nou. nunciati Et iacta nunciat aenon potest aedificari, nisi obtenta remissione veli a Iudita, vel a parte; alioquin venit destruendum quod postea suerit aedificatum. nisi sit notorium, nunciantem nullum ius habere .
s. Diuersem Nulla autem Eeelesia pbtest aedificari sine consensu Episeopia aliis qui aedificae, amittit In atronatus, quod acqairitur M
Eeelesia eonstrum debet cito eonseerari, ut in ea possine sacra mysteria celebrari semel consecrata nda potest iterum coas T crari
157쪽
erari. Quod si de consecratione duriatetur , eonsecrari debeti non enim dicitur iteratum quod senael osse factum ignoratur.Quod tamen sub conditione ab Episcopo fieri debet Meundum opini nem glossi in ean. solemi tales de conscr. dist. I. verbinam . . Si vero dubitatur a quo Eccscsia , sit cotasecranda, ex quo nouus populus Iliconuerius ad D ' ; dc Ecclesiam eonstruxerit;& tuae si eis Epist'pus,qui illum populum conuertit, ab eo comsecranda est : si ero non si 'iscopus,& tunc consecrat ille in cuius Dioecesi est , ver ubi administratur chrisma quolibet anno: Quod si nullus Episcoporum aliquam iurisdietionem ibi exeriscuerit, & tunc Superior declarabis ad quem pertinere debeat consecratio . Abb. in c. I. de religios dumib.
. si 'heelaxa tuerit in totum exusta, erit iterum cisnsecrandarii vero fuerit pol tuta estu ne sanguinis humani, & iniuriosi is aut esuit 'ne triuitiis humaru voluntaria , vel quia in ea fuerit sepultus ex communicatus, erit solun reconpliauda, non autem 'consecranda . i .
Sed dubitatur quid si soluin altare motum fuerit, ita ut primam sormam amiserit, aut lapis, suppositus, qui sigillum eontinet , suerit confractus , aut petritus ditari nutus, an Ecclesia sit it rtim consectanda i Et dicitur , quod non , sed solum Altate de nouo consecra Iduua erit c. ligneis , ubi DL. de consecti Ecclesiel Atari ean. si rimm de consecr. disti. I.
' Potest autem Ecclesia cρ 'crati non soIum dishus Dominicis, sed etiam striatis, dum tzdeh Episcopus sit qui consecret; nam' alius etiam mortuo priscopo, .duo potest. Imo nec Ecclesiarum reconciliatio potest fieri ab aIio, quam ab Episcopo, quae reconciliatio uti qu bς cedi ratio est , quia eta, , γ' tau ordi
ordinem I re dignitat ini Episcopalem et ea vero', qῆά sunt Iurisdictionis demandari possunt etiam inferioribus, prout est insiluere Clericos in Ecclesia, conferre. de ci, excommunicare dcc. Sin autem est consecr1 ita Ecelesiae, in qua sint sepulta corpora. insidiplim , . pucoeus de liti prius euellere inde ea colora, &r sis sxις ilibus, ct ignis , quod lassicit sacere per dealbationem,
158쪽
ut inquit gloss. He En s illud etiam in urb.rasis , illam eonsecradit.
n liner autem Ecdiesia consecrata . debet consecrationis suae s 'stiam celebine fingulis annis. - . t
Reparatio autem Ecclesiae pertinet ad illius Rectorem , de uis. eopus debet de suo tertiam partem contribuere. Hodie tamen , de consuetussine Episcopi nniit contribuunt, quae consuetudo variet secundum Irmocentitania cisin. dehis, qua μι ὰ maior. parti Quod si aliter Ecclesiae prouideri non potis , tunc existentes sub Paroehia tenentur contribuere, ex quo ibi reciisiunt diuina.
VNio est plurium Ecclesiarum' tacta connerito. Et duplex
est, perpetua, de temporalis. Perpetua, qtiae in perpetuum sit; de temporalis, quae fit ad vitam Beneficiati. Vniones autem ad vitam hodie sunt sublatae, ne sub praetextu unionis quis habeat plura beneficia incompatibilia. Cone. Ius 7. ea p. q. ldere. D . Gonaal. sup. r. reg. Cancili sos s. g. 7. num. I . licet Pa-Pae poteitas ligata non remaneat, qui in Signatura Gratiae illas consideratis causis concedit, vel denegat , ut subdit idem Gona. Vnio vero perpetua fit tribus modis . Primo per viam subiectionis, ita ut una Ecclesia alteri subit elatae pro illius dotis augumento, vel patrimonii tunc illa Ecclesia, cui fit unio , remanet superior, de principalior. Secundo fit aeque principaliter, quando duo beneficia ' inuicem uniuntur, ut ex duoQus fiat unum,& mutuo i communicantur bona, ac priui Iegia Tertio Et quoad caput ,& gubernationem , ut utrasve Ecclesia maneat cum suis ais & Iuribus distinins , de si, aratis, Geue prius , sed habeat unum solum Episcopuiri, vel Rectorem , di quaelibet habeat sua priuilegia, iura . 6 statuta. Sed in rebus alteram concernentibu EpiscopuI, seu Rector se inscribere debet primo secundum titultior illius . Ita Gonaal. tio supra est. ημηλει sqq. '
Duae sunt causae iustae uniendi , nempe necessitas.& utilitas T a Necesse
159쪽
Necessitas est, ut si redditus Ecclesiae sint adeo tenues, vino possit remriri lassiciens Rector pro ea. Vtilitas est populus unius Ecclesiae sit diminutus, ita ut non sit necesse, ut habeat unum Rediorem distinctum. Vir ire autem Episcopatus ad Romanum Pontificem pertinet: minores vero Ecclesias ad Episcopuni , cui subsunt. Propriae tomen mensa, vel Capitulo unire beneficia Episcopus non potest. ut hic in S. usque adeo , di ibi gloss. in verri mensa Inferiores vero Episcopo uniones beneficiorum , seu monasteriorum facere non possunt sine Dioecesani consensu , nec sumeti consensus Metropolitani, qui in Dioecesi sui Suffraganei non debet aliquid sine consensu illius attentaro.
. In unione autem facienda requiritur non solum consensus Capituli, sed etiam eorum, qui per eam laedi possitnt, etiam si fiat a Papa , quia tune intelligitur Papam nolle alicui praeiudicare ; Vnde si uniuerit Ecclesiam unius Episcopi Ecclesiae alterius Episcopi ,& se in diuersis dioeeesibus illis Ecclesijs existentibus, Episcopus Ecclesiae unitae retinet iura sua, super quo est regula Cancellariae i3. de non ultando Ius quGuari.
Vnio temporalis dissoluitur temporis lapsu : perpetua vero potest dissolui cum consensu , & auctoritate eorum, cum qua fula facta , eessantibus eiusdem causis, ex quibus facta fuit. Et licet Ecclesia vaeans possit alteri uniri r vacantis tamen Ecclesiae 'nio dissolui non poterit, ut notatur ra c. I. nem. vacant.
De Immunitate Eccbsiarum, . Subiectione
Ecclesiae gaudent immunitate, & debent Episcopo subiectifi
nem,& ideo ponitur praesens titulus . Immunitas est a muneribus exemptio, quae sumitur late pro quolibet Eeclesiae fauore , de priuilegio. Triplex autem est, loculis, personalis,di realia.
160쪽
Loealis e st quae eonceditur loco ut Ecclesiae, Coemeterio, Or torto , Hospitali, & Palatio Episcopi.
Iinmunitas autem Ecclesiae tanta est, ut nullum seculare nego.
tium in ea tractari possit, quia domus orationis est. Unde exis communicantur Iudices seculares, qui causas ingerentes poenam sanguinis tractant in EGIellis , vel earum Coemeteriis,& proces .sus in eis facii, sunt nulli. Sed cetera negotia in eis facta tenent, licet fieri prohibeantur, ut per glossi hie in b. secularis, in verb. processus . Sic non erit licitum abstrahere ab Eeelesiis, athisque locis s eris aliquem inuitum sub poena excommunicationis , nequd ab ambitu, vel domo Episcopi intra triginta passus ea . quis in I 7. Sed Iul. Clari in sua prax. qu i. 13. inquit, immunit rem ambitus non esse in usu ob frequentiam Ecclesiarum, quia quilibet scelestus esset tutus domi fiat; ubi tamen talis immunistas seruatur, est inuiolabiliter seruanda. Et ubi asseruatur diu, noctuque Sanctissimum Eucharistiae Sacramentiam, immunitas
ambitus est per quadraginta passus. g. Sacrorum Abstrahens aliquem inuitum a saeris locis excommunicatur ἰve diximus. Sed hoc limitatur in aliquibus casibus, ut quando agitur de publicis latronibus, crassatoribus , depopulatoribus agrorum , viarum obsitaribus&e. Et per hoc emanauit constitutio S. M. B. Pii Quinti, in qua eertis casibus abstrahendi ab Ecclesiis delinquentes facultas Prineipibus seeularibus data est. Sed eum plures ea abutentes plura inde mala euenire cepissent, Gregorius Decimusquartus constiti lata anηo Is 9 I. 24. Mari illam Ieuocauit, immunitatemque Ecclesiarum seruari praecepit. Emeipit tamen publicos latrones, viarumque crassatores . Item depopulatores agrorum , proditores , reos haeresis, vel laesae maiestatis in personam ipsius Phineipis. Qui tamen delinquentes
sunt abstrahendi ab Ecclesia auctoritate non secularis Curiae, sed Eeelesiasticae. Hanc autem constitutionem inter ceteros commentatus est Alexander Ambrosinus.
Immunitas personalis est, quae personis Ecclesiastieis Gneeditur, quia qui Deo dicati sunt, ab omnibus muneribus person libus