장음표시 사용
181쪽
Enesciuir priam aliquando rescriptum, seu eommissio do persoaa. 3d persenam, si ramon sit eadem ratio, ut si impetraui rescriptum civitra Titiam, in causa postessionis alicuius rei,de ipse rem illam auinaverit , intelligitur etiam nouus possessor i commissione comprehensus. Sic de loco ad locum fit extensio quoties locus non est tutus, quia in Alio loco potest Delegatus ossicium sirum qxςMi.
Delegatio autem soluitur multis modis. Primo reuocatione , dummodo res sit integra, quod etiam de
verba, Iudποπη Auitur uti re eo, qui iudicare iussis. Secundo soluitur per mortem Delegantis re integra: vel De- lagati, etiam unius ex pluribus, quando in Rescripto aliud non fit expressum , vel delegatio non sie facta sub nomine Dignitatis g. Delegamus Archidiasono talis Ecclesiae &c. quia tunc moro tuo itin Λrchidiacono prosequitur successor in Dignitate. Tertio soluitur per impedimentum Delegati , tam Iuris, quam
ficti, Iuris, ut si sit effrus infamis. Fassi, ut si inciderit in aliquem morbum. Quod intelligitur tam de ipso Delegato a Papa, quam de Subdelegato c. sciscit uas de resisti σ ibi tau raptiscat Ius . S. Idem Iuris Iurisdictio Delegati A Principe expirat facta exequution Orsed Delagati ab ordinario expirat prolat sententia, quia De- legatus ab ordinario non potest exequi sententiam suam: sed Delegatus et Principe potest, ut inquit uri hic, ct ia c. admum εο appellM.
Expirat etiam Iurisdictio Delegati, si pronunciauerit se I
dicem incompetentem . nec potest ex consensu parti im illam assumere l. priuator in C. de Iurisd. omn. Iudis. quia Iurisdictio est
de publico introducta: secus est in Ordinario, ut inquit gloss.lac , in verub. litigatorum , in quem ex partium consensu potest pro rogari aus et pronunciauerit se incomptitatam .
182쪽
Expirat quoque si datus est terminus Subdelegato ad dissilite dum, & non dissintuerit infra illnm terminum;& terminus in cipit currere a die receptionis litterarum, sed commissionis .
mi non est suis litteris: delegationis intra annum adue sarius alias litteras impetrauerit , etiam non facta mentione dolitteris prioribus, poterit conueniri etiam coram Iudice dato in posterioribus litteris.
Finitur etiam delegatio per accusationem .specti , adeo ut processus inde factus,& appellatio subsequuta sint nulli. Suspectus fit Iudex . si dicatur eonsanguineus, vel familiaris Partis , vel quid simile. Er si est delegatus ab ordinario , cognoscit docausa suspicionis ipse ordinarius. Si ψero est delegatus a Principe, & plures sint dati , alter potest procedere in causa , si in rescripto apposita sit clausula, quod si ambo dici idest quod si ambo interella non possime, alter proeedati alias si ista clausula nqasit appossia , & unus fit allegatus suspectus, eliguntur arbitri,
qui cognoscunt an eausa suspicionis sis legitima e. suspicinis , de S. Rars sAlia est diuisio Iudiciorum, quod quadam sunt summaria, aequaedam Oadinaria. Summaria sunt in quibus praetermittitur solemnis ordo Iudiciarius , ut quando Princeps mandat alicui , vecognoscat de plano, sine strepitu , de figura Iudicis dic. ordinaria sunt , in quibus solemnis ordo Iudietarius seruatur, dando libellum, contestando litem , probationes faciendo &c. de quisbus omnibus insta dicetur. V 2 De
183쪽
IVdicia solent exerceri non solum per nosmetipsos, verum etiam exercentur .regulariter per Procuratores nostros ; &ideo de illis. Procurator est is, qui aliena negotia m3ndato Domini, vel quasi domini administrat; cuius appellatione venit etiam Synd, cus i sed proprie Syndicus dicitur procurator uniuersitatis. Mandatum autem procurae factum ab Vniuersitate praecedente sono Campanae , & a duabus partibus Vniuersitatis ex tribus susti
. Duae autem sunt species Procuratorum; quia alii sunt ad negotia , & alii ad lites . Ad negotia possunt esse maiores decem, di septem annis . Ad lites non minores viginti quinque c. qui g n liteν, de Precar in s. licet Romae lassiciant maiores viginti ex Statuto Vrbis lib. r. p. 47. sed principalis in causa sua, si sint causae beneficiales , aut aliae causae spirituales , aut dependentes aspiritualitate, ut sunt causae Iurispatronatus &c. potest comparere etiam in decimoquarto aetatis anno,etiam si sit filiusfamilias, di sine consensu patris; licet aliud sit de Iure ciuili in causis temporalibus . Sed ii sit minor quatuordecim annis in causis spiritualibus. datur ei curator ab Episcopo, vel a Delegato Papae, siue a Subdelegato. Quod si hic impubes sit maior infante , po terit constituere procuratorem, cum auctoritate Episcopi, vel
Regulariter autem quilibet potcst constitui procurator, nisi specialiter sit prohibitus. Et si plures proculatores in solidum dati sint, melior est conditio occupantis, nec potest alium sub stituere procurator ad lites, nisi lis sit contestata , vel nisi In mandato procurae sit apposita clausula, & cum lacnitate substituendi&c. vel nisi quis sit constitutus procurator in rem suam. Proc rator in rem suam dicitur v.g. quando vendidi tibi hereditatem, di tibi cessi adtiones &c. tunc diceris procurator in rem tuam . glosi. iu LPiaiulas F. eod. in veriri in rem suam. sic quando maur
184쪽
do tibi, ut satisfacias tibi des tuo credito, quod mecum habes , dieetis procurator in rem tuam. Castrensi ibi v. num a. isse. seu facta procuratio 1. de domition. Procurator vero ad negotia m. test quandocumque substituere c. I. s. D. de pracvνει. in o. Si vero sint plures procuratores subnituti, sed non in solidum, tunc unus sine alio agere non poterit.
Procurator quicumque sit, non debet excedere fines mandati I. diligenter g mandat. de propterea si fuerit procurator generaliter constitutus ad omnia, etiam , quae requirunt speciale mandatum , non tamen per hoc poterit attentare ea, quae speciales mandatum requirunt', nisi aliquod ex his fuerie in ipso mandato expressum, ut si dicatur , constituo Titium procuratorem meum ad omnia, etiam quae speciale mandatum requirunt, ut ad transi. gendum &c. tunc enim cetera requirentia seciale mandatum poterit tractare; sit tamen in mandato expresem sit, quod contra electum possi i procurator opponere crimina, de aliquod crimen in mandato exprimatur, non poterit maiora opponere .
Procurator ad negotia poterit alium substituere, etiam quodnis, sit data facultas substituendi e. I. F. in. de procuratia in G secus in procuratore ad lites, ut supra diximus . In criminalibus vero regulariter non potest intercedere procurator , ut quando est inserenda poena corporalis sed reus debee se constituere L penulti ad crimen f de public. iudic. s. Ied nec omnes Monachi non possunt esse procuratores. Sic nec eeteri Regula. res nisi de licentia Superioris, & quando est licentia possune
etiam esse proeuratores extra res Monasteri; .
Clerici vero non possunt esse procuratores coram Iudicibus secularibus , quia nemo militans Deo debet se implicare negotijs iacularibus e. I. ne Claris. υA Monacb. de in Curia Romana inquit Vestr. in stia prax. Quod Clerici exercent procurationem ex tolerantia Papae. Possunt tamen esse procuratores in proriis causis E
185쪽
Eeclesiae , vel miserabilitan personariun, vel pro coniunctis exi. stentibus in necessitato.
Excommunicati non possunt esse praeuratores ad alium deis sendendum, nec possunt esse principales ad agendum. Sed si sineret , ad se defendendum possunt comparere in iudicio, quia deis sensio propria nemini est deneganda ad ια. intim vim FO IV. ct Iur. excommunicatus non ut actor , sed ut reus potest in iudicio comparere c. intelleximus de Iudici Sie si Universitas sieexcommunicata , procurator non repellitur . sed est distingue dum, aut illi per quos Vniuersitas regitur, sunt solum excomis municati,& tunc potest procurator esse in iudicior aut tota Vis uersitas et excommunicata si daretur iste casus & non potest; quia primo casulus Vniuersitatis remanet penes habiles . Secundo easii eum nullus sit habilis, Ius penes neminem residet. Noratur in c. gratum , de sutiti P at.
Potest autem procurator reuorari expressὰ laetae. Sed si est effectus dominus litis expresse reuocari non potest, tacito potest. Et procurator non censetur reuocatus, nisi reuocatio ruerit inrimatae. ex parre Deeani, de rescripti Et tacite dicitur reuocatus, cum dominui per seipsum causam tractat. Procurator autem substitutus non potest reuocari a procur tore substituente, nisi ultra facultatem substituendi in mandato proeum, si etiam data saeuitas reuocandi. Et est notandum, , quod gesta cum proeuratore reuocato donec ignoratur reuocatio, tenent. Limitatur in matrimonio , in quo debet esse omni moda libertas consensus.
Habetur in hoe rex. quod si absens sit constitutus procura. tor,& mandatum refutauerit, si mandator in eadem volanta. re permaneat , potest nihilominas illud acceptare. de si procura. tor receperit instrumentum procurationis, tunc non poterit m plius refutare. Expirat autem mandatum procurae per mortem mandantis, licet Diuiti co by Corale
186쪽
eet proeurator effectus fuerit domin' instantiae: seeus si fuerit inectus dominus totius causae,& Iitis. Et procurator constitutus ad omnes causas, & Instantias , eum fideiussione Domini pro eo, eum clausula de rato, dicitur effectus dominus litis. ω ea
ALiquando Partes metu Iudiciorum veniunt ad pacta , &transactiones, ideo ponitur de his. Pactum est plurium in idem ponsensus Lil. depact. Et trans factio est de re dubia, lite incerta, di non finita non gratuita pactio. l. I. g de transre. Differt autem pactum in specie a transa, ctione, quia pactum est gratuitum t transactio vero non ; nullo enim dato , vel remisso transactio non fit L transactis C. de ινam fastiona Pacta , de promissiones quaecumque licet nuda tat, de Iure C nonico sunt seruanda c. 4. σΩ -ωeν, de pati. via Abb. & ceteri DD. Et licet essent contra bonos mores ciuiles, si iuramento fi mala sunt, seruari debent , ut si filia recepta dote a patre siro, renunciauerit medio tu mento heceditati paternae e. qaamuis, de dict. in o. Secus autem si essent contra bonos mores naturales , idest quod ingererent peccatum, quia tune licet iurata non sunt obseruand3 e. m. de pa Lot. pacta, qua e tra C. de passi Transactiones quoque, quae a Iure permittuntur , sunt omni ci seruandae, quae tantam obtinent firmitatem , ut iuribus omnibus, quae quocumquet ex capite partibua competere potvrant, vires adimant. Non licet autem de iure Canonico transigere super re sacra, vel spirituali, quae sit litigiosa, ut dicitur
CVm arbitria sint inducta ad instar iudieiorum I. r. f de νει cepti arbitri ideo ponitur de illis.
187쪽
Arbitri sunt qui nullam potestatem habentes eonsensit limganti lim in Iudices eliguntur, ad causam cognoscendam , &
Arbitrorum autem tres sunt species. Quidam sunt qui do
partium coli sensu eliguntur, & dicuntur compromissarsi, qui tenentur seruare ordinem iudiciorum d. l. I. de me . ar&tr. Quidam sunt amicabiles 'compositores. qui debent litem dit, mere de facto, sine aliquo iuris ordine; & isti dicuntur arbitratores . Quidam sunt arbitri Iuris, qui eliguntur ex necestitate statuti . vel legis, ut si' Iudex allegetur sulpectus, debent eligi arbitri, qui cognoscant de causa suspicionis l. D. C. de Iudic. Similiter quando Statutum disponit, quod causae propinquorum cognoscantur per arbitros , prout Roinat disponit Statutum lib. I. eap. Io . Abb. in e. eum dilectus, de arbitri De arbitri s autem, arbitris, & arbitratoribus latissimὰ agit Horati Carpanus ad Statutum Mediolani via. I. cap. II . per toti
Potest autem compronaitti tam in non Iudices, quam in I dices, & tam in Iudices delegatos, quam ordinarios. Et in summa quilibet potest este arbiter , nisi in Iure prohibeatur expresse . Prohibentur autem haeretiei, de omnes excommunicati. Item Regulares. Item staminae, nisi sit conuaria consuetudo. Item Laici non possunt esse arbitri de re spirituali, nisi sint Clericis adiuncti, vel nisi de Apostolica auctoritate sit in illis compromisesum. Non possunt autem compromitti causae libertatis, matrimoniI, filiationis , monachationis, conuersionis, restitutionis in integrum, de causae criminales, ct quae maiores Iudices exigunt. Expirat autem arbitrium primo per sententiam latam abarbis tris , quae sententia dicitur laudum. Secundo lapsu temporis constituti ad illam ferendam; quod tamen tempus partes de consensu postunt prorogare. Tertio per mortem tam arbitri, quia videtur electa industria personae, quam ipsoruin compromittentium, nec transit ad heredes, quamuis si esset lata sententia ante mortem compromittentis, eius exequutio transeat ad heredes ι. quamuis, s L diem proferre I. β. de recepi. arbitri
188쪽
I Uieia, & arbitria ine iunt a citatione , per quam quis i ais lux in Ius ι de ideo de illa est disendum; In omni enim Iudicio citatio est neςestitia,& ab ea incipere debet, cum sit de Iure diuino Cleni. μίοralis, is re iudici Vnde Deus prius citauit A dana
vocando illi miri indam via est 3. antequam serret eo tra ipsum sententiam. Debent autem citari omnes , qui praetemdunt laedi, aut interisse habete'in'MIo iudicio I. de unoquκρὰ g. de re iudic. Citatio sic definitur , est iuridica voeatio ad Iudicis conspeictum . Ex quatuor autem Fausis citatio non afficiat . Primo ratione personae, ex eo quia Iudex citans non est minpetens, vel si quis citetur instante spoliatore ante restitutionem. Secundo ratione loei, ut si locus, ad quem cItatus est quis , sit incertus, aut locus non sit tutus gitato, aut non sit de Term torio citantis , aut non sit locus honestus &c. Tertio ratione temporis , ut si sit dies sestus, quia d iebus sutis in honorem Dei omne iudicium silere debet L dies fiam C. de δεν. sed si sint diei seriati ob causam hominum , potest a partibus renunciari, ut sunt tempora vindem miarum, di messium. Quarto ex sor n. a citationis, ut quia sit incerta, di vaga, ver, non sit positus Iudex, coram quo , vel non sit positum nomen
Multiplex antem solet esse eitatio. Prima realis , quae fit per capturam persona . Secunda verbalis, quae fit solo verbo, vel suo dicis , vel ossicialis. Tertia scripta, quae fit per litteras citatorias. arta fit per edictum . Quinta per proclama. Sexta per campa nam, Septima per tubam . In quacumque vero citatione tria considerantur. Primo com missio Iudicis de eitando , quae ex stylo intelligitur . Secundo ipsius citationis exequutio, quae fit per nuncium, di tribus modis solet fieri , vel personaliter , idest in manibus propriis ipsius citoti et vel in manibus domesticorum i vel domi demissa copia . Te r-tio eiusdem nuncii relatio; aliis citatio non valet. Τres autem termini dantur per citationem ad comparendum a 4c vltimus dicitur peremptorius , intra quem si citatus non com-Z pareat
189쪽
pareat , dicitur contumax, nisi allegauerit iustam eausam noria comparitionis. Citatio autem generalis ad totam causam sumcit ad tollendam nullitatem ex defectu citationis, secundum disssint onem , quam adhibet castrens. in Lad peremptoriumsub mmd6. g. de scilicet quod talis citatio generalis valet, quando aduersarius est in partibus remotis; quo casu sussicit prima citatio exequuta personaliter ad totam causam, de deinde alue eitationes postulit fieri per edictum, nisi coiistituae procuratorem, qui cirtari debeat &ci ut apud ipsum castrens. videre potetitis .
CVin contigat chanim a vii Io fierI Inobedientem , non, comparendo, quae in Mentia dicitur contumacia, quae puniri debet, ideo ponitur praesens tit. Vt autem aliquis contumax dici possit, requiritur quod sit te . gitime citatus tribus edictis . vel uno peremptorio pro omnibus L σοα-rauia F. de re lassi Contumacia vero duplex est, vera, e ficta. Vera est, cum quis fuit personaliter citatus, vel citatio peruenit ad eius noti aiam,& non vult eomparere. Ficta est, cum quis suit citatus domi dimisi a copia,& dubium est an citatio peruenerit ad eius
notitiam Card. in Clem. I. dedol. Ercontumae.
Contu-x autem rarae punitur is Modo in sitis damnor modo ita multa, idest pecuniaria pinna : modo in sequestratione rei tmodo per excommunicationem. Ceterum si reus est contumax , actor mittitur in possessionem rerum .ontumaeis ex primo decreto,&eo perseuerante in contumacia, mittitue in possess aena ex secando decreto. Pro qua re intelligenda Sciendum est quod primum decretum dicitur prima missio . quae fit per Iudicem in bonis contumacis eo ipso quod incinit esse conruarax, de fit pro mensura debiti, quando est actio perionalis: quando vero sit actio realis, mittitur in possessionem ereditor totius rei petitae, & fit verus possessor, non autem tu personali, quia fit istum detentor causa eustodiae. Et ut competat hoc prismum decretum lassicit quod sumniarie procedatur . vel iuram:
190쪽
tum actoris interueniat, ex quo modicum resultat praemaiciunt . Secundum decretum est secunda missio , quae fit per Iudicem contra reum perseuerautem in' contumacia , & transfert vera
porussionem, & dominium is si reus sit dominus. aliis dat modiis ctionem usucadiendi. Eu de aequitate Iudex non debet proce . re ad secundam decretim, nisi ivso 'ano post primum decro
Dicit textus quod si actor non possit ob dolum, vel potestiam:rei habere possessionem intra annum, vel etiam eam habitam amiserit, ne contumax melioris conditionis si, quam obedienuelapio anno nihilominus actor veram possessionem conlequitur eam in actione personali, quim .rtali. ex . secundo decreto tau quam si ex primo decreto possessionem habuisset r in tu'. Lunitatur quaado reus contuino ded rit eautionem de stando Iuri, quia tuue, vel non mititur actor in possessionem , vel ipsi reo est restituenda . Item limitatur quod lapso anno nouat reus verus possetar , si steterie per ipsum, quo minus possessionem habuerit, Ut cautionem re Peri ,
. S Contumax excommunitatus I Delegato Papae, non potest absolui ab Ordinario, sed requiritur mandatum Papae , vel quod sit alius Delegatus Papae , excepto mortis articulo F. praterea de osc. ordin. Et ratio est, quia ordinarius est inserior Derlagato Papa c. sand si a. de Uc. Delegat. In Beneficialibus auqem eon fit praedicta missist in nem ex primo, vel secundo decreto , ne contiosae aliquem Pervitium t eficia obtinete, eum non possint beneficia Eccleliaitica sine institutione canonica obtineri e. vnic. de eo, qui misi. in ρη- sus in o. σέ. I. de, iuri in 6. Habent etiam Beneficialia aliam atrauragaciuam, ut possit*mcedi contra contumacem, etiam Ille non contestata, Lut aliqv ndo continsit in proianis, dum constat de bono Idre Rectoris: vel si ipse Rector est contum anstante reo potest Iudex ad 'lteriora se edere . α sonteati M