Institutionum iuris canonici breuiarium a Iosepho Carpano ... in gratiam Romanæ iuuentutis elucubratum eidemque pariter directum anno christiano 1691. Additis fastis legalibus Romanæ academiæ Intrecciatorum

발행: 1692년

분량: 344페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

161쪽

libus vacare debent . Et munera personalia sunt quae cum labore coiporis, & animi sollicitudine , ac vigilantia sustinentur. Sed tempore magnae necessitatis non eximuntur CIerici a murorum custodia , nec excusantur a tutela, vel cura miserabilium pers itarum . Et miserabiles personae dicuntur pupilli pauperes vis duae pauperes, senes pauperes, caeci pauperes Sc. semper enim debet elle coniuncta paupertas, quia si sint diuises, non desunt qui eos defendent.

S. Realis

Immunitas realis est, per quam res Ecclesiassisae a eensibus . vel collectis Potestatum liecularium, & ab eorum Iurisdictione liturae sunt. Vade nec possunt seculares ad proprium fauorem aliquid disponere ob defectum Iurisdictionis e. Ecclesia S. Maria de constitat. si tamen sit maxima necessitas, vel utilitas , consulisto prius Summo Pontifice ,& ab eo venia impetrata , possunt ieculares recipere ab Episcopo cum suo Clero subsidium aliquod, cum humilitate tamen, εe gratiarum actione.

S. Gemadmodum

Quemadmodum autem Ecclesiis debetur immunitas tam ratione Ioci, quam personarum,& rerum, sic etiam propter easdem rationes ab eisdem Ecclessis debetur proprio Episcopo omnimoda subiectis; nam quoad loca, nemo Ecclesiam in Di messaedificare poterat, aut consecrare sine proprii Praesulis consensu. inoad personas Ecclesiasticas, Episcopo debetur obedientia, subiectio, reuerentia &c. Quoad res, ipsi debentur census, C. thedraticum, Synodaticum, avnua procuratio die. de duibus iutit. 1eq. a

t S. Sed hae omnis Omnis Episcopi potestas est ν ei a iure ordinis, & dienitatis'

vel a iure Iurisdictionis: viti a Iure Diceeesis. Iure ordinis, de dignitatis, veluti Clericorum ordinatio, Ecelesiarum,& Alta-

visitatio, beneficiorum collatio , Clericorum institutio dic. Iuredincesi veluti ius exigendi Massis, decimaa Sc. .

162쪽

. De cessibus , E ieiniarib , in Proeuratum s

N Omen census sumitur generise,& specifiee. Generice spro omni eo, quod ione subsectionis persolititur; spe cisice', pro eo, quod soluitur ab Ecclesiis subiectis Episcopo i Dioecesi existentibus, quod in specie dicitur Cathedraticum, eo quod persoluatur in honorem Cathedm Episcopalis. Hic autemeensus solet imponi, vel tempore fundationis , ex quo nulla Ecelesia potest fundari, vel dedicari sine licentia Episcopi, vel tempore coasistationis, vel dotationis, aue immου nitatis indultae, ex eo quia Ecclesiae claui concedatur libertas; quod etiam se uat des Apostolica, quando eximit a potestate ordinaria aliquam Ecclesiam , di sibi immediate subdie. x

Potest etiam Patrono constitui census per Episcopum, quan . do fundat, vel construit Ecclesiam , vel etiam si quid plus contulit Ecelesias quinosied necessaria. Sed ille census debet esse modicus,veluti cereus, vel quid simile. Abb. - c. I. de rensib. Simplices autem Sacerdotes non possunt in propriis Ecclesiis census imponere sine Apostolica licentia; ae qui de facto id secerte , ab ipsa Ecci sia remoueri debet. .

. . S. Sed nee is iEpiscopus, vel inua, veAh, non potest nouum censum imponere , aut Veterem, augere. Notius autem dicitur, qui non est impositus in ipso limine fundationis Ecclesiae cam matherias I 8. quas. a. etiam si Epit opus eripuerit Ecelesam a manibus Laic rum, ex quo non Misi Calbeddat; ci exigere si test e. Melas1s Me eod. tit. Et rario est , quia ad hoc iaciendum tenetur ex ossicio pastorali ad tex. in l. cotauit 1 de 'σc. Proid. Poterit tamen Epia scopus nouum censum imponere, vel vererem augere de com

sensu Capituli non ad propriam utilitatem, sed ad commodum alterius Ecclesiae sibi subiectae; unde requiritur iusta causa, consensus Ecclesiae, cui imponitur cepsus, si est collegiata, veinquit

163쪽

inquit glossi his. Quod si aliqua Ecclesia sit de nouo ad fidentaconuersa, debet soluere censum iuxta consuenadinem Ecelesi

rum vicinarum.

g. Viserias

Episeopo autem visitanti debetur ulterius pro ratio. Proeu ratio autem est necessariorum sumptuum exhibitio , circa quos, ne Visitatores sint graues Ecclesiis, disponitur per Coneil. Q 14. cap. 3. de reform. quantam familiam aecum conducere debeant. Et quainuis Episcopus remiserit Ecclesiae sibi subiectae omnia se vitia, non tamen intelligitur remissa procuratio , quae nec etiam praescribi potest . Episcopus autem potest visitare qiuscunque Ecelesias seculares intra fines suae dioec.existentes, vigore dispositionis Concit RF. 7. cap. 8. de re οι mat. etiam si ad seculares pertineant, de ab eis dependeaut . Item Monasteria quaecumque commendata, in quibus non vigeat regularis obseruantia. Sic etiam beneficia curata, qualitercumque commeadata, secularia, de regularia.

Illi possunt visitare, qui habent Dictetam.& per hoe Iurisdictionem, quales sunt Patriarchae, Archiepiscopi, Episcopi, Legati de latere, Nuntii Apostolici, Archidiaconi, & meant. Λ chiepiseopus autem potest visitare Ecclesias suorum sumgane tum, quamuis ipsi non sint negligentes: imo dum visitae, potest audire eonfessiones subditorum sui suffraganei,eosque absoluere,& poenitentias imponere triai 16. Sta ob oratorium visitatum non est exigenda procuratio. Non possunt autem Episcopi aliis exactionibus subditos suos grauare r si tamen effet urgens necessitas, charitatiuum subsidium ab eis peti potest.

De Capellis Monaeborum

ETiam c pellae Monachorum, de ipsa Monasteria-subiecta Episcopo, is cinus dioecesi sunt, nisi aliter sint exempta.

Et Diuiti od by Coosla

164쪽

ει si Eees me , Iniquilin habitant Monachi , euram habeant an,

marum, debee instititi sacerdos ab Episcopta ad consilium Mo. 'nachorum , quod tamen consiliunx Episcopus non tepetur sequi ;ut dicit gloss. bὶe. Dicitur autem debet institui Sacerdos, quia Monachus non debet exercere curam animarum , nisi h-at Ii. centiam a Papa, quae coaeeditur in Signatura Gratiae. - sed an possit praeponi Monachus Ecclesiae Curatae, vel Collegiatae sine dispensatione, est quaestio per DD. agitata, de qua O-Mil. in Iais pomm. eou. eo: mqtras. 3I. qui concludie quod secula .ria secuIaribus, ae regularia regularibus concedenda sunt. Et ra'

tio est quia Monachi debent esse dediti vitae contemplativae; vada

non debent vacare vitae activae . .

DI 'um est de rebus sacris, & sanctis, sequitur de rebus rei,

Osis, prout iuno domus religiosae, veluti Xenodochia . ubi recipiuntur pauperes peregrini r orphanotrophia , ubi orphani, idest parentibus destituti nutriuntur: Bethotrophia, ubi alum. tur infantes pauperum et Nola mia , ubi aegroti curantur et G rontocomia , ubi pauperes senes gubernantur,& similia. Omnia autem Hospitalia, & cetera loca religiosa subsunt Episcopo, qui debet curare , ne illorum bona dissipentur, nec in usus prophanos conuertantur. Et si steriat, loca exempta, adhuc ordinaris poterunt auctoritate Apostolica salubriter resormare, de bonstas cupata, alienata, & disperdita in pristinum statum redigero, di contradictores censinis Ecclesiasticis compellere. i od si in locis, ubi sunt hospitalia non sint infirmi, aut pere grini , aut senes &c, vel pauci sint, fructus illorum in alium pDum usum , qui eorum inititutioni. proximior sit, conuerti debene utiliter, prout ordinario cum duobus de Capitulo, qui rerum εvsu peritiores sint, per ipsum χligetidis, magis visum titerit expedire , nisi in eorum fundatione, aut institutione aliter fuerit e pressum. Ita Concii. seg. 23. cap. 8. de reservia Administratio autem talium locorum non potest in beneficium conferri, sed solum ad tempus. Et si Laici sint administratores, ultra triennium concedi non debet. TaIes autem administrato res cum aequiparentur tutoribus , tenentur praestare iuramον V tum

165쪽

tum de Madad audia o S ci ac debent conficere Druentariai M ordinatijs, scis at is deputatis ab eis fingulis annis: de admisai strati e uia rationem, reddere.

g. Praedicta

Quae dicta, sime de Hospitalibus , non habent Ioeum in Hospitanus Militaruina ordinum, prout sane Equites Hierosolvmitani, vel aliorim Iuligiosarum, qtiae tam habeant sua intamia illω seruare tenentur. Circa Sacramentorum vero exhibiti nem in m alibus in seruanda antiqua consuetudo illorum

CVm Sepulturae fidelium non nisi in sacris, di religiosis Ioela construantur , ideo nunc de illis ponitur. Fuit autem indu- etiam , ut fideses in sacris locis sepelirentur, quia in eis ips rum corpora minus a spiritibus immundis vexantur; Item quia frequentius commendantur patrociniis San rum , quorum nomini Ecclesia est consecrata: & etiam quia desum orum proximi ad loca sacra venientes, ipsorum recordantur Orantes.

s. Regulariter. Defunctus regesariter sepeliri debet, ubi elegerit sepulturam; alioquin si non elegerie, debet sepeliri in Maiorum sepulchro , vel in Parochiali Ecclesia; ia si uxor moritur post maritum non electa sepultura, debet sepeliri via maritus sepultus est , di ii plures habuit maritos, ubi ultimus sepultus est .

s. De Filiomilias

Dubitatur autem de filio familias an possit sibi eligere sepulturam λ Et distinguitur, quia si est impubes , non potest , sed pater poterit illum sepelire ubi voluerit , nisi aliud sit de consuet Pnc aut est pubes . 4e potest, etiam sine consensu patris sibi s

166쪽

Quod si mon; habeat peculium castrense , vel quasi , poterit de consensi patris de aliquo disponere ad pias caesis pro ami

sie Religiosi in hoe rasu similes sunt impuberibus, & iam, possunt sibi eligere sepulturam ; quapropter debent sepeliri in propriis Monasteriis, nisi mortui sint in Ioeo adeo remoto , vecommode non possint ad Monasterium adsportari; quo casu terunt sibi eligere sepulturam . Abia in ia nimis , Et si non elegerint, debent sepeliti in Parochiasi Eccleua, timqua mortui lunt. . . . i

s. Alias

Non potest quis etiam iureiurando adstringi, ut in certa Ee etesia sepeliatur, quia nihilominus liberam habebit facultatem eligendi. Idem etiam est in voto , quia tale iuramentum, vel votum non ligat ad tex. in e. a. de reb. Eceles non alim. in 6. & h betur in c. I. hoc. eod. titi in o. Sic de Iure Civili non valet donatio omnium bonorum praesentium , dc futurorum , quia auferret li- heram facultatem testandi , qua nemo priuari potest l. stipulatio Mc. modo concepta 1f. de verb. obligat.

g. Illud tamen

Mortuus ruri non electa sepultura, si absque periculo adspo rari potest , non in Ecclesia ruti posita et sed vel in propria rochia, vel ubi Maiores ipsius sepulti iunt, sepeliri debet.

ς. Non tamen, Excommunicati non possunt sepeliri in Ecclesia, quia qui- has non communicauiuius vitiis, nec mortuis communicare de bemus . Idem dicitur de Infidelibus, haereticis, & alijs imp oitentibus. Et qui talesia sepeliverint, sunt excommunicati. sodfecerint in contemptum clauium Ecclesia , idest Ecclesiasticae potestatis: & tenentur metris manibus eos extumulare, nec in ter absoluendi sunt, quam arbitrio Episcopi satisfecerine. Et corpora infideliinn sepultorum si possunt dignosci ab aliis cor poribus, debent procul abitet, aliis non, ne fidelium corpora Per errorem abiiciantur. Reconciliati vero cum Ecclesia sicclesiasticae sepulturae tradi possunt: sicut etiam cadauera Punito V a Diuitiaco by Corale

167쪽

rum , qui pinnitentiam Nerunt. Demhensit quoque In sese. re, & vulnerati , si confessi ex illis vulneribus motrui sint, 'ab E clesiastica sepultura non lanea endi, prout qui improuiso casu oppressi motiuntur nisi aliud obstet .i : . - . . i' i i S. Ilud etiam

Pro sepultura clerici, non possunt aliquid exigere, non ob stante aliqua consuetudine et sed sponti oblatum accit,ere :possint. In noe tamen standum est dispositioni Statutorum ipsius Cleri, proue Rome seruatur.

. . .

De ea nonica portione

SEpulturae interdum eliguntur in aliis, quam in parochialibus Ecclesiis; quo casu conueniens est, ut illis aliquid tribuatur, ex quo moriens ex illis sacramenta percipit, quod dicis tur Canonica portio, quae portio regulariter .est quarta pars e rum, quae relinquuntur. Et haec Portio duplex est, Parochialis,& Episcopalis . . Parochialis est, quae debetur Ecelesin parochiali de reliιEs in ultima voluntate, de de datis causa mortis illi Ecclesiae, in ' qua quis posthabita Parochia eligit sepeliri. si quid vero reli-aum est in vita, lx eo non de abitur ista quarta, sicut nec deo trahitur, si relictam sit ratione certae personae v. g. Rectori illius Ecclesiae, in qua eligit sepeliri, eaoqi am amico, vel consanguineo . Idem si relictum sit pio fabrica Ecclesiae, pro equis, vel armis contra infideles, vel aliis ad perpetuum cultum diuinum , dum tamen hoc factum non fuerit in fraudem Parochialis Eeci siae. Idem esset, quando Ecclesia haberet priuilegium , ut non solueret istam quartam; qua in rc seruatur Mauretudo .

. s. canonica portio

istopalis Canonica portio est quarta, quae detrahitur ab ' Episcopo de relictis Ecclesijs sibi subiectis, nec potest testator' illam prohibere, quia est debita de Iure, nisi fiterit praescripta ' spatio quadraginta aunorum.

168쪽

Ex his vero, qine Episeopo ipsi relinquuntur , debetur Ecclesiae Canonica portio, quam tamen testator prohibere potest. In dubio tamen si a coniuncto aliquid Episcopo simpliciter rolictum fuerit, non debetur .Canonica portio et secus si ab e

traneo .

Si vero coniunctim eam Episcopo, quam Ecclesiae aliquid relii hium fuerit, inter ipsos Canonica portio facienda est. Quod etiam seruari debet, quando aliquid determinatum relinquitur Episcopo, de aliud Ecclesiae, nisi voluntati testatoris ambo starre velint.

S. Secus autem Quamuis de relictis Episcopo Ecclesia Cathedralis detrahae

Canonicam portisnem, etiam si coniunctim Episcopo, & Eeclesiae relictum fuit: secus tamen est in aliis Ecelestis inferioribus, ut si coniunctim Episcopo ,& alicui Cappellat, vel Monasterio relictum sit, Episcopus detrahit ab illa, seu ab illo suam Cano. nicam portionem: Ecclesia tamen, vel ipsum Monasterium nubIam poterit aetrahere portionem ab eo, quod relinquitur Epist m , quia non est tanta coniunctio inter Ecclesiam instriorem . cum Episcopo, quanta est inter Ecclesiam Cathedralem, di i sum Episcopum, cum specialiter dicatur contraxisse coniugium spirituale cum Ecclesia Cathedrali. Ceterum si testator aliquid relinquat Episcopo eum conditione, ut eo relicto sit contenturi nec aliam quartam petat de relictis alteri Ecclesiae, debet esse comitentus suo relicto, nisi hoc in fraudem ipsius sit, quia tunc integram suam portionem canonicam petere poterit.

s. Illud

Si relictum sie aliquid Rectori illeuius Ecclesiae tanquam amico, vel consanguineo, nulla habita consideratione ipsius Ecclesiae, non erit ex eo portio detrahenda, ve supra diximus,

nee Ecclesia ipsa illud sibi vendicare potesti sed ad libitum ille Rector de eo poterit disponere, dum tamen proprium possie possidereo.

169쪽

Ecclesiis Episcopali , & Parochiali non solum debetur Ca-

nonica portio , ut vidimus et sed etiam debentur decimae, de quibus modo videndum est . In libro autem Decretalium haec rubri est inscripta, de decimis, primitijs, & oblationibus. Primitiae sunt primi fruetus, qui Deo debentur , & oblatio ἀnes sunt ea, quae Deo offeruntur. Decima autem sic definitur, eli quota tranorum mobilium portio, Deo tam diuina, quam humana constitutione debita. Dicitur quota, quia non est Mita portio; quamuis enim ab initio esset constituta pars decima: tamen ex consuetudine potuit fieri & maior, & minor. Sic potest esse tertia, vel quarta pars, vel etiam vigesima, & trigesima &c. Dicitur, diuina , & humana constitutione, quia a Iure di uino sule inducta in signum uniuersalis domini I, quod habee Deus omnium rerum, & a Iure positivo suit recepta , de con

firmata .

Decimae autem quadam Iuni personales, quadam praediales,

de quaedam mixtae. Personales sunt quae debentur ex aequisitis per industriam personae, ut de mercatura, de labore, de militia &c. Praediales sunt quae debentur de fructibus praediorum. Mixtae quae proueniunt partim ex praediis,& partim ex industria personae , ut de apibus, vel de animalibus, quae in praedio certo pascuntur.

I. Inter personales

Est autem discrimen inter decimas personales, & praediales, quia persbaales debentur illi Paroehiae, ex qua quis percipit Sa

cramenta , quamuis Iverum percipiat in alia Parochia. Sed praeo diales debentur illi Parochiae, in cuius territorio praedia sita sunt, nisi se alia rationabilis consuetudo . Item in personalibus decimis deducuntur impensae, quas quis in rebus comparandis fecit, & d e residuis soluitur decimat In praedialibus vero impensae etiam seminis non deducuntur, quamuis

170쪽

ius illae impensae suerint decimatae, qui λ salua deeima, fiuctus sunt eorum , qui impensas faciunt, nec possunt fructus alienari decima non soluta a illud autem commune est tam personalibus, quam praediali bus, & mixtis, quod impensae, quae fiunt pro restauratione, ali cuius corporis v. pro resectione vineae, non deducuntur, quia V soluta decima de fruiribus, corpus illud restauratum remanee apud Dominum , sicut de praedialibus dii tum est .

S. Sed nec census

Prius autem est deducenda decima ex fructibus, & postea deducuntur cetera Onera, ut tributa, di vectigalia; quia ipse Deus, qui fructus procreauiτ, sibi reseruauit decimas in signum uniue salis domini j. Omnes vero compelli possunt ad soluendas decimas per censuram Ecclesiasticam . Imo possunt Clerici apud Iudieem sec larem petere ut Laicus compellatur in casu, quo ageretur an decimae sint solutae, an ipse laicus teneatur, vel alius &α uno verbo, quando esset quaestio de facto; non autem in casu, quo agere. tur de Iure ipsarum decimarum, nec de exemptione, aut priuilegio ab earum solatione liberante, quia cognitio istarum rerum spectaret ad Iudicem Ecclesiaiticum.

S. Eadem ratιone De omni fructu soluenda est decima, etiam de apibus e. naineis boe eod. iit. Quod intelligitur de omni fructu licitὰ aequisito: Quo. niam Eeclesia non recipit decimas a meretrice, nee ab usurario, ne videatur approbare eorum delicta c. ex traUmss. eod. tit. σ

Omnes autem tenentur soluere decimas tam Christiani, quam Iudaei, & ceteri Infideles. Sed hi solum tenentur soluere praedialas: Christiani vero etiam perionales. Iino ratione interesse eenentur etiam Infideles ad personales, quoniam si Iudaus habit rei in aliqua Parochia, teneretur soluere tantum, quantum isse ueret Chriitianus, si inibi habitaret, quamuis Iudaeus sit extra Ecclesiam, nec recipiat Sacramenta c. gaude ιs de diuorti Papa vero potest priuilegium concedere , quod quis, non soluat decimas . Neque hoc est tollere Ius diuinum: sed tantum illud Iimitare, de declarare; non enim per hoc fit, quod simpliscite Disiligod by Corale

SEARCH

MENU NAVIGATION