Institutionum iuris canonici breuiarium a Iosepho Carpano ... in gratiam Romanæ iuuentutis elucubratum eidemque pariter directum anno christiano 1691. Additis fastis legalibus Romanæ academiæ Intrecciatorum

발행: 1692년

분량: 344페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

71쪽

Quid vero fi aliquis sit seruus Ecclesiae, & manumittatur , ut ordinatus perpetuo seruiae Eeelesie in diuinis, an possit se transferre ad aliam Ecclesiam i Et Respondetur, si in manuniissione fuerit apposita eonditio , ut seruiret eidem Ecclesiae, & tune non poterit ad aliam se transferret si vero suit dictum simpliciter , ut eruiat Ea lesiae, α tunc poterit .

i S. Mouathi Nonachi non possunt ordinati sine lieentia sui Abbatis.

Urentia vero generalis a superiore concessa Resigioso sibi subdito , ut possit consentire electioni, vel prouisioni cuilibet de se faciendae, non valet , quia parat viam vitio ambitionis. S. Pari ratisne x

Episcopus non potest ordinare Clericum alterius Dioee. sin licentia proprii Episcopi.& ita requiruntur litterae dimissoriae sui Praelati. Limitatur hoc,quando Clericus: haberet beneficiunus aliquod in aliena dioecesi, quia tunc poterit ab Episcopo illius diceri ordinati. Ita glossi Leinwrb. Superioris. Ceterum dici- . tur in texa quod si Episcopus sit in remotis partibus , possie dare dimitarias eius vicarius Generalis, MI sede vacante , possit da- .re Capitulum. Hodie autem non potest dare Capitulum, nisi post lapsum anni a die obirus Episcopi nisi in casu Cone, Trid. sess. 7. eao.IO. de reform. nempe si Ordinandus fuerit arctatus. Et arctati dicuntur illi, qui sunt in necessitate constituti, ut ordinentur ratione beneficii recepti; vel recipiendi , quod habeae adnexum ordinem : & si secus fictum fuerit , Capitulum subia cet Ecelesiastico interdictos ut per Conc. lae. cit. ubi loquitur so- . tum de Capitulo: nihilominus hoc extenditur istam ad Vicarium - Sede vacante, ut communiter dicunt DD. Quod fi Episcopuν fuerit impeditus causa aegritudinis, poterit concedere dimitarias subditis suis iam examinatis , & approbatis , ut ab alio Episcopo ordiaetatur, Ita Conci sesara .a. de reform

72쪽

Itali Episeopi non debent ordinare VIeramontanos , nisi de, lirentia Papae, vel proprii ordinaris, de cuius dicem trahunt oti. ginem , vel in cuius dioec. habent beneficium; Quod si secus 6 cerint, eanonicis censuris erunt obnoxii,&ita totum id, quod dictum est in praeced. s. non solum habet Iocum inter Italos , sed

etiam inter exter .

secundo impeditur quis ordinati ratione delicti commissi,quod sit captate v.g. homicidis c . si Episeopus so. diu. etiam fi illud

solum praeceperit , vel solum consilium dederit, quia fit irregularis ,& impeditur promoueri,& promotus est deponendus, dicente Domino tu Ex . cap. a I. si quis per industriam hominem occiderit, ab Altari meo euellas eum e. I.de homicid. Sic prohibuit Deus ne David aedificaret Templum , quia esset vir sanguinum et sed aedificaret Salomon , qui fuia Rea pacificus, . Irregularitas sie definitur in ν. peniati infin de suspens Est Can nicum impedimentum ex facto , seu ex desti tu proueniens , quo quis tam ad Ecclesiasticos ordines promoueri, quam praemotus in ijsdem ministrare prohibetui. Nauarr. autem in Manual. cap. . a. num. 19 I. aliam defiaitionem assignat, scilicet Irregularitas impedimentum Canonicum directὰ impediens acceptionem ordinum Ecclesiasticorum , aut aliquem usum eorum , quatenus sunt ordines , etiam post 'nitentiam peractam. Dicitur , dir ω impediens, quia excommunicatio, interdictiim,& siispensio impediunt indirectὰ . Dicitur, aliquem et lana, idest quemcumque usum , quia licet quis esset impeditus ex alio capite aliquo membro , puta manu , vel lingua , posset cetera munera exercere, vs . in c. a. de Clerici πνουηLoe sic propter irregularitatem impeditur

quicunque usus ordinum . Dicitur etiam ps pinnuentiam peractam, quia potest quis absolui a peccato manente irregularitate eam v eonstitueretuν so. disi. Potest dubitari an irregularitas sit de iure positiuo , an vero de lare Diuino. Et licet videatur esse de Iure Diuino per verba sac. Scripturae supr. adducta Exod. tap. II. Tamen communis opinio

est, quod sit de iure positiuo, ut dicunt Plocius in sua uum qinreviarit' dc gel. in D surim in verb. megularitat.

73쪽

In hac materia irregularitatis nonnullae assignantur regulae. Prima est quod Irregularitas ex xo qudd est de iure positivo, ut modo diximus, ideo Papa potest dispentare in omni irregular

Secunda est , quod non est Censura Ecclesiastica . de potest noti

reia quod non incurritor irregularitas ex ita voluntate sa-ciendi illud , ex quo irregularitas incurritur, R ideo non reper Htur irregularitas mentaliS. ' . Quarta in dubio in soro exteriori non est quis iudicandus i regularis : secus in foro interiori. Quinta est quod irregularis celebrans non incurrit aliam irre. gularitatem , quamuis peccet mortaliter , Sexta potestas absoluendi a peccatis non extenditur ad dispensationem irregularitatis . . . . Septima nemo fit itregularis, nisi in casibus a Iure expressis. octaua est quod Episcopus potest in qualibet irregularitat dispensare , deicendente tamen ex delicto occulto , quod.non se deductum in Iudicium , de quae ex homicidio voluntario non st. Con fess. 2 cap. 6. de re' m. Nona est quod nullum delictum oeculeum, nisi sit in Iure exis pressum, inducit irregularitatem praeter homicidium. Ita mis π. Mi supram Isa. σst qui Ra s, ex conssur. SM. B. Pii Quinti emanata anno I 368. 3. I M. Septemb. & ex mente aliorum DD. i quit , Clericos exercentes vitium nefandum licet occulte , incuserere poenam irregularitatis ipso iure.

I. Da eo Daquo Ad intelligentiam huius A. de aliorium seqq. usque ad S. ραηλ

entes, praemitto quod homicidium aliud est animae , quod dicitur spirituale, & inducitur per peccatuni mortale ' e enusi de suam Aliud est corporale , cum occiditur Corpus. Et hoc multiplex est, nempe voluntarium, necessarium, de fortuitum. Voluntarium aliua est voluntarium ,& deliberatum , cuin quis animo deliberato alium interficit: aliud est simpliciter volunt rium , quod est vel licitum , vel illicitum. Licitum , ut occidendo hostem in bello , vel occidendo condemnatum , vel condemnando aliquem ad mortem ex legibus i Illicitum , ut occidendo ali

quem tu rixa .

74쪽

sotietnaeium β. de IM. o iuri non excedendo moderamen inevipatae tutelae, idest quod sit in necessitate vitae constitutus , quod faciat statim, de incontinenti, & quod non fuerit causa rixae, ut lata traditur per DD. ibi . Fortuitum vero duplex. cum culpa, & sine culpa. Sin culpa, ut cum quis dabat operam rei licitae v.g. pulsando campanas tempore debito, dc cecidit malleus, di piaetereuntem occidit; m culpa est, cum quis dabat operam rei illicita, puta pulsan,

do campanas extra debitum tempus &c. . 3i l. His praemissis est adnotandum, quod laregularuata nota iacu ritur propter homicidium necessarium, & mere sertuitum, idest nulla praecedente culpar sed pro aliis incurritur, etiam in volu tario licito, non ex delictos, sed ex defectu persectae lenitatis; exm svite Clericus exercens militiam in bello iusto, si ipse occideret. vel desermaret hostem, fieret irregularis: non autem si solum adhortaretur ad victoriam . Sic etiam si quis daret operam rei licitae, tamen sit excetari , t si ludi magister caula disciplinae nimis grauiter puerum percusserit , ex qua percussione inediate, vel immediate motruus sit ,fit irregularis; nam nimia sevitia culpae annumeratur L pracinoris F. ad ι. Aquil. Insantes vero, furi , & dormietate . , si aliquem mutiland , vel occidant. non .fium irregulares , quia μon imputatur eis homicidium, Est pariter a adnotandum ,.quod si Claricus conquetatur doiniuria sibi illata apud Iudicem, protestans quod non intendie facere ad vindictam: sed solum ad iustitiam, & ad reprimendam illius audaciam ,& chra poenaem sanguinis, non fit irregularis , etiam si postea Iudex poenam mortis ingerat delinquenti iisduhssans. Sed utrum ob minitiata iudicia in eausa Crimitiali inducaeut laregularitas it Et dicitur quod non , si sentemia non fit udata e ecutioni, ερ reux latum sit missus in exilium MN

S., Paenitenter. i Publice, aut . Icile iter, enitentes non possunt promoneti M. ex paenitentibus cst. so. sed si necessitas urgeat, possunt fieri. Ostiarii,& Lectores.lte si sit utilitas,quin necessitas de utilitas indu eunt dispensationeaia ablice autem poenitentes erant illi,qui in capite ieiunii sacco indit stabant ad lares Ecclesiae, precantes illos, qui ingrediebantur, ut pro ipsis orarent can. in capito 3

75쪽

LIB. I

viae poenitentia non inferebatur clerieis, neque NobIlibin

ut dicunt DD, in L eam Hodie tamen haec poenitentia non est amplius in usu.

Non possunt similiter promoueri, qui negotiis, At officiis secularibus inseruiunt, ut sunt Tutores, curatores, Procuratores, di similes, quia posset esse qlioe implicati in redditione rati. num cogerentur carceribus macerari , vel fieri infames damnati de dolo ad tex. in s. suinctus autem Inst. de suspect. Tutorib. sed depositis negotiis, & omciis, redditisque rationibus , de inculi pata administratione deprehensa possunt promoueri. Item nec usurarii, nec simoniaci, nec seditiosi,nec iniuriarunyultores possunt promoueri.

s. De fure

Fur, idest qui clam subripuit, potest promoueri ad sacros o dines, dummodo ista concurrant. Primo quod sponte sit consessus. Secundo quod sati fecerit ei, a quo subripuit . Tertio quod egerit poenitentiam. Quarto quod alias sit idoneus. Quiuinto quod pro illo surto non sit aspedus infamia vel facti, vel tu ris . Ita notat Abb. in e. m. de fur

Quod & si nullum sit delictum, aliquando tamen impeditur quis promoueri, ve baptiχatus in aegritudine , quia fides eius non ex voluntate, sed ex necessitate videtur esse; unde non potest fieri Ptesbyter, nisi postea eius fides experimentis suerit confirmata, vel sit, raritas eorum. qui ordinari debent. S. Scienter' scienter rebaptizatus non potest promouerit secus si ignoran ter . Sed utrum si quis dubitaret an sit baptizatus, possit rebaptizari ' & DD. in ean. ιμi bis, de consere. dist. q. distingunt . Aut est natus inter Christias ex Christianis , & non potest rebaptizari, quia creditur baptizatus,& sic debet deponere dubium . Aut natus est ex Christianis inter Infideles , vel ex Infidelibus inter Chri.

76쪽

Clitis lanosi & time si dubitat, poteris baptizari subi 'dili γῆ ne, si non es baptizatiis, ego te baptizo M. Et ratio est quia Brimo rasu dubium censetur omnino improbabile r in Reundo vero easu potest aliquando esse probabile. De quo dubio. proba, bili intelligitur tex. in se quibus, de baptismo. . S. Press=urarum .

Tertio impeditur quis promoueri ob suspicionem incontinen istim Vnde filii illegitimi Presbyterorum promoueri non possunt. non solum quia illegitimi sunt sed etiam propter scandalura, quia representant incontinenriam Patris, de quia plerumque filii latent esse imitatores vitiorum paternorum L quisqvis F. I. C. TH. matis. Imo nec sunt 'bendandi in Ecclesia paterna, quia indecorum est, .ve in Altaris ministerio, in quo Vnigenitus Dei Filius pro salute humani generia aeterno Patri immol/tur , illegutimus filius impudico Patri ministret e. cum decorem, de sic presbP. isti σ ibi gloss. ia verb. illegitimur,. Consi. Trid.I f. 23. cap. 13. ref. . Sed si tales fiant Religiosi, de probd in Religione vertinti fuerint, possunt promoueri etiam ad Episcopatum , sed cum dispensatione, quia Episcopus debet esse natus de legitim m in nio, vel saltem legitimatus per subsequens matrimonium e. eum in cunctis in princi σ innotuit de via. Filia autem Presbyterorum nati ex legitimo matrimonio ante Sqeerdotium pate num promoueri polaunt M hac de Al. ρνειθι sicut etiam si sine Iegitimi nati ex filio illegitimo, ut tenent communiter DD.

Litiem repellendi. Sic etiam non possunt ordiniui, bigami, neque illi qui viduam

vel eiectam , vel meretricem vel ancillam uxorem duxerunt Facit rex. in c. 1. de bigam - Bigamia autem triplex est, vera, interpretativa, similitu,

Vera est, cum quis duas uxores habuit, siue vimines, liuo eorruptas, δε ambas cognouit . . L . Interpretativa est, cum quis unam uxorem duxit ab alio cognitam, vel qui post adulterium suae uxoris, illam cognouit... Similitudinaria est, cum quis habuit unam uxo m cognitam, post cuius mortem constitutus in Sacris aliam duxit de facto:nam licet hoc matrimonium non valeat, tamen quia per ipsum non ' I stetie

77쪽

stetit quo minus fieret bigamur, fit bigama.' Stunnustae omnes. Hi verbo Bigrama of Ratis aurem quare' bigamus & uriam qui bonum ora omadas est dueendo meretricem.non possie promoueri, est, quia in eo est defectus Saeramenti Q Neν, in ea a m dein-. nempe Sacramentum cum sit significatio rei sacrae, quae res sacra est, quod Christus, unicam Mi bio sponsem, eamque Virginem,nem . Ecelesiam, hae representatio non est in illo , qui duas habuid uxores, vel unam e miram' ab ψio; & sic deGie in hoc Saeramentum, quia non datur in hoc ista representatio, seu similitudo , ut supta diximus in uia de να-- ras S. Item ob irret.

Sed dioid textus quod fir bigamas qui ante baptisinum vnmadi post baptismum aliam habuit uxor .i oc tameta si quis antet haptiunum commisit homicidium, noni est irmularis; Vade videtur nurum , quod plus posito de ictum , quam m/trim

Verum Respondetur quod baptisinus extinguit delictum L sic etiam homieidium i non autem. extinguit matrimonium con. tractum ante baptismum , quia non est delictum. Sed Gloss. huin L est autem , in veis. F- ba Borrvi dicit quod bigamia con radihitur post baptistium, idest me, eontractum secundi matrimonii sed homicidium fuit domnissum ante baptismum; unde pes ba pnsinum deletur . 'Dubitatur etiam quar8 si quis Fornicatus est eum pluribus concubinis, ves cum pluribus meretricibus, An. fit bigamus, de potest promoueri: & tamen qui duas habuit uxores, vel unam cognitam ab alio non, potest minis ei quia higamus est; quocatu videtur magis nocere castitas, quam luxuria contra texti inmadiderest .ctea quae pinu, in D. Sed Respondetur quod in bigamo est desectus Sacramenti , ut dictum est supta qui desectus non est in eo, qui sornicatus est cum pluribus mulieribus, cum Sacranientum solum sit ex matrim mnio , & sic non est propter malum, sed proptet defectum illius rerpresentationis dic. 3

Quarto demum prohibetur quis promoueri ex eo 'ris vittio sui toti tu. de eom. OEM. ut eum quis habet desectum alicuius meim

bri visibilus vade si vitium non sit visibile v. g. si quis caseat testi:

78쪽

his non inducitur irregularitas: nec verum est quod teneatur illos arefactos deser ei in manuuis a quia inpinqφ-fabuIam. Gloss. in ea'. tu Euauchis 3 s. Est. Quod verum est si ex necessita. te quis suit abscissus. puta propter infirmitatem; unde qui v luntarie se abscideruiit, etiam causa castitatis, sunt irregulares, non ex defectu membri praecise , sed ex delicto, quia se ipsos

- . Membrum autem dicitur quod haiae particulare ossicium in corpore, ut est oculus,manus &e. Cartilago autem in auribus non est membrum, neque harba , mue papillae in honesne, quia sunt ad ornamentum . Digitus. etiam non est. membrum, O para membri, nempὰ manus. Unde desinus in talibus membris, siuei Partibus, qui induceret deformitatem magn', vel qui impedi- .ret ossicir executionem, isduceret similiter irregularitatem. Sic,qui sex, vel quatuor tantum digitos haberet. Sic qui haberet magnam gibbam, vel nasum adeo longum, ut pmmoueret ho- .mines ad risum. Sic qui esset adeo claudus, ut non posset; di baculo ad Altare incedere , sic qui caret oculo, di praecipue oculo canonis , neni sinistro &e. Ceterum si quis iam est promotus, & incidie in aliquod ex his vitiis, poterit exercere ossicium illud, -quod vitium non impedit v.g. si sacerdos fiat caecus , de non. M instam celebrare, potetit tam .audire confessiones,

ι. Furiosas autem non solum non potest ordinaria sed nec alla. - 'ut aliquando. extitit iurisius. . sed si sanus .est Promotus. α- postea in lamis , non per hoc deponitur m quamuis 7. 14 quia amictio non est addenda afflicto c. ex parte LM , de Glem. Dagrinunt. Sed ei datur coadiutor ad rem in ' μ. - tu. demerici Puror. Item ordinari non ponest qui assii me diabolica vexatus -ffuit, nec is, qui in Mena, lularit, idest qui hanc arram professusi est , ut sunt horiones, noni si semel tantum luserit, ut per Dinisci ad Maorem de auctor. . a paI. . I

79쪽

SVora dictum est de Di nitatibus EeeIesiasticis Verum qiua istis Praebendie sunt adnexae ideo hon ab re subnectitur hu

ius materiae tractatio. l . . .

i Guigitur ex rubri quod Praebenda est Beneficium , propter illam dictionem, o Abs, quae est repetitiua similium per Iura allegata a Barbos. I sis iract. de Diniano. in dia. Alius. Praebenda antem seeundum aliquos dicta est vel a praemio: , quia datur tanquam praemium inseruienti Ecclasiae: vel a pretio, ex eo quod sit pretium laboris , vel ossicut vel a praedio, eo quod sit praedium datum Clelieo . ut ex eo fructus percipiat pro ius substentatione; quae omnia ponit Gonet. sup. g. να. Cancαι glossam cum duobus 'N. Verior tamen derivatio est secundum alios , quod dieatur a verbo , praebeo, & in plurali praeben- , praebendorum. Et erant ea. quae dabantur Magistratibus in itinere quousque peruenirent ad loeum destinatum , veluti sal, lugm.&ca corrupta postea 'c tum est dici , praebenda, praebendri, in numero singulari ut pluribus in locis Decretalium ,& signanter in titi de Contespone Prauem'. IBeneficium in genere sic definitur , est benevola actio, gaudium tribuens capienti . Beneficium autem Ecclesiasti m est beneuola actio proueniens ex prouentibus Ecclesiasticis personis Deo die ris per habentem potestatem , di auctoritatem assignatis, gaudia

um tribuens capienti. I . I

Plura autem requiruntur, ut dici possie Beneficium. Primo quod sit fundatum,& erectum Episcopi auctoritate. Secundo quod habeat aliquid spiritualitatis adnexum, ut diuinum ossicium Tertio quod sit conserendum Civico . inarto quod non possit conferri nisi ab Ecelesiastica persona. infinio quod isit perpetuum, idest quod non conseratur ad certum tempus, sed quoad vixerit. Sexto quod conserens non possit illud sibi conferre. videatur idem Gonta ubi sup. d. gloss. s. in princi num. 6. oe

Beneficia autem quaedata sunt simplicia, & quaedam curata Simplicia sunt Prioratus rurales sine cura actu , vel habitu et Pr bendae Ecclesiae cathedralis , vel Collegiatae : Λltaria , seu Cappς,

80쪽

laniae ordinatae auctoritate Episcopi e Curata sunt, quae ita tuadnexam curam animarum , quae est Sacramentorum admini-' 'orr. Benefleta quaedam sunt Dignitates: quaedam Perso 'tus et quaedam nee Dignitates, nec Personatus, sed simplex om

Dignitas est praminentia in Ecclesia cum Iuriidiatone, qui enim ceteris praeest in Ecclesia, & excessus in ea corrigere potest,& Capitulum congregare, Dignitatem haMre dicitur . . Personatus est praeeminentia sine Iurisdictione ; qui enim in Ium alijs praecedendi Ius habet, nou Dignitatem, ted Person

tum habere dicitur . . . .

ossicium est praeeminentia eum administratione. qut enim. praecedendi ius habet cum aliquo onere fibi iniuncto, ossiciua habere dicitur. Gonet. ubi se pr. II. - a

Praebenda est ius percipiendi redditus Ecclesiasticos tanquam vul de . Collegio competens, ex cationia procedens . Differt autem Canonia, a praebenda, tanquam causa a suo causato ; Ca-uonia enim est ius percipiendi praebendam, ex eo quod inter Ca. nonicos quis receptus sit: praebenda vero est ipsa portio auign ta in fructibus consistens, ex quibus vivere debet. Et quamuis. Ndeatiit. de rure diuino, ut qui Altari seruit de Altari vivet debeat c. cum seciendam Ap tum de prabeia. σ djηin tamerui iniuisio fructuum Ecclesiasticorum in Beneficia est de Iure positi-- uo, a Papa inducta pro commoditate Clericorum; unde idemn Papa potest destruere omnia beneficia, & reducere Clericos ad victum communem, ut olim in Primitiua Ecclesia . Sic etiam collatio omnium Beneficiorum Mundi pertinet ad ripam ipto Iure Gonia Dp. a. reg. Carueli 'oe a. promiasi S. cum enim Concessio praebendae alia est ex gratia, alia de iustitia. Ex gratia est, quanda Clericus non est pauper: si vero pauper sit, est de iustitia, quia: dignum, di iustum est, ut qui Altari seruit, vivat de Altari d. c. cum secundilm Apossunm . Ista autem prouuio appellatur in forma pauperum , seu in forma , dignum; & ideo - s concurrat Claricus pauper cura Clerico diuite, debet praebem

SEARCH

MENU NAVIGATION