장음표시 사용
41쪽
Christus est egressus ex clauso utero matris : & siciarulla violentia apertionis meatuum ibi fuit. Et propter hoc in sila partu nullus. Dis dolor, sicut nee iqua eorruptio ; sed fuit ibi maxima lucianditas ex hoc, quod homo Deus est natus in mundum, secunidum illud Isa. 3 3. Germinans germinabit, sicut lilium , exultabit Iarabunda, O Iaudans. Ad primum ergo dicendum , quod dolor partus con sequitur in muliere commixtionem virilem . Unde Gen. 3. postquam dictum est, In dolore paries, suta ditu : Et sub viri potestate eris . Sed , sicut dicit Aug. in Ser m. de Assumpt. B. Virgia c qua est tractia E. de Diυersis, tu appendice rom. 9. e. q. ab hac sententia exeipitur Virgo mater Dei. ia sius peeis eati coliuυione, or sine virilis admixtionis detνimen.
to Christim si cepit, sine dolore genuit , ω sene in-regritatis υcatione, pudore virginitatis integro peν- mansit. Christus autem mortem suscepit spontanea voluntate, ut pro nobis satisfaceret , non quasi ex necessitate iIlius sententiae; quia ipse mortis, debitor
Ad secundum dicendum, quod sicut Christus m xiendo destruxit mortem nostram ; ita suo dolore nos a doloribus liberavit : & ideo mori voluit cum dolore: Sed dolor parientis matris non pertinebat ad Christum, qui pro peccatis nostris satisfacere venie-hat .. Et ideo non oportuit, quoiu mater eius pareret
Ad tertium dicendum, quod Luc. a. dicitur, quod' B. Virgo ipsum puerum , quem pepererat , pannis involvit, di posuit in praesepio. Et ex hoc ostendiis tur narratio.illius libri, qui est apocryphus, esse falsa. Unde Hieroi t. dicit contra Helvidium: c cap.
- f. Nulla ibi obstetrix, nulla muliereularum s auistas intercessis; oe mater obstetrix fuit. Pasismis, inquie , involvit it fantem , ω ρosuit in prae
spis . qua sententia apocryphorum. Gli mora con ti,ncit.
EN art. habes primo , quomodo per rationem stendas, merito esse a scripturis,& conciliis insinuatum: quod beata virgo peperit sine dolore. Rscripturis quidem per hoc , quod legitur Ezech. 44. Porta haee elausa erit, oe nou aperietur , γ υir nomatransbit per eam : quoniam dominus. Deusta Israel in-ysisvs est per eam. Hoc enim exponitur de beatae
uirginis utero a Concilio .rilans in .rescripto ad SD-
42쪽
QUAEST. XXXV. ART. VII. Igestium Papam dicentem . ,, Quae autem est sanctua rii illa porta , porta illa exterior ad orieatem W,, quae manet clausa, & nemo pertransibit peream, ,, sed solum Deus Israel trantibit per eam 8 Nonnaeri haec porta Μ ria est, per quam in hunc munduniis redemptor intraviti Haec porta est Maria:& erit ,, clausar quia & virgo concepit, Eh Renuit. Haec ibi. Ex quibus conitat , scripturam sic interpreta.. tam, cum beatam virginem alserat utero clauso genuisse, ostendere radicaliter intentum, quod quaerebatur. A Concilio autem generali sexto Constantino
poli celebrato idipsum insinuatur, canon. τ'. is Abse,, que ullo dolore virginis partum esse, confitentes , ,, ut, qui sine semine constitutus sit, eos, qui pro- ,, pter ignorantiam aliquid indecens faciunt , correis se etioni subiicimus. Unde, quando aliqui post diem si natalis Christi Dei nostri reperiuntur coquentes si is milam, & se hac mutuo donantes , praetextu sciis is licet , honoris secundinarum impollutae virginis ,, matris e statuimus, ut deinceps nihil tale fiat a fio,, delibus. Nec enim hoc est honor virginiς, quae suis pra mentem, & sermonem, verbum, quod comis,, prehendi non potest, peperit carnem , ex commu--,, nibus, & iis , quae in nobis fiunt , inenarrabilem ,, eius partum metiri, ac describere' si quis hoe feri cerit et clericus deponatur, laicus segregetur. ,, Η secibi. Secundo vides e quomodo ex his bene pensatis V.& applicatis doctrina haee Angelica vicissim decIar gur, atque confirmetur
ARTICULUS VII. IN Grum chrisius debueνis in Bethlebem nasci H
AD Septimum sie proceditur. Uidetur, quod Christus non debuerit in Bethlehem nasci. Dicitur enim Isa. a. De Sion exibit lex, ω υerbum Domini de Hierusalem et Sed Christus est vere Verbum Pei .-Ergo de Hierusalem debuit prodire in mundum. qa. Prael. Matth. a. dicitur scriptum eme de Christo, quod μασνenus voeabieυν- quod sumitur ex eo quod scribitur Isa. D. Hos de radiee ejus ascendet; Nazareth enim sos interpretaturr Sed maxime ali- li denominatur a loco suae nativitatis. Ergo vide.
Iur, quod in Nazareth nasci debuerit, ubi etiam fui conceptus, .& nutritus, .. Η θ 3.
43쪽
3. Prael. Ad hoc Dominus natus est in munio, urveritatis fidem annuntiaret, secundum illud JO. 38. In hoe natus sum ad hoc veni in mundum, tist te simonium perhibeam veritati e Sed hoc tacuius fier, potuisset , si natus fuisset in civitate Romana, quae tune dominatum orbis habebat. unde & Paulus R inanis scribens dicit Rom. I. Fides vestra annuntiari νυν in universo mundo. Ergo videtur, quod non deis
huerit in tithlehem nasci. Sed Contra est, quod dicitur Mich. I. Et to Bethlehem Ephrata, par tin eo in minitas Itida: eae re mibi egredietur, oi si dominator in Israel. Respondeo dicendum, quod Ch syius in Bethlebem. iam voluit, dupli et ratione . Pνimo quidem , quia farius es ex seminθ D id fecundum carnem, ut diciis tur Rom. I. cui etiam facta fuerat repromisso speetalis de Christi , secundum illud 2. Reg. 23. Dixis
deo in Bethlehem, de qua natus fuit David , nasci voluit, ut ex ipla loco nativitatis promissio ei facta impleta ostenderetur : Et hoc designat Euangelista. dicens: Eo quod esset de domo, m familia Davidias Luc. a. Secundo, quia, ut Greg. dicit in Horciac 8. in Evang. paνtim a mine. Bethlehem domus panis interpretatur. Tua autem Christis G, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de castis defendi. Ad primum ergo dicendum, quod sicut David imBethlehem natus est, ita etiam Hierusalem elegit, ut in ea sedem regni constitueret , & templum Dei ibi aedificaret i & se Hierusalem elegit , ut esset civitas ut regalis, ti sacerdesalis. Sacerdotium autem Cnristi,& eius regnum praecipue consummatum est in eius passione. Et ideo convenienter Bethlehem elegit nativitati, Hierusalem vero passioni. Similiter etiam per hoc hominum gloriam consutavit, quhgloriantur de hoc, quod ex civitatibus nobilibus originem ducunt , in quibus etiam praecipue voluiit honorari . Christus autem e converso in civitate i-l nobili nasci voluit, & in civitate nobili pati oppro-
Ad Gundum ditendum, quod Christus norere v
Iuit secundum virtuosam conversiaionem , non λ- eundum carnis originem. Et ideo in civitate Naa
1 reth edueari voluit, & nutriri ; in Bethlehem - tem voluit quasi peregro niscit quia, ut Greg. dicit, e laci Dy. eis. per humaniparem , quam Ussm ra , quase in altem nascebatur, non secundiam σω flatem, sed secundiam. naturam et Et etiam, ut Bed
44쪽
ωρ nobis inuitas mansiones in domo Patris Di praepo
Ad tertium dicendum , Dod, frcut dicitur in qu dam Serm. Ephes. Cone. c qui est Theodoti agnoris' bab. in eo Com. par. S. e. μν 3. ,, si maximam is Romam elegisset civitatem propter potentiam e M vium, mutationem orbis terrarum putarent ; si is filius fuisset Imperatoris, potestati utilitatem as, , scriberent: sed ut divinitas cognosceretur orbem, . transformasse terrisrum , paupereulam elegit maciem, & Pu riorem patriam. Elegit autem Deusis infirma mundi, ut confundat fortia, se sicut die tur i. ad Corinth. I. Et ideo ut suam potestatem m sis ostenderet, in ipsa Roma, quae caput mundi eis rat, etiam eaput Ecelesiae suae statuit in signum peri. fectae victoriae ut exinde fid derivaretur ad unia versum mundum, secundum it Iud Isa. a4. Gυlimem sublimem humiltabit, cor conculcabit eam pes paυρ
νῆι, scilicet Christi, musms innoνωm, idest Apost larum Petri, & Pauli.
EX art. habes primo : quomodo per rationem Iostendas , merito ine 2 scripturis instnuatum se quod Christus debuit in Bethlehem nasci . Ut per hoc, quod dicitur Μis s. seeundum quod in argumen. eant. Pro quo nota, quod propheta loquitur de Bethlehem, in qua natus est David in ta , quod annotavit per ilν Emeata. unde legitur Genes. 33.
Epbratam, haee es Bethlehem. Ex quo loco demn tur : quod illa civitas primum vocata est Ephratae postea Bethlehem ex quodam eventu , qui narratur in lib. Ruth cap. i. Eventus autem hic fuit Mbundantia panis ibi reperta , postquam magna cariastia inibi praecessisset. Legitur siquidem in illo libro fic. Facia est fames in terra . Abiitque homo dem Bethlehem Iuda: ut peregrinaretur, oec. γ - Da. Ephrataei de Betnlehem Iudae , oee. Surreis is xit, ut in Patriam pergeret. Audierat enim , quod se respexisset dominus populum suum ἐν & dedisset eis is escas, oee. Profectaeque sunt simul , & veneruatis in Bethlehem . ,, Quia ergo hoc nomen Bethlehem interpretatur domus panis , R in civita in Ephrata ibita domino post famem illam data masnα copia pania: ideo nomine mutato ipsa civitas dicta est Bethlehem. Nec obstat, quod etiam tempo- f
45쪽
quia haec denominatio intelligitur tunc dici per an ticipationem c sicut & in multis scripturae locis fit quasi dicatur. Abiit homo Ephrataeus de civitate Ephratae quae in brevi tempore. , idest, decem annorum , vocanda erat Bethlehem . Hic ut praediximus natus est David . Nam, leuitur ibidem cap. quarto fin. Salmon genuit Eoon, Boos genuit Obed ,
Obed genuit Isai , Isai genuit Daυid regem. Haec
Pro necessitate praesentis textus recte intelligendi , cum ex semine, immo& civitate David fuerit Christus, quaes. trigesima prima , artic. secundo Lue. a. annotata sint: ut fiat distinctio ab altera Bethleem, quae est in tribu Zabulon clib. Iosue eap. I9. 3 de qua propheta Michaeas in textu allegatus non loquitur L in qua nec David, nec Christus natus est . Item idipsum in principio appendicis positum insinuatur per illud Matth. a. Cum natur essetJesus imBothlebem Itidae. S in L Tia Bethlehem terra Iuda: Ex te exiet dux, idest c ut habetur in translatione Chaldaica a Messias, id est cui interpretatur Rraece Christis. Item Liae..In Judaeam eiυitatem David , qua vocatur Bethlebem , cum Maris ,&c. Ctim essene ibi, peperit filiam suum primogenittim. Porro, quia dicebatur ly debuit nasci , quod est dicere: conveniens fuit nasci , sive convenienter nasciturus erat,& natus est: ideo de convenientia scripturarum c a
plicando postea ad hoc propositum vide seundam
vides: quomodo ex iis bene pensatis , & applicatis doctrina haec Angelica vicissim declaretur, atque eo
, Utrum christis fuerit tempore congruo natus. AD Octavum sic. proceditur. Videtur, quod Christus non fuerit congruo tempore natus. Ad hoc enim Christus venerat, ut suos in libertatem revo-garet: Natus est autemi tempore servitutis , quo sci- Iicet totus orbis praecepto, Augusti describitur, quasi tributarius *ctus , ut habetur Luc. 2. Ergo uidetur , quod non. congruo tempore Christus fuerit nain
a. Prael. Promissiones de Christo nascituro Genti-.tibus non fuerant factae , secundum illud. Rom. 9sborum fune promisa: Sed Christus natus est tem-. --,. quo rex alienigena dominabatur sicut patet
46쪽
oegis . Ergo videtur, quod non fuerit congruo tem-
3. Prael. Tempus praesentiae Christi in mundo diei Comparatur , propter id quod ipse est lux mundi .lande ipse dicit Ioan. 9. Me oportet verari vera e Us , qui misit mr , donee dies es : Sed in aestate sunt dies longiores, quam in layeme. Ergo cum natus fuerit in profundo hyemis , idest 8. Kalendas Ian. .videtur, quod non. fuerit convenienti tempore
Sed Contra est, quod dicitur Galat. 4. Cum venis planitudo temporis , misit Deus Filium suum , factum ex muliere, factum sub lege. Respondeo dicendum, quod haec est differentia inter Christum, & alios homines, quod alii homines
nascuntur subiecti necessitati temporis; Christus a tem, tanquam dominus , & conditor omnium temporum, elegit sibi tempus , in quo nasceretur, sicut & matrem , & locum. Et quia quae a Deo sunt , ordinata sunt, Rom. 33.. & convenienter disposita , eonsequens es quod cani eniensisFino tempore
Ad ptimum ergo dicendum , quod Christus venexat nos in statum libertatis reducere de statu servitutis. Et ideo sicut mortalitatem nostram suscepit ut nos ad vitam reduceret: ita, ut Beda dicit, ceap. s. in Lue. eo tempore dignatus est inearnari, quo mox natus censu Caesaris adscriberetur, atque obse nostri liberationem ipse servitio: subderetur . , Tempore etiam: illo, qao totus orbis sub uno Principae vivebat, maxima pax fuit in mundo . Et ideo decebat, ut illo tempore Christus nasceretur, qui esspax ne ira, faeiens utraque unum, ut dicitur Ephes. . a. Unde Hieron. dicit i super ua .c Dp. illud e. a. Non Dυabit Gens . e. Veteres si revoIvamus hist rias, inveniemus usque ad vigesimum octavum an-
,, num Caesaris Augusti in toto orbe terrarum fessa , se discordiam: orto autem Domino, cinini a bellam cetraverunt, secundum illud ID. 2., Non lavabits, gens contra. gentem yladium. ,, Congruebat etiam , ut in illo tempore,. quo unus Princ a dominabatur in mundo, Christus nasceretur, quil venergicongregare suos in unum ut essev tinum ovile, sinus passον, ut dicitur Ioan. Io. l
Ad secundum dicendum, quod ideo Chtistus reqix alienigenae tempore nasci voluit, ut . impleretur Mophetia Iacob dicentis Genes penuit. M Non ausez
is tur sωetrum de duo, didux de semore eius, in
47쪽
,, nee veniat, qui mittendus este ,, quia, ut Chrysi,st. dicit super Matth. c hom. a. in v. impeνs p rum a princi quamdiu Iudaica gens sub Iudaim cis regibus, quamvis peccatoribus, tenebatur , Pr M phetae mittebantur ad remedium eius o nune auam tem quando lex Dei sub potestate regis iniqui te. nebatur, nascitur Christus ; quia magna, & d se sperabilis infirmitas medicum artificiosiorem qua
Ad tertium dicendum , quod, sicut dicitur in lib. de Q. vet. & novi Testam. c g. I. inter v. AMPro. 4. fune cisistis nasci voluit, quando Iux diei
ementum incipit accipere ἰ ut ostenderetur , quod ipse venerat , ut homines crescerent in lucem divinam, secundum illud Luz. r. IIIuminare bis, quι impenebris , m in umbra momiis sedent. Similiter etiam asperitatem hyemis elegit ad nativitatem, ut ex tunc carnis afflictionem pateretur pro nobis.
Ex art. habes primo et quomodo per rationem mstendas , merito esse insinuatum a scripturis , quod Christus eongruo tempore natus est . Ut per illud, quod dicitur GaI. 4. secundum quod est in ata. eoni. Ubi notandum est, quod tempus illud ratione maxime eongruitatis ad nativitatem Christi voeatur plenitudo temporis, idest , tempus plenitudinis . Ac si per talem vocationem dicatur i quod ad Christi minionem in mundum tempus illud non tantum fuiteongruum , sed etiam congruentissimum . Alioquintion fuisset tempus plenitudinis. se. prophetiarum, S promissionum , & gratiarum,& ut semel dicam omnium bonorum ψ quandoquidem praesentia Chrissti, quae tunc etiam corporaliter ad oculum exhibebatur, eontinebat omnia bona- Unde, ut hanc tem-
Ioris denominationem sic aptissime factam ab Ap
Solo fuisse, cognoscas melius , nota a simili. Sicut illa pars anni, quae autumnus dicitur, potest resi ctu aliarum partium vocari plenitudo temporis ipsius anni eo , quod quaecumque in hyeme seminata su runt, S in vere e reverunt , & in aestate ad maturitatem venerunt , colliguntur in autu-no pro s stentatione hominum in vita corporali r ita particula temporis , quae pro nativitate Christi a Deo praefinita est, re*ectu aliarum partium temporis re si e vocatur plenitudo temporis, seu quod in idem redit tempus plenitudinis eo, quod quaecunque ua a Deo in Patriarcharum tempore seminata de Chrio
48쪽
Christo fuerunt in oraeulis prophetarum pullul rurit, seu creverunt, ct in toto decursu legis Mosa, eae ad nativitatem appropinquaverunt: haec omnia, inquam, pro sustentatione hominum in vita sprrituaisii collectassunt in eum o suo tunc temporis, quando Christus natus est utpote qui omnium praemis- forum scopus existat, Apostolo universat iter dicente finis legis GHissus es. Ne mireris autem de hoc . quod D. Thomas illam de tempore adduxit auctoristatem in proposito nativitatis Christi fix beata Vi Rine, cum Apostolus nec verbum quidem facere via deatur de hac re . Non enim dicit, natum ex mu-I iere: sed factum ex muliere . Respondetur namque ad hoc a quod, licet ibi non exprimatur verba tim lν natum tamen in sensu habetur sub ly fastim. 6-
init siquidem dicere ibi Apostolus , quod filius Dei
natus est ex muliere r sed tamen , ut multa unieci. verbo diceret, praeelegit suum hunc sensum denotare per ly faetum, & non per Iν natum. Audi. Pr Ies, quae naturali modo ordinario procedit ex muta Ilere, dieitur proprie c ut quotidiana locutio monis strat,n asci ex illa , non autem fieri ex illa . Ut ergo noti Maret nobis Apostolus , quod Christus Mnatus est, & extraordinario modo, idest, supernat xaΙi : idea ad comprehendendum inorum utrumque, usus est hoc voeabulo ex muliere. Ae si aperte dixisset . Natus est absque semine vitili ex m
tre. Taceo: quod per simile phrasim loquendi exclusit haeresim futuram Halantini, & similium, Ne-soris , & similium . Si mim transiret Christus ope e beatam Virginem nihiὲ inde accipiens, ut qui se
Tet corpus e celo, aut ex elementis, aut ex substam
ita Dei patris c ut dixit Ralentinus, Re. de quibus
supra artistiserum nitan. 33. 34. I 68. III. 84. 1 M. ut que non esset factus ex muliere . . Et, si Christus e&set alius in persona a filio Der c ut blasphemavit Nessorius cum suis, de quibus supra articuIsrtim ntim. 2. I p. II 3. 339. utique filius Dei non esset sactis ex muliere. Apostolus ergo per lyfactenn ex matre damnat Valentin , Se. N per ἐν Deias Dium s tim factum. εκ n sera reprobat Nesorium . 3ee. Pomeri ad propositum textus, unde parum digressi sumus, revertentes, dicimus quod D. Thomas aspexit ad sensum Apostoli importatum ly per factum ex muIiere, Senon solum ad verbae: ideoque adduxit praedictam au- ritatem optime ad propositum nativitatis Christi ἀMeunda rides: quomodo ex iis, &c.
49쪽
DEinde eonsiderandum est de manifestatione Chriasti nati. Et circa hoo quaeruntur octo. Primo . Utrum nativitas Cbristi debuerit esse omni-biis manifesta. Secundo. Utrum debuerit aliquibus manifestari. Tertio. Quibus manifestari debuerit. Quarto. Utrum debuerit ipse se manifestare , vel potius manis stari per alios. Quinto. Per quae alia manifestari debuerit.
. Sexto. De ordine manifestationunt. Septimo. De Belia, per quam manifestata fuit maus nativitas. octavo. De veneratione Magorum , qui per ste iam Christi nativitatem cognoverunt.
IV. q. 39. art. 8- ad uAD Primum sic proceditur. Videtur, quod Christi natiuitas debuerit esse omnibus manifesta oΙmpletio enim promissioni debet respondere: Sed depromissione adventus Christi dicitur in Ps. 49. Deus manifesse υeniet . Venit autem per carnis nativita tem. Ergo videtur, quod ejus nativitas debuerit e GD toti mundo manifesta. a. Praeterea. I. ad Timoth. I. dicitur: Christis in hunc miandum venie peetatores falυos Deeνe : Sed hoc non fit, nisi inquantum eis gratia Christi manifestatur , secundum illud Tit. 2 Apparuit gratiari Dei, & Salvatoris nostri omnibus hominibus , em rudiens nos, ut abnegantes impietatem , & saec ,, Iaria desideria, sobrie , & pie , & iuste vivamus in hoc saeculo: Ergo videtur, quod Christi nativitas debuerit esse omnibus manifesta. 3. Praeterea. Deus super omnia pronior est admiserendum , secundum illud Psal. I 4. Mistationes
50쪽
esus super omnia opera ritis : Sed in secundo advenistra, quo iusitias judieabit, veniet omnibus matri stus , secundum illud Matth. a . Sicut fulgur exis ab oriente . . paret usque in oecidentem ;/isa erita enitis Filii hominis . Ergo multo magis primus
adventus , quo natus est in mundo secundum carnem , debuit eme. omnibus manifestus. ' 4 , .
Sed Contra est quod dicitur Isa. 43. Vere tu es Deus absonditus, sanctus Israel Disator. Et Isa. 33. suasi absconditus in vultus eius, m despectur. Respondeo dicendum , quod natistias Christi non
deisit esse communiteν omnibus manifesa . Primo quidem , quia per hoc impedita fuisset humana re demptio . quae per crucem eius peracta est r quia , ut dicitur i. ad Corinth. I. G eognoυissent, nunquam Daminum gloriae erae Vixissent. Geiando , quia hoc diminuisset meritum n det, 'per quam venerat homines iustificare . secvndum illud . Rom. 3. De
per fidem Jesu Christi. Si enim manifestis indiciis,
Christo nascente, eius nativitas omnibus appareret, iam tolleretur ratio fidei, qui est argumentum nomapparentium, ut dicitur Heb. ii. I mio, quia per ho venisset in duo tum veritas humanitatis ipsius. Unde
Aug. dicit in Epist. ad Volusianum . q&aee' 3. parum
ante med. to. 2- . ,, Si nullas ex parvulo in iuventutem ,, mutaret aeta es, nullos cibos, nullos caperet son nos, b, non ue opinionem confirmaret ortoris', nec hominem ,, verum ullo modo suscepisse crederetur, Et dum
D mnia miratailiter facit , auferret quod misericor. is diter feci ty iAd primum ergo dicendum , quod auctoritas il-Ia intelligitur de adventu Christi ad iudicitim , s eundum quod Glossa interl. Aug. to. Ma ibidem exponit .
Ad secundum dicendum , quod de gratia Dei Salis vatoris erudiendi erant omnes homines ad salutem , non in principio nativitatis eius, sed postea tempo- st procedente, postquam operatus es salutem in medio terrae. c. Psal. 3. Unde post passionem, & resurrectionem suam dieit discipulis suis Marth. ulta
Ad tertium dicendum , quod ad iudicium requiri tur, quod auctoritas iudicis cognoscatur. Et propter hoc oportet, quod adventus Christi ad iudicium sit manifestus. Sed primus adventus fuit ad omnium salutem, quae est per fidem , quae quidem est de noni Pparentibus . Et ideo primus Christi adventus debuit esse occultuS