장음표시 사용
51쪽
EX art. habes primo . quomodo . per rationem Ostendas , merito esse insinuatum a scripturis , quod nativitas Christi non debuit esse omnibus manifesta. Ut per hoc, quod dicitur Πα44. & 33. s ςundum quod est in argu. eontri Ubi nota ly quasi . Ac si in proposito dicatur . Abscondita erit & non abscondita, despecta erit, & non dε specta salvatoris nativitas' abscondita erit aliquibus, & his erit denpecta ; non erit abscondita quibusdam , & his noluerit despecta, sed pretiosa, intelligitur enim hoc per figuram, quae minus dicendo, significat plus. Emti,
secundum Isaiam , nativitas salvatoris non detait tunc manifestari omnibus . Item insinuatur id sum
per dictum Psalm. I. defeendet, sicut muta io ve Ivs. Hoc enim intelligitur de Christi descensu, quo
natus est in mundum di dicente Ecclesia ad ipsum . Quando natus es ineffabiliter ex vimine , tunc im-
etae sunt serapturae : stetit pluvia in vellus defeem disi. Haee illa in festo Circumcisionis Domini . Pr Pheta igitur assimilavit nativitatem Christi pluviae
in vellus descendenti . Pluvia descendens super temram duram eo, quod multum sonitum tanquam ex duritie terrae concitatum facit, auditur ab omnibus ibi existentibus etiam . quod in domo sint, vel pa-Tum ad pluviae descensum attendant : sed pluvia descendens super vellus eo, quod nullum, aut vix ul- Ium sonitum prae velleris mollicie tacit , non per cipitur ab omnibus, etiam quod circumcirca in domo existant, vel extra existentes parum attendant.
Ae si ergo dixerit David per illam similitudinem . Nativitas Christi , quod non futura esset tunci tem- Poris omnibus manifesta, eonspicitur, si ad simile, quod adduco , scilicet ad pluviae descensionem in
ellus , attendatur . Caeterum propter Iy debuit in conclusione positum, quod importat convenientiam, vide fecundam fecundae , quaesis, Iaa. artim secun do , append- ω ρυπιλ. I o. art. I. append. . pri mam secundae, ςtias. 68. ante. quarto , append. σε cundo vides: quomodo, &c. Astis
52쪽
QUAEST. XXXVI. ART ILARTICULUS II.
manifestari. ADSecundum sic proceditur. Videtur, quod nativiistas Christi nulli debuerit manifestari. Quia , ut
dictum est, ca. maee. hoc erat congruum hirmanae saluti , ut primus Christi adventus esset cecultus: Sed Christus venerat, ut Omnes ratuAret, secundum
illud i. ad Timoth. q. uui es falυaων omnitim, maxime fideIium . Ergo nativitas Christi nulli debuit
manifestari. a. Praeterea. Ante nativitatem Christi manifestat
erat beatae Virgini, & Ioseph futura Christi nativita1.
Non ergo erat necessarium , Christo nato , eandem aliis manifestari. 3. Praeterea. Nullus sapiens manifestat id, ex quo turbatio nascitur, & detrimentum aliorum: Sed, manifestata Christi nativitate , subsecuta est turbatio. dieitur enim Matth. a. quod audiens Herodes Christinativitatem, turbatus es, oe omni Hierosolyma eum ρuo : Cessit etiam hoc in detrimentum aliorum equix ex hac occasione Herodes oeeidit merer in RetbIehem , or in omnibMs finibus ejus, a bimatu, γ Ura . cmith. a. Ergo videtur, quod non fuerit conveniens , Christi nativitatem aliquibus mantis. sari . Sed Contra est, quod Christi nativitas nulli fuisset proficua , si omnibus esset occulta : Sed oportabat Christi nativitatem esse proiicuam ; alioquin frustra natus fuisset . E uo videtur, quod aliquibus mani&nari debuerit Christi nativitas. Respondeo dicendum, ouod sicut Apost. dicit Rom. 13. quae a Deo sunt, ordinata fune . Pertinet autem ad divinae sapientiae ordinem, ut Dei dona, R secreta sapientiae eius non aequaliter ad omnes , sed immediate ad quosdam perveniant, & per eos ad alios deriventur. Unde & quantum ad resurrectionis mysterium dicitur Actori io. quod Deus dedit Chrissum νesurgentem manifosum fieri non omni populo , sede inabus preordinatis a Deo. Unde hoe etiam debuieci ea Osus natiυitatem observari , ut non omnibus
Chri s manifes aretur , sed quibusdam , per quos
posset ad alios devenire. Ad primum ergo dicendum, quod sie ut fuisset in praeiudicium salutis humanae, st omnibus hominibus Dei nativitas innotuisset; ita etiam , si nul Ii vota suib
53쪽
fuisset. Utroque enim modo tollitur fides, tam stil. per hoc quod aliquid est toraliter manifestum , quam etiam per hoc quod a nullo cognoscitur, quo possit testimonium audiri . Fides enim es ex auditu , ut
Ad secundum dicendum , quod Maria, & Ioseph
init ruendi erant de Christi nativitate, antequam n steretur ; quia ad eos pertinebat reverentiam ex hiis here proli conceptae in utero , S etiam obsequi nasciturae . Eorum autem testimonium , propter hoc quod erat domesticum, suis et habitum suspectum ei risca magnificentiam Christi. Et ideo oportuit, ut aliis manifestaretur extraneis , quorum testimonium suis spectum esse non posset. Ad tertium dicendum, quod ipsa turbatio subsecuista ex nativitate Christi manifestata congruebat Chri si nativitati. Primo quidem, quia per hoc manifestatur coelostis Christi dignitas. Unde Greg. dicit in Hom. c io. in Evang. in princ. Caeli rege nato, rex terrae turbatus es: quia nimirum terrena altitudo tonis funditur , cum celsetudo coelesis veritur . Secundo ,
quia per hoc figurabatur iudiciaria Christi potestas. Unde August. dicit in quodam Serm. Epiph. c qui ess3O. de Temp. aliqu, a princ. tom. io. uuid erit tribuisnal iudicantis , quando superbos reges euna terrebat infantis ' Tertio , quia per hoc figurabatur deiectio regni diaboli: quia , ut Leo Papa dicit in sermone Epiphan. implici serm. I. c. a. a princ. sed expresChrys. bom. a. in ορ. impers ante med. Non tantum Herodes in semetipso turbabatur , quantum diabolus in Herode . Herodes enim terrenum hominem aesim bae, sed diabolus Deum cognoscebat; γ uterque regni fui successorem timebat , diabotus coele tem , sed
Herodes terrenum . superflue tamen , quia Chri uua non venerat regnum in terra habere. Unde Leo Papa dicitέserm. de Epiph. e. 2. ad fn. Herodes loquens : Non capit Christim regia tua : nec mundi Dominus potesatis ιuae sceptri es contentus angustis . Quod autem Judaei turbabantur , qui tamen magis gaudere debuerant, aut hoc est, quia, ut Chrysost. dicit, bom. a. in ορ. impers ante med. J de adventu iusi non poterant gaudere iniqui , aut Vole tes favere Herodi , quem timebant . populus enim Plus iusto favet eis , quos crudeles sustinet . Quo a autem pueri ab Herode sunt interfecti, non cessit iaeorum detrimentum, sed in eorum prosectum. Dicit
enim August. in Serm. quodam de Epiph. G 66. de Diυedis, e. 3. in . tom. io. Absit , ut ad liberandos homines Chrisus veniens , ae tuorum praemio, qta.
54쪽
m eo intersceremur , nihil egerit , qui pendens is ligno pro eis, a quibus intersciebatur , Oravit .
Ex arti habes primo'. quomodo per rationem stendas , merito e me a scripturis insinuatum , quod nativitas Christi aliquibus debebat esse manifesta. Ut per hoc, quod dicitur Ila. Nauali abson-disus es vultus ejus . Applica tu istud ad nativitatem, S pondera ly quasi, ut in art. I. append. Item petr hoc, quod dicitur Ps. 7 I. Descendet , fletit pIM- via in sellus . Vicinis enim, & quibusdam aliis attente descensum pluviae talis considerantibus , solet
notitia descensus pluviae in vellus provenire, quamvis non on,nibus. Vide ar. I. aρpend. Propheta ergo
regius ad digitum ferme ostendit, quibus notificanda tunc esset Christi nativiras r vicinis , scit. hoc est , pastoribus in eadem regione vigilanti, Lue. 2. &Magis attente ortum stellae novae expectantibus, atque considerantibus Mat. 2. In sinu tur quoque id ipsum praedictum lib. Tobiae, c. I a. Tune dixit eis Oeeulte :opera Dei reυelare, γ confiteri honorificum ess . Manifeso ergo υobis υeritatem , ω non abscondam occuι tum sermonem. Si enim opera Dei cleste Angelo revelare occulte, idest, aliquibus cui ipse fecit est honorificum , utique secundum hanc regulam recte in proposito dicemus , Angelum a simili dicere hie, quod honorificum erat revelare Christi nativitatem occulte, id est aliquibus , & consequenter , quod debuit manifestari non omnibus, sed quibusdam , per quos posset ad aliorum notitiam pervenire , ut fuit hie de facto Tobiae , quod scit. manifestavit postea aliis revelata sibi ab Angelo. Vide e. i3.i . Secundo v ides, &
Utrum sine conυenienteν electι illi , quibus ejὶ Chrisi nativitas manifesalsa AD Tertium sic proceditur. Videtur, quod non sint convenienter electi illi , quibus est Christi nativitas manifestata. Dominus enim Matth. I . mandavit discipulis : In viam gentium ne abieritis ; ut sciΙ. prius manifestaretur Judaeis , quam Gentibus. Ergo videtur, quod multo minus a principio fuerit
55쪽
velanda Christi nativitas Genti Iibus, qui ab orien te venerunt, ut habetur Matth. a. a. Praeterea . Manifestatio divinae veritatis praeςipue debet fieri ad Dei amicas , secundum illud Iob 36. nuntiar de ea amico suo. Sed Magi videntur ense Dei inimici. dicitur enim Levit. I9. Non Mitineris . ad magos nec ab ariolis aIiquid seisitemini. Non ergo debuit Christi nativitas Magis manifestari.
3. Praeterea . Christus venerat totum mundum a
potestate diaboli liberare. unde dicitur Malach. i. Ab ortu Solis usque ad occasiam magnum es nomen meum in gentibus. Non ergo solum in oriente positis deis buit manifestari , sed etiam ubique terrarum. 4. Praeterea. Omnia sacramenta veteris Iegis erant Christi figura : Sed sacramenta veteris legis dispensabantur per ministerium sacerdotum legalium . Ergo videtur , quod magis debuerit Christi nativitas manifestari sacerdotibus in templo , quam pastoribus in agros . Praeterea. Christus ex Virgine matre natus est, S aetate parvulus erat. Convenientius igitur videtur suisse , quos Christus manifestaretur iuvenibus , &virginibus, quam senibus, & conjugatis, vel viduis, sicut Simeoni, & Annae. Sed Contra est, quod dicitur Ioan. I 3. Ego sis, os elegerim . Quae autem fiunt secundum Dei sapientiam , convenienter fiuiit. Ergo convenienter sunt electi illi, quibus est manifestata Christi nativitas. Respondeo dicendum, quod salus, quae erat futura per Christum , ad omnem diversitatem hominum peristinebat: quia, sicut dicitur Colossia. In Chrso JESU non est masculus, oe fremigra , Gentilis 2r Jυ- deus , servus oe Iibre: &tie de alsis huiusmodi; Ettie hoe in ipsa Christi natiυimie p Uguraretur , omnibus conditionibus hominum es manifesartis quia ut August. dicit in Sermone de Epiphania, s qui ess3 a. de Tempore e. ad M. tom. Io. Pasores fuerunt Israelitae, Magi Gentiles , tui prope , i ii Iossa , utrique tamen ad angularem lapidem concurrerunt. Fuit etiam inter eos alia clive rutas. nam Magi fuerunt sapientes, & potentes, Tastores autem simplices
N viles. Maiiifestatus etiam est iustis , Simeoni, Se Annae, & peccatoribus, scit. Magis. Manifestatus es etiam & viris, de mulieribus, i. t per hoc ostenderetur , nullam conditionem hominum excludi a Chr sti. salute.
Ad Primum ergo dicendum, quod illa manifestationativitatis Christi fuit quaedam praelibatio plenae manifestationis, quae erat futura. Et sicut in secundum
56쪽
manifestatione primo annuntiata est gratia Christi per Christum , & eius Apostolos Iudaeis, es postea Gemtilibus : ita ad Christum primo pervenerunt pastores , qui erant primitiae Iudaeorum tanquam prope existentes, & postea venerunt Magi a remotis, qui fuerunt primitia Gentium , ut August. dicit. cferen
Ad secundum dicendum , quod sicut August. dicit in Serm. de Epiph. cibiae sub si Sieti e praeυalee -- peritis io νω ieitate pastor&m ; ita praevaiae impietas in sacrilagiis magorum : Utrosque tamen sibi lapis ille angularis applicuit , quippe qui ve ait fulta est-gere , ut eonfunderet sapientes , ω non vocare jus os , sed peccatores, tit nullur magnus superbiret , nullus insνmtis deiseraret. Quidam tamen dicunt , quod isti Magi non fuerunt malefici, sed sapientes Astrologi, qui apud Persas, vel Chaldaeos Masti vocantur. Ad tertium dicendum, quod, sicut Chrysost. dicit. c hom. a. in v. impers aliqv. a princ. ab oriente ve--νunt Magi , qtiis tinde dies nascitur, inda initiumsdei proe , quia fides lumen est animarum t Vel quia omnes qui ad Christum veniunt , ab ipso , &per ipsum veniunt. Unde dicitur Zach. vire Oriens nomen ejus. Dicuntur autem ab oriente ad liis teram venisse , vel quia de ultimis Orientis partibus Venerunt, secundum quosdam, vel quia de aliquibus vicinis partibus Iudaeae venerunt, quae tamen sunt regioni Iudaeorum ad orientem. Credibile tamen est, etiam in aliis partibus mundi aliqua indicia nativitati Christi apparuisse; sicut Romae fluxit oleum, Min Hispania apparuerunt tres soles paulatim in unum
Ad quartum dicendum, quod, sicut Chrys. dicit,c cy' hab. in Cat. auri D. Th. Dp. e. a. Lue. Angestis manifesans Ch=isi natiυitatem non ivit Hieros dimam , nos νequisivit Scribas , oe Pharisaeos r erant enim corrupti, oe ρνae inυidia eruetabantur; sed pastores erant se neeri , antiquam eonisUationem , patriarchartim , oe Μον β colentes. Per hos etiam passores significabantur Doctores Ecclesiae , quibus Christini ysteria revelantur, quae latebaut Iudaeos . Ad quintum dicendum, quod, sicut Ambros dicit 'c δερ. illud Lue. a. Et ecce homo erat oee. generatis
nomini non solum a iuvenibus , sed etiam a senior bu , oe linis ateipere debiait resimonium ; quorum etiam testimonio piopter justitiam magis credebatur. m. XIII. C AP
57쪽
QUAEST. XXXVI. ART. III. APPENDIX.
EX art. habes primo : quomodo per rationem mstendas, merito esse a scripturis, & ab Ecclesia insinuatum, quod convenienter electi sunt illi, quibus Christi nativitas fuit manifestata . A scripturis quidem per hoc, quod dicitur Ioan . I 3. Ego, Sc. ut cum discursu ponitur in argu n. coni. Ubi nota, quod dictum illud Christi universaliter extendi debet ad omnia ab ipso electa'; quamvis tunc specialiter quoad electionem, qua hos potius, quam alios pro discipuis
ais elegerat, loqueretur . Ratio extensionis univers
lis est sapientia, qua Christus eligit, infinitas, atque immutabilitas non accidentalis in Deo ipso , idest, quandoque adesse, & quandoque abesssie potens , sed substantialis, idest, semper eodem modo praesens ,&numquam ahella valens. Item expone ly scio, quos Meserim, id est, non a casu, nec probabiliter solum
credens , me benefacere tales eligendo , nec ignorans qualitatem eventuu eorum , quos eligebam i sed
prudentissima ratione , certissimaque scientia ium de benefacta electione mea, tum de bonitate, vel malitia eventus in his, quos eligebam . Applica, pro quanto opus est, ad propositum huius art. . insinuatur R idem in principio dictum a Ps. io 3. Omnis io sapientia fecisi . Si omnia. ergo & electionem e
rum, quibus nativitas Christi revelanda erat . Itemper hoc, quod dicitur Sapien. H. Omnia in numero,
pondeνe, oe mensura disposuist Domine. Pro quo, S huiusmodi, vide primam fecundae quaess. 68. art. q.
append. γ a. a. quaes. 122. art. a. append. ω quaes. I4Oisar. I. append. De ly convenienter , idest, convenientis sime, prout materia proportionaliter requirit , vide
supra quaes. 33. art. 8., notat. pos probat. Ab Ecclesia vero id ipsum insinuatur per hoc , quod in collecta Domin. 7. post Octa. Trinita. dicit; Deus, cultis prouidentia in sua dispositione non fallitur . Ex eo enim , quod universaliter loquitur , quid dicendumst in hoc, vel alia speciali materia, notificat: quoniam particularia sub universali compreMnduntur . Secundo vides: quomodo, &c. AR
58쪽
Utrum Christus per seipsum nativitatem suam manifesare debuerit. AD Quartum sic proceditur. Videtur , quod Christus per seipsum nativitatem suam manifestare debuerit. Causa enim , quae est per se , semper est potior ea, quae est per aliud , ut dicitur in 8. Physic. t tex. 39. to. 2. Sed Ch: istus suam nativitatem manifestavit per alios ; puta Pastori biis per angelos , &Magis per stellam . Ergo multo magis per seipsum
debuit suam nativitatem manifestare. 2. Praeterea. Eccl. 2 o. dicitur; Sapientia abscondi-
, ω tbesaurus invisus , quae titilitas in utrisquet Sed Christus a principio suae conceptionis plene habuit sapientiae, & gratiae thesaurum. Nisii ergo hanc plenitudinem manifestasset per oppra, & verba, fuisset frustra ei data sapientia, & gratia: quod est ii conveniens ς quia Deus , & natura nihil frustra facit, ut dicitur in I. de Coelo. c. tex. 32. ω l. 2. tem
3. Praeterea. In lib. de insantia Salvatoris legitur, quod Christus in sua pueritia multa miracula incit: Et ita videtur, quod suam nativitatem per seipsummani sestaverit.
Sed Contra est , quod Leo Papa dicit, cferm. 4. MEpiyb. e. I. ad M. quod Magi invenerunt puerum JESUM , in nullo ab humanae infantiae generalitate diismilem: Sed alii infantes non seiplbs manifestant. Ergo neque decuit, quod Christus per seipsum suam
Rei pondeo dicendum, quod nativitas Christi ad homanam salutem ordinabatur, quae quidem est per fidem: fides autem salutaris divinitatem, & humanitatem Christi confitetur. Oportebat igitur ita mani-laitari nativitatem Christi, ut demonstratio divinitatis eius fidei humanitatis ipsius non praeiudicaret. Hoc autem factum est, dum Christus in se ipso nativitatem similem infirmitati humanae exhibuit et &tamen per Dei creaturas divinitatis virtutem in se
monstravit. Et ideo Christus non per se ipsum suam natiυitatem manifesavit , sed per quasdam alias
Ad primum ergo dicendum , quod in via generationis , 3c motus Oportet per imperfecta ad perfectum perveniri . Et ideo Christus prius manifestatus est-C a Pur
59쪽
Per alias creaturas , & postea manifestavit se per seipium manifestatione persecta. Ad secundum dicendum , quod licet sapientia abscondita sit inutilis ; non tamen ad sapientiam pertinet, ut quolibet tempore manifestet seipsam , sed tempore congruo. Dicitur enim Eccl. 2O. Era taeens , non habens sensum loquelae; γ es tacens, Iesens temptis apti temporis . Sic ergo sapientia Christo data non fuit inutilis; quia seipsum tempore congruo manifestavit ; 3c hoc ipsum quod tempore congruo abscondebatur, est sapientiae indicium.
Ad tertium dicendum, quod liber ille de insantia Salvatoris est apocryphus . Et Chusost. dicit super JDan. hom. 2C. ante quod christus non fecit
miracula, antequam aquam convertit in vinum, secundum illud quod dicitur Ioan. a. Hoe fecit initium signorum Iesus . Si enim secundum primam aetatem miracula fecisset, non indiguissent Israelitae alio manifestante eum , cum tamen Joannes Baptista dicat Joan. I. Ut manifestetur in Israel , proptoea venisn aqua baptinans . Decenter autem non incepit fa-reνe segna in prima aetate: exisimassent enim phan
auma esse incarnationem ς γ ante opportunum tempus eruci eum tradidissent livore Iiqtiefacti . .
EX art. habes primo : quom do per rationem S-stendas , merito insinuatum esse a scripturis , SPapa, quod Christus nou debuit manifestare suam nativitatem per seipsum, puta, dicendo, se tunc recenter natum esse Messiam , vel confirmando hoe miraculis per seipsum visibiliter tunc factis,secundum quod postea procedente iuventutis tempore fecit. APapa Leone quidem, ut cum discursu ponitur in arg. coni. A scripturis vero per hoc, quod de Christo diacitur ita. 8. Antequam sciat puer vocare patrem suum , in matrem, auferetur fortitudo Damas, , m Dolia Samaνiae. Hoc est, secundum B. August. in Sermone quarto de Epiphania, antequam per humanam earnem Cisistis humana verba proferret, &c. Ita quod IY am sequam sciat voeare stat pro antequam proferat vo cem , qua solent pueri primitus vocare patrem , di matrem . Immo, quod plus est, antequam sciat proferre hanc vocem et Secundum literam ipsius prophetae . Hoc est . Antequam ostendat se scire proferre hanc vocem, idest , vocare patrem suum putativus Ioseph , Lue. 3. & veram matrem suam Mariam,
Matth. I. more illo, videIicet, quo in scripturis di
60쪽
eitur tunc aliquid fieri, quando innotescit, ut Genes. 22. Nune eosnoυi , idest , cognoscere te , vel etiam alios feci . & Matth. 28. Data es mihi omnit pol Ilas, idest, manifestatum est nune , ae manifestabitur, quod data. est mihi omnis potestas. Ex eo igitur, quod Christus in puerili aetate prima non oste debat, se scire vocare patrem, & matrem , intelligendum patenter hoc esse vult Propheta, quod ipse in pueritia consormis extra esse voluit aliis parvulis. Cum ergo alii pueri tunc neque praedicent , neque miracula faciant , ad aliquam de se ipsis imprimendam virtutis notitiam in cordibus hominum: voluit ibi propheta , si ad propositum suaviter inflectatur, consignificare, quod Christus per seipsum manifest re non debuit propriam nativitatem . Insinuatur Midem per hoc, quod de Christo dicitur Hebr. a. Deisbtile peν omnia fratribus assimilari absque yeecato. Quomodo autem assimilatus per omnia fratribus fuisset, si contra ordinarium cursunt puerilis aetatis exisistens puer se habuisset y & quomodo non se habui D et contra talem talis aetatis cursum , si tunc peeseipsum nativitatem suam manifestasset y Seeundo viodes: quomodo ex iis bene pensatis, & applicatis doctrina praesens Angelica vicissim declaretur , atque
Utrum nativitas Chνisi debueeit per Angelos oe sellam manifestari. AD Quintum si e proceditur . Videtur , quod non
debuerit manifestari per angelos Christi nativulas. Angeli enim sunt spirituales substantiae, secundum illud Psal. Io 3. Qui Deit angelos suos Diritus et Sed Christi nativitas erat secundum carnem, non au tem secundum spiritualem eius substantiam Ergo non debuit per angelos manifestari. 2. Praeterea . Maior est amnitas iustorum ad amyelos, quam ad quoscumque alios , secundum illud Ps. 33. Immittet Angelus Domini in eiseuisti timemintium eum, oe eripiet eos Sed iustis, scilicet Sime ni , & Annae , non est manifestata Christi nativitas per Angelos. Ergo nec pastoribus per angelos mani festari debuit. χ3. Praeterea . Videtur , quod nec Magis debuerit manifestari per stellam . Hoc enim videtur esse erroris occasio , quantum ad illos qui aestimant sidera nativitatibus hominum dominari : Sed occasiones C a Pe