장음표시 사용
271쪽
jus civile primus constituit, nec tamen omn2 tulit punitum. Servius autem Sulpitius a tem hanc omnium maximam, quasi lucem, ad ea,quae consese adhuc resipondebantur, a Stoicis est mutuatus, eamque totam in j risprudentiam. advocavit i quapropter M.
Tullius d)aliis usum juris, huic uni artem concedit 3 qua laude haud scio, an alia tribui Jurisconsulto major possit. Hujus exemplo Antistius Labeo dein in dialecticam penetravit, quique post eum vixerunt Iurisconsulti omnes hac parte Stoicorum vestigia pressere. Vnde genus & speciem eodem modo, quo iuli describunt ; raro definitiones habent accuratas , quod Vitium erat Stoicorum, & sicut captionum amantissima erat Porticus, spinas Logica sua vellebat, & varii generis sephismatibus, ut pseudomeno, sorite, superposito, metente, calvo, crocodilo, cornuto, conficiente, obvelato, ignava ratione, & aliis ejusmodi argumentandi monstris lubensui hatur, sic& juris nostri auctores ea in artem suam retulerunt. ori 2 Prae Ob L a. g. i. de Orig. Dr. in Bruto c. a r H Africanus l. 88. D. ad L. Falciae Vlpianus P377. de V. S. Iulianus l. 63. de Reg. Iur. Scaevola ais Pud Ciceronem lib. I. do Oratorc cap. Io. Stoici
272쪽
χ44 De Stoica Veterum JGorum Praeterea Dialecticae nomine Stoica gens Grammaticam stimul complexa est: unde de proprietate verborum, de conflictu vocalium , de voce canora, de hellent simo, idioti mo, barbarismo& soloecismo disceptabant ;etiam ad syllabarum distinctiones & conjunctionum ac praepositionum proprietates descendebant, Grammaticis velut invidet tes. Idem vero labor omnino Iurisconsultis suit suscipiendus, g ut vim vocum haberent perspectam, & in legibus, edictis, Senatusconsultis, in contractibus & testamenistis, exacte omnia explicare possent. Quippe ex uno verbulo male obscureve posito, magnae plerumque lites oriuntur, & apud Praetorem, si quando una syllaba erratum es set in formula, lis tota perdebatur. Ut ne dicam ex alieno saeculo iis explicanda suisse verba Legum XII. Tabb. a regiis temporibus conservata, quibus interpretandis doctissimi
D Seneca epist. 88. D Cicero pro Mura
na cap. XI. dignitas in tam tenui juris scientia esse potest Z R s enim sunt arva, prope in flet lis list/νὼ s perborum interpunctionibus occvaι Quintilianus lib. U. Inst. Orat. cap. I4. Cum e iam si Iurisconsulti, quorum summus circa vem
273쪽
Philosopόia. 24 SRomanorum erant minores. h) Endo proin, im pro eum, escit pro erit, duit pro doderit, sirit pro siverit, adorato pro agito, facile omnibus erant nota: at Neo fiat ortionari siremps jω esto, & alia hujusmodi, hoc opus hic labor erat. Servius Sulpitius ideo consulit Varronem, quid in Censoriis libris sint favisse Capitnlina: In Praetorum edictis quid flumina retanda singnificet, in bibliotheca templi Trajani quaerunt eruditi , i) & in universium propria Iuriscon stulto-
rum erant vocabula, suuου 'heres, erctum ei tum , ruta caesa, ex jure manum consertum,
alia, quorum significatio Grammaticis non satis erat culta & perspecta, sed ab ipsis Iurisconsultis petenda. Unde Gregorio Thau- matvrgo l)verba legum Rom. praeclara qui dem , sed dissicilia perplexaque videbantur.
horum proρνιetatem fabor ut, lutus auream die
re , qua fluctus eludit. M Cicero lib. I. de oratore. PHνima es in omnijure eipiti, s in pontificum libris, σ in XII.
rabulis antiquitatis e res, quod re verbarum priasa vel vi cognoscitur, re actionum genera quadam majo um consuetudinem vitamque declarant.
Adde Gellium lib. XX. cap. I Symmachum l. III. eps. . 0 Gellius-II. cap. Io. lib. XI. cap. II. bb. XX. cap. io. ι In Orat. Panegyrici ad Origem
274쪽
1 6 De Stoica Vetcrum 7 uram l
Paulus , Velut e grege Grammati statum ali- quis crisium teneatis amici nomen penus lomnis generis esse, sibi traditum notat: V pianus in voculas penes & apud inquirit :Pomponius, Julianus &Modestinus sub m sculino genere sexum utrumque comprehendi scribunt: quin imo AEliue Gallus de verbis ad jus pertinentibus, & Volusius Maecianus. de asse ejusque partibus libros singulares. ed
derunt. Quemadmodum vero usum rei ab-' usus facile consequitur, sic etiam Stoici anxia am nimis curamin verbis habuere. In Z none hunc morbum damnat Seneca in mnibus ejus sectatoribus Plutarchus, Galenus
& alii di, & vellem parciores fuissent in. verilo quiis, &allusionibus, quibus sit praemodum sibi placuerunt. m) Neque tamen adeo e
rant m Cicero lib. i. de Ois cap. 7. Fundamentum iustitia es fides : id est, iacto um conventorumque constantiara veritas 2 ex quo, quanquam hoc via bitur foνtasse durius , tamen auiamus imitari Stoiacos , qui fludiose exquirunt , unde urebaset ducta aredamuιque,quia fias, quod dictum es, appetiaram Mem. Festus: Oppidorum oνiginem optime rest eoeeνο ιινο primo de GDνiar eam e aneliatio mem usurpatione appellatam esse exsimvi, quod rem darent; aliciens, ut imitetur ineptias Stoico rum. Chrysippum Laertius lib. I. n. et . ait,. I
bros septem de Elymologicis scripsisset.
275쪽
-- rant inepti, uti derivationes. suas Dialecticas pro veris etymologiis Grammaticis. vende rent: sed quia inanis saepe opera in vera origine investiganda ponitur, cum omnium se re nominum plures natales assignari possint,& usus, tanquam lex quaedam, vocis notatio ni subroget, obroget, Vel deroget , exte
na etiam illa & antiqui plerumque sint incertiora, ideo ex flexione verbi& verisimili ad
naturam rei alludere, quam nimio artificio ingenium discruciare maluerunt. In risco sulti Romani ea inre praeceptores suos eo lubentius sequebantur, quia multas voces in
Hebraeis, Graecis, Etruscis, Volscis, Oscis Sabinis, aliisque finitimis & remotis populis in Latinum sermonem incidisse sciebant,
quarum origo obscura esset & ignota. Stob. eorum etiam morem in docendo utilem esse didicerant. Hinc Labeo Latinarum vocum origines rationesque percalluerat, eaque
praecipue scientia ad enodandos plerosque juriν laqueos utebatur 3 n) secutus sine dubio exemplum ServiiSulpitii praeceptoris siti, qui
testamentum ex eo appellatum dixerat, quod est testatio mentis. Nec quicquam caussae video , cur huic notationi ex veteribus Gellius, sc ex .recentioribus. Laurentius Valla, ψ tam . mu Gellius LXIII. cag. IO. Lo) lib. VI. c. u.
276쪽
243 De Stoica Veterum Ictorum tam vehementer succenseant: nam Servius non veram originem, hanc enim quomodo summus orator, & vir aetatis suae doctissimus, ignorare potuisset sed naturam rei tantum indicare voluit: ut hoc ipso dementes, furiosos, impuberes a testamenti factione arceret. Idem de ceteris judicium esto, quando ex allustionibus argumenta ducunt: v. gr. ubi
Iapis non caeditur, ibi non est lapidicina ; ubilis non periit, ibi nec litis est periculum , ubi mutuum, ibi ex meo fit tuum ; ubi possessio, ibi sedem ponere licet ; ubi res pugno non traditur, ibi nec est pignus. His enim sua utilitas inerat, Plato quoque & Aristoteles in
his frequentes suerunt, Stoici vero perpetui,& horum imitatioue Iurisconsulti: nam prima statim Pandectarum lege Ulpianus ait: Iuri operam daturum prius n6se oportet, uu de nomen juris descendaι, id quod Stoa sic efferebat, definitionem nominis praecedere debet definitio rei. Ex vultibus vestris me satis jam intelligere puto, parum abesse, quin vobis persuaserim, utilem & necessariam Iurisconsultis fuisse Stoicorum disciplinam: si quis autem adhuc dubitat, num pari eam ardore fuerint . amplexi, is mente & auribus jam adesto: rem omnem, utriusque studii dogmatum & doctri.
277쪽
ctrinarum collatione, tam liquidam faciam; ut non Ovum ovo, nec lac lacti videatur similius. Melioris autem ordinis caussa Iurisconsultos in quatuor classes divido: prout scilicet vixerunt, vel post latas leges XII. tabularum, usque ad aetat. Ciceronis; aut sub
hoc & Caesare usque ad Augusti imperium; vel ab Augusto ad tempora Antonini Pii; vel denique post hunc ad Gordianum usque: sub hoc enim, cessim & retro collapsa jam juris-
prudentia , oracula nostra obmutuerunt. In
antiquis illis frustra sectam quaerimus, nulla quippe his affulserat Philosophiae lux, nullum lumen litterarum. Aspera & tenebriis cosa erant Omnia, scriptis quidem, sed sine arte, jus civile committebant; nec institutione, sed natura duce, Sempronius & Atilius evaserunt sapientes. Paullo autem ante Ciceronem natum Philosophia a Graecis Romam suit delata, & moralis illa pleno jam alveo, cum is nasceretur, in jurisprudentiam manabat. Panaetium, Stoicorum principem, supra audivimus, primum Romae Philosophiam docuisse; hujus autem discipuli mediae jutisprudentiae tum erant conditores quae non poterat non Philosophiam, & Stoicam tantum, redolere: ipsi enim Stoiti erant,ia tales ita litterarum monumentis vocantur. l
278쪽
aso De Stoica Veterum yciorum P. Rutilium Rufum Cicero ρ) signanter P Baetii auditorem, prope perfectum in Moicis, appellat. Q Alium Tuberonem, Gellius
auctor est, N) Stoicas S dialecticas percalis Disse disci inas: Sextum Pompejum ingenium contulisse ad su in mam juris civilis, de
ad persectam Geometriae, es rerum Stoic rum mentiam, resert Tullius. ri Idem Lucium Balbum in libris de natura Deorum Stoicarum partium defensorem inducit, eumq; tantos in Stoicostrogressus habuisse ait,
ut cum excellentibus in eo genere Graecis.
fuerit comparandus. s) Quid Quintum
Mutium Scaevolam memoremi quem Ath narus t)placita Stoicorum secutum tradit di .
e. Quid Servium Sulpitium λ qui Athenis.& Rhodi Stoicis operam dedit, Lucilii. quo, que Balbi auditor fuit, &Dialecticam didici
& allusionum tam suit studiosius, 'ut vel eo no mine solo in hanc classem referri mereaturi Iam vero A Cascellii obfirmatus animus. nonne Porticum sapiti neque enim mores cum rep. mutavit , sed de temporibus Caesaris liberius est locutus, nulliusve gratia vel auis/ ctoritate compelli potuit, ut de his rebus quas Triumviri statuerant, formulam com- ρ) In Bruto c. XXX. q) Lib. II NOE . Ara. rap. 22. In Brino cap. 67. ) Lib. I. cvis 6. de nat. Δεα υὶ Lib. VI. Dejnos cap.
279쪽
ponem: unde Valerius Maximus su) eum periculose contumarem, id est Stoicum, appeia lare non veretur Tui autem, Trebati Testa, fere heic obilitus eram , & delendus ex hoc albo videbaris, quia a viris ad seminas, a virtute ad voluptatem, ut infamis ille transfuga Dionysius Heracleotes, transire voluisti: sed tamen agmen hoc claudas licet, sortas enim more suo tecum jocatur Tullius, aut e iuga te retraxit. Certe in Stoica schola te ante vixisse nullus dubito: rmasti Antistium Lab Onem persectum Stoicum, & peccata tibi paria sunt 3 nam qui aurem alicujus tangit,is totum tibi hominem tetigisse videtur. Constat
n) Lib VI. cv. a. n. v. Contumacia est studi tim libertatis, & libido contradicendi Principibus. Vox in Stoicos & Cynicos usurpata. Vide Faciatum in vita Agricola cap. 42. SuetQn. August. cap. M. & Vespas cap. 13, Martiat. lib. II. epigr. 6, uod te nomine Iam tuo salutem, auem regem π domιnum prius vocabam, Ne me dixeνis esse contumacem. U Gothostedias ML χ. D. de legibus & Gasisendus de vita &mor. Epicuri opeν. Tom. V. sta I88. eum Epicureis accensent , propter Ciceronis verba lib. VII. ad fam. ep. tr. Indicaviρ mihi PaMsa meus, Epicureum te efefactum. Sed Tulliuin tu dere, ut in aliis epistolis ejusdem libri observavit Schil terus manis Philos moe. ωρ. I. g. 6. Contra
Christ. Otto a Boechelen de familiisJ Ctorum pS,
280쪽
1 12 De Stoica Veterum Jciorum sta itaque Iurisconsultos, qui sub liuera republica Ciceronis aetate vixerunt, aut Panaetii sui se discipulos, aut saltem ex Stoicorum sontibus arva sua rigasse. Verso in principatum rei p. statu, primis Augusti temporibus una Stoicorum disciplina, qua i pse princeps imbutus erat, jurisprudentiam ornabat , mox autem luxuriantibus Iuriscon stultorum ingeniis divortia facta sunt, inque duas itum est sectas. Clarebant innc
simul duo pacis decora, & amplissimae dignitatis viri, Antistius Labeo & Atejus Capito , doctrina pares, ingenio vero multum dissimiles. Ille quidem vitae severae, & ad
Stoicam gravitatem compositae, Graecae eruditionis fiducia, multum innovare instituebat: hic, ut erat ingenii subservientis, iis, quae ab antiquis tradita erant, mordicus inis haerebat, & in vitae actionibus tempori seris Viens, principis aurae plus quam vernili adulatione velificabatur. - Hinc cum uterque ad
ir. Testam Stoi eum fuisse ex epist. I6. diciti lib. constare putat. Ego libentius utar argumento l. aia D. desuri. quam l. recte &, ut solet, erudite ad mentem Stoicorum explieuit Vir Clari ssimus mihique amicissimus, Nicolaus Hieronymus Gund lingius in Trebatis injuriis liberato S. si.