장음표시 사용
301쪽
De vera Jciorum Philosophia. et 73rum apud me auctoritas est, & ingenui pudoris erit laudasse, per quos profecerim. Nisi
tamen me omnia fallunt, non pauca adhuc in publico relicta siunt, quae quum nemo Occuparit, jure communi mea faciam, Vestroque judicio submittam. In eodem prato bos herbam quaerit, canis leporem, ciconia ranam: mihi princeps cura erit, atrox censurae telum submovere ab Vlpiano, viro sapientissimo, &, larva Stoicis detracta, simulatam eorum in multis demonstrare contemplativam disciplinam, prae activa & mascula Philosophia, quam Iurisconstulti sunt secuti. Quis enim tam ferreus est, ut se teneat λ quam nonnulli, sine suffragio populi AEdilitatem gerentes, indignantur, & clamant: Domitium, desilitorii ingenii hominessa, pomoeria artis suae extendere ultra fines; sacros eum movere doctrinarum terminos , Sacerdotes ipsum in triumphum ducere, Phlosophis sapientem barbam vellere, & suum denique studium reliquis anteferre, quo ambitioni
vel avaritiae suae velificaretur. Ne contra turbam instituta disputatio in incerto vagetur, patronum obtrectatoribus dabo Adrianum Turnebum, e) Criticorum S pa- '. O lib. viii. Advers. c. 2o.
302쪽
z74 Oratio II. patrem, qui Vlpianum ambitiose, ait, affectare sapientiae munus, quo ejus ornamento arti suae decus quaereret. Sapientiam, peringit , rerum divinarum & humanarum cognitionem esse , hanc ipsum in Iurisprudentiae definitione Philosophis adimere, suis tribuere. In contumeliam. denique Theologorum , & invidiam Philosophorum interpretatur, quod Iurisconsultos sacerdotes,&verae non simulatae Philosophiae cultores appellavit. Nec prorsius spernenda videtur censura, quae &alio textu, de patria, & genio Domitii mordace, & moribus ejus ad j vatur. Alibi enim idem Vlpianus, Philosophos numero Prosesibrum habendos est negavit. Deinde ex colonia Tyriorum
sibi originem esse, ipse pro&ssus est; hi vero,
perdita audacia, velut omnis Musae mancipia, sese Romae nunc efferrebant, licet nuI-lam Philosophiae partem attigissent , bilingues erant, & Punica fide mercabantur. g ScipioGentilis porro, at ipse Iuriscon seleus, non tantum ex Vlpiani fragmentis, sed ex
303쪽
singulis quaque Athenaei paginis animum ejus cavillis deditum elucere fassus est, eamque putavit cautam esse, cura Cynicas, quos interrogatiunculis vexavit, Σοφισης & κειτου--τος appelletur. M Idem denique steteratissimus creditur cisse homicida, omnibus honis detestandus, qui non modo Claristianos imposiores, & codicin eorum incros liis Mos improgatae Actionis appellare ausus, sed& libro VII. de ossicio ProconluIis rescriωpta Principum nefaria col egit , ut Proconsulas & Praesides provi ciciarum doceroer, quibus poenis assici oportereteos , qui se cui res veri Dei prositerentur. 0 Verum enim vero non sinat alma Thomis, indicta causa, arrogantiae & vanitatis damnari castissimum juris interpretam, virum modestissimum, & seculi sui decus ;qui nihil in vita, nisi laudandum aut iecit, aut S 1 dixit,
Esse putes e quempia hominem secum a taluad nos: GrammMicus, Rhuor , Geometres, picto aliptes a Augur, Schoenobates, medicuν, magM, omnia
304쪽
dixit, aut sensit. Apage tam foedam protervitatem a virorum principe, qui virtuti sacramento dixerat i quem Heliogabalus, impurissima bestia, removit, ut virum bonum: qui veram quoque, cui semper litaverat, Philosophiam , morte i non sicca confirma
vit. I) Non thraso, non Pyrgopolinices Vlpianus fuit, sed Iurisconsultorum ος, vir praestantissimus, sapientissimus, &prudentissimus, haud uno publico munere
functus. Ad extremum vero Praetorio
Praefectus, Pater, Amicus, & Tutor Alexandri Severi, qui ideo summus Imperator fuisse dicitur, quod hujus consiliis praecipue Rempubi icam rexit. m) Nil sane causae erat, cur is disciplinae suae, aliarum obtrectatione, famam aucuparetur, qui vel privato in limine perpetuus populi Praetor fuisset, sed ad cujus
i) Lamprid. Heliog. c. i6. Dio Cassius lib. 8o. Iacobus Lectius, magna facundia, vitam & scripta Vlpiani duabus orationibus enarravit: sed jungendus ei est Clariis. Schultingius, in notis ad vi tam . Ulpiani, a Bertrandis & Grotio conia scriptam. m) L. a. g. vis. l. 4. in . D. de meus tui. L4.
305쪽
cujus nutum mox triginta tremebant legi
nes , quibus gubernacula imperii gessit. Nunquam certe metachroni sim i notam effugient, qui Vlpianum, loquacem Rhetorem apud Athenaeum, cum nostro confundunt. n Injuria quoque eum, tanquam professum nominis Christiani hostem, a semma & imis passim perstringi, nuper ostendi, Ο nec ad quaestionem praesentem id valde pertinet. At que ideo haec sum cere poterant retundendis
illis, qui de Vlpiano, haud secus quam de
scurra e trivio, aut Graecul* esuriente, aut Munna, jus trium discipulorum captante, loquuntur.
n Eundem errorem erravit Cujae. XXIV. O. 3'. sed alius fuit Sophista Vlpianus, alius ICtus; uterque Tyrius, sed dispares aetate. Ille Pancratem Poetam. qui floruit sub Hadriano, notum sibi fuisse affirmat; hic pleraque imperante Caracalla scripsit, de a Praetorianis Alexandri occisus est. Vide argumentum, ab antiquo epitomatore Λ- e thenaeo praefixum; & Hieronymum molfium, ad Demosthenicos Vlpiani commentarios in princ. οὶ In disputat. da satu Τuriorumpublico, ad 3. g. m. Decurion. c. I. I. . 6. Vide Mirillium lib. v. Observ. c. 22. & Marcum Caiaubonum ad lib. I.
306쪽
acquiescent, res pauito altius repetenda est; atque ut via & ordine nostra proficiscatur oratio , primum Philosophi existimationem V, Plano ejusque symmystis breviter compar ho: dein veram eos Philosophiam non modo af ecta te ; sed & tanti nominis mensuram implevis se, postremo loco ostendam. Quo facto, laes modestiae, & summus honos VI Piano surget, unde ostentationis infamia ei Parabatur. Dicendi genere humili, & iuridico, aut ia mavultis, philosophico utar. Ita laudabo Iurisconsultos, ut veros, quos veneror , Philosophos, honore & cultu suo non defraudem ; simulatores autem quOSVE, Tros Rutulasve suat, vivis coIoribus depictos& variegatos, sistere conabor. Vos, quaeis Auditores, aures mihi benevolas praebet . Omnes artes scientiasque cognatione imter se con nocti, & sororio quasi vinculo conjungi, cunnis aetatis Sapientes tradiderunt, &nemo nostrum cotidie nDn experitur. Graeci amoenum illum variae disciplinae concentum ενκυκλοπ δειαι , Romani orbem doctri Barum vocarunt. Ouemadmodum Vero iter per orbem terrarum facientes, qui
307쪽
De 'vera JGorum philosophia. 279husdam in locis prandendi causa tantum Commorantur, in aliis pernoctant; alibi plusculos dies consistunt, tandemque in patriam reversi, penates ibi & sedem fortunarum figunt. Sic etiam eos, qui litteris operam navant, in quibusdam brevius, in aliis filutius immorari oportet: & alias quidem delibare, has integras perdiscere, atque ad eas exornandas & poliendas omnia' referre. Apud Hebraeos legis divinae studium, praeter Theologiam contemplativam & activam, justam civile, quam Pontificium, etiam historias veteres comprehendebat. Simili era. ditionis varietate inter alios Romanos com-- mendantur Nigidius Figulus, & Terentius Varro: nos Senecam Philosophum, & naturalis historiae scriptorem Plinium, ex scriptis, quae supersunt, admiramur. Eandem quΟ-que viam ingressi fiant, quotquot veterum Iurisconsuliorum per gloriam vivunt. Servium Sulpitium omnis doctrinae studiosium fuisse accepimus: Antistius Labeo in omnes disciplinas penetravit. Masurius Sabinus in uario scientiarum genere diligenter fuit versatus: in uno Aristone omnes bonae artes
fiammum periculum adiisse videbantur q
308쪽
Oratio II. Ego Nemo autem Iurisprudentum tanta Physicarum , Medicarum, Politicarum, oeconomicarum , etiam exoticarum rerum scientia clarus suit, quam noster Vlpianus. Si titulos Pandectarum de Re militari, AEdilitio edicto, de Tritico, de Auro & argento, de
Penu, de Instructo vel instrumento legato, aliosque percurras, Omnem rem bellicam,sorensem, medicam, institoriam, rusticam, urbanam, fabrilem, vestiariam, nauticam& unguentariam eum calluisse deprehendes. Nulla, illius aetate, de termino moto actio erat inter eruditos , nullus Praetor de jurisdictione cognoscebat. Propter inertiam mulistorum, & exigua naturae praesidia, tum quidem plures artes erant constitutae: & satis de- Cantatum erat, eum, qui ubivis est, nullibi esse; fabrilia fabros tractare debere: sed qui in Rep. excellere volebat, omnia, quae a fa-pientibus tradita suerant, summo studio &
cura& Iv. F. I. Sel. XIII. e. H. Athenaei argumentum, Plin. lib. l. ep. 22.
309쪽
De vera Jciorum Philosophia. II icura discebat ; omnium rerum, quae libero homine sunt dignae, una credebatur esse doctrina, unus contextus disciplinarum. Qui Iurisconsultus, idem Theologus i idem rerum divinarum & humanarum peritus. Humani autem ingenii imbecillitas, & breve vitae spatium, & longa singularum artium coisgnitio, excellentia quaevis ingenia monebat, ut a potiore disciplina, in qua consenuerant,
tantum nominari voluerint. Inter ceteras autem artes liberales, quas
humana ratio comprehendit, Philosophia principatum tenere visa est Iurisconsultis; ideoque non ab Edicto Praetoris, neque a legibus XII. Tabularum, sed penitus ex intima Philosophia, juris artem hauriendam esse existimarunt. Hi omnes, quae Philosophiae tribuuntur partes, naturalem, quantum satis erat; diligentius rationalem, Politicam & oeconomicam, diligentissime moralem sunt complexi. Haec nimirum germana Iuris- prudentiae soror est, virtutis indagatrix, expultrix vitiorum, quae eosdem habet sontes, qui legibus & jure civili continentur. Logucus si de triangulo disserit, Geometrae munus invadit: Rhetor, res divinas tractans, aliud
agit, quam debebat. Verum si Theologis Philosophiae insidiari licet , si Medici rerum S 1 natu
310쪽
. 28 et oratio II. naturalium icientia se earere non posse pruritentur 3 CH d malum nostri ordinis
homines ab tua, Omnium artium matre
arceati Pro ecto Iurisconsultus, Philos phiae deditus , ramum abest, ut in alienas possessiones irruat, ut nomen suum tueri non possit, nisi largo sapientiae illius fluminesit inundatus, qirae vitae usum tradit, mores ad honestatem componit, & officia secietatis hcn aliae dispensat. Ite per omnes respublicas, legum aequitate celohratas ; di maximos quosque legislatorum
Philosophos sui D, Iegumque interpretes philosephatos cissu, Iiquebit. Athenas de Spartam, duos illos Graec3ae solicis ocellas, intueamur: nonne ibi SoSon, hic Lycurgus, Plius Philosi h e ope viam ad subigendos
animos feroces muniverunt Quid Za eucui& Charond s Z quid ceteri Rheginorino, Locrensium & Thuriorum legislatorest nonne in tacito illo Pythagorae secessu sese praepara-Tunt, priusquam bara darent,. quibus immoris talem gloriam Qui consecuti λ Maneat ergo aeternum jurisprudentiae cum Philosophia connubium , & valeant ignaviae magistri, qui divortio pernicioso separanda contenis Munt, quae individuo nexu semper conjur