장음표시 사용
291쪽
philosophia. 263sus primum, deinde facundia, semper apud
me valebit. Vos idem si observare pergeris, novis auctibus quotidie florestet liaec bonarum artium ossicina: templum hoc concora diae, pietatis & sapientiae sedes erit, in quo virtutis vestrae monumentum stabit aere perennius, quod nec imber edax, nec Aquilo impotens, nec iuga temporum, destruere
possit. Nune tandem & Uos compello, Nobilissimi atque Ornatim i ii Domini Studiosi, o cara mihi pectora 'praesertim,qui sacris nostris estis initiati. Vestrum causa Clementissimus Rex hunc publici Doctoris locum me
occupare jussit: Vobis etiam ab hoc tempore . meae curae, mei labores, vigiliae meae sunt consecratae. Audivistis, quam arcto conis
nubio Philosophia moralis & jurisprudentiasmi conjuncta: cavete igitur, ne, quod stolidissimi olim Trimalcionis tumulo inscriptum resert Petronius , idem & titulis vestris inscribi possit: Nec unquam Philosophum au-δυit. Paullo rectius Trioptolemust apud Ennium suadebat: Philosophandum Use pau- eo. Vovautem veterem illam & regiam in studiis vestris insistite viam, quam Tuberones, Rutilii, Scaevolae, Sulpitii, ceterique
292쪽
164 Stoica Veterum JGortuuHi quippe ad civilem sapientiam non accede hant, nisi largo philosophiae flumine essent inundati. Haec illis Amaltheae cornu erat, ex quo, quicquid libebat, inusium suum depromere licebat. Haec etiam est germana Iurisprudentiae soror, lex vitae, quae nunc a dolescentiam vestram alit, olim senectutem oblectat, secundas res ornat, adversis perih-gium ac solatium praebet. Sine hac quid, quaeso, omnis haec vita vestra Nonne mors& sipurcum cadaver Finis instar fabulae, quam agitis ; & aliquando scenae hujus vela erunt complicanda. Stoicos igitur Vobis imitandos proponite, Viros graVes, viros ianctos , honi & aequi custodes ; cum his studiorum vestrorum certum finem concipite, miserisque viatica canis.
Discite mortales, s caussas cognoscite reo
ciuid sumus, re quidnam victuri gigni
mur, ordotauis datus, aut meta quam mollis soxus re unde, tauis modus argento 3 quid fas optare,
293쪽
Vtile nummus habet: Patria carisque
propinquis uantum elargiri deceate quem te Deus D , cto humana qua parte locatus es
Haec si bene imbiberitis, ad sacra nostra accedite. Leve Vobis erit, quod a plerisque, tanquam ingens saxum, volvitur, Iuris corpus, &cum Scaevola assirmabitis, nullius artis, quam Iurisprudentiae, scientiam videri faciliorem. Cottam accepimus eodem
die, quo togam virilem sumsit, Carbonem postulasse: Plinius ipse refert, se adolescentulum caussam Iulii Pastoris egisse: Celsus quoque adolescens de Iure scripsit, & Nerva filius anno aetatis septimo decimo publice de Iure responsitavit. Vos etiam, si horum exemplo doctrinam de moribus, Dialecticam, Grammaticam, Historiam & Antiquitates praemittetis, facile & mature cognost iis ea, quae alii toto vitae suae tempore vix credendis laboribus raro aut nunquam assequuntur. Me non morosium patruum, sed ducem
habebitis, comitem & familiarem. Limispidos Vobis propinabo juris Romani, juris profecto sancti & aequi,sontes; in ipsa Themidis penetralia Vos deducam ; nec leges tan- R s tum,
294쪽
166 De Stoica Veter. Τciorum Hilosoph. tum, sed& earum usum, vim & potestatem Vos tenere docebo. Sic itaque, carissimi Commilitones, me totum, Vestris commo- ldis unice intentum, nunc accipite i & vosmetipsbstam diligentes ostendite, ut neceDsariis aliquando dotibus instructi, Reip. Rectores , Regum ac Principum Consiliarii, Iudices, Doctores, caus arum Patroni evadere, Agloriosae vocis confisi munimine, in publia Cis privatisque rebus lapsa erigere, fatigata reparare, laborantium sipem, vitam & posteros tueri queatis. Virtus, credite mihi, re- pullae nescia sordidae, intaminatis fulget honoribus l
295쪽
VERA, NON SIMULATA, ICTORUM PHILOSOPHIA
HABITA TRAIECTI A. D. XVI. SEPTEMBR.M D CC XXII.
296쪽
ILluxit nobis iterum, Auditores, omnis oris dinis, loci & dignitatis honoratissimi, illuxit nobis, inquam, anni litterarii dies auspicatissimus, quo Musiarum delubra reserantur, & docentes, pariter ac distentes, ad munia revertimur feliciter. Vulgus gentilium superstitio Brum omnia principiis inesse rebatur; ideoque ab avibus signa, a deorum simulacris auxilia petebat. Rectius Sapientes ignavum bubonem, & sinistros corvorum volatus risierunr, modo rerum agendarum primordia a Diis immortalibus caperentur. Veteres Romani nihil magnum, in bello vel pace, publice aut privatim inchoabant, nisi solenne illud carmen, Quod bonum, felix, fortunatumque sit, essent praefati. Quota quot magistratum inibant, aut noVum opus suscipiebant Quirites, leviter aliquid primo die delibabant; ne totus annus, totumve Ο-pus ab auspicio iners censeretur. Consules quum annum suum aperiebant, solennia ludebat omina libertas, laetumque tribunal auspice clamore resonabat. Praetor Kalendis Januariis, sumta . praetexta, & lacrificio in Capitolio facto, conscendebat rostra, ac
297쪽
Oratio II. de vera Iciorum Philos et6' more majorum, quid mereri vellet, quaeve injure dicundo observaturus esset, proponebat. Ipse Cajus noster, sa legum vetustarum interpretationem facturus, non modo
cujusque rei partem potissimam principium
vocat; sed illotis manibus protinus male riam interpretationis tractari vetat; quia praefationes istae&lubentius nos ad attentio nem materiae proponendae producunt, & . cum ibi venerimus, evidentiorem praestant
intellectum. Hujus prudentissimi viri praeceptum secuti sunt varii in Germania, Gallia& Italia Prosessores, qui in vestibulo praelectionum suarum rationem instituti cum ejus, quam tradituri erant, disciplinae laude
conjunxerunt. Sed dum quisque merces venales extollebat, omnium auctoritas elevata
est, tepuitque tandem mos non spernendus, postquam minus morati, circulatorum instar, ex vicinis theatris, tam doctrinas, quam earum doctores, mutuis convitiis prosciderunt. Absit vero,abusus tollat usum consiuetudinis laudatissimae, quae & ad augendam artium
dignitatem, &ad animos juvenum inflammandos, suscepta est. Magnus ille Antonius Matthaeus, inde usque ab ipsis illustris hujus Academiae incunabulis, solenne hoc plus se-
298쪽
27o Orario II. mel servavit, ejusque clarissimi successores haud unius exempli imitationem nobis prodiderunt. Non equidem a duplici munere tantum mihi otii superest, ut ingenium in Rhetorum scholis exerceam: neque adeo me vexat lphi- Iautiae tentigo , quin sentiam, tenuitatem meam vix quicquant doctis auribus dignum proferre posse. Interstrepit tamen anser olores aliquando, & quidni quaelibet arriperetur occasio, celebrandi munificentiam Amplissimorum Academiae hujus Curatorum , iisque ex vetere sormula apprecandi, ut annare & perennare possint in publicum bonum y Vobis autem, Viri Celeberrimi, Collegae conjunctissimi, non possum non, erumpente laetitia, gratulari raram temporis felicitatem ; qua pars vegeta senecta, pars virili aetate, omnes festi atque valentes, sacras has aedes revisimus, dumque alibi conscientiae libertas prostrata jacet, alibi litterae moerentes in exilium pelluntur, nos in pace &amore litterarios conventus celebramus: id quod ut vobis & mihi lapius contingat, votis
conceptis Opto. Quam vellem autem, ceteri omnis orodinis Auditores, tale in praesens elegissem le- igalis orationis, ut Zasius vocabat, argumem tum, l
299쪽
De vera Iciorum Philosophia. 27 I
tum, quod huic tempori, loco & personis esset accommodatum, quodque, praeter animi delectationem, utilitate sese commendareti Bonum, opinor, factum erit, si hoc
ipsio die, quo juris Naturae & Publici explicationem aggressurus sum, de Vera, non fl-mulata, Iurisconsiustorum Philosophia dicam , & telam, quam alibi exorsus sum, per texam. Enimvero veteres Iurisconsultos a Stoicis praecipue imbutos esse, olim publico sermone, adversius Paganinum Gaudentium, ostendi; superest, ut quibus in partibus rigidam magistrorum disciplinam viri sumini, &juris auctores, deserendam existimarint, edisseram: id quod haud commodius fiet, quam si vera sapientia a simulata discernatur. Nil praeterea Institutionum explicationi aptius praemittetur, quam invidendum illud & magnificum ordinis nostri elogium , quod Vlpianus, statim sub initium libri primi Institutionum, sibi suisque sociis susipendit. Quid denique recitationibus pu-hlicis , de disserentiis Iuris Civilis & Canoniaci , nec non de Originibus praecipuarum juris
Ecclesiastici materiarum, magis erit accomodatum, quam Sacerdotium juris λ quod . Iustinianus Imperator, seu Pandectarum
300쪽
2 72 Oratio II. architecti, valvis & portis sanctissimi Iuris- prudentiae templi inscripsierunt. Verba Vlpiani sent, quae sequuntur: c Iuris merito quis nos Sacerdotes anesiet. Lusitiam namque colimus, s boni re aequi notitiam prositemur: aequum ab iniquo separantes r licitum ab illicito discernentes: bonos non seolum metu
poenarum, verum etiamstraemiorum exhortatione, emcere cupientes s veram, nisi fasior, Philosophiam, non simulatam,a ectantes. En fundum sermonis pulchrum omnino , & varia observatione secundum, in quo excolendo decora ingenia, cum in commentariis ad Pandectas, tum in libris singularibus elaborarunt. d Magna glerorumque ho
e In l. i. r D. de Iustitia rejure. d Ludovicus Malquytius, de vera non simuistit a Iciorum Philosophia, Paris. A. i526. Ernstius& Brandes , de vera oe simulata I Gorum Philosophia. Majore ingenii & eruditionis copia Vbertus Folieta, de Philosophia sjωνίου eivilis inter seomparatione, Roma A. II 3. HOpperus & Conrinisgius de vera Drisprudenιia. Sed his alius, quam nobis, fuit scopus. Petrus Faber multa, ad illustrationem hujus l. I. pertinentia, in medium pro tulit ; ut tamen spicilegium, haud contemnendum ex temporis consideratione, quo Ulpianns haec