장음표시 사용
311쪽
De Hra Jooram Philosophia. 2 8 3cta fuerunt, & pono a veris jurisconsultis conjungentur. 9 Videamus autem, quid impulerit Censores Vlpiani, ut nimis magnifice putarint ab eo dictum esse, Iurisconsultos Philosephiam affectare. Hi scilicet maturos illos &consummatos veteris Romae Prudentes componunt cum modulo eorum, qui neglectis laborum gradibus, prout amores vel ambitus
suadent, biduo se jurisconsultos profiteri non erubestunt. Alii soriam jurisperiti officium arctissimis finibus concludi arbitrati sunt; scribendo, respondendo destillicidiis, antestationiblis, vagulationibus, de rivis, glande legenda, aliisque ejusmodi contemtis re bus, ad quas Philosophus statim nauseet, divinioribus tantum adsuetus. t Verum nisi praejudiciis mens horum occupata sit, levi
i) Non repeto, quae supra dixi, o I. I. Sed addo Horatium inte flore. de vetustissima Philo- .sophia Poetica: - - - Fuit hae sapientia quondam Ptiblica pripatis fecernere, sacra profamis, I Concubitu prohibere vago, δενe jura marisis, Oppida moliri ; leges incidere ligno. ιγ Cicero I. deLL. auo me voca/st aal quia
hortaris P ut libellos et sciam de stillicidiorum σ
312쪽
adigam. Num enim parva cuiquam erudiistio videri potest, de omnibus rebus, quae in hominum controversiam cadunt, jus tenere,& rationem eas dijudicandi habere perceptam Z Ergone vile aliquod artificium est jus civile, rebus tranquillis turbandis, aut crumenis hominum impune emungendis imventumὶ quod in gyrum rationis deducit mortales, rebus secundis efferatos, societates tuetur, & res cunctas aequis imperiis dispensit. Itane tandem quaestuosum magis, quam salutare est Iurisconsultorum munust qui consultoribus sermulam, hastas patronis, judicibus rectum& bonum, Praetori aequitatem subministrabant: ad quos sic adibatur, ut non modo de universio jure, verum de omni officio ad eos reserretur. Latissime profecto, per omnem societatem humanam, manat juris interpretatio, nullaque vitae pars,dOmi soris; pace & bello ; in divinis & humanis ; publicis & privatis, neque si tecum agas
aliquid, neque si cum altero contrahas, ejus munere vacare potest. Haec suum cuique
tribuendum, patriae & parentibus parendum, fidem
de parieιum jure ρ aut v sipulationum s judiciorum formulas componam i siqua re conscripta Ant a multis diligenteν, re sunt humiliora, quam illa, qua a vobis exstectariIMO.
313쪽
De vera Jciorum Philosophia. a X sfidem in conventionibus servandam esse j bet. Hujus cognitionem viri principes siemper in possessione sua tenuerunt, quod plurimas gratias, firmissimas amicitias, multaque studia pariebat. Et tu, quisquis es denique, a tolle leges, & vincula revelles vitae commuis nis ue aufer jura, & vide, quid sint dominia rerumὶ quaevis obligationis λ quis exitus ultimae voluntatis Nihil erit, quare exploratum cuiquarn esse possit, quid suum vel alienum
sit, quid pater liberis iit relisturus, quid fili
us a patre separare possis. Omnia incerta sunt, simula jure recessum est. Satis jam ex vultibus vestris colligere videor , Auditores, inter omnes constare, non utiliter modo, sed necessario Philosophiam cum Iurisprudentia copulatam fuisse olim, &
- αὶ Egregie Cicero sib. XI. ad Famil. F. 16. pro Cacina c. 23. qui S alibi multus est in juris scientia praedicanda, lib. Ii. de Osf. e. ry. & lib. t. de Orat. Auid, inquit, praeclarain, quam honoνibuamReip. maneribiti per sectum senem seuo jure diacerere id, quod apud apud Ennsum dieit Ae Pythius Aposto e se esse eum,unde sibi, si non popuἰi π Reges,
at omnes sua cives consilium expetant, fluarum ν ram incerti; quos ego mea ope cx incertis cenos,
314쪽
hodie ab omnibus conjugi deberc. Nunc major rerum ordo surgit, ubi ad veram, non simulatam Iurisconsultorum Philosophiam perventum est, quam sibi suisque adlcripsit Vlpianus. x Ecquid enim, dicet aliquis egrege cordatus homo, ecquid hoc est, nisi ampullas projicere, & limites modestiae egredi, per quam pudor honestus sibi stabilem demum auctoritatem comparare valet Dic aliquem, sodes, dic Quintiliano eo orem, Haeremus dubiit Foppius Aixema hic
exclamandum putat: non ego. Neque e nim adeo in angustum redactae sunt copiae Irostrae, ut animus abjiciendus sit: quidquid fieri potest, turpiter desperatur. Possiem provocare ad naturalem illam mortalium inclinationem , qua suum cuilibet plucrum videtur, & nemo non ea in re triumphat, in qua
ae Livius similiter simulatum pavorem vero opponit lib. H. e. so. Floros veram fugam simulatae lib. m. e. r. Sidonius Apollinaris lib. m. ep. r. Nihil ectatum simulatumques Per ι ρ rius furereus, quam fleveritaris imitatio. Optime Marcus Antonius lib. I. n. I6. Τουτοις σε Nun ιον των α λη- θως φιλοσο*ουντων. τοις δε αλλοιe εκκοι Vere Philosophantes in honoν e Babebat, c re is nihil exprobrabati
s lib. ιι dissert. juricis. c. q.
315쪽
De vera γtorum Philosophia. 28
qua maxime se excellere sentit, ut ipse sese evadat excellentior. z Pollam confugere ad innatam iliam Romanis ambitionem, aut si mavultis, ad studium Syrorum alios vincendi ingenii cultu. Sed nihil horum opus est. Qui tot finium regundorum sormulas praescripierat Iurisconsultus, libenter vicinia disti plinarum terminis permittebat. Qui legem Philosophiae vere, quantum natura sibi relicta capit, reipsa impleverat, nil erat, cur elogium Philo phi cum aliorum injuria aucupareturi unde quo minus gloriae petiit, eo majorem est adsecutus. Quid ergot Non ait Vlpianus, suam juris scientiam verae Plu Iosephiae decreta tradere ; Philosophorum omnia esse simulata, umbras & purgamenta mera. Non jactat, se suosque solos culmen verae sapientiae tenere, sed juxta cum aliis ve- is Philotaphis, juris iacerdotes anxie eniti,& nervis omnibus studere, ut, damnato otio, hypocisi, avaritia, & missis difficilibus
nugis, rem illam religiosam, quam alibi vocat, ab factis, non verbis excolerent, ejus quefo Vide Plinium iv. v. tr. in Donte hujus dinsertationis, ad invidiam statim ab Ulpiano remo
316쪽
et 3 3 Oratio II. . que brabeum, animi tranquillitatem, comsequeretur.
Veram igitur Philosephiam primoianam vocat, quae boni & aequi notitiam non modo intellectu comprehendit, & lingua profitetur ; sed quae in Curia, in Foro, in omni vita civili, licitum ab illicito discernit,
malosque cives, duabus rebus multo potentissimis, immedicabiles poenis coercet, reliquos vero praemiorum exhortatione bonosessicere conatur. Contra simulata contemplationibus argutis, & altercationibus cathedrariis, nil profuturis con semitur, otio gau- . det, totaque in oratione, non in actione con
sistit. b Deinde vera Philosophia, vel uni-
ns Socratis judicio, est moralis, quae naturam huma-losophiae nomen sacrum repenerabile appellat, epist. Η- b Aristoteles philosophiam eontempla tricem alibi quidem videtur evehere, sed activae eam subjecit lib. I. Ethic ad Nicomach. c. 2. Bonum cia viraris N aequirere, re conseνυaν e. majus quid sdivinitas videtur e nam conientus quidem esse etiam n m quisque po est, si uni soli; pulchrius tamen ac disiniis, si genti ae eivitatibus utilis sciaIών. Rotunde Cicero lib. xv. epist. q. ad Cationem: Sosi Iropemodum nos Philosophiam illam VERAM σant quam, qua quibusdam otii esse ac desidia νid ων , in forum, atque in remp. atque in usam aciem
317쪽
De vera I Curam Philosophia. et 8'
humanam penitus intuetur, ex ea mores recte constituit, eosque a labe & pravorum inis juriis defendit. Haec animum discutit,appetitus a vitiis purgat i bonum, malum λ expetendum, fugiendum proponit i nec alios tam tum facunde monet, domitas habere libidines , sed propriis cupiditatibus manus injicit, easque frenis & catenis compescit. Simulata
autem rebus Hysicis & coelestibus unice in-
T me- pane deduximuι. Seneca ludum litteraraoνtim Pbialosophorum sic invito Gronovio, pro luteν araum legit Faber; Lipsius ex suo litteratium qui rem magnificentissimam fissabast vocant, animum minuta docendo dimittunt, reli nquendum esse suadet Epist. 71. Alibi veros Philo phos opponit eam rheHariu qui verbis,non re, philosophabant.r,lde Brevitate vitae cap. x. Solebat dicere Fabianus e non ex his eathedrariis Philosophis, sed ex VERIS santiquis. Arrianus Scholasticos & stultos coniunxit lib. lir. e. 26. Marcus Scholasticum viro maturo , 8t rebus administrandis idoneo,opponitio. r. F. 16. Iulianus Imp. ad Themistium pag. 263. Cum νita genus istud, quod in actione versatur, philosophico te anteferre dixisses; tum ejus flententia i flem insoletem cita si, qui felicitatem in eo, quod recte agatur, sitamputavit. &c. Posterior aetas nominales Phillos ophios appellavit, quod avari rerum, prodigi nominum essent, auctore Aventino lib. v Annal. Boser. Stephano Episcopo Tomae. Epist.'I. verborum venditores dicuntur.
318쪽
29o Oratio II. tenta, de fluxu & refluxu maris, terra, coelo, mete is, cometis, aliisque extra nos positis, multa obscure disserit, dumque nimium auctoritatis naturae tribuit, in auctorem naturae siepius impingit. o Tertio veram Philo-2phiam gratuitam vocat, quae sine praemio benigna, modicis contenta, sine ostentatione, sine superbia, nocet nemini, prodest multis, nec ambitione, aut spe lucri, sed
Virtutis amore excitatur. Simulata merce
naria est, quae victu & corporis habitu sev ritatem prae se fert, lingua & supercilio pecuniam contemnit, at fictam adseverationem ubivis nudat, artem sanctissimam num
o Hinc Aristo dicebat, eos, qui, relicta Philosophia morali ,-εγκ-λιοις μαλμψιν v carent, similes procis Penelopes esse, qui cum d mina potiri non possent, ancillis miscebantur, apud Stobatum. Serm. is. Alexandriae Astrologi re, butum stultorum pendebant, quod a stultis conis silerentur; Suidas in poc. Πακωoμιον. Romae ab omnibus fere Principibus interdictum fuit, nequis omnino Chaldaeorum & mathematicorum ineptiis se immisceret, varieque puniti sivit hi, qui id exercuerunt, auctore Vlpiano ris. xv. Collan In Concilio Lateranensi Clericis vetitum exercitio Physicae cap. 3. U' ob. X. Ne clerici velmon. Λuguinstinus hanc scientiam parum proficere Christiano, scripsit Enchiνid. ad Laurentiam.
319쪽
De vera IC orum Philosopbia. 29 et mario pretio dehonestat, suaque utilitate omnia metitur. d) Denique vera Philois-phia est prudentia revilis, quam Plato regalem scientiam & Principum vere propriam, Aristoteles artium reginam appellavit. Haec
est politica illa Philosephia, & architectoni
ca , quae cum pedissequis suis comitata, o bem illum doctrinarum, omnique juris, Π
turalis & divini, publici & privati complecti
tur studium, nec leges tantum, sed & earum finem, rationes, applicationem & interpretationem commonstrat. Hujus iundamentum est illud rectae rationis dictamen, quod non hausimus, non didicimus, sed cujus in-Τ 2 Venis d) Sapinianus, niveus ille verae Philosophi custos, in l. i. g. A. D. de Excusat. tui. Eterim, i quit, VERE philosephantes pecuniam contemnunts cujus resinen a cupidine fictam adseverationem δε- agunt. Seneca u. de Benef. cap. ip. Res es intolerabilis , poscere nummos re contemnere, Indixisti pecunia odiam ; hoc professus ero personam induisti. Agenda est. Iniquissimum est, re pecuniam D. gω-ria egestatis acquirere. Apuleius in apolom ubi Paupertatem Philosophiae vernaculam, & bonae mentis sororem explicat, cur ejus, inquit, pudeo senuiores, quod ea non simulate, sed vere fungiamur. Multa Grotius instor. nas. adi. I. D. dei ιν. cognit. Frehcrus LPMerg. c. L Het Eus c. αέλι. V Misis.
320쪽
ventor & disceptator est Deus; quod aliud non est nunc, aliud olim, aliud hic, aliud in Anglia, callia, Hispania 3 cui derogare non licet, quod solvi nemo potest; sons legum civilium, quae ad genium cujusque populi, suadente publica utilitate diriguntur. e Simulata autem sophistica est, quae in captando & illaqueando occupata, sycophantiis &sallaciis humanarum fictionum innititur, a
Platone olim derisa, nunc proceribus contemta, crux melioris juventutis; quae utilio
re fruge neglecta, scholae, non vitae,disicit, &
tot inter nebulas variarum opinionum vix viam Euphrates Philosophus apud Plinium lib. I. epist. Io. Hanc esse Philosophia, re quirim pubcherrimam partem, agere negotium publicum, cognoscere, judicare, promere, re exercere justitiam, quaeque ipsi doceant, in usu habere. Cujacius inacthortatione ad filium Iacobum, tractatui v ad Afri ea num praemissa: Sine stadiis Dris. Civilis, inquit, neque sare res, neque mores hominum constitui, componi aut temperari ullo modo possunt:: sine quibuιρνudentis in cauissimusque reνum botamo, quisquis fit, quantumvis felici fidere natus, nemo unus evaserit unquam, fine quibus a qui re ni quoque speιiem comprehenderit vix unquam quis quam bene ; nec si se dederit totum Philosiophia, nec F lisieνis sacris. Nam Philosophia universa tam