장음표시 사용
381쪽
D Pietate Veterum Jciorum 3F3 Ieat, mercenariam Operam spernere, &si quae sorte sunt id genus alia in Philosophos
jacta convicia. Quis autem non videt, haec dicta esse non in veros sapientiae,& ingenuos magistros, quos Philosophos Morales vocamus, verum in eos, qui, omnibus animi vitiis contaminati , Philosophiae studium habitu corporis
prae se serebant, eamque promissa barba, supercilio, pallio attrito, pera, baculo, & verborum argutiis metiebantur, atque ostentabant, ut concessa veris Philosophis, qui tanti mensiuram nominis implebant, a muneribus personalibus & patrimonialibus immuis nitate & vacatione uterentur seuerentur. flos fictos, simulatos, & degeneris animi Philosophos insectantur & contemnunt JCti nostri, hos, tanquam Ignavum, fucos,pecuae a praesepibuG arcent Legislatores & Principes Romani, quando rescribunt, magistros studiorum,doctoresque excellere oportere moribus primum, deinde
facundia & eruditione. θ) Reddendos eD se Patriae suae, qui habitum Philoisphiae inde. bite & insolenter usiurpare cognoscuntur, &
382쪽
364 Corn. van EM, De Rellione repente ac temere ad hanc prosessionem prosiliunt; a probatissimis autem approbatos, & optimorum conspirante consensu in ordinem admissos, ab hac colluvione secernendos; et Turpe esse Patriae, functiones serre non posse eos, qui etiam sertunae vim se serre jactant; professionem & desiderium eorum inter te disserepare, qui, cum Philosophos se esse proponerent , vincebantur avaritia & rapacitate,& onera, quae patrimonio suo injungebantur, seli recusare conabantur. 9 Quantum attinet ad Religionem JCtorum nostrorum, non est silentio praetereundum, eos etiam hac in parte Stoicorum suorum exemplum secutos, quoties de Divina Majestate loquuntur, quod faciunt sirpicsime, semper meminisse unius Dei, nunquam autem Deorum. Qua in re nemo negaverit, eos majore laude dignos esse, quam non modo Poetas, quibus, pariter ut Pictoribus,
ut libet audendi semper fuit aequa se tes , sed& quam Oratores quosdam Christianos,
383쪽
Et Pietate Cererum JGorum. 33 saliosque, etiam in Ordinem iericorum, &Cardinalium, quos vocant, relatos Scriptores, qui Theologi vocari volunt i Quos, ne videantur parum prisco ritu loqui, non pudet passim memorare Deos Deasque immortales , quorum Iovis, Neptuni, Phoebi,Nam iis, Nympharum, Nereidum, Hamadrya- iam plena sunt omnia ; quibus Virgo Mater dicitur
Spes fida ιοminum, opes fida Deorum pQui ipsi Pontifici Romano publice audent
commendare, ut fidat Diis immortatibus, quorum vicem in terris gerit; Denique qui pro, 'eccata homini morituro remittere, tanquam locutione minus latina & ciceroniaiana , malum d icere & scribere, Deos Superos, .
Manesque isti placare. b) Qua affectata, frigida , intempestiva, ne dicam impia Veterum imitatione, nihil est ineptius, nihil illis, qui Christiani audire volunt, indignius. Non ignoro, esse Viros eruditos, qui existimant, Dei nomen, cujuscrebra in V rerum JCtorum Responsis fit mentio, exi mente &interuione eorum ad Iovem, aliosque complures Deos semper eae referen Z 1 dum;
384쪽
3s6 Corn. 'van Eu, de Religione dum ; Sed Tribonianum, pro concessa sibi illorum monumenta interpolandi, & ad consuetudinem ac Religionem suae aetatis accommodandi licentia, sublato Gentili, &Christianae fidei contrario Iovis, Deorumque vocabulo, ubique reposuisse nomen
Sed hanc conjecturam quo minus probem, facit tum, quod eadem de Deo, nunquam autem de Diis, loquendi ratio etiam observata sit in Fragmentis antiquae jurisprudentiae, quae hodieque supersunt extra Corispus Iuris Iustinianei , in quae Tribonianus nihil tale tentare potuit ; tum quod, si JCtorum
Resiponsa hac in parte a Triboniano essent interpolata, credibile sit, eum vel in uno aut altero Responis, memoriae vitio, relicturum fuisse nomen Deorum, ut factum est in aliis locis, quorum nonnulla inflexit ad jus novum, expunctis verbis i psorum Auctorum, ad jus vetus pertinentibus, & in se iis aliis, ex jure posteriorum temporum petitis, alia autem ejusdem prorsus sententiae ii dem verbis concepta loca reliquit intacta,quo nomine .pe ipsi exprobratum est vulgatum illud , mendacem Mortere esse memorem. d
385쪽
Et Pietate Veterum JCtorum. 33
Quod vero Vlpianus in Fragmentis omentionem faciat de pluribus Diis, interque eos de Iove Tarpeio, Apolline Didymaeo, Minerva Militensi, Diana Ephesia, Matre Deorum, aliisque fictis & vanis Numinibus, inde minime consequitur, hanc Ethnicae Superstitionis,& vanae credulitatis plenam locutionem huic sanctissimo Juris Antistiti suisse propriam ac familiarem, vel eum plures, quam unum, prout sua sibi privata suggerebat Religio, coluisse Deos 3 Sed animavertendum est, eum, cum pro ratione argumenti sibi propositi doceret, non licere Deos heredes instituere, nisi quos SCto, vel Constitutionibus Principum instituere concessumi erat, non potuisse non meminisse Deorum, quos ipsa tibi finxerat, & publica auctoritate receperat Romanorum Superstitio, qui, licet nimium essent faciles in tolerandis, etiam ineptissimis & ridiculis Religionibus, non tamen temere permittebant, ut liceret promiscue sine delectu quoslibet Deos, eorumve Sacerdotes, & Sacrorum Ministros, heredes instituere. Quid autem de Deo nostro unico, in
386쪽
3 8 Corn. v an Ech, De Religione spissis & Cimmeriis illis ignorantiae & Superstitionis Ethnicae tenebris senserint Vlpi,aius, aliique Romani JCti, dissicile est amr- mare, dissicilius probare. Illud certum est,& extra omnem dubitationis aleam positum, multa in illorum Responsis occurrere & obvia esse sancta, recta, honesta, & a Regulis ac Praeceptis Christianae Pietatis non modo non multum recedentia, sed potius cum illis ad
amussim consentientia vitae morumque praecepta ue Sicut nihil illis ad explendos omneς persectae Pietatis & Probitatis numeros d fuisse videatur, quam quod ipsis non licuerit esse tam beata, ut verum de Deo intellectum, & Christianae Religionis per iasionem
Qualia sunt aurea 'illa& homine Chri- Biano dignissima dicta , Iuras natura esse R
Agionem e a Deum, ut pareamin parentibus,
quorum persona liberis semper sancta es honesta videri debeat ; se nibus paren/ibus, etsi inagualis sit eorum potesas, aquam seandem deberi Pietatem re Reverentiam Z
Cum inter nos cognationem quandam Nati ra
387쪽
Et Pierate Veterum JGorum. 3 Τ9ra consit uerit, ad Ius Natura quod ait nee , omnes homines aequales sint , hominem
homini insidiari ne ου esse ; g9 Interesse hominis , beneficio a ci hominem, adeoque jus fasque esse, appellare pro damnato, qui ad supplicium ducitur, non modo si illemand
Verit, verum quisquis alius provocare voluerit, neque distinguendum eise, utrum neces.sarius ejus sit, nec ne 2 Humanitatis enim ratione omnem provocantem audiri debere,
licet ipse damnatus resistat adversus provocationem, & sententiae adquiescat, perire festinans, h) Et sic vel invito dandum beneficium, nec audiendam esse illud Poetae, Δυitum qui servat idem facit occi denti. i; Arbitrum, Sacerdotio obveniente, non cogi sententiam dicere i Id enim non tantum honori personarum, sed Majestati Dei indulgendum esse, cujus Sacri&Sacerdotes vacare Oportet. l Hora me deficeret, Auditores, & vestra attentio , si omnia vellem in medium proserre Iurisconsultorum nostrorum A qui Z 4 Bo- g) ι 3. de Iust. N Jare. t. 3z. de Reg. Iur.
388쪽
3 6o Corn. van Ech, de Religione Bonique, Honesti & Decori praecepta, expressum Christianae Pietatis imaginem praese serentia. De Iurejurando autem, religiosa illa,& seria adseveratione, facta Deo teste, cum execratione nostri, & imprecatione vindictae Divinae, si scientes fallamus, quid senserint, vel unus, instar omnium, Vlpianus fidem secerit ι Iurare, inquit, oportet, ut deiatum eti Iusjurandum; caterum si ego detuli, ut per Deum Iurarra, tu stercaput tuum jura , vel filiorum tuorum, non erit ratum Iusjurandum s Nam qui per salutem suam Iurat, licet per DeAm jurare ruideatur, respectu enim Divini Numianis is urat, attamen jurasse non videtur, c fideo ex integro solenniter jurandum es. m Quantopere vero improbaverint temerariisam & impiam jurandi licentiam , non potest evidentius apparere, quam ex duobus ejusdem JCti Resiponsis, quorum alterum in haec verba est conceptum: Si quis juraverat in re pecuniaria ster genium Principas, dare se non oportere, s pejeraverit, Imperator noster
rescripsit, fusibus eum ea gatum dimittendum esse, s ita ei superdicendum e TEMERE
389쪽
Et Pietate Veterum 'ciorum. 36 INE IURATO. n Alterum non modo Romana gravitate sed & Christiana Pietate dignum Vlpiani Responsiunt, quo jurisiurandi conditionem de pmstatione alicujus facti, ultimis voluntatibus adjectam, refert inter turpes ac probrosas conditiones, adeoque pro non adjecta habendam, nec implendam censet, constat verbis omnem fidem superantibus: sub conditione Iurisjurandi reis
linquuntur , a Pratore reprobantur: Pro
vidit enim, ne is, qui sub Iuris jurandi
conditione quid accepit, aut, omittendo conditionem, perderet hereditatem, legatumve , aut cogeretur, accipiendo conditionem turpiter jurare. Voluit ergo, eum,
cui sub Iurisjurandi conditione quid relictum en, ita capere, ut capiunt hi, quibus nusia talis Iurisjurandi conditio alicitur ; Et recte : Cum enim faciles psint non-ntisti homines ad jurandum, contem tu Reliis. gionis, alii sterquam timidi, metu Divini Numinis, usque ad superstitionem, ne vel hi, vel isti, aut consequerentur, aut perderent, quod relictum est, Prator consultisime inter
390쪽
3 62 Corn. van Ec , de Religione Vestram fidem, Auditores, potestne quidquam gravius, verius, sanctius, &, si hoc quoque addere licet, christianius, ab ullo, non dicam homine Christiano,sed vel a Theologo, praedicari Sed, uno complectar ut omnia verbo, Mplurima ejusdem Pietatis alia in pauca conseram, audite generalem recte faciendi, & pie vivendi regulam, ab AEmilio Papiniano no- his relictam, dignam profecto, quae Omnium mortalium memoriae, & cordibus infigatur:
Filius, inquit, qui fuit in potesate, hub comtatione scriptus heres, quam Senatus, aut Princeps improbant, tes amentum infirmet Patris, ac F conditio non esset in ejusρote re et Nam qua facta iadunt Pietatem, exissimationem, verecundiam no stram, cae , ut
seueraliter dixeram, contra bonos mores
flunt, ea nec facere nos posse credendum
scilicet impossibilia Nostris dicuntur, quae non nisi cum dedecore polsumus, quaeque salva conscientia, fama, & existimatione,non possumus; Paria Blis sunt, & eodem iure censentur turpe & impossibile in nostra potestate non esse, & injustum, adeoque eum, qui daturum se, facturumve aliquid promisit, non