장음표시 사용
311쪽
cogitabat, quid futurum esset,si Atlas nollet caelum sustinere,certe instantis desipie-tiae signum nobis dedit: cuius etiam inditio est trux asipectus, & alia pleraque prae
xer mores,& consuetudinem facta. Ad lite uero, tristitiae. ueteres enim haec quinque uocant animi perturbationes, ut tristitia, ut iram, ut excandestentiam, ut cupiditatem, ac metum.ac multis de caussis homines tristantur: alij mortuis filijs, aut familiaribus,aut cognatis,aut amicis:alij quod expectent, uel seipses solum malis asci, aut patriam uniuersam eversum iri.sed miret etiam 8,qui studio pecuniae ducuntur, cum eadem priuantur: & cupidi honoris, cum gloria spoliantur: & ut quisque cupidus est, ita illis rebus priuatus tristatur. sunt etiam qui propter amorem in moerorem cadant, & graciles reddantur: ut nos de eo, qui diuitis cuiusdam rem familiarem tuebatur,ostendimus: quem etiam ad pristinam ualetudine, cognita morbi caussa, quamprimum reuocauimus. sic etiam multos inuenies, qui morum bonitate at
que praestantia mites, quietique sint, sed rame propter morbi uehementiam, atquς
312쪽
malitiam uehementer irascantur, ac celeriter excandescant. atque haec quidem coamutatio & mali magnitudinem nobis indicat, & acutum esse morbum declarat: unde nobis & praesegiendi ratio, & curationis modus suppeditatur. Ceterum de cupiditatibus, quin iapenumero affectiones significent, nullo modo ambigendum est: si quidem & morsum stomachi, & interdum absurdos humores quosdam uentriculo
contentos commonstrent. interdum uero
uitiata ratio est, ut neque quid bonum, neque quid malum sit, queat agnoscere:quo quidem casse essicitur, ut aegroti petat Omnia: & quicquid dederis, reij ciant. quo niam igitur affectibus quibusdam homines corripiuntur, qui cogitationis, ac me' moriar uim quasi obstupefaciunt,aut somnos graues, ac profundos inuehunt: iure, ac merito uult, ut nos eos cognitos,& perspectos habeamus.ad hos depellendos interdum utiles sunt cogitationes, ut ipse quoque alibi docuit, excandescentiam eς se ad bonos humores creandos , & ad na turalem habitum recuperandum accom modatam. Ego uero interpretes,qui multis
313쪽
tis modis, & aliter atque aliter hanc senatentiam commutant, satis admirari no possum.si quis enim a uetere lectione uult di scedere , is facere hoc ipsum debet aliqua probabili ratione impulsus; sicut ego saepe
demonstraui.nam ueterem lectionem hae fuisse, quam attuli, tum omnes ueteres interpreteS agnoscunt, tum uero Zeusis esse optimus testis uidetur: is enim cum Glauaciam male haec uerba interpretantem reprehendit , nihil ei obijcit, quod ad lectionem pertineat:at quia uerbis negationem adiungit, in hoc ipso plane coarguit: ait enim eum fuisse animo dubio: nec potuis se hanc explicare sententiam, nisi negationem addidisset, ac si Hippocrates ad hunc modum scriptum reliquisset: Ex moribus animi industria: non quaerens, aut cogitans , & reliqua. Verum si alentibus licet negationes adiungere ,'profecto ita Om nis corrumpi sententia poterit c neque ut la ueterum opinio integra , firmaque ser
uabitur. 1 uva a casu proveniunt animi Molesi ut ημει aut auditu contra . . o ii Nunc
314쪽
l Iunc agit de molestijs, quae casu prouehi it supra autem de ijs disseruit, quae iii nobis insum itemque de cupiditatibus, de iracundia, deque animi industria. Molem autem quae ab externis caussis proficistinatur 9 plerunque aspectu, aut auditu percipiuntur: uelut cum quid terribile imtuemur, aut uiro innocenti fieri iniuriami siquidem eo tempore indignamur,& aegre serimus: uel cum parentes defunctoS, aut etiam amicos videmus: aut cum hoc ipsum ad nos alij perferunt. propterea quod nusscij tristes & mali non minus, quam uisa, afferre nobis molestias consueuerint. hoc.n. fere sit, si quis cogitet ac uideat iucunda,'& tristia, eius animum uarijs afficimUdis .nam & cogitare & uidere, quae tu cunda sunt, animum laetitia perfundit,na litiumque calorem dilatatiat tristia animo
uoluere, eaque uidere, laedit animum, Πομstrumque calorem constringit: eaque res
terribilia,formidinisque plena uisa insom
Vt etiam corpora assciuntur. nam mola cum sest era attrita, dentes supesciret: circa cauum i
315쪽
cum a mbulanthcrura tremunt. cum quis ea, quia
bus opus habet, manibus extollitis e tremunt: serpens derepente eo 'ectus, pallorem induxit.
Videndum est, quomodo corpora affecta sint, ut intelligamus, audaceS ne, an timidi homines sint: an facile in morbos cadant, anne quiduis facile patiantur. sunt enim, quibus dentes stupescant, si molas inter se alteri audiant: alij uero propter requampiam uisu terribilem, pallescant.Stupor enim hic significat affectum selius oris quendam, qui non totum os, sed dentes, gingiuasque occupat: quem sane ne ora tione quidem possis explicare. sed cum quidam & austeros, & acidos cibos ingesterit, affectus uero aliquis sequatur, qui dentes, gingiuasque obsideat, eundem exoriri in omnibus existimamus. Cumque hic
affectus ab acidis, aut acerbis excitetur, Obseruatum est, portulacam esse medica mentum accommodatum. quanquam pQxtula cadentium stuporem a fluxione, a propter uomitum, aut a serrae stridore, aut
ab attritu molae excitatu nihil plane iuuς rix.quo circa prius inuestiganda est stup'
316쪽
ris dentium caussa: tum adhibenda curatio. De tremore autem satis constat, ei
qui prope locum praecipitem iter faciat,
crura tremere. timor enim uires deijcit.
ita etiam si quis serpentem, quem conspe-Xeri fugiat, tremulus redditur.quinetiam qui circa dominum, aut formidabilem iudicem est,toto corpore tremit.& quidam, si eos coram rege loqui uelis, ne uocem quidem non tremulam mittent. Quemadmodum igitur animi affectus, qui motrice facultatem debilitauit, tremulas actiones reddit: ita corporis morbi, qui uiribus noxam afferunt, in caussa sunt, ut tremoris symptomata excitentur. Illud porro sciendum est, ex ijs motionibus, quae citra uoluntatem fiunt in instrumentis uolutarijs, quae sunt ad motum comparata, aliam appellari conuulsionem, aliam palpitatione, aliam denique rigorem: quae inter se differat. ac de ijs est a nobis in uniuersum uno integro libro disputatum. eius uero mo tus, qui sit uoluntarius ille quidem , sed non secundum naturam, una est species squae nomine tremoris appellatur: de quo nunc est nobis propositum disserere. Tre
317쪽
mor igitur fit, non solum musculis, ac neue, uis affectis,sed etiam naturalem statum retinentibus: id quod ipse quoque declarari
uit, cum ait,Cum quis ea, quibus opus habet, manibus extollit, eae tremulae reddure 'tur. significat enim manus naturalem staiatum retinentes. idque fere fit, cum qui si onus grauius,quam uires ferre possint,aut manibus sublatum , aut humeris impositu portare conetur.quosdam enim robustissimos iuuenes videmuS, qui cum pergraue onus ferunt, tremuli redduntur; ac tum praecipue,cum ascendere scalas conantur. Iam uero etiam animi perturbationes, ut dixi, trementes homines faciunt. caussa est, quia uires Goluunt: quod illi aperto attestantur, qui aut feram , aut latrones, aut aduersarios conspiciunt.ae nos iam in eo libro, quem de tremore, conuulsiones& rigore inscripsimus , tremorem perperi ituo ex uirium imbecillitate gigni demon strauimus. quoniam autem hae interdum per se ipis infirmae sunt, interdu uero profipter animi affectu ideo tres ipsaru caussarum differentias , ut instrumentorum quae uoluntaria sunt, intemperiem: ut ani
318쪽
mi affectum,ut praegrauans onus, esse confirmauimus.itaque ubi Oritur tremor, nec metus eum eXcitauit, nec eius caussa fuit oneris gestatio, duorum alterutrum sit mportet: ut uel intemperies instrumentorusit, uel aliquod in corpore pondus, quod musculos,aut neruos obsideat.scito etiam eandem esse timoris caussam, cum quis
derepente serpentem uidet, ac pallescit. porro deo significatione huius,nominis, quod pallidum , aut uiridesgnificat,iam Lepe sumus loquuti. sed hoc inter duper consensium fit: uelut nonnullos conspicimus,qui si alij mingant, aut alvu deij'ciant,idem in se a natura excitari dentiant. ita siquis in oculos, quos lippitudo male assiciat, intueatur, primum eius oculi humore implentur: deinde uero, si acrius, ac diutius inspiciat ipse quoque eodem affectu corripitur . oculi enim affectum illum formidantes,ideoque imbecilliores factis eo morbo facilius corripiuntur.
Timores,sicutpudor moeror,iatilia, imaliaque ι, briu odi,ut obediant.unicuique autem xs cor poris ad actio nem accommodata lin bis obedit: sut
319쪽
Timores, inquit, naturalem habitu ima mutant, & affectionem quandam afferuli sicut etiam facit pudor,moeror,laetitia,ira,& alia , quae communi nomine pertur, bationes appellantur . tale enim corpus reddunt, qualis una earum quaeque sit. quoniam autem quaeque ipsarum in cor
pus incidit, uiribus debilitatis, ob eam caussam inuehere eundem affectum uidetur. ac de ijs copiosius est nobis in libris de Hippocratis, Platonisque decretis di sputatum: & item seorsiim uno in libello,
cuius index est, De animi peccatis,ac per turbationibus . Iam uero siudores, & cordis palpitatio actioni corporis obediunt, ut etiam alia,que sunt huiusmodi. est enim palpitatio dilatatio quaedam praeter natuqram,quae omnibus particulis,quae distendi possitnt,accidere consueuit.hoc aute ideo adiunxi,propterea quod nec ossa,nec car tilagines unquam palpitat. caussa est, qui distendi non possunt. cadit autem palpita tio non modo in cor,sed etiam in uentriculum,uesicam, uterum, intestina, iecur, ii
nem,ac septum transuersium.cum uero ar 'rerijs,cordique accidit,tum alius quid4m
320쪽
spi aeter pulsum,motus in eis Oritur. ex quo apparet,hunc affectum neque uoluntariae iaculiatis,neque organorum, quae uoluimetati obediunt, esse proprium, cuiusimodii est tremor,atque conuulsio: sed ijs corpori Qus omnibus,qui dilatari queunt,accidit.
illa porro non sua ui distenduntur, sed a substantia quadam,quae intrinsecus in ipsa
influit. haec autem stubstatia aut humor est, aut aerea natura quaedam . humorem esse, repugnat palpitationis motus, & eiusdem solutionis celeritas. ergo necestario con cludenda ratio est , quandam aeream naturam subelse. quae si exigua, & subtilium essset partium,per corpus facile transflueret. qui uero totam de hoc affectu tractationem scire aueatas rostrum de edi re libruua
percurrat. Qua extrinsecus prosimi, aut nocent: unctio, 34 persu ,sigillo,cataplasmatum usu Alanarum deligatio Er rerum earum,qua ni huiusmodi. inter mae item partes talibM obediunt: ac non soluui ex terna iis, quae intro assumuntur sed etiam qμα ivtinis ab ovib accidis adhibentur: qiιod a rege nomen duxit cuminum uidentibM, ct olbacienti- E.b qua de capite ducunt. ii ct QiRNI. t His