장음표시 사용
281쪽
frigus commutaturiin eo tamen siccum humido, frigus calori dominatur: haecque in anni temporibus sere comperieS.In singuialis uero temporibus proprius quidam humor exuperat, ut hieme, pituita; uere, sam suis:aestate,bilis. autumno,acida bilis.Morbi autem frequentes in omnibus anni temporibus infesti sunt, ut uerno tempore quia melancholia oriuntur, itemque insaniae, morbi comitiales, sanguinis profluuia, &alij permulti , quorum ipse &in aphori
misin in libro de aere,aquis, & locis mentionem fecit:cuiusmodi sunt anginae, grauedines, raucitates, tusses,leprae, impetigines, uitiligines, & ulceratae pustulae quamplurima , & pani, & quaecunque articulos
attingunt.per aestatem uero cum ex his quidam,tum uero alij morbi uigent, ut continuae febres,& ardentes,& tertianae, eaeque
plurimae:quartanet item,& uomitus, & alui profluuia,& lippitudines, & aurium dol0' res, & oris ulcerationes, & pudendorum
Corruptelae,& sudores: autumno autem αmulti aestiui,& quartanae febres ,& errati'cae,& lienis morbi,& aqua inter cutem, tabes, & leuitas intestinorum, & eorundς
282쪽
dissicultas,& coxendicis mala:itemque suspiria,& uoluulus,& alia permulta. hieme lateris dolor, pulmonis inflammatio , Π
uedo,raucitas,tussis,dolor pectoris, costarum,lumborum, & capitis: uertigines ,&morbus attonitus. Ipse uero addit etiam morbos,qui in cuiusque aetate exoriuntur: itemque eos,qui ex uictus ratione origine ducunt: & qui a regione, & uitae institutis excitantur. Censet autem, ut quibus temporibus humores floreant, intelligamus:
qua de re ipse ita seriptum reliquit: Augetur inquit, in homine pituita hieme. tum is
caussam addit. eius enim inctuit,natura ma taxime omnium eorum,quae insiunt in corpo is re,hiemi respondet. est .n. frigidissima.Deuere autem scribit haec: Vere autem pituita adhuc ualens manet in corpore ,& san guis augetur. haec enim anni pars ei per na turam maxime respondet siquidem humi
dus,calidusque est. Aestate ualidus adhuc sanguis est, & bilis in corpore sese extol
lit,& in autumnum pertineti autumno eri guus sanguis gignitur,propterea quod a tumnus est ei natura contrarius. proinde
fit, ut autumno paucissimum sanguinis in homine
283쪽
homine gignatur.at bilis atra & copiosita
ma,& ualentissima autumno est. ac merito
quidem humor huiusmodi est eXortus ista quidem humores ate prius assati erant. assatorum autem reliquiae,cum primum extinctus calorestarigiati,siccaeque redduntur:ac frigidae; quia extinctus calor est: sic-
c., quia dum assarentur, humor uniuersus
iit absumptus. Quod igitur ait, humores efflorescere,nihil aliud uidetur significare, quam hunc , uel illum humorem superare ceteros,uti diximus,ut pituita hieme; san. guinem uere: flavam, aut pallidam bilim. -ate: melaneholicum humorem autumi nO. De morbis autem qui per anni tempora c partes oriuntur, in tertio commentario disseremus. Iamauero, illud etiam ' non esse nobis ignotum uult ut quot in sin' gulis morbis i affectus sint,plane sciamus 'l' ' quod ut sit perspicuum, scire conuenit, omnem corporis affectionemquae de statu naturae deflexit,aut morbum esse, aut morbi caussam censeri,aut symptoma, quod exi i ,. t assectus nomine appellatur. morbuS au tem est sanitati contrarius: & ab utris', as
sectus differt . quod enim cunque panxyxini quispias',
284쪽
qiuispiam, id affectus nomine appellanduemquam ob rei ut ego quidem puto, factum est,ut sensuum alterationes appelleretur assectuς: ut in aspectu, quae ani O, at bobflDo,ccteinque coloribus proficiscitntur:in tactu,quae a calorestrigore ,humiditate,duritie, mollitie, & alijs omnibus, quariunt huius generis,accidunt: idem in ceteris sensibus intelligedum est. Voluptatem quoque affectum appellamus :& omnino omnem motum, qui ab alio in alio excite tur.motus enim eius,qui facit, actio est: ad eius,qui ab illo quodammodo afficitur,aia sectus.unde apparet,affectum tum, cum fit mutati alteratio;& motio, gigni. id uero iam nos in libro deuocabulis medicis demonstrauimus .ac proprie quidem affectus
nomine ueteres omnem motum externii
significant.qui uero iam ipsb nomine ab
tuntur,eas etiam affectiones, quae ex asse ctu sunt genitae, nec amplius sunt in motu, affectus nominant. assectio tamen neque
diuturnior,neq; Elutu difficilior est, quam habitus :& tamen affectum esse idem fere est,quod pati: & affectio ab affectu differt motione . nam cum cessauit, quod alteri data
285쪽
hat,ea, quae in affecto permanet alteratio, est patientis affectio. nomen uero affectionis inde est declinatum, quod modo quodam quis afficiatur: siquidem omnia, quae in rerum natura sunt, siue sana sint , siue ae gra,sive neutra,aificiantur. 27 Tum Am corpra reliquum lyectandum est, ad
quem morbum maxime naturanergit: quid nam ιien intumescensfacit. horum etiam quidpiam natura facit:ac colores ferme deteriores sunt, ct corpora tument. oesi quid aliutat, te in buiusmodi
Quemadmodum initio dixi, color morbum plerunque indicat . ideo ne in morbis,& habitu naturali fallamur, nobis consulit, ut quomodo totius corporis habitus natura se habeat, cognoscamus; interdum enim colores deteriores siunt, quam tu sertasse eos secundum naturam esse existima' res: ac tunc etiam non bene ualere homi nem suspicabere . quocirca corporis babi' tum nosse oportet,ut quam in partem mox
bi effectrix natura repat,non ignores plςx: que enim in morbum regium cadui, q004
286쪽
male affectum iecur sit:interdum uero etiasecundum naturam tales sunt: propterea quod in prima consormatione male affecti sint.quod ella tibi planum debet, ne decipiaris,& eos aegrotare tum, cu non aegrotant,existimes. atque eo quidem tempore
aegrotis auxiliari couenit ijs coloribus,qui sint ipsorum colori persimiles.contra uero faciendum est iiiijs, qui sanguinent conspuunt.ruber enim color prouocare sanguinem uidetur:siquidem humor omnis similibus admotis expurgatur. ut adhibitis comtrariis,intra corpus pelli consueuit. Cet rum quomodo scire,ac dignostere naturalem habitum oporteat, ipse unius appositione exepli declarauit: ut quidna inquit, Lien intumescens facit. quemadmodum enim multiplices tumores ex liene male affecto oriutur, ita etiam facere ipse habitus potestaeuiusmodi sunt uitia coloris, corporis euacuationes, ac reliqua genera aste-ctionum,in quibus esse exercitatum medicum Oportet.Multi autem praeter naturam
tumores obsidere lienem solent, ut duritia in partibus inserioribus, ut quidam sit rotundus,quidam latus,quidam in lonsitudi
287쪽
item auetus.porr6 aute in qui parte inferna durus est, qui deorsum vergit, ideo ipsi in
uocat,quia prauos humores, quos in se cci tinet,in partes corporis inferiores propelalit . Neque enim de liene dubitandum est; an quod sibi proprium est,trahat,&aliena secernat,alteretque,& contineat quicquid attrahere suapte natura potest: Si quide in ijs commentarijs,qui fiunt a nobis de naturalibus facultatibus conscripti, quattuor facultates unicuique particular, quq nutrieda sit,essse necessarias demonstrauimus.Veruntamen ita excrementis secernendis e rores committuntur: cuius rei triplex est
caussa: prima est partium ipsa expurgantiu imbecillitas: altera est angustiaviarum, tertia est excrementi ipsius uitium; praeterea uero imbecillitatis caussa est intemperies: an gustiae uero obstructio,aut aliquis instrumetorum tumor . tumorum uero eaussa est
humorum defluxio,quae in ipsum instrua torum corpus irruit:obstructionis,aut crassitudo, aut tenacitas humorum, aut qui diuelut germen,adnatum:uitia autem eXcre mentorum sunt multitudo,crassit; D, xς
288쪽
nacitas. eXcrementa autem concoctionis
quet in uenis fit,tria sunt,ut biliosium,ut melancholicum, ut serosum. biliosium uero uesica iecinori adiuncta expurgat: melam cholicum, itemserosium, renes. inde fit, ut in lienis uiiijs color totius corporis ad nugrius vergat,prout ipsius imbecillitatis affectus postulat, quando haec est ei a natura tributa actio, ut melancholicum sanguine iecinore in se trahat, eoq; nutriatur. ita pubi attrahendi uis, quae in ipsis est, infirma sit facta, tum sanguis ex tecore prodiens impurus in totum corpus comportatur; di ideoque color fit nigrior. interdum etiam illud excrementum animi deiectiones, &moestitias melancholicas gignit:interdum
uero uehementissimas ciborum appeten tias excitat, ispe etiam auersionem.immo uero etiam cum scirrhum contraXit, aqua inter cutem affert, iecore nimirum in affectus consensum perducto. nec minus etiaidem male affectus diutius aut propter inflammationem, aut propter scirrhum, ad nigriorem colorem conuersus toti corpori uitia coloris impertitur, qua in re scire debes, album,uiridemque colorem nobis r indicare,
289쪽
indicare, abscessiam in iecinore esse: uiri dem& nigrum, in liene: album, & stin pulmone. horum autem colorum
forma seruatur, cum abscessus minime succensi sunt. sed ipse lien uniuersi corporis colores uitiat, ac deteriores facit. quin etiam ipse est semper iecinore nigrior: prisertim uero in ijs animantibus, quorum calidior est temperatura,atque siccior.Tu uero unum habes a nobis compositum de atra bili librum: in quo & haec, & cetera, quae sunt huius generis, omnia cotinetur,
18 Animi impotentia in cibis, potibus, somno μgilia: aut propter amores quosdam, ut tesserarμ;
aut propter artes: aut propter necessitatem. laborum tolerantia toe quorum ordinata est, ἄμφinordinata.
Tres sent animi partes, quibus ad u0 luntarium motum incitamur. atq; bas qWidem omnes, seu partes, seu facultates animi appelles, a quibus uita nostra gubors. tur, est iam a nobis demonstratum: ut ua3st, qua ratiocinamur: altera, qua irasci mur; tertia, qua cupimus.itemque eas s*bstantia inter sese differre, ac multo exi/M
290쪽
magis in differentibus esse locis sitas, perspicuum esse arbitramur. omnes enim possunt cognoscere, partem animi, qua cupimus, esse ab ea, qua ratiocinamur, diuersim.nam & cum fame urgemur,impleri cibis expetimus: cum sitis urget, potuS cupiditate ducimur. at in pueritia, more brutorum, saturitati operam damus, neque utrum profuturum illud sit, aut nocituru, consideramus. cum autem in uiros non solum aetate, sed etiam ratione euaserimus,
saepe nihil plane bibimus, quod potum esse nociturum, persuasum habeamus. saepe etiam minus, quam cupiamus,sumimus:si maiore sumptum copia noxam allaturum sit. saepe etiam pugnam eius partis animi, in qua mens & ratio elucet, cum ea , quae cupiditate alitur, cum in morbis,tum alijs
plerisque conditionibus spectamus:in quibus nondum esse oportunum uidetur, ut
esturienti cibus, sitienti potus offeratur: nec eum, qui riget, calfaciamus: nec restigeremus eum, qui calore sit perfusius: nec rebuS uenereis utatur is, qui ad eas incitetur. facultas enim, quae in nobis est rationis expers, ad singula nos trahit, quae cupi