장음표시 사용
361쪽
10. Huius munitionis duplex erat consilium. Namque 1 et operum magnitudinem et timorem suum sperabat fiduciam barbaris allaturum, et cum pabulatum frumentatumque longius esset proficiscendum, parvis copiis castra munitione ipsa videbat posse defendi. Interim crebro paucis utrimque procurrentibus inter bina castra palude interierea contendebatur quam tamen
paludem nonnumquam aut nostra auxilia Gallorum Germanorumque transibant acriusque hostes insequebantur, aut vicissim hostes eadem transgressi nostros longius submovebant. occidebat 3 autem cotidianis pabulationibus - id quod accidere erat necesse , cum raris disiectisque ex aedificiis pabulum conquireretur, ut impeditis locis dispersi pabulatores circumvenirentur quae res, etsi mediocre detrimentum iumentorum ac servorum nostris adserebat, tamen stultas cogitationes incitabat barbarorum, atque eo magis, quod C0mmius, quem prosectum ad auxilia Germanorum arcessenda docui, cum equitibus venerat; qui tametsi numero non amplius erant quingenti, tamen Germanorum adventu barbari inflabantur. 11. Caesar cum animadverteret hostem complures dies Icastris palude et loci natura munitis se tenere neque oppugnari castra eorum Sine dimicatione perniciosa nec locum
munitionibus claudi nisi a maiore exercitu posse, litteras ad Trebonium mittit, ut, quam celerrime posset, legionem XIII, quae cum T. Sextio legato in Biturigibus hiemabat, arcesseret atque ita cum tribus legionibus magnis itineribus ad se veniret; ipse equites in vicem Remorum ac Lingonum reliquarumque 2
10. 1 et operum ...iperabat . . . et . . .
videbat horrespondieren mitiinander. - verum magnitudinem et timorem suum dio Grosse de Lagerverschan-
2. salude interiecta, de sumpsige Thalgrund des eruebaches cf. c. 7.
4 eogitationes incitabat barbarorum, dies Woristellunigebrauchimirtius mi Vortiebe, s. c. 19. 2. c. 19. 3.
c. 29. 4 u. . 11. 1 neque ... nec anknilpsend
362쪽
civitatum, quorum magnum numerum evocaverat, praesidi pabulationibus mittit, qui subitas incursiones hostium Sustinerent. 12. Quod cum cotidie fieret, ae iani consuetudine diligentia minueretur, quod plerumque accidit diuturnitate, Bellovaci delecta manu peditum cognitis stationibus cotidianis equitum nostrorum silvestribus locis insidias disponunt eodemque equites postero die mittunt, qui primum elicerent nostros, deinde cir- cum ventos aggrederentur. Cuius mali sors incidit Remis, quibus ille dies fungendi muneris obvenerat. Namque hi, cum repente hostium equites animadvertissent ac numero Superiore paucitatem contempsissent, cupidius insecuti peditibus undique sunt circumdati. Quo acto perturbati celerius, quam consuetudo sert equestris proelii, se receperunt amisso VertiSco, principe civitatis, praesecto equitum; qui cum vix equo propter aetatem posset uti, tamen consuetudine Gallorum neque aetatis excu- Sati0 ne in suscipienda praefectura usus erat neque dimicari Sine se voluerat. Inflantur atque incitantur hostium animi Secundo proelio, principe et praefecto Remorum interfecto, nostrique detrimento admonentur diligentius exploratis locis Stationes disponere ac moderatius cedentem insequi h0Stem. 13. Non intermittunt interim cotidiana proelia in con- Spectu utrorumque astrorum, quae ad vada transitusque fiebant
halteS. 3. Cuius mali or3 cf. c. I. sortem incommodi.
5. aetatis excusatione cf. ep. 1 difficultatis excusationem.
6. Inflantur atque incitantur, Begeich nun de Aulaeblasenhei unddes Bhermut de Gallier, cf. . . ΙΙI. 108 hunc incitatum suis et regis inflatum pollicitationibus.
7 admonentur . . . disponere, nur
bisWeile findet te in de mustergultigen rosa admonere in diesor Bede utun mi dem Infinit. onstru-ieri, cf. Cic. Verr. . 24 63 facere admonebant, liniich c. 19. S. Xeedere . . . potuit adduci. 13. I. Non intermittunt, in intransitive Bedeuiung, cf. I. 38. qua numen intermittit.
363쪽
paludis. Qua contentione Germani, quus propterea Caesar 2 traduxerat Rhenum, ut equitibus interpositi proeliarentur, cum constantius universi paludem transissent paucisque resistentibus interfectis pertinacius reliquam multitudinem essent insecuti, perterriti non solum ii, qui aut comminus opprimebantur aut eminus vulnerabantur, sed etiam, qui longius subsidiari consuerant, turpiter refugerunt nec prius finem fugae secerunt
saepe amissis superioribus locis, quam se aut in castra suorum reciperent, aut nonnulli pudore coacti longius profugerent. Quorum periculo Sic omnes copiae sunt perturbatae, ut vix iudicari posset, utrum secundis minimis rebus insolentiores, an adverso mediocri casu timidiores essent.14. Compluribus diebus isdem in castris consumptis, cum propius accessisse legiones et C. Trebonium legatum cognossent, duces Bellovacorum veriti similem obsessionem lesiae noctu dimittunt eos, quos aut aetate aut viribus inferiores aut inermes habebant, unaque reliqua impedimenta. Quorum perturbatum et confusum dum explicant agmen, magna enim multitudo carrorum etiam expeditos sequi Gallos consuevit - oppressi luce copia armatorum pro suis instruunt castris, ne prius Romani persequi se inciperent, quam longius agmen impedimentorum Suorum processisSet At Caesar neque resistentes aggrediendos tanto collis ascensu iudicabat, neque non Sque
2 ut equitibus interpositi proeli
arentur, cf. VII. 65. 4. - universi hi Masgen μ. - qui . . . comminus
opprimebantur, diri enige , elchoim Gelachi an gege Mann Standen, sthren eminus vulnerabantur dirienigen egeiclinet, elcho tu SchusfWeite standen. Monssius subsidiari longius in subsidio esse ἡWeiter ab in Reserve stelin μή derAusdruch inde sicli nur hier. 3. nec prius sinem fugae fecerunt . . .
quam Se . . . reciperent, uach dom
negative Haupisat 2 steh im emporalsatae de Konjunktiv, ei eroine finalen in hal, cf. agegenI. 53 1 VII. 25 4 ΙΙ. 47. 3. Saepe amissis superioribus locis, selbstdas gunflige Terrain konnio te onde Fluch nicht Euruckhalten. 14. I. accessisse legiones et C. Trebonium, cf. 11. 1 die Legionen gebrauchte ungessiti 12 age, um uC. Eu gelangen. - similem obsessionem Alesiae obsessionem similem obsidioni Alosiae; et de Comparatio compendiaria f. VII. 63 8 suum consilium ab reliquis. 2. e editos schlagsertig μ. 3. tanto collis ascensu, de MontSaint-Marc aus, et chem die Gallior standen, Warisiem lic abschusfig.
Neque . . . Neque Non nequct . . .
364쪽
eo legiones admovendas, ut discedere ex eo loco sine periculo barbari militibus instantibus non possent. Ita, cum palude impedita a castris castra dividi videret, quae transeundi difficultas celeritatem insequendi tardare posset, atque id iugum quod trans paludem paene ad hostium castra pertineret, mediocri valle a castris eorum intercisum animum adverteret, pontibus palude constrata legiones traducit celeriterque in summam
planiciem iugi pervenit, quae declivi fastigio duobus ab lateribus
muniebatur. Ibi legionibus instructis ad ultimum iugum pervenit aciemque eo loco constituit, unde tormento missa tela in hostium cuneos conici 08Sent. 15. Barbari confisi loci natura, cum dimicare n0n recusarent, si sorte Romani subire collem conarentur, paulatimque copias distributas dimittere non possent, ne dispersi per turbarentur, in acie permanserunt. Quorum pertinacia cognita Caesar xx cohortibus instructis castrisque eo loco metatis muniri iubet castra. Absolutis operibus pro vallo legiones instruct 4 collocat, equites renatis equis in statione disponit Bellovaci, cum Romano ad insequendum paratos viderent neque pernoctare aut diutius permanere sine periculo eodem loco possent, talo consilium sui recipiendi ceperunt. Fasce per manuS
4 palude impedita cf. VII. I9. palus difficilis atque impedita. - id iussum, quod tra=in paludem paene ad
5. ad ultimum iugum, bis an den nodes latea de Mont Collet. cuneos, die dichtgedrangten
15. 1. dimicare non recusarent,
dies Κonstrulitio findet sic auehb Alex. II. totum onus sustinero non recusabant; unsicher ist, o C. III. 22 3 mori recusaret eschriebenhat. - collem, de Mont aint-Marc. paulatim istisu dimittereri glehen. distrioutas inobteilungenμ. 2. instructis in chlachtordnunggestelli', ebens c. 19. 2 c. 36. . metatis, passivisch, cf. II. I9 5 opere
3. equites frenatis equis, Reiter mi ge2Sumte Herden, d. h. Reiter, Welche gur Versolgun beret sind; Eu dem abl. quai. cf. VII. 73 9 taleae pedem longae ferreis hamis
365쪽
Stramentorum ac virgultorum, quorum summa erat in castris copia, inter se traditos ante aciem collocarunt extremoque tempore diei igno pronuntiato uno tempore incenderunt. Ita continens flamma copias omnes repente a conspectu texit Romanorum. Quod ubi accidit, barbari vehementissimo cursu
refugerunt.16. Caesar, etsi discessum hostium animadvertere nono poterat incendiis oppositis, tamen id consilium cum fugae causa initum suspicaretur, legiones promovet, turmas mittit ad insequendum; ipse veritus insidias, ne forte in eodem loco subsistere hostis atque elicere nostros in locum conaretur iniquum, tardius procedit. Jquites cum intrare fumum et flammam den 2 Sissimam timerent ac, Si qui cupidius intraverant, vix suorum ipsi priores partes animadverterent equorum, insidias veriti liberam facultatem sui recipiendi Bellovacis dederunt. Ita fuga timoris simul calliditatisque plena sine ullo detrimento milia non amplius decem progressi hostes loco munitissimo castra posuerunt. Inde cum saepe in insidiis equites peditesque dis 4 ponerent, magna detrimenta Romanis in pabulationibus inserebant. l7. Quod eum crebrius accideret, ex captivo quodam Icomperit Caesar Correum, Bellovacorum ducem, fortisSimorum milia sex peditum delegisse equitesque ex omni numero mille, quos in insidiis eo loco collocaret, quem in locum propter copiam frumenti ac pabuli Romanos missuros suspicaretur Quo cognito consilio legiones plures, quam Solebat, educit equitatumque, qua consuetudine pabulat0ribus mittere praesidio consuerat, praemittit huic interponit auxilia levis armaturae; ipse cum legionibus quam potest maxime appropinquat.
5. per manus is mi traditos uverbinden. 6. a conspectu eaeit, Eur onstruktion s. c. 9 4 ab incidentibus telis tegeretur. 16. I turmas, Unterabieiiungende Retteret.
2. cum intrare . . . timerent, auch
bei C. findet sic timere stat des geW6hniicheron vereri mi dem Infini
tiv, cf. h. c. I. 64 4 timebat . . . Obicere.
Walther, Caesaris hell. Gall. IV.
2 facultatem sui recipiendi, cf. VII. 52. I signo recipiendi. 3. fussa timoris simul calliditatisque
plena, cf. c. 8. I c. 9. I. - loco munitissi
levis armaturae, cf. VII. 65. 4.
366쪽
18. Hostes in insidiis dispositi, cum sibi delegissent campum ad rem gerendam non amplius patentem in omnes partes passibus mille, silvis undique aut impeditissimo flumine munitum, velut indagine hunc insidiis circumdederunt. Explorato hostium consilio nostri ad proeliandum animo atque armis parati, eum subsequentibus legionibus nullam dimicationem
recusarent, turmatim in eum locum devenerunt. Qu0rum adventu cum sibi Correus oblatam occasionem rei gerendae existimaret, primum cum paucis se ostendit atque in proximas turmas impetum fecit. Nostri constanter incursum sustinent insidiatorum neque plures in unum locum conveniunt; quod plerumque equestribus proeliis cum propter aliquem timorem accidit, tum multitudine ipsorum detrimentum accipitur. 19. Cum dispositis turmis in vicem rari proeliarentur neque ab lateribus circumveniri suos paterentur, erumpunt ceteri Correo proeliante ex silyis. Fit magna contentione diversum proelium. Quod cum diutius pari Mars iniretur, paulatim ex silvis instructa multitudo procedit peditum, quae noStros coegit cedere equites. Quibus celeriter subveniunt levis armaturae pedites, quos ante legione missos docui, turmiSque nostrorum interpositi constanter proeliantur. Pugnatur aliquam
diu pari contentione; deinde, ut ratio postulabat proelii, qui
sustinuerant primo impetus insidiarum, hoc ipso fiunt Superiores, quod nullum ab insidiantibus imprudentes acceperant detrimen-
dit, ird durcii das Migende tum
s. l. dispositis turmis, die Goschwador lioben etrenni, undisur lileinere Abteiluuge der Reiter rari)wurden abWechsein gege dense indvorgeschichi, sthron die librigendie Flanken decliten. - ceteri, die librige galli schen Reiter, elchenoch im interhalte lagen. 2. diversi in proelium, in amplaus verschi denen Punkten. - pari Marte, cf. VII. 19 3 aequo Marte
ante . . . docui, cf. c. 17. 2.
367쪽
Comm. VIII. 18 20. 99tum. Accedunt propius interim legiones, crebrique eodem tempore et nostris et hostibus nuntii adseruntur imperatorem instructis copiis adesse. Qua re cognita praesidio cohortium coiifisi nostri acerrime proeliantur, ne, si tardius rem gessissent, victoriae gloriam communicasse cum legionibus viderentur. Hostes concidunt animis atque itineribus diversis fugam quae sirunt. Nequiquam; nam quibus difficultatibus locorum Romanos claudere voluerant, iis ipsi tenebantur. Victi tandem percul ISique maiore parte amissa consternati profugiunt , partim silvis petitis, partim flumine; qui tamen in fuga a nostris acriter in Sequentibus conficiuntur, cum interim nulla calamitate victus Correus excedere proelio silvasque petere aut invitantibus nostris ad deditionem potuit adduci, quin fortissime proeliando
compluresque vulnerando cogeret elatos iracundia victores in se tela conicere. 20. ali modo re gesta recentibus proelii vestigiis ingres ISu Caesar, cum victos tanta calamitate existimaret hostes nuntio accepto locum castrorum relicturos, quae non longius ab ea caede abesse passuum III milibus dicebantur, tametsi flumine impeditum transitum videbat, tamen exercitu traducto progreditur. At Bellovaci reliquaeque civitates repente ex fuga paucis atque his vulneratis receptis, qui silvarum beneficio casum evitaverant, omnibus adversis, interfecto Correo, amisso equitatu et fortissimis peditibus, cum adventare Romanos existimarent,
b cohortium nichi die levis armaturae pedites in sondurn die untur C. an ruehende Legionen. 6 concidunt animi - dem geW6hn- lichen deficiunt animis, cf. VII. 30. 1. 7. Tandem is mi profugiunt gu
tur; ei C. findet sic das Veri, in dieser Bedeuiung nichi. 8 nulla calamitate gelior et unllchstgu victus, is aber aucti ii potuit
adduci u giehen. - eaecedere . . . petere . . . potuit adduci, g dieser Iconstruktion cf. c. 12 7 admonentur
. . . disponere. - quin . . . Osteret
ist nichi abhangitvon adduci, das spine Begisthunge in dem Vorhergehenden
20. 1 recentibus proelii estigiis ingre88us, eine geschraubie Redewelse, die sic in de schlichten prache Casar nichi findet. - hostes, die nichi mit gelistmpsi atten. - Iocum
castrorum, de Montianelon, s. c. 16 3. - umine, die istae. 2. . repente, Si balte es durchaus
368쪽
concilio repente cantu tubarum convocato conclamant, legati obsidesque ad Caesarem mittantur. 21. Hoc omnibus probato consilio Commius Atrebas ad eos confugit Germanos, a quibus ad id bellum auxilia mutua tus erat. Ceteri e vestigio mittunt ad Caesarem legatos petuntque, ut ea poena sit contentus hostium, quam si sine dimicatione inferre integris posset, pro sua elementia atque humani tale numquam profecto esset inlatur . dilictas opes equestri proelio Bellovacorum esse delectorum peditum multa milia interisse vix refugisse nuntios caedis Tamen magnum, ut in tanta alamitate, Bellovaco eo proelio commodum esse consecutos, quod Correus auctor belli, concitator multitudinis esset intersectus; numquam enim Senatum tantum in civitate illo vivo, quantum imperitam plebem potuisse. 22. Haec orantibus legatis commemorat Caesar: Eodem temp0re Superiore anno Bellovacos ceterasque Galliae civitates suscepisse bellum pertinacissime hos ex omnibus in sententia permansisse neque ad sanitatem reliquorum deditione esse per-2 ductos. Scire atque intellegere Se causam peccati facillime mortuis delegari. Neminem vero tantum pollere, ut invitis principibus, resiStente Senatu, omnibus bonis repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset; sed tamen e contentum fore ea poena, quam Sibi ipsi contraxissent. 23. Nocte insequenti legati responsa ad uos reserunt, obsides conficiunt Concurrunt reliquarum civitatum legati, quae Bellovacorum speculabantur eventum. Obsides dant, imperata faciunt excepto Commio, quem timor prohibebat cuius-21. I. uallia mutuatus erat, cf.
4. ut in tanta calamitate, ei dergrosse Niederlage koiante alterdingsvo einem Vortet nich dio Redesein gu dem eschrankende ut inuti volt stlindigen liteten cf. VI. 34. ut in eiusmodi difficultatibus . . II. 2. I ut in miseris rebus. 22. . detestari au*eburdet, ge-schoben, erden' delegare is eigent lich in juristischer Ausdruch - eine Zablun selbst nichi leisten soridern dieselbe eine ander stbertragen. omnibus bonis, alle Gutgesinnten,
die das oli des Staates in Auge
23. 1. obsides consciunt, siebringe die dtige ah Geisolii
Zusam men, cf. b. c. I. 24 2 ex his
circiter CCC equites conficit. Diuiligo b Cooste
369쪽
quam fidei suam committere salutem. Nam Superiore anno T. Labienus Caesare in Gallia citeriore ius dicente, cum Commium comperisset sollicitare civitates et coniurationem contra Caesarem facere, infidelitatem eius sine ulla perfidia iudicavit comprimi posse. Quem quia non arbitrabatur vocatum in castra 4
Venturum, ne temptando autiorem faceret, C. Volusenum Quadratum misit, qui eum per simulationem colloquii curaret interficiendum. Ad eam rem delectos idoneos ei tradit centuriones. Cum in colloquium ventum esset, et, ut convenerat, manum Commi Volusenus arripuisset, centurio vel insueta re permotus
vel celeriter a lamiliaribus prohibitus Commi conficere hominem non potuit graviter tamen primo ictu gladio caput percussit. Cum utrimque gladii destricti essent, non tam pugnandi quam diffugiendi fuit utrorumque consilium nostrorum, quod m0rtifero vulnere Commium credebant adfectum, Gallorum, quod insidiis cognitis plura, quam videbant, extimescebant. Quo laeto
statuisse Commius dicebatur numquam in conspectum cuiusquam Romani venire.
24. Bellicosissimis gentibus devictis Caesar, cum videret Inullam iam esse civitatem, quae bellum pararet, quo sibi resisteret, Sed nonnullos ex oppidis demigrare, ex agris diffugere ad praesens imperium evitandum, plures in partes exer-3. superiore anno, Scit. a. 52. ius dicente conventus agente, L
begeichunge stetit quisquam adjektivisch, cf. VI. 36 1 calonem quem
370쪽
citum dimittere constituit M. Antonium quaestorem cum legione duodecima sibi coniungit C. Fabium legatum cum cohortibus xxv mittit in diversissimam partem Galliae, quod ibi quasdam civitates in armis esse audiebat neque C. Caninium Rebilum legatum, qui in illis regionibus erat, satis firmas duas legiones habere existimabat T. Labienum ad se evocat; legionem autem XV, quae cum eo fuerat in hibernis, in togatam Galliam mittit
ad colonias civium Romanorum tuendas, ne quod simile incommodum accideret decursione barbarorum, ac superiore aestate
Tergestinis acciderat, qui repentino latrocinio atque impetu eorum erant oppressi. Ipse ad vastando depopulandosque fines Ambiorigis proficiscitur; quem perterritum ac fugientem cum redigi posse in suam potestatem desperasset, proximum Suae
Tei Gallions an die Loire deni C. bosan sic imis 6rdlichen Gallien. C. Caninium Rebilum legatum, disserWar mi pine Legio in das Gebi et de Rutene geschicht orden, LVII. 90 6. Wahrscheinlichris spater noch die gelint Legion aus Bibracto
et ilim gestossen. - ibi, im sudWest-liehen Gallien. 3. T. Labienum ad 8 evocat, aus Vesontio Besancton und War oh ne Legion in togatam Galliam in inciteriorem Galliam. ad colonias eivium Romanorum tuendas, nichi nurdie Burgerkolonioen, dere es damais in Gallia Cisalpina nur vie gab: Mutina, arma, poredia Comum: sonderi libertiaup dioenige Ort-schaston de Proving, et che dem
esse et verbinde ist. - civibus, aedificiis, pecore, Abi limitationis, velchedi Begisthuntausdruchen, in Welcher die VerKnstun vor sic gehen soli; diesen bl entsprechen c. 25. I die Abi instr caedibus, incendiis, rapinis. Disiligo b Cooste