장음표시 사용
341쪽
Comm. VII. 77. 73hos vestro auaelli spoliare, qui vestrae salutis causa suum periculum egi erunt, nec stultitia ac temeritate vestra ausanimi imbeesilitate omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti subicere. An, quod ad diem non venerunt, de eorum 10
fide eonstantiaque dubitatis Quid ergo Romanos in illis
ulterioribus munitionibus animine causa cotidie Xerceri putatis Si illorum nuntiis consirmari non potestis omni aditu II praesaepto, his utimini testibus appropinquare eorum adventum; euitis rei timore aeterriti diem noctemque in opere verSantur. Quid ergo me eonsilii est Facere, quod nostri maiores nequa I 2 quam pari bello Cimbrorum Teutonumque fecerunt; qui ino id compulsi a simili inopia subacti eorum corForibus, qui aetate ad bellum inutiles uidebantur, vitam toleraverunt neque se hostibus tradiderunt Cuius rei si Memplum non 3 haberemus, tamen libertatis causa institui et posteris prodi pul
cherrimum iudiearem. Nam quid illi simile bello fuit L De 1 populata Gallia Cimbri magnaque inlatu calamitate finibus
quidem nostris aliquando eaecesserunt atque alias terras petierunt; iura, testes, agros, libertatem nobis reliquerunt Romani vero 15
quid petunt aliud aut quid solunt, nisi invidia adducti, quos
fama nobiles potentesque bello eognoverunt, horum in agris
10. - . . . de eorum fide constantiaque dubitatis 3 cf. c. 38. ad diem, ad diem constitutam. Quid ergo lettet in Frage in Melche
merden 6nnte, abgeWiesen erdon sollen. - in illis ulterioribus munitionibus, in de Circumvallationsi inie. animi cauSa gum Vergnugen , cf. V. 12 6 animi voluptatisque causa.
II. illorum egiehi sich, oKie eorum, aus die Soldaten de Enisaigheeres, his aut die diuer. - Quid ergo me eonsilii est 8 cf. I. T. quid sui sit consilii, proposuit. 12. elio Cimbrorum Teutonumque.
14. Nam quid illi simile bello fuit'
342쪽
einitatibusque considere atque his aeternam iniungere Servitu-imn Neque enim umquam alia condicitae bella gesserunt.1 Quod si ea, quae in longinquis nationtibus geruntur, ignoratis, respieite finitimam Galliam, quae in provinciam redacta iure et legibus commutatis, securibus subiecta perpetua premitur
78. Sententiis dictis constituunt, ut, qui valetudine aut aetate inutiles sint bello, oppido excedant, atque omnia prius experiantur, quam ad Critognati sententiam descendant illo
tamen potius utendum consilio, si res cogat atque auxilia morentur, quam aut deditionis aut pacis subeundam condicionem. Mandubii, qui eos oppido receperant, cum liberis atque uxoribus exire coguntur. Hi cum ad munitiones Romanorum accessissent, flentes omnibus precibus orabant, ut se in servitutem receptos cibo iuvarent. At Caesar dispositis in vallo custodiis
1 79. Interea Commius reliquique duces, quibus Summa imperii permissa erat, cum omnibus copiis ad Alesiam perveniunt et colle exteriore occupato non longius mille passibus ab nostris munitionibus considunt. Postero die equitatu ex castris educto omnem eam planiciem, quam in longitudinem III milia passuum patere demonstravimus, complent pedeStresque copias paulum ab eo loco abductas in locis superioribus con- stituunt. Grat ex oppido Alesia despectus in campum. Con-
Stellun de Subjeliis Wischen denhoiden Abl absol. s. c. 1. 16 in provinciam redacta, Gallia Narbonensis a seit 21 a Chr.
79. 1 reliquique duces cs. c. 76 4. colle aeteriore occupato, de Hugelvon ouillena im SudWesten der Stadi, elelier duro die Brennovo de Montagne de Flavign ge-
343쪽
75 currunt his auxiliis visis fit gratulatio inter eos, atque omnium animi ad laetitiam excitantur. Itaque productis copiis ante
oppidum considunt et proximam lassam cratibus integunt atque aggere explent seque ad eruptionem atque omnes casu c0mparant. 80. Caesar omni exercitu ad utramque partem munitio Inum disposito, ut Si usus veniat, suum quisque locum teneat et noverit, equitatum ex castris educi et proelium committi iubet. Erat ex omnibus castris, quae summum undique iugum tenebant, despectus, atque omnes milites intenti pugnae proventum exspectabant. Galli inter equites raros sagittarios ex Speditosque levis armaturae interiecerant, qui suis cedentibus auxilio succurrerent et nostrorum equitum impetus sustinerent. Ab his complures de improviso vulnerati proelio excedebant. Cum Suo pugna superiores esse Galli confiderent et nostros multitudine premi viderent, ex omnibus partibus et ii, qui munitionibus continebantur, et hi, qui ad auxilium convenerant, clamore et ululatu suorum animos confirmabant. Quod in conSpectu omnium res gerebatur neque recte ac turpiter factum celari poterat, utrosque et laudis cupiditas et timor ignominiae ad virtutem excitabat. Cum a meridie prope ad solis occasum dubia victoria pugnaretur, Germani una in parte confertis turmis in hostes impetum fecerunt eosque propulerunt; quibus in fugam coniectis sagittarii circumventi intersectique sunt. Item ex reliquis partibus nostri cedentes usque ad castra insecuti sui colligendi facultatem non dederunt. Ἀ ii, qui ab Alesia proceSserant, maesti prope victoria desperata se in oppidum
receperunt. 4. Froximam fossam, de der Stadigunἀchstllegende Wangi Fula reite
Graben, cf. c. 72. 1. 80. 1 ad utramque partem munitionum, Eowohi an der innere Contra-
vallationslini ais an de liusserenCircumvallations linie. - si usus eniat, fur das gew6hniichere si usus sit, L VI. b. 1 im Fallo ines Angriffs urde es udtig teneat et noperit, uber die Consec temp. nach dem Partic pers pass. f. c. 40. 4. 2. summum undique iugum, dengaugen 6hengu ringsum, o eitth C. in die Verschangungslinie in-geschlossen alte, cf. 69. 7. ber die Bedeutun voti iugum cs. c. 36. 2.
intenti, absolui. 3. complurra, scit equites Romani. 6. Germani, cf. c. 67. b. - confertis turmis, in eschios senen GeschWadern. 8. usque ad castra, aus dem Bergo Mussy-la-Fosse, cs. c. 79 2, an desSen
344쪽
81. Uno die intermisso Galli atque hoc spatio magno
cratium, Scalarum, harpagonum numero effecto media nocte silentio ex castris egressi ad campestres munitiones accedunt.
Subito clamore sublato, qua significatione, qui in oppido obsi-
debantur, de Suo adventu cognoscere p0SSent, crate proicere,
fundis, sagittis, lapidibus nostros de vallo proturbare reliquaque. quae ad oppugnationem pertinent, parant administrare. Eodem tempore clamore exaudito dat tuba signum suis Vercingetorix atque ex oppido educit. Nostri, ut superioribus diebus suus cuique erat locus attributus, ad munitiones accedunt; fundis librilibus sudibusque, quas in opere disposuerant, ac glandibus Gallos proterrent. Prospectu tenebris adempto multa utrimque vulnera accipiuntur Complura tormentis tela con- iciuntur. At M. Antonius et C. Trebonius legati, quibus hae partes ad defendendum obvenerant, qua ex parte noStros premi intellexerant, his auxilio ex ulterioribus castellis deductos submittebant.
1 82. Dum longius a munitione aberant Galli, plus multitudine telorum proficiebant; posteaquam propius SuccesSerunt,
81. 1 Galli, die riego des Ent- satetheeres uber die tellun des
Subjeliis s. c. 77. 14. - hoc Vatio, cf. c. 48. 4. - harpagonum, lange Stangen, etche mi eiserno Hahenversehen Waren; dieselbe soliten dagudienen densati de Circumvallations- lini et gerstdren. - ad campratres munitiones, in de Ebension Laumes. 2 crates proicere, um dami denWaligrabe et fullen. 3. educit, scit suos, cf. c. 10. 1. 4 ut superioribus dictu etc. cf. e. 80. I. - fundis librilibus, uruemaschinen mi denen grossero Stelnsgeschleuderi urden. - udibusque,
b. tormentis, mit atapulte undBallisten, s. c. I. 3. 6. At M. Antonius et C. Trebonius
legati, dies lagerte aut dem MontRea. ber C. Trebonius s. c. 11. 3; M. Antonius, in Legat und seit a. 53Qulistor Casars, limpste im urger-kriege aus desse Sette, urde nach desse Tode Triumvir undis. I. a. h. vo Octavianus ei etium
- eae ulterioribus castellis, aus denenifernteren astellen, cs. c. 69. 7. intelleaeerant . . . submittebant, us-
345쪽
aut se stimulis inopinantes induebant aut in scrobes delati transfodiebantur aut ex vallo ac turribus traiecti pilis muralibus interibant. Multis undique vulneribus acceptis nulla 2
munitione perrupta, cum lux appeteret, veriti, ne ab latere aperto ex superioribus castris eruptione circumvenirentur, ea suos receperunt. Ἀ interiores, dum ea, quae a Vercinge- florige ad eruptionem praeparata erant, proserunt, priores lasSas explent, diutius in his rebus administrandis morati prius suos discessisse cognoverunt, quam munitionibus appropinquarent. Ita re insecta in oppidum reVerterunt. 83. Bis magno cum detrimento repulsi Galli, quid agant, Iconsulunt locorum peritos adhibent ex his superiorum castrorum itus munitionesque cognoscunt Erat a septentrionibus
collis, quem propter magnitudinem circuitus opere circumplecti non potuerant nostri necessasoque paene iniquo loco et leniter declivi castra fecerant. Haec C. Antistius Reginus et C. Cani 3nius Rebilus legati cum duabus legionibus obtinebant. Tognitis per exploratores regionibus duces hostium L milia ex omni numero deligunt earum civitatum, quae maximam virtutis opinionem habebant quid quoque pacto agi placeat, occulte inter bse constituunt; adeundi tempus definiunt, cum meridies esse videatur. mis copiis Vercassivellaunum Arvernum, unum X quattuor ducibus, propinquum Vercingetorigis, praeficiunt. Ille
83. 2. Erat alaeptentrionibus οἰ- Iis, die Montage de Bussy, cf. c. 69. 7. necesSarisque und notgedrungen
gebnis an, cs. III. 9. 1 exanimatique pervenerunt.
3. Caninius Rebilus, durch hnunterhandelte spater C mi Pompeius, cf. b. c. I. 26 3 in dem alathanischen Κriego,urdo e mi Curio vom sinigJuba geschlagen cf. . . II. 24 Sq., eroberte Thapsus a. 46 und urde a. 45 allordings nur aut ei nige tundenal Consul suffectus ollege Clisara.
4. Opinionem, cf. c. 59. 5.6 unum eae quattuor ducibus cf. c. 76 4.
346쪽
ex astris prima vigilia egressus prope consecto sub lucem itinero post montem se occultavit militesque ex nocturno labore sese reficere iussit. Cum iam meridies appropinquare videretur, ad ea castra, quae Supra demonstravimus, contendit eodemque tempore equitatus ad campestres munitiones accedere et reliquae copiae pro castris sese ostendere coeperunt. 84 Vercingetorix ex arce Alesiae suos conspicatus ex oppido egreditur; cratis longurios, mu8culos, falces reliquaque, quae eruptionis causa paraverat, profert. Pugnatur uno tem pore omnibus locis, atque omnia temptantur; quae minime visa pars firma est, huc concurritur. Romanorum manus tantis munitionibus distinetur nec lacile pluribus locis occurrit. Multum ad terrendos nostros valet clamor, qui p08 tergum pugnantibus exstitit, quod suum periculum in aliena vident virtute constare omnia enim plerumque, quae absunt, vehementius hominum mentes perturbant.1 85. Caesar idoneum locum nactus, quid quaque in parte geratur, cognoscit laborantibus submittit. Utrisque ad animum occurrit unum esse illud tempus, quo maxime contendi con-
84. 1. eae oppido egreditur, dereine et go dure die Stad nach
3. tantis munitionibus distinetur, da die Linie derrasime Eu Rusge-dehnt sind werde si allenthalbenvon sine nur geringen Zahi verteidigi. - ne facile pluribus locis occurrit, sis onnten irgen d in gr6sseren Masson de Feinde enigegentreten. quod suum perieulum in aliena ident virtute constare. Die apserkei derVerteidiger derCircumvallation mulato dis Gelah mr die Verteidiger der ContravallationibWenden undimgehehri; liesse die einen die einde durch-brechen, annisurde dis andernuo vor und miniichen angegrissen. Suum periculum, in prinnanter Be
scheinlic au derisilichen Seira der Montagne de Flavigny. - quaque in parte soWoh au de Montagno de Bussy, ais in de Ebene o Laumes. submittit, absolui. 2 ad animum occurrit, assi ge-Wdhniicher animo occurrit oderatoss
347쪽
79 veniat Galli, nisi perfregerint munitiones, de omni salute
desperant Romani, si rem obtinuerint, finem laborum omnium exspectant. Maxime ad superiores munitiones laboratur, quo Vercassivellaunum missum demonstravimus. Iniquum loci ad declivitatem fastigium magnum habet momentum. Alii telaraconiciunt, alii testudine facta subeunt; defatigatis in vicem integri succedunt Agger ab universis in munitionem coniectus et ascensum dat Gallis et ea, quae in terra occultaverant Romani, contegit nec iam arma nostris nec vires suppetunt. 86. His rebus cognitis Caesar Labienum cum cohortibus Isex subsidio laborantibus mittit imperat, si sustinere non p08Sit, deductis cohortibus eruptione pugnet id nisi necessario ne faciat. Ipse adit reliquos, cohortatur, ne labori succumbant; omnium superiorum dimicationum fructum in eo die atque hora docet consistere. Interiores desperatis campestribus locis propter magnitudinem munitionum loca praerupta exscen8 temptant; huc ea, quae paraverant, conserunt. multitudine telorum ex turribus propugnantes deturbant, aggere et cratibus fossas explent, falcibus vallum ac loricam rescindunt.
3. si rem obtinuerint, en si ilire Stellun bellaupleten. 4 ad Ueriores munitiones, an
5. testudine facta, in verachitaeter Phalanx, s. I. 24. 4. 6. in munitionem coniectus, gu denVerschangungslinie geh6ren auch dio Annaherungsbindernisse, die stimuli, scrobes, ippi, ea, quae in terra Occultaverant Romani), etch nun on
86. 1. Labienum, orae ebligio das sine Lager aus de Montagne d Fla
rupta exscensu temptant . 5. eae turribus, dieselbe standenaus de Belastigungslinien cf. c. 72. 4. Diuitia my
348쪽
87. Mittit primo Brutum adulescentem cum cohortibus Caesar, post cum aliis C. Fabium legatum postremo ipse, cum vehementius pugnaretur, integros Subsidio adducit. Restituto proelio ac repulsis hostibus eo, quo Labienum miserat, contendit; cohortes 1 ex proximo castello deducit, equitum partem se sequi, partem circumire exteriores munitiones et ab tergo hostes adoriri iubet. Labienus, postquam neque aggere neque lassae vim hostium sustinere poterant, coacti undequadraginta cohortibus, qua ex proximis praesidiis deductas sors obtulit, Caesarem per nuntios facit certiorem, quid faciendum existimet. Accelerat Caesar, ut proelio intersit. 88. ius adventu ex colore vestitu cognito, quo insigni in proeliis uti consuerat, turmisque equitum et cohortibus visis, quas se equi iusserat, ut de locis superioribus haec declivia et devexa cernebantur, hostes proelium committunt. Utrimque clamore sublato excipit rursus ex vallo atque omnibus munitio nibus clamor. Nostri omissis pilis gladiis rem gerunt. Repente post tergum equitatus cernitur; cohortes aliae appropinquant.
87. I. Brutum adulescentem, erbelahligi im Κriege gege die Venetsi die Flotte, cf. III. 11. 5. - cum cohortibus dies halto vorher in der Ebene o Laumes gelacliten. - . Fabium legatum, s. v. 24 2. - N- teoros, ahrscheinlicii die ohorten, welelis au demmontinea agerten. 2 eo, quo Labienum miserat, ausdis Montagne de BuSSy.
3. OStquam . . . poterant, das Im
perfeci. gur Begeich nun eines audauernden Zustandes, cf. b. c. III.58. postquam . . . deficiebat III. 60 5 postquam id facilius visum est neque facultas porficiendi dabatur. - quas . . .
fors obtulit, es a demnach in eschnet Eusammengeras te Schar on39 Κohorten. - facit certiorem, quid faetendum eaeistimet, Labienus, Welchernu immottalle eine Aussali machen soli, benachriclitigi , das e nun-meh glaube dies thunis mussen. 88. 1. eae colore restitus C. trugwsthren des amplas de roten Purpurmantel paludamentum . insioni, Substantiv. f. 50. 2. - ut, cs. c. 45. 4. - de locis superiorisus, vom anim de Montagne de Bussy. haec deelivia et meaea, die Ab-hlingo und de Thalgrund. 2. Utrimque clamore sublato, soWohivo denen, etch unte dem om- mando des Labi onus sturmen, aliauchvon dem nisaigheo de Gallier.
eaecipit, absolui, gleich daraus solgenμ, cf. b. c. Is 7 3 re cognita tantus luctus excepit Ovid. Met. XV. 209 Excipit autumnus. Die asyndetischen Sstige male vortrefflic die Schnel ligkei de Handiung. 3. gladiis remiserunt, anstat mitden Pilon, die sicli sch Ner nach oben wersen tessen, Empla die Romermi de SchKertern dies eschahebenialis in de Schlach gege Ari-Diuitia ' Cooste
349쪽
Hostes terga vertunt; fugientibus equites occurrunt. ait magna caedes. Sedulius, dux et princeps Lemovicum, occiditur; Ver 4 cassivellaunus Arvernus visus in fuga comprehenditur; signa militaria Lxxi ad Caesarem reseruntur pauci ex tanto numero se incolumes in castra recipiunt Conspicati ex oppido caedem et fugam suorum desperata salute copias a munitionibus reducunt Fit protinus hac re audita ex castris Gallorum suga. Quod nisi crebris subsidiis ac totius diei labore milites essent desessi, omnes hostium copiae deleri potuissent. me media nocte missus equitatus noviSSimum agmen consequitur magnus numerus capitur atque interficitur, reliqui ex fuga in civitates
discedunt. 89. Postero die Vercingetorix consilio convocato id bellum IS SuScepisse non suarum necessitatum, sed communis libertatis causa demonstrat, et quoniam sit fortunae cedendum, ad utram 2 que rem se illis offerre, Seu morte sua Romanis satisfacere seu
vivum tradere velint. mittuntur de his rebus ad Caesarem legati. Iubet arma tradi, principes produci. Ipse in munitione pro castris consedit eo. duces producuntur; Vercingetorix deditur arma proiciuntur. Reservatis Haeduis atque Arvernis, si per eos civitates reciperare posset, ex reliquis captivis toto exercitui capita singula praedae nomine distribuit.
ovisi, cf. I. 52 4 Reiectis pilis communis gladiis pugnatum est. - OSt tergum, im Rsichen de Gallier. cohortes aliae, di vo C. herbei-
6. Quod nisi, cf. E. S. 208 2 Anm.
lites essent defessi, omnes hostium costae deleri potuissent, das Imper stehi in dem irrealen edingungssaige gur egeichnun de mi derHaupthandiun gleichetellige Fort-dauer in de Vergangenheit, . . 278 3 us. 1. Sellen findet sic der Conj. Imperf. immaupisais, Wsthrendi in Nebensaige a Plusquamper stetit, s. h. c. III. 111 4 si occu-
Wn Ithor, Caesaris e l. Gall. IU.
Pavissent . . . haberent ober potuissent f. c. 41. I. 89. . non uarum nece8Sitatum, , nichi um Aetne eigenen Bedrlingnisso halber M. 2. Se . . . offerre, der Subjehisaccus.
350쪽
90. His rebus consectis in Haeduos proficiscitur civita tem recipit. a legati ab Arvernis missi, quae imperarit, se lacturos pollicentur. Imperat magnum mumerum obsidum Legiones in hiberna mittit captivorum circiter xx milia Haeduis Arvernisque reddit. . Labienum cum duabus legionibus et equitatu in Sequanos proficisci iubet huic M. Sempronium Rutilum attribuit. C. Fabium legatum et L. Minucium Basilum cum legionibus duabus in Remis collocat, ne quam a finitimis 6 Bellovacis calamitatem accipiant. C. Antistium Reginum in Ambivaretos, . Sextium in Bituriges, C. Caninium Rebilum in Rutenos cum singulis legionibus mittit. Q. Tullium Ciceronem et P. Sulpicium Cabilloni et Matiscone in Haeduis ad Ararim rei frumentariae causa collocat. Ipse Bibracte hiemare constituit . . . . His litteris cognitis Romae dierum xx supplicatio
ebens VIII 34. 4 cf. V. 27. 5 alterae VI. 13. 1 nullo. 90. I. recipit, scit in deditionem. 5. ne . . . accipiant, Scit Remi; dieselbe halte sic am Kriege nichthetelligi, s. c. 63. .
s. in Ambivaretos, cf. c. 75. 2. in Bituristes, cf. c. 5. 1. - nianium Rebilum, s. c. 83. 3. - Rutenos, cf. . . .
7. Q. Tullium Ciceronem, cf. V. 24. 2. - . Sulpicium, cf. IV. 22. 6. Cabilloni, heute Chalons sur Saone. Matiscone, heute Macon sur
8 supplieatio redditur, das Danksest si gleichsam in nigeli sur